public
Description: JabberFAQ website
Homepage: http://jabberfaq.info/
Clone URL: git://github.com/michalus/jabberfaq.git
commit  e11097caf63f6d5556cad92781c552ae3fdf5e4e
tree    d510859d7d47e26a7e6282e49230652ffe10f22f
parent  190f2037a01fed8fa6e7de5a42ffa32a74567fe2
jabberfaq / index.html
100644 2795 lines (2179 sloc) 134.307 kb
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
45
46
47
48
49
50
51
52
53
54
55
56
57
58
59
60
61
62
63
64
65
66
67
68
69
70
71
72
73
74
75
76
77
78
79
80
81
82
83
84
85
86
87
88
89
90
91
92
93
94
95
96
97
98
99
100
101
102
103
104
105
106
107
108
109
110
111
112
113
114
115
116
117
118
119
120
121
122
123
124
125
126
127
128
129
130
131
132
133
134
135
136
137
138
139
140
141
142
143
144
145
146
147
148
149
150
151
152
153
154
155
156
157
158
159
160
161
162
163
164
165
166
167
168
169
170
171
172
173
174
175
176
177
178
179
180
181
182
183
184
185
186
187
188
189
190
191
192
193
194
195
196
197
198
199
200
201
202
203
204
205
206
207
208
209
210
211
212
213
214
215
216
217
218
219
220
221
222
223
224
225
226
227
228
229
230
231
232
233
234
235
236
237
238
239
240
241
242
243
244
245
246
247
248
249
250
251
252
253
254
255
256
257
258
259
260
261
262
263
264
265
266
267
268
269
270
271
272
273
274
275
276
277
278
279
280
281
282
283
284
285
286
287
288
289
290
291
292
293
294
295
296
297
298
299
300
301
302
303
304
305
306
307
308
309
310
311
312
313
314
315
316
317
318
319
320
321
322
323
324
325
326
327
328
329
330
331
332
333
334
335
336
337
338
339
340
341
342
343
344
345
346
347
348
349
350
351
352
353
354
355
356
357
358
359
360
361
362
363
364
365
366
367
368
369
370
371
372
373
374
375
376
377
378
379
380
381
382
383
384
385
386
387
388
389
390
391
392
393
394
395
396
397
398
399
400
401
402
403
404
405
406
407
408
409
410
411
412
413
414
415
416
417
418
419
420
421
422
423
424
425
426
427
428
429
430
431
432
433
434
435
436
437
438
439
440
441
442
443
444
445
446
447
448
449
450
451
452
453
454
455
456
457
458
459
460
461
462
463
464
465
466
467
468
469
470
471
472
473
474
475
476
477
478
479
480
481
482
483
484
485
486
487
488
489
490
491
492
493
494
495
496
497
498
499
500
501
502
503
504
505
506
507
508
509
510
511
512
513
514
515
516
517
518
519
520
521
522
523
524
525
526
527
528
529
530
531
532
533
534
535
536
537
538
539
540
541
542
543
544
545
546
547
548
549
550
551
552
553
554
555
556
557
558
559
560
561
562
563
564
565
566
567
568
569
570
571
572
573
574
575
576
577
578
579
580
581
582
583
584
585
586
587
588
589
590
591
592
593
594
595
596
597
598
599
600
601
602
603
604
605
606
607
608
609
610
611
612
613
614
615
616
617
618
619
620
621
622
623
624
625
626
627
628
629
630
631
632
633
634
635
636
637
638
639
640
641
642
643
644
645
646
647
648
649
650
651
652
653
654
655
656
657
658
659
660
661
662
663
664
665
666
667
668
669
670
671
672
673
674
675
676
677
678
679
680
681
682
683
684
685
686
687
688
689
690
691
692
693
694
695
696
697
698
699
700
701
702
703
704
705
706
707
708
709
710
711
712
713
714
715
716
717
718
719
720
721
722
723
724
725
726
727
728
729
730
731
732
733
734
735
736
737
738
739
740
741
742
743
744
745
746
747
748
749
750
751
752
753
754
755
756
757
758
759
760
761
762
763
764
765
766
767
768
769
770
771
772
773
774
775
776
777
778
779
780
781
782
783
784
785
786
787
788
789
790
791
792
793
794
795
796
797
798
799
800
801
802
803
804
805
806
807
808
809
810
811
812
813
814
815
816
817
818
819
820
821
822
823
824
825
826
827
828
829
830
831
832
833
834
835
836
837
838
839
840
841
842
843
844
845
846
847
848
849
850
851
852
853
854
855
856
857
858
859
860
861
862
863
864
865
866
867
868
869
870
871
872
873
874
875
876
877
878
879
880
881
882
883
884
885
886
887
888
889
890
891
892
893
894
895
896
897
898
899
900
901
902
903
904
905
906
907
908
909
910
911
912
913
914
915
916
917
918
919
920
921
922
923
924
925
926
927
928
929
930
931
932
933
934
935
936
937
938
939
940
941
942
943
944
945
946
947
948
949
950
951
952
953
954
955
956
957
958
959
960
961
962
963
964
965
966
967
968
969
970
971
972
973
974
975
976
977
978
979
980
981
982
983
984
985
986
987
988
989
990
991
992
993
994
995
996
997
998
999
1000
1001
1002
1003
1004
1005
1006
1007
1008
1009
1010
1011
1012
1013
1014
1015
1016
1017
1018
1019
1020
1021
1022
1023
1024
1025
1026
1027
1028
1029
1030
1031
1032
1033
1034
1035
1036
1037
1038
1039
1040
1041
1042
1043
1044
1045
1046
1047
1048
1049
1050
1051
1052
1053
1054
1055
1056
1057
1058
1059
1060
1061
1062
1063
1064
1065
1066
1067
1068
1069
1070
1071
1072
1073
1074
1075
1076
1077
1078
1079
1080
1081
1082
1083
1084
1085
1086
1087
1088
1089
1090
1091
1092
1093
1094
1095
1096
1097
1098
1099
1100
1101
1102
1103
1104
1105
1106
1107
1108
1109
1110
1111
1112
1113
1114
1115
1116
1117
1118
1119
1120
1121
1122
1123
1124
1125
1126
1127
1128
1129
1130
1131
1132
1133
1134
1135
1136
1137
1138
1139
1140
1141
1142
1143
1144
1145
1146
1147
1148
1149
1150
1151
1152
1153
1154
1155
1156
1157
1158
1159
1160
1161
1162
1163
1164
1165
1166
1167
1168
1169
1170
1171
1172
1173
1174
1175
1176
1177
1178
1179
1180
1181
1182
1183
1184
1185
1186
1187
1188
1189
1190
1191
1192
1193
1194
1195
1196
1197
1198
1199
1200
1201
1202
1203
1204
1205
1206
1207
1208
1209
1210
1211
1212
1213
1214
1215
1216
1217
1218
1219
1220
1221
1222
1223
1224
1225
1226
1227
1228
1229
1230
1231
1232
1233
1234
1235
1236
1237
1238
1239
1240
1241
1242
1243
1244
1245
1246
1247
1248
1249
1250
1251
1252
1253
1254
1255
1256
1257
1258
1259
1260
1261
1262
1263
1264
1265
1266
1267
1268
1269
1270
1271
1272
1273
1274
1275
1276
1277
1278
1279
1280
1281
1282
1283
1284
1285
1286
1287
1288
1289
1290
1291
1292
1293
1294
1295
1296
1297
1298
1299
1300
1301
1302
1303
1304
1305
1306
1307
1308
1309
1310
1311
1312
1313
1314
1315
1316
1317
1318
1319
1320
1321
1322
1323
1324
1325
1326
1327
1328
1329
1330
1331
1332
1333
1334
1335
1336
1337
1338
1339
1340
1341
1342
1343
1344
1345
1346
1347
1348
1349
1350
1351
1352
1353
1354
1355
1356
1357
1358
1359
1360
1361
1362
1363
1364
1365
1366
1367
1368
1369
1370
1371
1372
1373
1374
1375
1376
1377
1378
1379
1380
1381
1382
1383
1384
1385
1386
1387
1388
1389
1390
1391
1392
1393
1394
1395
1396
1397
1398
1399
1400
1401
1402
1403
1404
1405
1406
1407
1408
1409
1410
1411
1412
1413
1414
1415
1416
1417
1418
1419
1420
1421
1422
1423
1424
1425
1426
1427
1428
1429
1430
1431
1432
1433
1434
1435
1436
1437
1438
1439
1440
1441
1442
1443
1444
1445
1446
1447
1448
1449
1450
1451
1452
1453
1454
1455
1456
1457
1458
1459
1460
1461
1462
1463
1464
1465
1466
1467
1468
1469
1470
1471
1472
1473
1474
1475
1476
1477
1478
1479
1480
1481
1482
1483
1484
1485
1486
1487
1488
1489
1490
1491
1492
1493
1494
1495
1496
1497
1498
1499
1500
1501
1502
1503
1504
1505
1506
1507
1508
1509
1510
1511
1512
1513
1514
1515
1516
1517
1518
1519
1520
1521
1522
1523
1524
1525
1526
1527
1528
1529
1530
1531
1532
1533
1534
1535
1536
1537
1538
1539
1540
1541
1542
1543
1544
1545
1546
1547
1548
1549
1550
1551
1552
1553
1554
1555
1556
1557
1558
1559
1560
1561
1562
1563
1564
1565
1566
1567
1568
1569
1570
1571
1572
1573
1574
1575
1576
1577
1578
1579
1580
1581
1582
1583
1584
1585
1586
1587
1588
1589
1590
1591
1592
1593
1594
1595
1596
1597
1598
1599
1600
1601
1602
1603
1604
1605
1606
1607
1608
1609
1610
1611
1612
1613
1614
1615
1616
1617
1618
1619
1620
1621
1622
1623
1624
1625
1626
1627
1628
1629
1630
1631
1632
1633
1634
1635
1636
1637
1638
1639
1640
1641
1642
1643
1644
1645
1646
1647
1648
1649
1650
1651
1652
1653
1654
1655
1656
1657
1658
1659
1660
1661
1662
1663
1664
1665
1666
1667
1668
1669
1670
1671
1672
1673
1674
1675
1676
1677
1678
1679
1680
1681
1682
1683
1684
1685
1686
1687
1688
1689
1690
1691
1692
1693
1694
1695
1696
1697
1698
1699
1700
1701
1702
1703
1704
1705
1706
1707
1708
1709
1710
1711
1712
1713
1714
1715
1716
1717
1718
1719
1720
1721
1722
1723
1724
1725
1726
1727
1728
1729
1730
1731
1732
1733
1734
1735
1736
1737
1738
1739
1740
1741
1742
1743
1744
1745
1746
1747
1748
1749
1750
1751
1752
1753
1754
1755
1756
1757
1758
1759
1760
1761
1762
1763
1764
1765
1766
1767
1768
1769
1770
1771
1772
1773
1774
1775
1776
1777
1778
1779
1780
1781
1782
1783
1784
1785
1786
1787
1788
1789
1790
1791
1792
1793
1794
1795
1796
1797
1798
1799
1800
1801
1802
1803
1804
1805
1806
1807
1808
1809
1810
1811
1812
1813
1814
1815
1816
1817
1818
1819
1820
1821
1822
1823
1824
1825
1826
1827
1828
1829
1830
1831
1832
1833
1834
1835
1836
1837
1838
1839
1840
1841
1842
1843
1844
1845
1846
1847
1848
1849
1850
1851
1852
1853
1854
1855
1856
1857
1858
1859
1860
1861
1862
1863
1864
1865
1866
1867
1868
1869
1870
1871
1872
1873
1874
1875
1876
1877
1878
1879
1880
1881
1882
1883
1884
1885
1886
1887
1888
1889
1890
1891
1892
1893
1894
1895
1896
1897
1898
1899
1900
1901
1902
1903
1904
1905
1906
1907
1908
1909
1910
1911
1912
1913
1914
1915
1916
1917
1918
1919
1920
1921
1922
1923
1924
1925
1926
1927
1928
1929
1930
1931
1932
1933
1934
1935
1936
1937
1938
1939
1940
1941
1942
1943
1944
1945
1946
1947
1948
1949
1950
1951
1952
1953
1954
1955
1956
1957
1958
1959
1960
1961
1962
1963
1964
1965
1966
1967
1968
1969
1970
1971
1972
1973
1974
1975
1976
1977
1978
1979
1980
1981
1982
1983
1984
1985
1986
1987
1988
1989
1990
1991
1992
1993
1994
1995
1996
1997
1998
1999
2000
2001
2002
2003
2004
2005
2006
2007
2008
2009
2010
2011
2012
2013
2014
2015
2016
2017
2018
2019
2020
2021
2022
2023
2024
2025
2026
2027
2028
2029
2030
2031
2032
2033
2034
2035
2036
2037
2038
2039
2040
2041
2042
2043
2044
2045
2046
2047
2048
2049
2050
2051
2052
2053
2054
2055
2056
2057
2058
2059
2060
2061
2062
2063
2064
2065
2066
2067
2068
2069
2070
2071
2072
2073
2074
2075
2076
2077
2078
2079
2080
2081
2082
2083
2084
2085
2086
2087
2088
2089
2090
2091
2092
2093
2094
2095
2096
2097
2098
2099
2100
2101
2102
2103
2104
2105
2106
2107
2108
2109
2110
2111
2112
2113
2114
2115
2116
2117
2118
2119
2120
2121
2122
2123
2124
2125
2126
2127
2128
2129
2130
2131
2132
2133
2134
2135
2136
2137
2138
2139
2140
2141
2142
2143
2144
2145
2146
2147
2148
2149
2150
2151
2152
2153
2154
2155
2156
2157
2158
2159
2160
2161
2162
2163
2164
2165
2166
2167
2168
2169
2170
2171
2172
2173
2174
2175
2176
2177
2178
2179
2180
2181
2182
2183
2184
2185
2186
2187
2188
2189
2190
2191
2192
2193
2194
2195
2196
2197
2198
2199
2200
2201
2202
2203
2204
2205
2206
2207
2208
2209
2210
2211
2212
2213
2214
2215
2216
2217
2218
2219
2220
2221
2222
2223
2224
2225
2226
2227
2228
2229
2230
2231
2232
2233
2234
2235
2236
2237
2238
2239
2240
2241
2242
2243
2244
2245
2246
2247
2248
2249
2250
2251
2252
2253
2254
2255
2256
2257
2258
2259
2260
2261
2262
2263
2264
2265
2266
2267
2268
2269
2270
2271
2272
2273
2274
2275
2276
2277
2278
2279
2280
2281
2282
2283
2284
2285
2286
2287
2288
2289
2290
2291
2292
2293
2294
2295
2296
2297
2298
2299
2300
2301
2302
2303
2304
2305
2306
2307
2308
2309
2310
2311
2312
2313
2314
2315
2316
2317
2318
2319
2320
2321
2322
2323
2324
2325
2326
2327
2328
2329
2330
2331
2332
2333
2334
2335
2336
2337
2338
2339
2340
2341
2342
2343
2344
2345
2346
2347
2348
2349
2350
2351
2352
2353
2354
2355
2356
2357
2358
2359
2360
2361
2362
2363
2364
2365
2366
2367
2368
2369
2370
2371
2372
2373
2374
2375
2376
2377
2378
2379
2380
2381
2382
2383
2384
2385
2386
2387
2388
2389
2390
2391
2392
2393
2394
2395
2396
2397
2398
2399
2400
2401
2402
2403
2404
2405
2406
2407
2408
2409
2410
2411
2412
2413
2414
2415
2416
2417
2418
2419
2420
2421
2422
2423
2424
2425
2426
2427
2428
2429
2430
2431
2432
2433
2434
2435
2436
2437
2438
2439
2440
2441
2442
2443
2444
2445
2446
2447
2448
2449
2450
2451
2452
2453
2454
2455
2456
2457
2458
2459
2460
2461
2462
2463
2464
2465
2466
2467
2468
2469
2470
2471
2472
2473
2474
2475
2476
2477
2478
2479
2480
2481
2482
2483
2484
2485
2486
2487
2488
2489
2490
2491
2492
2493
2494
2495
2496
2497
2498
2499
2500
2501
2502
2503
2504
2505
2506
2507
2508
2509
2510
2511
2512
2513
2514
2515
2516
2517
2518
2519
2520
2521
2522
2523
2524
2525
2526
2527
2528
2529
2530
2531
2532
2533
2534
2535
2536
2537
2538
2539
2540
2541
2542
2543
2544
2545
2546
2547
2548
2549
2550
2551
2552
2553
2554
2555
2556
2557
2558
2559
2560
2561
2562
2563
2564
2565
2566
2567
2568
2569
2570
2571
2572
2573
2574
2575
2576
2577
2578
2579
2580
2581
2582
2583
2584
2585
2586
2587
2588
2589
2590
2591
2592
2593
2594
2595
2596
2597
2598
2599
2600
2601
2602
2603
2604
2605
2606
2607
2608
2609
2610
2611
2612
2613
2614
2615
2616
2617
2618
2619
2620
2621
2622
2623
2624
2625
2626
2627
2628
2629
2630
2631
2632
2633
2634
2635
2636
2637
2638
2639
2640
2641
2642
2643
2644
2645
2646
2647
2648
2649
2650
2651
2652
2653
2654
2655
2656
2657
2658
2659
2660
2661
2662
2663
2664
2665
2666
2667
2668
2669
2670
2671
2672
2673
2674
2675
2676
2677
2678
2679
2680
2681
2682
2683
2684
2685
2686
2687
2688
2689
2690
2691
2692
2693
2694
2695
2696
2697
2698
2699
2700
2701
2702
2703
2704
2705
2706
2707
2708
2709
2710
2711
2712
2713
2714
2715
2716
2717
2718
2719
2720
2721
2722
2723
2724
2725
2726
2727
2728
2729
2730
2731
2732
2733
2734
2735
2736
2737
2738
2739
2740
2741
2742
2743
2744
2745
2746
2747
2748
2749
2750
2751
2752
2753
2754
2755
2756
2757
2758
2759
2760
2761
2762
2763
2764
2765
2766
2767
2768
2769
2770
2771
2772
2773
2774
2775
2776
2777
2778
2779
2780
2781
2782
2783
2784
2785
2786
2787
2788
2789
2790
2791
2792
2793
2794
2795
<!DOCTYPE html PUBLIC "-//W3C//DTD HTML 4.01 Transitional//EN">
 
<html>
<head>
  <meta name="generator" content=
  "HTML Tidy for Linux/x86 (vers 7 December 2008), see www.w3.org">
  <link rel="icon" href="images/favicon.ico" type="image/x-icon">
  <link rel="shortcut icon" href="images/favicon.ico" type="image/x-icon">
  <meta content="text/html; charset=utf-8" http-equiv="content-type">
  <meta http-equiv="content-language" content="pl">
  <link rel="alternate" href="http://identi.ca/jabberfaq/all/rss" type=
  "application/rdf+xml" title="Feed for friends of jabberfaq (RSS 1.0)">
  <link rel="alternate" href=
  "https://identi.ca/api/statuses/friends_timeline/jabberfaq.rss" type=
  "application/rss+xml" title="Feed for friends of jabberfaq (RSS 2.0)">
  <link rel="alternate" href=
  "https://identi.ca/api/statuses/friends_timeline/jabberfaq.atom" type=
  "application/atom+xml" title="Feed for friends of jabberfaq (Atom)">
  <meta name="robots" content="index, follow">
  <meta name="Keywords" content=
  "Jabber, FAQ, XMPP, XMPP/Jabber, komunikator, IM, instant messenger">
  <meta name="Description" content=
  "Jabber FAQ czyli Jabber i XMPP krok po kroku. Co to jest? Jak zainstalować? Jak używać? Większość informacji zebranych w jednym miejscu.">
  <meta name="Author" content="Jabber ID: michalus (na) jabster.pl">
  <meta name="verify-v1" content=
  "isaoRwrtfrn6PYy7Ayd4xzmyOLjCmXVfpSYL2OkfN9U=">
 
  <title>Jabber FAQ</title>
  <link rel="stylesheet" href="jabberfaq.css" type="text/css">
</head>
 
<body>
  <div id="content">
    <div id="naglowek">
      <div class="rightbox">
        <p><a href="http://pl.wikipedia.org/wiki/Jabber">Jabber</a> otwarty
        protokół komunikacji w czasie rzeczywistym oraz powiadamiania o
        obecności, oparty o technologię <a href=
        "http://pl.wikipedia.org/wiki/XML">XML</a> (ang. <i>Extensible Markup
        Language</i>), podstawa otwartego, zatwierdzonego jako standard
        internetowy przez <a href="http://pl.wikipedia.org/wiki/IETF">IETF</a>
        (ang. <i>Internet Engineering Task Force</i>), protokołu <a href=
        "http://pl.wikipedia.org/wiki/XMPP">XMPP</a> (ang. <i>Extensible
        Messaging and Presence Protocol</i>).</p>
      </div>
 
      <ul>
        <li><a href="#slowawstepu">Słowa wstępu</a></li>
 
        <li><a href="#niechcemisietegoczytac">Nie chcę mi się tego czytać! To
        jest trudne!</a></li>
 
        <li><a href="#utknalem">Utknąłem, nie wiem co teraz zrobić!</a></li>
 
        <li><a href="#faq">FAQ</a></li>
 
        <li><a href="#dodatki">Dodatki</a></li>
 
        <li><a href="#linki">Linki</a></li>
 
        <li><a href="#propaganda">Linki propagandowe</a></li>
 
        <li><a href="#stopka">Autor, dane kontaktowe i licencja tego
        dokumentu</a></li>
      </ul>
 
      <p>Chcesz polecić strone innym? Możesz wykorzystać jeden z bannerów -
      <a href="banner/index.html">lista banerów</a>. Chcesz być zawsze na
      bieżąco <a href="http://identi.ca/jabberfaq/all">obserwuj JabberFAQ</a> w
      serwisie Identi.ca! Zmiany w treści tej strony dostępne są w repozytorium
      <a href="http://github.com/michalus/jabberfaq/tree/master">w serwisie
      GitHub</a>.</p>
    </div>
 
    <h2 id="slowawstepu"><a href="#slowawstepu">Słowa wstępu</a></h2>
 
    <div class="rightbox">
      <h1>Instant messaging</h1>
 
      <p>Komunikacja błyskawiczna to wymiana zazwyczaj informacji tekstowych w
      czasie rzeczywistym za pomocą specjalnego programu zwanego <a href=
      "http://pl.wikipedia.org/wiki/Komunikator_internetowy">komunikatorem
      internetowym</a>.</p>
 
      <h1>Protokół</h1>
 
      <p><a href=
      "http://pl.wikipedia.org/wiki/Protoko%C5%82y_komunikacyjne">Protokół</a>
      to zbiór zasad określający sposób porozumiewania się.</p>
    </div>
 
    <p class="cytat"><span class="small">Z... Znamy się mało... Więc może ja
    bym powiedział parę słów o sobie, najpierw. Urodziłem się... Urodziłem się
    w Małkini w 1937 roku w lipcu. Znaczy w połowie lipca... właściwie w
    drugiej połowie lipca właściwie... Yyyy... Dokładnie 17 lipca. Yyyy...
    No... to tyle może o sobie - na początek... Czy są jakieś
    pytania?</span><br>
    -- <a href="http://www.rejs.art.pl/skrypt.php?online=1">Rejs</a></p>
 
    <p>Niniejszy dokument jest próbą zebrania wszystkich porozrzucanych po
    Internecie informacji. Początkujący mogą poznać i zrozumieć podstawy, a
    pozostali użytkownicy poszerzyć wiedzę na temat protokołu XMPP/Jabber i
    społeczności która go otacza. Na początek warto wspomnieć o rzeczy
    najważniejszej, która odróżnia Jabbera od innych sieci pozwalających na
    komunikację w czasie rzeczywistym oraz pokaże sens ewentualnej
    przesiadki.</p>
 
    <p>Jak dokładnie możemy przeczytać na głównej stronie <a href=
    "http://xmpp.org/about/">XMPP</a> został on uznany jako oficjalny standard
    sieciowy. Ogólnie mówiąc nie jest to kolejny lokalny wymysł jednej osoby
    czy kolejnej firmy. Jest to nowy standard w sposobie komunikacji. O
    zaletach rozwiązania docenionego przez ekspertów, oraz jak prosto przesiąść
    się na XMPP/Jabber, można przeczytać poniżej.</p>
 
    <p>Ostatnie nowości z świata XMPP/Jabber można śledzić na oficjalnym
    <a href="http://blog.xmpp.org/">blogu</a> gdzie co jakiś czas podsumowywane
    są najciekawsze wydarzenia. Nowy standard zdobywa coraz większą popularność
    i jest wybierany przez duże poważne koncerny oraz małe <i>garażowe</i>
    firmy. Google rozwija swoje produkty takie jak komunikator <a href=
    "http://pl.wikipedia.org/wiki/Google_Talk">Google Talk</a> oraz platformę
    komunikacyjną <a href="http://pl.wikipedia.org/wiki/Google_Wave">Google
    Wave</a>. Nokia rozwija własną platformę opartą o <a href=
    "http://betalabs.nokia.com/betas/view/contacts-ovi">Ovi Contacts</a>, która
    dostępna będzie na wszystkich telefonach tej firmy. A prężnie rozwijana
    platforma mikroblogowa <a href="http://identi.ca/">Identi.ca</a>
    wykorzystuje go jako podstawowe narzędzie wymiany informacji.</p>
 
    <p>To wszystko? Nie, to dopiero początek góry lodowej.</p>
 
    <h4 id="ile"><a href="#ile">Ile osób korzysta z Jabbera?</a></h4>
 
    <p>Porównując badania <a href="http://www.audyt.gemius.pl/">firmy
    Gemius</a> z lipca 2009 zasięg komunikatorów na rynku polskim to 40% sieci
    Gadu-Gadu oraz 5% sieci XMPP/Jabber (licząc komunikatory Spik, Tlen, Google
    Talk, oraz wydzielone korzystające z sieci XMPP/Jabber Konnekt i AQQ). W
    uproszczeniu zakładając 8 milionów polskich użytkowników sieci Gadu-Gadu
    zasięg sieci XMPP/Jabber w Polsce można oszacować jako milion
    użytkowników.</p>
 
    <p>Na świecie liczba użytkowników Jabbera szacowana jest na <a href=
    "http://en.wikipedia.org/wiki/Usage_share_of_instant_messaging_clients">ponad
    dziesięć milionów użytkowników</a>. Szacunki sięgają nawet 50 milionów
    użytkowników. Zdecentralizowana struktura sieci i mnogość rozwiązań
    opartych na tym protokole utrudnia podanie konkretnej liczby. Analizując
    dane na przestrzeni ostatnich lat widać wzrost zainteresowania i udział
    większy od najpopularniejszych kiedyś komunikatorów AIM, MSN czy Yahoo.</p>
 
    <ul>
      <li>309 milionów użytkowników sieci <a href=
      "http://pl.wikipedia.org/wiki/Skype">Skype</a></li>
 
      <li>221 milionów aktywnych użytkowników sieci <a href=
      "http://en.wikipedia.org/wiki/QQ">QQ</a></li>
 
      <li>53 miliony aktywnych użytkowników sieci <a href=
      "http://pl.wikipedia.org/wiki/AOL_Instant_Messenger">AIM</a>, 100
      milionów wszystkich zarejestrowanych</li>
 
      <li>Między 40 a 50 milionów użytkowników sieci XMPP/Jabber</li>
 
      <li>27 milionów aktywnych użytkowników sieci <a href=
      "http://pl.wikipedia.org/wiki/Windows_Live_Messenger">MSN</a>, 155
      milionów wszystkich zarejestrowanych</li>
 
      <li>22 milionów aktywnych użytkowników sieci <a href=
      "http://pl.wikipedia.org/wiki/Yahoo!_Messenger">Yahoo</a></li>
 
      <li>około <a href="http://www.di.com.pl/news/13858,1.html">6 milionów
      aktywnych</a> użytkowników sieci <a href=
      "http://pl.wikipedia.org/wiki/Gadu-Gadu">GG</a></li>
 
      <li>4 miliony aktywnych użytkowników sieci, pierwszego komunikatora
      internetowego, <a href="http://pl.wikipedia.org/wiki/ICQ">ICQ</a></li>
    </ul>
 
    <p><span class="small">Powyższe dane pochodzą z <a href=
    "http://en.wikipedia.org/wiki/Usage_share_of_instant_messaging_clients">Wikipedii</a>
    i są jedynie pewnym odniesieniem, a nie dokładnymi danymi. Dokładniejszych
    i aktualniejszych danych należy poszukać w Internecie. Powyższe dane
    pochodzą z października 2009.</span></p>
 
    <h4 id="niechcemisietegoczytac"><a href="#niechcemisietegoczytac">Nie chcę
    mi się tego czytać! To jest trudne!</a></h4>
 
    <p>Strona wydaje się duża, jednak pamiętaj, że <u>nie trzeba tutaj czytać
    więcej niż kilkanaście zdań</u> aby zacząć swoją przygodę z Jabberem.
    <u>Większość strony to odstępy oraz różne ilustracje</u>. Jeżeli jednak
    nadal uważasz, że tego tekstu jest i tak za dużo, boisz się, że to wszystko
    jest za trudne, to przejdź od razu do <a href="#klienty">przeglądu
    dostępnych klientów</a> Jabbera (programów umożliwiających korzystanie z
    tej sieci), popatrz jak wyglądają na screenach, wybierz tego
    najładniejszego i zobacz jak prosto się go używa. To naprawdę nic trudnego.
    Używanie komunikatora w sieci XMPP/Jabber jest tak samo proste jak każdego
    innego. Potrzebna jest tylko chwilka aby się przyzwyczaić. Jeżeli nasuną
    się jakieś pytania wróć później do tekstu.</p>
 
    <p>Przesiadka na Jabbera naprawdę nie trwa długo, nie potrwa więcej niż
    kilka - kilkanaście minut. Jedyne co trzeba zrobić to</p>
 
    <ul>
      <li>Wybrać i zainstalować dowolny program umożliwiający korzystanie z
      sieci Jabber (instalacja to kilka kliknięć myszy)</li>
 
      <li>Wybrać serwer (rzut okiem na <a href="#serwer">porównanie
      serwerów</a> z tej strony)</li>
 
      <li>Skonfigurować nasz program, co zazwyczaj ogranicza się do wpisania
      naszego loginu i hasła</li>
 
      <li>Dodać kontakty i ewentualnie skonfigurować transporty do innych sieci
      (dobrze znane z innych komunikatorów)</li>
    </ul>
 
    <h4>Zagubiony? Wybierz klienta jaki ci się najbardziej podoba.</h4>
 
    <p>Zobacz przykładowe zrzuty ekranów z popularnych klientów Jabbera.</p>
 
    <ul>
      <li><a href="psi/index.html">Zobacz jak wygląda Psi</a>;</li>
 
      <li><a href="wpkontakt/index.html">Zobacz jak wygląda Spik</a>;</li>
 
      <li><a href="jajc/index.html">Zobacz jak wygląda Jajc</a>;</li>
 
      <li><a href="pandion/index.html">Zobacz jak wygląda Pandion</a>;</li>
    </ul>
 
    <p>Psi? Jajc? Pidgin? Pandion? Konnekt? Spik? Miranda? Gajim? Google Talk?
    Kopete? Kliknij na ilustracje klienta, który podoba ci się najbardziej i
    przeczytaj więcej... Wszystkie poniższe programy pozwalają na korzystanie z
    Jabbera.</p>
 
    <ul class="galeria">
      <li><a href="#psi"><img src="images/psi5-min.png" width="100" height=
      "200" alt="Psi" title="Psi"></a></li>
 
      <li><a href="#jajc"><img src="images/jajc0-min.png" width="100" height=
      "200" alt="Jajc" title="Jajc"></a></li>
 
      <li><a href="#pidgin"><img src="pidgin/min_roster.png" width="100"
      height="200" alt="Pidgin" title="Pidgin"></a></li>
 
      <li><a href="#pandion"><img src="images/pandion0-min.png" width="100"
      height="200" alt="Pandion" title="Pandion"></a></li>
 
      <li><a href="#konnekt"><img src="konnekt/screen_riddle_100x200.png"
      width="100" height="200" alt="Konnekt" title="Konnekt"></a></li>
 
      <li><a href="#wpkontakt"><img src="wpkontakt/screens/spik_lista_min.png"
      width="100" height="200" alt="Spik" title="Spik"></a></li>
 
      <li><a href="#miranda"><img src="miranda/miranda10_100x200.png" width=
      "100" height="200" alt="Miranda" title="Miranda"></a></li>
 
      <li><a href="#gajim"><img src="gajim/roster_min.png" width="100" height=
      "200" title="Gajim" alt="Gajim"></a></li>
 
      <li><a href="#gtalk"><img src="gtalk/roster_min.png" width="100" height=
      "200" title="Google Talk" alt="Google Talk"></a></li>
 
      <li><a href="#kopete"><img src="kopete/kopete-lista2_min.png" width="100"
      height="200" title="Kopete" alt="Kopete"></a></li>
 
      <li><a href="#gizmo"><img src="gizmo/roster_min.png" width="100" height=
      "200" title="Gizmo Project" alt="Gizmo Project"></a></li>
 
      <li><a href="#ichat"><img src="ichat/roster_min.png" width="100" height=
      "200" title="iChat" alt="iChat"></a></li>
    </ul>
 
    <p><a href="#klienty">Bardziej szczegółowe opisy</a> najpopularniejszych
    klientów Jabbera.</p>
 
    <h3 id="utknalem"><a href="#utknalem">Utknąłem, nie wiem co teraz
    zrobić!</a></h3>
 
    <div class="rightbox">
      <h1>Czym jest JID</h1>
 
      <p>JID, skrót od ang. <i>Jabber Identifier</i>, to unikatowy
      identyfikator określający daną jednostkę w sieci Jabbera. Najłatwiej
      porównać go do adresu poczty elektronicznej. Tak samo składa się z nazwy
      użytkownika oraz serwera oddzielonego znaczkiem <i>at</i> (czyli
      popularną małpką @).</p>
    </div>
 
    <p>Jeżeli utknąłeś w jakimś momencie zabawy z Jabberem, kompletnie nie
    wiesz co zrobić i nie masz kogo poprosić o pomoc, możesz zadać pytanie pod
    jednym z poniższych adresów. Mile widziane także wszelkie sugestie
    dotyczące tej strony czy znalezione literówki, nieścisłości oraz błędy.
    Możesz zadać pytanie za pomocą poczty elektronicznej lub zapytać na
    Jabberze.</p>
 
    <ul>
      <li>Najłatwiej zadać pytanie na <a href=
      "http://forum.jabberpl.org/">polskim forum Jabbera</a> gdzie ktoś mógł
      zapytać o podobny problem.</li>
 
      <li>Kontakt ze mną za pomocą adresu podanego <a href="#stopka">w stopce
      tej strony</a>.</li>
    </ul>
 
    <h2 id="faq"><a href="#faq">FAQ</a></h2>
 
    <ul class="cyfry">
      <li><a href="#coto">Co to do licha jest?</a></li>
 
      <li>
        <a href="#potrzebne">Czy jest mi to potrzebne?</a>
 
        <ul>
          <li><a href="#plusy">Zalety Jabbera</a></li>
 
          <li><a href="#minusy">Rzeczy, które mogą przeszkadzać w
          Jabberze</a></li>
 
          <li><a href="#proste_dlaczego">Dlaczego akurat Jabber?</a></li>
 
          <li><a href="#analogia">Powtórka z historii</a></li>
        </ul>
      </li>
 
      <li><a href="#zasada_dzialania">Zasada działania</a></li>
 
      <li><a href="#howto">Zdecydowałem sie, co mam robić</a></li>
 
      <li>
        <a href="#serwer">Serwer</a>
 
        <ul>
          <li><a href="#enterprise">Enterprise Instant Messaging</a></li>
        </ul>
      </li>
 
      <li>
        <a href="#klienty">Klienty Jabbera</a>
 
        <ul>
          <li>
            <a href="#szerzej">Klienty szerzej opisane na tej stronie</a>
 
            <ul>
              <li><a href="#psi">Psi</a>; <a href="psi/index.html">Psi krok po
              kroku</a>;</li>
 
              <li><a href="#jajc">Jajc</a>; <a href="jajc/index.html">Jajc krok
              po kroku</a>;</li>
 
              <li><a href="#pandion">Pandion</a>; <a href=
              "pandion/index.html">Pandion krok po kroku</a>;</li>
 
              <li><a href="#wpkontakt">Spik (dawny WP Kontakt)</a>; <a href=
              "wpkontakt/index.html">Spik krok po kroku</a>;</li>
 
              <li><a href="#pidgin">Pidgin</a>;</li>
 
              <li><a href="#konnekt">Konnekt</a>;</li>
 
              <li><a href="#miranda">Miranda</a>;</li>
 
              <li><a href="#gajim">Gajim</a>;</li>
 
              <li><a href="#gtalk">Google Talk</a>;</li>
 
              <li><a href="#kopete">Kopete</a>;</li>
 
              <li><a href="#gizmo">Gizmo</a>;</li>
 
              <li><a href="#ichat">iChat</a>;</li>
            </ul>
          </li>
 
          <li><a href="#nieopisani">Klienty nie opisane ale warte
          poznania</a></li>
 
          <li><a href="#polskieakcenty">polskie akcenty</a>; <img class=
          "button" src="extras/polska.png" width="25" height="15" alt=
          "polski akcent" title="polski akcent"></li>
        </ul>
      </li>
 
      <li><a href="#codalej">Mam konto co dalej</a></li>
 
      <li>
        <a href="#transporty">Reszta transportów</a>
 
        <ul>
          <li><a href="#ciekawostki">Przykładowe ciekawostki pewnego
          serwera</a></li>
        </ul>
      </li>
    </ul>
 
    <h2 id="dodatki"><a href="#dodatki">Dodatki</a></h2>
 
    <ul class="litery">
      <li><a href="#mapa">Mapa użytkowników Jabbera</a></li>
 
      <li><a href="#emoticony">Emotikony innych sieci</a></li>
 
      <li><a href="#importgg">Import listy kontaktów sieci Gadu-Gadu</a></li>
 
      <li><a href="#boty">Boty</a> (<a href="#blog">blogi</a>, <a href=
      "#pogoda">prognoza pogody</a>, <a href="#ztm">rozkład jazdy</a>, <a href=
      "#slownik">słowniki</a>, <a href="#wikipedia">Wikipedia</a> i <a href=
      "#tv">program telewizyjny</a>)</li>
 
      <li><a href="#tlen">Jabber a Tlen</a></li>
 
      <li><a href="#jabber_roster_utility">Szybkie zarządzanie kontaktami na
      serwerze (Jabber Roster Utility)</a></li>
 
      <li><a href="#zasob_i_priorytet">Zasoby, priorytety, cała prawda</a></li>
 
      <li><a href="#jabber_vs_xmpp">Jabber vs. XMPP</a></li>
 
      <li><a href="#stany">Stany, widzialny, niewidzialny</a></li>
 
      <li><a href="#xep0070">Logowanie za pomocą komunikatora</a>
      (XEP-0070)</li>
 
      <li><a href="#linki">Inne użyteczne linki</a></li>
 
      <li><a href="#propaganda">Linki propagandowe</a></li>
    </ul>
 
    <h2 id="coto"><a href="#coto">1. Co to do licha jest?</a></h2>
 
    <p>Slashdot: Open Real Time Messaging System <a href=
    "http://slashdot.org/articles/99/01/04/1621211.shtml" title=
    "Jedna z pierwszych wzmianek na temat Jabbera">http://slashdot.org/articles/99/01/04/1621211.shtml</a></p>
 
    <p>Jedna z pierwszych publicznych informacji na temat Jabbera opublikowana
    przez autora protokołu <a href=
    "http://en.wikipedia.org/wiki/Jeremie_Miller">Jeremiego Millera</a>. Datę 4
    stycznia 1999 można przyjąć za datę narodzin XMPP/Jabber.</p>
 
    <blockquote>
      <a href="http://www.jeremie.com/">Jeremie</a> writes <q>Jabber is a new
      project I recently started to create a complete open-source platform for
      Instant Messaging with transparent communication to other IM systems(ICQ,
      AIM, etc). Most of the initial design and protocol work is done, as well
      as a working server and a few test clients.</q>
    </blockquote>
 
    <p>Powyższe słowa można przetłumaczyć jako: <i>Jabber jest nowym, aktualnie
    rozpoczętym przeze mnie, projektem tworzenia kompletnej otwartej platformy
    komunikacji błyskawicznej połączonej z innymi systemami IM (ICQ, AIM,
    etc.). Większość pracy nad projektowaniem i tworzeniem protokołu została
    wykonana, podobnie jak działający serwer i kilka testowych
    klientów</i>.</p>
 
    <p>PC World Komputer: Jabber <a href=
    "http://www.pcworld.pl/artykuly/37733.html">http://www.pcworld.pl/artykuly/37733.html</a>
    (styczeń 2004)</p>
 
    <p>Rewolucja w świecie komunikatorów internetowych</p>
 
    <blockquote>
      Chcesz korzystać jednocześnie z Gadu-Gadu, ICQ i innych komunikatorów w
      jednym programie? Nie podoba ci się interfejs komunikatora, którego
      używasz,i chcesz mieć większy wybór opcji? Masz dość pamiętania numerów
      znajomych z Gadu-Gadu lub ICQ? Straciłeś listę kontaktów, bo Windows miał
      awarię? Ktoś włamał się na twoje konto w komunikatorze lub podsłuchał
      twoje rozmowy? Denerwują cię ciągłe awarie serwera twojego komunikatora?
      Już z tych powodów warto wypróbować zyskujący coraz większą popularność
      Jabber.
    </blockquote>
 
    <p>WIEM: Internet <a href=
    "http://wiem.onet.pl/wiem/0028a0.html">http://wiem.onet.pl/wiem/0028a0.html</a></p>
 
    <p>Jabber opiera się na głównej zalecie Internetu czyli rozproszeniu,
    dzięki temu jest odporny na problemy innych komunikatorów czyli problemy z
    centralnymi serwerami je obsługującymi.</p>
 
    <blockquote>
      Internet, pewna ilość sieci lokalnych (LAN) połączonych w jedną wspólną
      sieć. Słowo to napisane wielką literą (Internet) oznacza ogólnoświatową
      sieć komputerową, będącą połączeniem tysięcy sieci lokalnych z całego
      świata. Podwaliny pod jej powstanie położono na początku lat 60., kiedy
      amerykańska firma RAND Corporation prowadziła badania nad możliwością
      dowodzenia i łączności w warunkach wojny nuklearnej. Na podstawie jej
      raportów podjęto badania nad skonstruowaniem sieci komputerowej mogącej
      funkcjonować pomimo zniszczenia jej części np. w wyniku ataku atomowego.
    </blockquote>
 
    <h2 id="potrzebne"><a href="#potrzebne">2. Czy jest mi to
    potrzebne?</a></h2>
 
    <p class="cytat"><span class="small">" (...) Jedziecie do stolicy kraju
    kapitalistycznego. Który to kraj ma być może nawet tam i swoje... plusy.
    Rozchodzi się jednak o to, żeby te plusy nie przesłoniły wam minusów. (...)
    "</span><br>
    -- <a href="http://www.bareja.neostrada.pl/skrypt.htm">Miś</a></p>
 
    <p>Powodów dla których ludzie wybierają protokół XMPP/Jabber jest wiele.
    Wszystkie argumenty opisane na tej stronie należy ocenić zgodnie z własnymi
    potrzebami. Zazwyczaj głównym powodem wyboru tego protokołu jest chęć
    uniezależnienia się od ograniczeń narzucanych przez konkretne firmy lub
    rozwiązania i wydzielenie niezależnego sposobu komunikacji.</p>
 
    <h4>Historia jednego użytkownika</h4>
 
    <p>Aby pokazać przykładową drogę chciałbym opisać w kilku zdaniach swoją
    historię. Rozpocząłem przygodę z komunikatorami w chwili pojawienia się
    pierwszego komunikatora internetowego ICQ. Akronim ICQ i jego rozwinięcie
    <i>I seek You</i> to marketingowy szał, który można śmiało porównać do dni
    dzisiejszych i aplikacji typu Twitter czy Facebook. Po niedługim czasie
    korzystałem z jego polskiego odpowiednika, wtedy dopiero raczkującego,
    Gadu-Gadu (koniec roku 2000).</p>
 
    <p>W miarę upływu czasu pojawiła się chęć eksperymentowania i krótka
    przygoda z multikomunikatorem Miranda. Oryginalny komunikator przestał
    wystarczać i rozwijał się w kierunku, który dla mnie był nie do
    przyjęcia.</p>
 
    <p>W tym momencie historii pojawia się Jabber - wtedy nikt jeszcze nie wie
    co to znaczy XMPP. Którego, jak większość, na początku nie rozumiem. Dla
    mnie to kolejny komunikator jak Miranda - używam dodatku do Mirandy i
    dedykowanego komunikatora Jajc.</p>
 
    <p>Iskrą, która spowodowała postanowienie przejścia całkowicie na sieć
    XMPP/Jabber była sobota 10 stycznia 2004, kiedy sieć Gadu-Gadu nie działała
    cały dzień. Wtedy także napisałem pierwsze zdania tego dokumentu - tak aby
    ułatwić start w nowej sieci moim znajomym.</p>
 
    <p>Dalej apetyt rósł w miarę jedzenia. Odkrywałem zalety widząc co
    straciłbym gdyby nie tamta odważna decyzja. Ludzie często pytają - a co z
    dotychczasowymi kontaktami w innych sieciach? Moja lista kontaktów
    ogranicza się do dwudziestu kontaktów sieci XMPP/Jabber i praktycznie
    nieużywanych pojedynczych kontaktów innych sieci.</p>
 
    <h3 id="plusy"><a href="#plusy">2.2. Zalety Jabbera</a></h3>
 
    <p>Główną zaletą Jabbera jest jego uniwersalność. Zdobywanie coraz to
    nowych sieci i pozwalanie na komunikację miedzy milionami ludzi bez względu
    na wykorzystywaną technologie czy platformę.</p>
 
    <ul class="plus">
      <li>Oficjalny standard sieciowy.</li>
 
      <li>Jest uniwersalny, nie tracisz kontaktu z użytkownikami innych sieci
      takich jak sieć Gadu-Gadu czy ICQ. Można z jednego miejsca komunikować
      się z użytkownikami wielu sieci.</li>
 
      <li>Nie oglądasz denerwujących reklamówek i nie jesteś narażony na
      <a href="http://7thguard.net/news.php?id=3690">dziwne praktyki</a> żadnej
      firmy.</li>
 
      <li>Nie płacisz za Jabbera ani grosza. Protokół, serwery oraz większość
      klientów jest darmowa.</li>
 
      <li>Twoje informacje są zawsze bezpieczne ponieważ komunikacja z serwerem
      (klient - serwer) oraz komunikacja miedzy serwerami (serwer - serwer)
      Jabbera może być szyfrowana. (<a href=
      "http://pl.wikipedia.org/wiki/SSL">SSL</a>)</li>
 
      <li>Nie jest narzucony jeden <a href=
      "http://pl.wikipedia.org/wiki/Klient">klient</a>, nie jesteś ograniczony
      do jakiegokolwiek <a href=
      "http://pl.wikipedia.org/wiki/System_operacyjny">systemu</a>. (<a href=
      "http://xmpp.org/software/clients.shtml">Windows</a>, <a href=
      "http://xmpp.org/software/clients.shtml">Linux</a>, <a href=
      "http://xmpp.org/software/clients.shtml">MacOS</a>, <a href=
      "http://xmpp.org/software/clients.shtml">inne</a>)</li>
 
      <li>Podczas komunikacji można korzystać z szyfrowania (klient - klient)
      <acronym title="Pretty Good Privacy">PGP</acronym>. (<a href=
      "http://pl.wikipedia.org/wiki/PGP"><acronym title=
      "Pretty Good Privacy">PGP</acronym></a>; <a href=
      "http://www.pgp.com/">pgp.com</a>; <a href=
      "http://www.gnupg.org/">gnupg.org</a>;)</li>
 
      <li>Cały otoczony jest przez idee open source przez co cały czas prężnie
      się rozwija. (<a href="http://pl.wikipedia.org/wiki/Open_source">open
      source</a>; <a href="http://opensource.org/">opensource.org</a>;)</li>
 
      <li>Nie posiada centralnego punktu, którego awaria powoduje zatrzymanie
      całej sieci.</li>
 
      <li>Bardziej przyjazne identyfikatory, już nie musisz być numerem
      <code>1855002366221</code>, tylko przykładowo
      <code>aneta@jabber.org</code>. Dodatkowo bardzo szybko możesz <a href=
      "#wlasnyserwer">postawić swój własny serwer</a> we własnej domenie i być
      identyfikowany unikalnym identyfikatorem np.:
      <code>sławek@borewicz.com</code>.</li>
 
      <li>Możliwość prowadzenia rozmów głosowych zgodnie z <a href=
      "http://xmpp.org/extensions/xep-0166.html">rozwijanym rozszerzeniem
      XEP-0166</a>.</li>
    </ul>
 
    <h3 id="minusy"><a href="#minusy">2.3. Rzeczy, które mogą przeszkadzać w
    Jabberze</a></h3>
 
    <ul class="minus">
      <li>Transporty zapewniają prawie całą funkcjonalność. Przykładowo w
      Jabberze nie mamy możliwości przesyłania pliku miedzy użytkownikiem
      Jabbera a użytkownikiem sieci Gadu-Gadu czy wklejenia obrazka w okno
      rozmowy - co także jest rozszerzeniem tamtego komunikatora.</li>
 
      <li>Rozszerzenia dla rozmów głosowych czy wideo konferencji nie są
      jeszcze ukończone i nie są tak wygodne jak rozwiązania konkurencji (np.
      Skype).</li>
 
      <li>Jabber to nie jest magia ani <i>perpetuum mobile</i>, jeżeli źle się
      wybierze serwer on także może czasami nie działać. Na szczęście istnieją
      wtedy setki innych, które działają wyśmienicie.</li>
 
      <li>Jabber to nie jest <i>multikomunikator</i> i jego rozwój nie idzie w
      kierunku obsługi wszystkich innych sieci. Transporty zapewniające kontakt
      z innymi sieciami to tylko dodatek do Jabbera, a nie jego podstawowa
      funkcjonalność.</li>
    </ul>
 
    <h3 id="proste_dlaczego"><a href="#proste_dlaczego">2.4. Dlaczego akurat
    Jabber?</a></h3>
 
    <div class="rightbox">
      <h1>Protokół</h1>
 
      <p><a href=
      "http://pl.wikipedia.org/wiki/Protoko%C5%82y_komunikacyjne">Protokół</a>
      to zbiór zasad określający sposób porozumiewania się.</p>
    </div>
 
    <p>Warto powtórzyć, jedną i chyba najważniejszą rzecz. Jabbera warto wybrać
    z jednego prostego powodu. Jest to standard sieciowy. Zamiast pytać
    dlaczego mam używać Jabbera zapytaj dlaczego używasz <a href=
    "http://pl.wikipedia.org/wiki/HTTP">protokołu HTTP</a> do serfowania po
    Internecie, dlaczego używasz <a href=
    "http://pl.wikipedia.org/wiki/FTP">protokołu FTP</a> do pobierania plików,
    dlaczego używasz <a href="http://pl.wikipedia.org/wiki/SMTP">protokołu
    SMTP</a> do obsługi poczty? Chociaż <a href=
    "http://pl.wikipedia.org/wiki/XMPP">protokół XMPP</a> (podstawa i rdzeń
    wszystkiego co określane jest jako Jabber, dla uproszczenia można przyjąć,
    że oznacza to prawie to samo - <a href="#jabber_vs_xmpp">jakie są różnice
    można sprawdzić tutaj</a>) nie jest jeszcze tak popularny jak trzy
    wymienione powyżej, to z pewnością z biegiem czasu dołączy do grona swoich
    powszechnie znanych kolegów.</p>
 
    <p>Jak widać powyżej wybieranie innych rozwiązań na dłuższą metę mija się z
    celem, to tak samo jak robienie przeglądarki internetowej, która nie
    potrafiłaby zgodnie z protokołem HTTP pobierać stron WWW z sieci. Co nam by
    przyszło z tego gdybyśmy nawet zrobili sobie własny protokół i kilka
    serwerów go obsługujących, jeżeli <u>cały świat używa czegoś zupełnie
    innego</u>. Jabber to właśnie identyczny przykład. Serwerów Jabbera na
    świecie są setki, a może tysiące. Użytkowników jeszcze więcej. Wizja
    jednego komunikatora jest bardzo kusząca. Może niedługo rozmowa z każdym w
    czasie rzeczywistym będzie tak naturalna jak wysłanie e-maila, do tego
    starcza tylko pytanie "Podaj swój adres".</p>
 
    <h4><b>Co daje standard taki jak <acronym title=
    "Extensible Messaging and Presence Protocol">XMPP</acronym>
    (Jabber)?</b></h4>
 
    <ul>
      <li>Nieważne czym</li>
 
      <li>Nieważne gdzie</li>
 
      <li>Nieważne z kim</li>
 
      <li>Ważne jest tylko jak, zawsze w ten sam sposób uniwersalny i
      pewny</li>
    </ul>
 
    <p>Każdy system operacyjny, każde możliwe urządzenie, platforma, w każdym
    miejscu, z każdym tak samo. Nie musisz nic zmieniać. Używaj dalej tego
    systemu operacyjnego, tego komputera, tego języka - Jabber jest całkowicie
    uniwersalny.</p>
 
    <p>Dobrze opracowany standard, taki jak XMPP (Jabber) to duża zaleta. Nie
    jest się narażonym na błędy i niedopracowanie rozwiązań. Dołączając
    otwartość oprogramowania uzyskujemy godny zaufania protokół oraz prawie
    wolne od błędów oprogramowanie. Przykładowo błędne rozwiązania przyjęte w
    sieci Gadu Gadu przez długi czas powodowały, że nie zawsze połączenie z
    serwerem było połączeniem szyfrowanym, pomimo takiego ustawienia w opcjach.
    Drugim takim niedopatrzeniem jest kolejka wiadomości oczekujących
    (wysyłanych do rozłączonego użytkownika). Po jej przepełnieniu wiadomości
    są "gubione", a osoba wysyłająca je nie otrzymuje o tym żadnego komunikatu,
    mimo że wiadomo że treść nigdy nie trafi do adresata. Takie błędy powodują,
    że tracimy zaufanie do danych rozwiązań. Chociaż wiadomo, że zawsze może
    przytrafić się jakiś błąd to w otwartym standardzie, gdzie każdy go może
    zauważyć, prawdopodobieństwo ich wystąpienia jest zminimalizowane.</p>
 
    <h3 id="analogia"><a href="#analogia">2.5 Powtórka z historii</a></h3>
 
    <blockquote>
      E-mail jako taki został wymyślony w roku 1965, autorami pomysłu byli
      Louis Pouzin, Glenda Schroeder i Pat Crisman - wówczas jednak usługa ta
      służyła jedynie do przesyłania wiadomości od jednego użytkownika danego
      komputera do innego użytkownika tej samej maszyny, a adres emailowy w
      zasadzie jeszcze nie istniał. Usługę polegającą na wysyłaniu wiadomości
      od użytkownika jednego komputera do użytkownika innego wymyślił w roku
      1971 Ray Tomlinson, on również wybrał znak @ (at) do rozdzielania nazwy
      użytkownika od nazwy maszyny (a później nazwy domeny internetowej). Na
      początku do wysyłania e-maili służył protokół CPYNET, później
      wykorzystywano FTP, UUCP i wiele innych protokołów, a na początku lat 80.
      Jonathan B. Postel napisał specjalnie do tego celu protokół SMTP.<br>
      -- <a href="http://pl.wikipedia.org/wiki/Poczta_elektroniczna">Poczta
      elektroniczna, Wikipedia</a>
    </blockquote>
 
    <p>Podczas pobierania i wysyłania poczty elektronicznej dziś nikt nie
    zastanawia się czy wysyła ją na serwer pocztowy, który używa danego
    oprogramowania. Nie zastanawia się także, czy nadawca listu, który właśnie
    czyta, używa danego klienta poczty elektronicznej. Uniwersalne protokoły
    pozwalają nam na skupienie się na czytaniu treści bez zwracania uwagi na
    szczegóły techniczne. Oczywiście nie było tak zawsze. Stan dzisiejszy to
    efekt około 20 lat wymyślania nowych rozwiązań oraz szukania wspólnego
    standardu.</p>
 
    <p>Czy podobna idea podczas rozmów za pomocą komunikatora nie jest kusząca?
    Gdyby nagle znikł podział na sieci i każdy mógłby rozmawiać z każdym.
    Właśnie dlatego powstał Jabber. Jabber to krok do prostej komunikacji.</p>
 
    <h2 id="zasada_dzialania"><a href="#zasada_dzialania">3. Zasada
    działania</a></h2>
 
    <p>Sieć Jabbera w swoim działaniu podobna jest do działania poczty
    elektronicznej. Mamy wiele serwerów, które komunikują się między sobą. Na
    rysunku mamy <a id="przykladowe_serwery" name=
    "przykladowe_serwery"></a>przykładowe serwery <code>alfa.org</code>,
    <code>delta.pl</code> oraz <code>tango.de</code>. Wszystkie serwery
    komunikują się ze sobą co zaznaczone jest jako ciemno fioletowe połączenia
    <code><a id="trzy_graf" name="trzy_graf"></a>[3]</code>. Serwery na rysunku
    komunikują <code><a id="dwa_graf" name="dwa_graf"></a>[2]</code> się także
    z wszystkimi innymi serwerami na świecie oznaczonych jako <code><a id=
    "inne_serwery" name="inne_serwery"></a>inny serwer</code>.</p>
 
    <p class="small"><img src="images/jabber_dzialanie.png" alt=
    "Jabber zasada działania." usemap="#Map" height="400" width="800" title="">
    <map name="Map" id="Map">
      <area shape="circle" coords="359,128,13" href="#trzy_graf" alt=
      "Komunikacja serwer - serwer" title="Komunikacja serwer - serwer">
      <area shape="circle" coords="405,50,12" href="#dwa_graf" alt=
      "Komunikacja miedzy serwerami Jabbera" title=
      "Komunikacja miedzy serwerami Jabbera">
      <area shape="circle" coords="552,54,14" href="#cztery_graf" alt=
      "Komunikacja klient - serwer" title="Komunikacja klient - serwer">
      <area shape="circle" coords="619,338,16" href="#jeden_graf" alt=
      "Komunikacja Jabber - inne sieci" title=
      "Komunikacja Jabber - inne sieci">
      <area shape="rect" coords="335,262,419,332" href="#przykladowe_serwery"
      alt="Przykładowy serwer delta.pl" title="Przykladowy serwer delta.pl">
      <area shape="rect" coords="454,71,535,139" href="#przykladowe_serwery"
      alt="Przykładowy serwer alfa.org" title="Przykladowy serwer alfa.org">
      <area shape="rect" coords="198,92,282,164" href="#przykladowe_serwery"
      alt="Przykładowy serwer tango.de" title="Przykladowy serwer tango.de">
      <area shape="rect" coords="597,17,763,56" href="#michal" alt=
      "Użytkownik michal na serwerze alfa.org" title=
      "Uzytkownik michal na serwerze alfa.org">
      <area shape="rect" coords="591,105,761,147" href="#michal" alt=
      "Użytkownik michal na serwerze alfa.org" title=
      "Uzytkownik michal na serwerze alfa.org">
      <area shape="rect" coords="539,181,635,222" href="#aneta" alt=
      "Użytkownik aneta na serwerach alfa.org oraz delta.pl" title=
      "Uzytkownik aneta na serwerach alfa.org oraz delta.pl">
      <area shape="rect" coords="671,264,747,287" href="#jeden_graf" alt=
      "Serwer GG" title="Serwer GG">
      <area shape="rect" coords="670,312,705,335" href="#jeden_graf" alt=
      "Serwer ICQ" title="Serwer ICQ">
      <area shape="rect" coords="91,184,207,228" href="#rajmund" alt=
      "Użytkownik rajmund na serwerze tango.de" title=
      "Uzytkownik rajmund na serwerze tango.de">
      <area shape="rect" coords="327,187,399,207" href="#inne_serwery" alt=
      "Inny serwer gdzieś w Internecie." title=
      "Inny serwer gdzies w Internecie.">
      <area shape="rect" coords="360,5,429,34" href="#inne_serwery" alt=
      "Inny serwer gdzieś w Internecie." title=
      "Inny serwer gdzies w Internecie.">
      <area shape="poly" coords="263,257,240,306,223,306,242,232,259,241" href=
      "#inne_serwery" alt="Inny serwer gdzieś w Internecie." title=
      "Inny serwer gdzies w Internecie.">
      <area shape="poly" coords="246,28,318,54,316,66,240,44" href=
      "#inne_serwery" alt="Inny serwer gdzieś w Internecie." title=
      "Inny serwer gdzies w Internecie.">
    </map></p>
 
    <p>Na serwerach użytkownicy rejestrują swoje konta. Użytkownik <code><a id=
    "rajmund" name="rajmund"></a>rajmund</code> zarejestrował się na serwerze
    <code>tango.de</code>, użytkownik <code><a id="michal" name=
    "michal"></a>michal</code> zarejestrował się na serwerze
    <code>alfa.org</code>, a użytkownik <code><a id="aneta" name=
    "aneta"></a>aneta</code> ma konta na dwóch serwerach <code>alfa.org</code>
    oraz <code>delta.pl</code>. Posiadanie konta na danym serwerze jest
    jednoznaczne z posiadaniem identyfikatora nazywanego <code>Jabber ID</code>
    (w skrócie <code><acronym title="Jabber Identifier">JID</acronym></code>).
    Użytkownik <code>rajmund</code> identyfikowany jest przez <acronym title=
    "Jabber Identifier">JID</acronym> <code>rajmund@tango.de</code>,
    <code>michal</code> jako <code>michal@alfa.org</code>, a <code>aneta</code>
    posiada dwa konta na różnych serwerach, czyli także dwa identyfikatory
    <code>aneta@delta.pl</code> oraz <code>aneta@alfa.org</code>. Wszyscy nasi
    przykładowi użytkownicy są zalogowani do swoich serwerów - symbolizuje to
    jasno fioletowa linia <code><a id="cztery_graf" name=
    "cztery_graf"></a>[4]</code>.</p>
 
    <p>Użytkownik <code>aneta</code> zalogowany jest jednocześnie do dwóch
    serwerów, a użytkownik <code>michal</code> korzysta z funkcji oferowanej
    przez sieć Jabbera czyli podwójnego logowania. Inne sieci, gdy próbujemy
    zalogować się podwójnie, odrzucają jedno z połączeń. Tutaj mamy możliwość
    wielokrotnego logowania i określenia ważności naszego połączenia przez
    nadanie mu odpowiedniego priorytetu. Wiadomości do nas dochodzą do
    komputera gdzie zalogowani jesteśmy z wyższym priorytetem.</p>
 
    <p>Przykładowy <code>michal</code> jest teraz w pracy, gdzie zalogowany
    jest z priorytetem równym 5. Wszystkie wiadomości do niego kierowane są do
    komputera w pracy. Kiedy skończy pracę i wyłączy swój komputer, pozostanie
    jeszcze komputer domowy, który cały czas jest zalogowany do sieci. Teraz
    wszystkie wiadomości trafiają do niego. Istnieje także możliwość czytania
    własnej korespondencji odebranej na zdalnym komputerze.</p>
 
    <p>Wszyscy nasi użytkownicy mogą się między sobą komunikować. Użytkownik
    <code>rajmund</code> może wysłać wiadomość do użytkownika na innym
    serwerze, czyli przykładowo do użytkownika <code>aneta</code>. Użytkownik
    <code>aneta</code> posiada dwa konta na oddzielnych serwerach. Jeżeli jeden
    z serwerów przestanie działać, zawsze ma do dyspozycji swoje drugie konto.
    Mimo awarii działania jednego serwera cała sieć działa prawidłowo. Kontakt
    utracony jest nie ze wszystkimi użytkownikami, ale tylko z użytkownikami
    wyłączonego serwera.</p>
 
    <p>Możliwa jest także komunikacja z innymi sieciami typu Gadu-Gadu czy ICQ
    <code><a id="jeden_graf" name="jeden_graf"></a>[1]</code>. Użytkownik
    komunikuje się tylko z własnym serwerem, przez serwer wysyła wiadomości, a
    jego kontakty przechowywane są także na serwerze. Jeżeli nasz serwer
    umożliwia nam komunikację z innymi sieciami przez tzw. transporty, nasza
    wiadomość przeznaczona do użytkownika danej sieci dochodzi do serwera, a
    serwer po przekształceniu jej na odpowiedni format przesyła dalej do
    serwera innej sieci. Oczywiście musimy posiadać konto (numer
    <acronym title="Gadu Gadu">GG</acronym>, czy <acronym title=
    "ICQ Universal Internet Number">UIN</acronym>) w danej sieci, żeby do niej
    cokolwiek wysłać czy odbierać. Najprościej wyobrazić sobie transport jako
    funkcjonalność tłumaczącą komunikaty jednej sieci na komunikaty drugiej
    sieci.</p>
 
    <h2 id="howto"><a href="#howto">4. Zdecydowałem sie, co mam robić</a></h2>
 
    <p>Wszelkie podstawowe informacje uzyskasz na tej stronie. Na początek
    musisz wiedzieć, że Jabber nie działa tak samo jak inne komunikatory. Nie
    posiada on centralnego punktu, serwera. Zasada działania podobna jest do
    działania poczty elektronicznej. Na świecie jest tysiące serwerów, które
    komunikują się ze sobą. Tak samo jak w poczcie musisz wybrać serwer, który
    najbardziej tobie odpowiada oraz wymyślić sobie swój identyfikator, który
    będzie nas na tym serwerze identyfikował.</p>
 
    <p>Więcej informacji znajduje się na oficjalnych stronach poświęconych
    Jabberowi</p>
 
    <ul>
      <li><a href="http://www.jabber.org/">Oficjalna strona Jabber.org</a></li>
 
      <li><a href="http://xmpp.org/">Oficjalna strona XMPP.org</a></li>
    </ul>
 
    <h2 id="serwer"><a href="#serwer">5. Serwer</a></h2>
 
    <div class="rightbox">
      <h1>Serwer</h1>
 
      <p><a href="http://pl.wikipedia.org/wiki/Serwer">Serwer</a> to program
      udostępniający swoje usługi innym programom, które są nazywanymi
      klientami.</p>
    </div>
 
    <p>Najważniejszy jest wybór odpowiedniego serwera. Dalsze poczynania z
    XMPP/Jabber zależą wyłącznie od niego. Oczywiście nic nie stoi na
    przeszkodzie aby mieć dwa lub więcej kont i używać ich zamiennie. Nie można
    powiedzieć "<i>Jabber mi nie działa</i>" - sieć XMPP/Jabber działa bardzo
    dobrze, to jedynie twój serwer może mieć problemy. Odpowiedni wybór uchroni
    nas od wszelkich komplikacji.</p>
 
    <p>Czyli powtórzę jeszcze raz aby bezproblemowo korzystać z sieci Jabbera
    trzeba <u>koniecznie wybrać stabilny i godny zaufania serwer</u>. Reguły
    nie ma, może to być jeden z wielkich czołowych serwerów publicznych, ale
    może lepiej wybrać mały osiedlowy prowadzony przez znajomego admina.</p>
 
    <p>Wybierając serwer prowadzony przez hobbystów otrzymamy serwer o
    największej liczbie nowych rozwiązań, ale bez wsparcia finansowego będzie
    on prawdopodobnie czasem niestabilny. Może nawet pewnego dnia po prostu
    zniknąć. Wybierając serwer za którym stoi firma, i pieniądze, zawsze musimy
    pamiętać, że rządzić się on może własnymi prawami i prawdopodobnie działa
    po to żeby na siebie zarobić. Trzeba wyśrodkować swoje potrzeby,
    oczekiwania i wybrać serwer najlepszy dla siebie.</p>
 
    <p>Jeżeli zależy nam na oficjalnym identyfikatorze wybierzemy sobie serwer
    <code>jabber.org</code>. Jeżeli wolimy coś krótszego to może zainteresujemy
    się serwerem <code>jid.pl</code>. Jeżeli chcemy serwer komercyjny mamy
    serwer firmowany przez Wirtualną Polskę czyli <code>jabber.wp.pl</code>.
    Mamy naprawdę duży wybór i należy ten fakt wykorzystać. W ostateczności
    możemy samemu postawić własny serwer, który, jeżeli jesteśmy wymagającym
    użytkownikiem, z pewnością będzie najbardziej wygodnym dla nas
    rozwiązaniem.</p>
 
    <p><a href="http://xmpp.org/services/">Publiczne serwery
    XMPP/Jabber</a></p>
 
    <ul>
      <li><a href="http://status.jabber.org/">jabber.org</a></li>
 
      <li><a href="http://jabber.uznam.net.pl/">jabber.uznam.net.pl</a></li>
 
      <li>jabber.piekary.net</li>
 
      <li>jabber.elektron.com.pl</li>
 
      <li><a href="http://www.jabster.pl/">jabster.pl</a></li>
 
      <li><a href="http://spik.wp.pl/">jabber.wp.pl</a></li>
 
      <li><a href="http://jabber.histeria.pl/">histeria.pl</a></li>
 
      <li><a href="http://jabber.gda.pl/">jabber.gda.pl</a></li>
 
      <li><a href="http://jabber.2000-plus.pl/">jabber.2000-plus.pl</a></li>
 
      <li><a href="http://www.jabber80.com/">jabber80.com</a></li>
 
      <li><a href=
      "http://jabber.alternatywa.info/">jabber.alternatywa.info</a></li>
 
      <li><a href="http://kdetalk.net/">KDETalk.net</a></li>
 
      <li><a href="http://www.ubuntu-users.com/">ubuntu-users.com</a></li>
 
      <li><a href="http://jid.pl/">jid.pl</a></li>
 
      <li><a href="http://www.jabbim.pl/">jabbim.pl</a></li>
    </ul>
 
    <p id="wlasnyserwer">Jeżeli dysponujemy odpowiednim komputerem, możemy
    postawić własny serwer Jabbera, który oczywiście jest darmowy.</p>
 
    <ul>
      <li><a href="http://en.wikipedia.org/wiki/Openfire">Przykładowy serwer
      Jabbera/XMPP</a>, jak zachwalają twórcy jest on darmowy, wieloplatformowy
      (napisany w Javie), prosty w instalacji i z wygodnym interfejsem via WWW.
      Możesz postawić swój serwer w kilkanaście minut tak prosto jak
      zainstalowałeś swojego klienta. Nie musisz spędzić całego dnia na jego
      konfiguracji.</li>
 
      <li><a href=
      "http://en.wikipedia.org/wiki/List_of_Jabber_Server_Software">Lista
      serwerów które możemy uruchomić na własnej maszynie</a></li>
    </ul>
 
    <h4 id="enterprise"><a href="#enterprise">Enterprise Instant
    Messaging</a></h4><!-- TODO: ta firma nie jest już dobrym przykładem, do poprawki -->
 
    <p>Poniższy kawałek to krótki opis <a href=
    "http://www.jivesoftware.com/products/">produktów firmy Jive</a>. Dzięki
    nim możemy bardzo szybko zbudować we własnej firmie własną sieć służącą do
    wewnętrznej komunikacji. Pokazać chcę także, jak prosto można wykorzystać
    Jabbera do stworzenia samemu podobnych rozwiązań. Produkty Jive to <a href=
    "http://www.jivesoftware.com/products/wildfire/">bardzo prosty w obsłudze
    serwer</a>, <a href=
    "http://www.jivesoftware.com/products/spark/">klient</a> oraz narzędzia
    dodatkowe ułatwiające zarządzanie całością. Ciekawym rozwiązaniem <a href=
    "http://www.jivesoftware.com/skin/">jest tzw. <i>skinning</i></a> czyli
    proste dostosowanie komunikatora do danej firmy. Mamy możliwość dodania
    własnego <i>logo</i>, zamknięcia i ograniczenia komunikacji do firmowego
    serwera. Całość jest dodatkowo wspierana przez <a href=
    "http://www.jivesoftware.com/products/sparkmanager/index.jsp">menadżera</a>,
    który ułatwia łatwe zapanowanie nad wszystkim.</p>
 
    <ul>
      <li><a href="http://www.jivesoftware.com/products/wildfire/">Serwer, Jive
      Wildfire</a></li>
 
      <li><a href="http://www.jivesoftware.com/products/spark/">Komunikator,
      Jive Spark</a></li>
    </ul>
 
    <p>Ponieważ używanie w firmach komunikatorów to rzecz dziś raczej naturalna
    więc stworzenie własnego rozwiązania będzie tylko lekkim ustandaryzowaniem
    samej komunikacji. Ograniczenie do firmowego serwera i firmowego
    komunikatora może zwiększyć bezpieczeństwo. Dodanie identyfikatorów
    podobnych, czy wręcz identycznych, do tych używanych w poczcie
    elektronicznej sprawi, że komunikacja za pomocą komunikatora stanie się
    bardziej naturalna. Do tego warto wspomnieć o takich aspektach jak odgórne
    zarządzanie listą kontaktów użytkowników. Dodawanie automatyczne
    pracowników współpracujących ze sobą, działów czy osoby z tzw. pomocy
    technicznej. Wszystkie te rzeczy to rozwiązania raczej niespotykane w
    innych protokołach służących do komunikacji błyskawicznej. <i>Enterprise
    Instant Messaging</i> to rzecz przydatna. Należy wspomnieć, że rozwiązania
    takie to dobry pomysł także w innych organizacjach, szkołach, uczelniach
    wyższych.</p>
 
    <h2 id="klienty"><a href="#klienty">6. Klient Jabbera</a></h2>
 
    <div class="rightbox">
      <h1>Klient</h1>
 
      <p><a href="http://pl.wikipedia.org/wiki/Klient">Klient</a> to program
      pozwalający na połączenie się z serwerem i korzystanie z jego usług.</p>
    </div>
 
    <p>Słowami wstępu warto zacytować Encyklopedię Wikipedia i poprawnie
    zdefiniować klienta - tak aby uniknąć mylnego łączenia sieci z samym
    klientem, co ma miejsce przykładowo w sieci Gadu-Gadu. <u>Jabber nie ma
    odgórnie narzuconego jednego programu</u>. Co więcej, samych programów
    umożliwiających korzystanie z Jabbera jest dziesiątki.</p>
 
    <p class="cytat">W odniesieniu do komputerów klient oznacza oprogramowanie
    korzystające z usług dostarczanych przez serwer. Przykładem może być cała
    rodzina oprogramowania typu telnet czy ssh. Jednym z klientów w tej
    rodzinie jest putty - program pozwalający użytkownikowi na korzystanie z
    usług na zdalnym komputerze.<br>
    - <a href="http://pl.wikipedia.org/wiki/Klient">Wikipedia, Wolna
    Encyklopedia</a></p>
 
    <p>Wracając do spraw Jabbera, drugim ważnym wyborem jest wybór klienta,
    możemy przejrzeć je wyszukując na Google <code>jabber client</code>
    (<a href=
    "http://www.google.pl/search?q=%22jabber+client%22&amp;ie=UTF-8&amp;hl=pl&amp;btnG=Szukaj+z+Google&amp;lr=">zobacz
    wyniki szukania "jabber client"</a>), albo skorzystać z pomocy strony
    <a href="http://en.wikipedia.org/wiki/List_of_XMPP_client_software">z listą
    klientów XMPP/Jabber na stronie Wikipedia</a>. Klientów jest dużo, są one
    dostępne na wiele platform: Amiga, MacOSX, MacOS9, J2ME RIM, J2ME, Java,
    PalmOS, Symbian, WinCE, Linux/Unix, Windows, Przeglądarki Internetowe
    (WWW), PocketPC, BeOS, Smartphone czy jako plugin Mozilla.</p>
 
    <p id="szerzej">Klienty Jabbera szerzej opisane na tej stronie</p>
 
    <ul>
      <li><a href="#wpkontakt">Spik</a>; klient promowany przez portal
      Wirtualna Polska;</li>
 
      <li><a href="#konnekt">Konnekt</a>; polski multikomunikator;</li>
 
      <li><a href="#psi">Psi</a>; wieloplatformowy klient Jabbera;</li>
 
      <li><a href="#jajc">Jajc</a>; rozbudowany windowsowy klient Jabbera;</li>
 
      <li><a href="#pandion">Pandion</a>; lekki windowsowy klient Jabbera;</li>
 
      <li><a href="#pidgin">Pidgin</a>; wieloplatformowy multikomunikator i
      klient Jabbera;</li>
 
      <li><a href="#miranda">Miranda</a>; lekki multikomunikator;</li>
 
      <li><a href="#gajim">Gajim</a>; komunikator dla użytkowników Gtk+ i nie
      tylko;</li>
 
      <li><a href="#gtalk">Google Talk</a>; komunikator Google oparty o otwarte
      technolgie;</li>
 
      <li><a href="#kopete">Kopete</a>; Miły dla oka komunikator dla KDE;</li>
 
      <li><a href="#gizmo">Gizmo</a>; VoIP z obsługą Jabbera;</li>
 
      <li><a href="#ichat">iChat</a>; Komunikator dla komputerów z pod znaku
      jabłka;</li>
    </ul>
 
    <p id="nieopisani">Klienty nieopisane tutaj szerzej, ale także warte
    uwagi</p>
 
    <ul>
      <li><a href="http://pl.wikipedia.org/wiki/EKG2">EKG2</a>; klient Jabbera
      w trybie tekstowym;</li>
 
      <li><a href="http://en.wikipedia.org/wiki/JWChat">JWChat</a>; klient
      Jabbera napisany w Java Script;</li>
 
      <li><a href="http://en.wikipedia.org/wiki/Jeti">Jeti</a>; kolejny klient
      Jabbera napisany w Javie.</li>
 
      <li><a href="http://pl.wikipedia.org/wiki/Meebo">Meebo</a>; interesujący
      klient na stronie WWW;</li>
 
      <li><a href="http://www.jbother.org/">JBother</a>; napisany w Javie więc
      dostępny na każdej platformie oraz na stronie WWW;</li>
 
      <li><a href="http://www.wengophone.com/">WengoPhone</a>; wieloplatformowy
      klient Jabbera oraz SIP</li>
 
      <li><a href="http://betalabs.nokia.com/betas/view/contacts-ovi">Nokia Ovi
      Contacts</a>; natywna platforma komunikacyjna Nokii dla telefonów z
      systemem operacyjnym S60</li>
    </ul>
 
    <p id="polskieakcenty">Polskie akcenty jabberowe, czyli klienty
    umożliwiające korzystanie z Jabbera pisane przez Polaków <img class=
    "button" src="extras/polska.png" width="25" height="15" alt="polski akcent"
    title="polski akcent"></p>
 
    <ul>
      <li><a href="http://spik.wp.pl/">Spik</a> (opisywany szerzej <a href=
      "#wpkontakt">niżej</a>);</li>
 
      <li><a href="http://www.konnekt.info/index.php">Konnekt</a> (opisany
      szerzej <a href="#konnekt">niżej</a>);</li>
 
      <li><a href="http://www.k2t.eu/wtw/">WTW</a> nazywany przez niektórych
      następcą Konnekta;</li>
 
      <li><a href="http://www.gnugadu.org/index.php?lang=pl&amp;page=news">Gnu
      Gadu</a>;</li>
 
      <li><a href=
      "http://komunikator.papla.pl/text.asp?file=index.html">Papla</a>;</li>
 
      <li><a href="http://www.hapi.pl/">Hapi</a>;</li>
    </ul>
 
    <p>Aktualna lista dostępna jest na <a href=
    "http://en.wikipedia.org/wiki/List_of_Jabber_clients">na stronach
    encyklopedii Wikipedia</a> oraz na <a href=
    "http://xmpp.org/software/clients.shtml">stronach protokołu</a>. Można
    <a href=
    "http://en.wikipedia.org/wiki/Comparison_of_instant_messengers">porównać
    także możliwości klientów Jabbera z klientami innych sieci</a>.</p>
 
    <p class="cytat"><span class="small">Adium X, Agile, Akeni, Ayttm,
    BuddySpace, Cabber, centericq, Chatopus, Chatterbox, CJC, Coccinella,
    Colibri, e4Applet, Enigma3, EntreatCE, Exodus, Fire, Gabber1, Gabber2,
    Pidgin, GCN, Gnome Jabber, GNU Gadu, Gossip, GreenThumb, Gush, IMChat,
    IMCom, imov, IR-Jabber, IRSIM, Jabber for BeOS, Jabber Messenger J2ME,
    Jabber Messenger Pocket, Jabber Messenger RIM, Jabber Messenger Smartphone,
    Jabber Messenger Symbian, Jabber Messenger WebClient, Jabber Messenger
    Windows, jabber.el, JabberApplet, JabberFoX, Jabbernaut, JabberWana,
    Jabberwocky, JabberX, Jabberzilla, JAJC, Jeti, JWChat, JWGC, Kava, kf,
    KomKom, Kopete, Lluna, MessageMate, MiMessenger, MirandaIM, mjabber,
    myJabber, myJabber IM for Pocket PC, neos, Nitro, Pandion, Proteus, Psi,
    Rhombus IM Client, Rhombus IM Mobile Client, Rival, SIM, Syndicon, TipicIM,
    TipicMe, Tkabber, tkJabber, TransactIM, Trillian Pro, TSIM, TVJab,
    UNIVerse, Vista, Spik, wxSkabber, Yabber.</span></p>
 
    <h3 id="psi"><a href="#psi">6.1 Psi</a></h3>
 
    <p>Jeden z najstarszych i najchętniej używanych dedykowanych komunikatorów
    XMPP/Jabber. Ceniony za swoją dojrzałość i stabilność. Posiada szereg
    zaawansowanych funkcji, a ostatnio także coraz więcej nowości, które co
    dopiero zostały opisane jako nowe kierunki rozwoju (Jingle, PEP, <a href=
    "#xep0070">XEP-0070</a>, <a href=
    "http://psi-im.org/wiki/Supported_Protocols">pełna lista dostępnych
    rozszerzeń</a>).</p>
 
    <p>Wielopfatformowy i używany zarówno pod Windows, jak i pod Linuksem. Co
    więcej polecany pod GNOME i KDE. Z możliwością używania wielu kont i
    nieczęsto spotykanymi funkcjami takimi jak: szyfrowanie rozmów za pomocą
    kluczy GPG czy umieszczanie wzorów TeX w tekście rozmowy.</p>
 
    <p>Jeżeli potrzebujesz kilku dodatkowych zrzutów ekranu zajrzyj do sekcji
    <a href="psi/index.html">Psi krok po kroku</a>. Więcej informacji
    tradycyjnie na <a href="http://psi-im.org/">stronie domowej
    programu</a>.</p>
 
    <p>Psi to jeden z najbardziej rozbudowanych komunikatorów sieci
    XMPP/Jabber. Pełna lista wspieranych rozszerzeń znajduje się <a href=
    "http://psi-im.org/wiki/Supported_Protocols">na stronie domowej</a>
    programu.</p>
 
    <p>Psi można polecić dla wszystkich zaawansowanych użytkowników systemów
    Windows oraz systemów linuksowych korzystających z <a href=
    "http://pl.wikipedia.org/wiki/Qt">Qt</a>.</p>
 
    <ul class="plus">
      <li>Dostępny na wiele platform;</li>
 
      <li>Obsługa wielu kont;</li>
 
      <li>Prosty i przejrzysty interfejs;</li>
 
      <li>Dostępne spolszczenie programu; <img class="button" src=
      "extras/polska.png" width="25" height="15" alt="polski akcent" title=
      "polski akcent"></li>
 
      <li>Sprawdzanie pisowni w języku polskim; <img class="button" src=
      "extras/polska.png" width="25" height="15" alt="polski akcent" title=
      "polski akcent"></li>
 
      <li>Możliwość wykorzystania szyfrowania <acronym title=
      "Pretty Good Privacy">PGP</acronym> (trzeba dysponować programem GPG),
      szyfrowania komunikacji <i>klient - klient</i>;</li>
 
      <li>Pełna przeglądarka usług na serwerach Jabbera;</li>
 
      <li>Obsługa <a href="http://pl.wikipedia.org/wiki/Jingle">Jingle</a>
      (rozmowy głosowe);</li>
 
      <li><a href="#xep0070">Wsparcie dla XEP-0070</a>;</li>
    </ul>
 
    <ul class="minus">
      <li>Dla niektórych zbyt ascetyczny;</li>
 
      <li>Czasem niekoniecznie intuicyjny;</li>
    </ul>
 
    <ul class="galeria">
      <li><a href="images/psi5.png"><img src="images/psi5-min.png" width="100"
      height="200" alt="Psi - lista kontaktów"></a></li>
 
      <li><a href="images/psi3.png"><img src="images/psi3-min.png" width="100"
      height="200" alt="Psi - przeglądarka usług"></a></li>
 
      <li><a href="images/psi2.png"><img src="images/psi2-min.png" width="100"
      height="200" alt="Psi - PGP"></a></li>
 
      <li><a href="images/psi6.png"><img src="images/psi6_min.png" width="100"
      height="200" alt=
      "Psi-psz modyfikowane z podpisami pod kontaktami"></a></li>
 
      <li><a href="images/psi7.png"><img src="images/psi7_min.png" width="100"
      height="200" alt="Psi z alternatywnymi ikonami"></a></li>
    </ul>
 
    <p>Więcej zrzutów ekranu można zobaczyć w <a href="psi/index.html">sekcji
    Psi krok po kroku</a>.</p>
 
    <h3 id="jajc"><a href="#jajc">6.2 Jajc</a></h3>
 
    <p>Rozbudowany, dedykowany klient sieci XMPP/Jabber. Ciekawą cechą programu
    jest obsługa <i>skinów</i> Windowsa XP, które można pobrać np. z <a href=
    "http://www.themexp.org/">http://www.themexp.org/</a>. Dysponuje także
    takimi funkcjami jak potwierdzenia odebrania wiadomości i odczytanie
    wiadomości odebranych na naszym koncie uruchomionym pod inym zasobem
    (<a href="http://xmpp.org/extensions/xep-0146.html">XEP-0146</a>). Jest
    możliwość używania <code><acronym title=
    "Pretty Good Privacy">PGP</acronym></code>. Zakładanie konta oraz używanie
    Jajca krok po kroku opisane są na <a href=
    "http://jajc.pjwstk.edu.pl/">http://jajc.pjwstk.edu.pl/</a>, strona domowa
    jest natomiast tutaj <a href=
    "http://jajc.ksn.ru/">http://jajc.ksn.ru/</a>.</p>
 
    <p>Aby szyfrować nasze wiadomości <acronym title=
    "Pretty Good Privacy">PGP</acronym>, można skorzystać z wersji programu
    darmowych dla użytku domowego. Lista dostępna pod adresem: <a href=
    "http://www.pgpi.org/products/pgp/versions/freeware/">http://www.pgpi.org/products/pgp/versions/freeware/</a>.</p>
 
    <p>Jajc można polecić zaawansowanym użytkownikom systemu Windows, którzy
    nie zdecydowali się na Psi.</p>
 
    <ul class="plus">
      <li>Łatwo rozszerzalny przez system wtyczek;</li>
 
      <li>Dostępne spolszczenie programu; <img class="button" src=
      "extras/polska.png" width="25" height="15" alt="polski akcent" title=
      "polski akcent"></li>
 
      <li>Możliwość wykorzystania szyfrowania <acronym title=
      "Pretty Good Privacy">PGP</acronym> (trzeba dysponować programem
      <acronym title="Pretty Good Privacy">PGP</acronym>), do szyfrowania
      komunikacji <i>klient - klient</i>;</li>
 
      <li>Korzysta z windowsowych skórek;</li>
 
      <li>Pełna przeglądarka usług na serwerach Jabbera;</li>
 
      <li>Import i eksport kontaktów</li>
    </ul>
 
    <ul class="minus">
      <li>Dostępny tylko dla Windows;</li>
 
      <li>Przez mnogość opcji może być trudny w konfiguracji;</li>
 
      <li>Czasami zbyt rozbudowany i zasobożerny;</li>
 
      <li>W niektórych miejscach nieintuicyjny interfejs;</li>
 
      <li>Ostatnio mało dynamicznie rozwijany;</li>
    </ul>
 
    <ul class="galeria">
      <li><a href="images/jajc0.png"><img src="images/jajc0-min.png" alt=
      "Jajc screen 1." height="200" width="100" title=""></a></li>
 
      <li><a href="images/jajc1.PNG"><img src="images/jajc1-min.PNG" alt=
      "Jajc screen 2." height="200" width="100" title=""></a></li>
 
      <li><a href="images/jajc2.PNG"><img src="images/jajc2-min.PNG" alt=
      "Jajc screen 3." height="200" width="100" title=""></a></li>
 
      <li><a href="images/jajc3.PNG"><img src="images/jajc3-min.PNG" alt=
      "Jajc screen 4." height="200" width="100" title=""></a></li>
    </ul>
 
    <p>Więcej zrzutów ekranu można zobaczyć w <a href="jajc/index.html">sekcji
    Jajc krok po kroku</a>.</p>
 
    <h3 id="pandion"><a href="#pandion">6.3 Pandion</a></h3>
 
    <p>Łatwy w obsłudze multikomunikator, w polskiej wersji językowej i bardzo
    ładnie się prezentujący. Może i brak mu kilku zaawansowanych funkcji, ale
    na pewno jest dobrym rozwiązaniem dla początkujących. Wszystko jasno i
    przejrzyście. Opisy i awatary na liście kontaktów. Strona domowa <a href=
    "http://www.pandion.be/">http://www.pandion.be/</a>.</p>
 
    <p>Jeżeli podoba ci się Pandion, warto przyjrzeć się polskiemu
    komunikatorowi tworzonemu na podstawie Pandiona, stąd bardzo duże
    podobieństwo, czyli <a href="http://www.hapi.pl/">komunikatorowi Hapi</a>.
    Ponieważ tworzony przez Polaków, bardziej odnosi się do naszych polskich
    realiów, co czasem jest pomocne. Sam Hapi jak na razie jest jeszcze w fazie
    rozwoju. Twórcy chcą stworzyć przyjazny użytkownikowi i łatwy w obsłudze
    komunikator.</p>
 
    <p>Komunikator Pandion polecić można początkującym użytkownikom Windows,
    jeżeli nie zdecydowali się na Spik.</p>
 
    <ul class="plus">
      <li>Polska wersja językowa (wybór przy instalacji programu); <img class=
      "button" src="extras/polska.png" width="25" height="15" alt=
      "polski akcent" title="polski akcent"></li>
 
      <li>Prosta konfiguracja;</li>
 
      <li>Miły dla oka interfejs;</li>
 
      <li>Wbudowane ikony dla różnych sieci (Gadu-Gadu, czy programów Psi, Tlen
      itd.);</li>
 
      <li>Małe rozmiary i stosunkowo mało zasobożerny;</li>
    </ul>
 
    <ul class="minus">
      <li>Dostępny tylko dla Windows, bardzo mocno powiązany z Internet
      Explorerem;</li>
 
      <li>Brak możliwości wysyłania wiadomości w trybie <i>message</i>;</li>
 
      <li>Brak pełnej przeglądarki usług na serwerach Jabbera;</li>
 
      <li>Nieco <i>cukierkowy</i> wygląd;</li>
    </ul>
 
    <ul class="galeria">
      <li><a href="images/pandion0.png"><img src="images/pandion0-min.png" alt=
      "Pandion lista kontaktów 1" height="200" width="100" title=""></a></li>
 
      <li><a href="images/pandion1.png"><img src="images/pandion1-min.png"
      width="100" height="200" alt="Pandion lista kontaktów 2" title=
      ""></a></li>
 
      <li><a href="images/pandion2.png"><img src="images/pandion2-min.png"
      width="100" height="200" alt="Pandion lista kontaktów 2" title=
      ""></a></li>
 
      <li><a href="images/pandion3.png"><img src="images/pandion3-min.png"
      width="100" height="200" alt="Pandion - MUC" title=""></a></li>
    </ul>
 
    <p>Więcej zrzutów ekranu można zobaczyć w <a href=
    "pandion/index.html">sekcji Pandion krok po kroku</a>.</p>
 
    <h3 id="wpkontakt"><a href="#wpkontakt">6.4 Spik <img class="button" src=
    "extras/polska.png" width="25" height="15" alt="polski akcent" title=
    "polski akcent"></a></h3>
 
    <div class="rightbox">
      <h1 id="natywnosc">natywny</h1>
 
      <p>Jeżeli usługa taka jak GG czy ICQ jest natywna, znaczy to że nasz
      klient ma w sobie program do porozumiewania się z tymi sieciami. Program
      odpowiada za połączenie z innymi sieciami i komunikacje.</p>
 
      <h1>transport</h1>
 
      <p>Jeżeli usługa jest oparta o transporty (tzw. bramki) na serwerze,
      znaczy to że nasz klient wysyła informacje do serwera, który tłumaczy je
      i porozumiewa się z innymi sieciami. Serwer odpowiada za połączenie i
      komunikacje.</p>
 
      <h1>natywność vs. transporty</h1>
 
      <p>Podejście natywne jak i transporty mają swoje plusy i minusy. Jeżeli
      transport działa źle np.: z powodu przeciążenia, nasza komunikacja z inną
      siecią będzie przerywana. Rozwiązanie oparte o biblioteki natywne
      zazwyczaj działa bezproblemowo. Jednak kiedy wykorzystujemy transporty
      zyskujemy dużą swobodę i uniwersalność. Każdy inny klient jabberowy
      będzie potrafił używać naszych kontaktów. Jeżeli korzystamy z transportów
      zmiana klienta będzie niezauważalna. W przypadku usług natywnych nie
      możemy zmienić programu na inny bez zmian w konfiguracji, zazwyczaj w
      takiej sytuacji przenoszone są tylko kontakty jabberowe, trzymane po
      stronie serwera.</p>
    </div>
 
    <p>Ciekawostką jest promowanie Jabbera przez portal Wirtualna Polska, ich
    komunikator Spik (dawny <a href=
    "http://pl.wikipedia.org/wiki/Wpkontakt">wpkontakt</a>), który mógłby
    wydawać się powinien być zamknięty tylko dla użytkowników portalu, sam
    wykorzystuje protokół XMPP/Jabber i pozwala na komunikację z innymi
    użytkownikami. Więcej informacji na stronie <a href=
    "http://spik.wp.pl/">http://spik.wp.pl/</a>.</p>
 
    <p>Wirtualna Polska stawia na otwarte standardy i do komunikacji głosowej
    dodatkowo wykorzystuje protokół <a href=
    "http://pl.wikipedia.org/wiki/Session_Initiation_Protocol">SIP</a>. To
    czyni z ich komunikatora pełny zamiennik zasobożernego Skype.</p>
 
    <p>Jeżeli masz problem z instalacją i konfiguracją koniecznie zerknij na
    <a href="http://spik.wp.pl/pomoc.html">stronę domową z pomocą</a> lub zadaj
    pytanie konsultantowi - szczegóły na stronie domowej programu.</p>
 
    <p>Komunikator Spik można polecić początkującym użytkownikom systemu
    Windows jako rozwiązanie najbardziej stabilne i dedykowane dla polskiego
    użytkownika.</p>
 
    <ul class="plus">
      <li>Coś czego nie ma <u>nigdzie indziej</u> czyli <a href=
      "http://spik.wp.pl/pomoc.html">żywy konsultant</a> odpowiadający na
      wszystkie pytania związane z programem;</li>
 
      <li>Polski produkt, polska wersja językowa, polskie strony z pomocą;
      <img class="button" src="extras/polska.png" width="25" height="15" alt=
      "polski akcent" title="polski akcent"></li>
 
      <li>Prosta konfiguracja (do uruchomienia <acronym title=
      "Gadu Gadu">GG</acronym> czy ICQ wystarczy jedno kliknięcie myszą);</li>
 
      <li>Możliwość sprawdzania poczty;</li>
 
      <li>Zapisywanie ustawień prosto na serwerze, po zalogowaniu w każdym
      miejscu nasz Spik wygląda jak sobie ustawiliśmy;</li>
 
      <li>Możliwość rozmów głosowych i wideo konferencji (tylko między
      użytkownikami Spik) ;</li>
 
      <li><a href="#natywnosc">Natywna obsługa</a> sieci Gadu-Gadu oraz ICQ
      (uniezależnienie się od nieraz niestabilnych transportów umieszczonych na
      serwerach);</li>
 
      <li>Multimedialne dodatki takie jak odczytywanie treści wiadomości w
      języku polskim przez syntezator mowy oraz możliwość <a href=
      "http://spik.wp.pl/neofon.html">rozmów głosowych za pomocą protokołu
      SIP</a>;</li>
    </ul>
 
    <ul class="minus">
      <li>Dostępny tylko dla Windows;</li>
 
      <li>Brak pełnej przeglądarki usług na serwerach Jabbera;</li>
 
      <li>Czasami denerwujący interfejs, dużo "upiększaczy" i wyskakujących
      okienek (kwestia gustu);</li>
 
      <li>Niektóre opcje niekompatybilne z innymi klientami Jabbera (np.:
      przesyłanie plików, rozmowy głosowe i wideokonferencje) czyli dostępne
      tylko dla użytkowników tego klienta;</li>
 
      <li>Brak możliwości wysyłania wiadomości w trybie <i>message</i>;</li>
 
      <li><a href="#natywnosc">Natywna obsługa</a> sieci Gadu-Gadu oraz ICQ
      (brak przenośności jaka istnieje w przypadku korzystania z
      transportów);</li>
    </ul>
 
    <ul class="galeria">
      <li><a href="wpkontakt/screens/spik_lista.png"><img src=
      "wpkontakt/screens/spik_lista_min.png" width="100" height="200" title=
      "Spik lista kontaktów" alt="Spik lista kontaktów"></a></li>
 
      <li><a href="wpkontakt/screens/spik_nawijka.png"><img src=
      "wpkontakt/screens/spik_nawijka_min.png" width="100" height="200" title=
      "Spik opcje - nawijka" alt="Spik opcje - nawijka"></a></li>
 
      <li><a href="wpkontakt/screens/spik_powiadamianie.png"><img src=
      "wpkontakt/screens/spik_powiadamianie_min.png" width="100" height="200"
      title="Spik opcje - powiadamianie o pisaniu" alt=
      "Spik opcje - powiadamianie o pisaniu"></a></li>
 
      <li><a href="wpkontakt/screens/spik_synteza_mowy.png"><img src=
      "wpkontakt/screens/spik_synteza_mowy_min.png" width="100" height="200"
      title="Spik opcje - synteza mowy" alt=
      "Spik opcje - synteza mowy"></a></li>
    </ul>
 
    <p>Więcej zrzutów ekranu można zobaczyć w <a href=
    "wpkontakt/index.html">sekcji Wpkontakt/Spik krok po kroku</a>.</p>
 
    <h3 id="pidgin"><a href="#pidgin">6.5 Pidgin</a></h3>
 
    <div class="rightbox">
      <h1>Multikomunikator</h1>
 
      <p><a href=
      "http://pl.wikipedia.org/wiki/Multikomunikator">Multikomunikator</a> to
      specyficzny rodzaj komunikatora internetowego pozwalający na korzystanie
      z kilku sieci naraz.</p>
    </div>
 
    <p>Pidgin to rozbudowany multikomunikator oraz klient sieci XMPP/Jabber.
    Obsługuje wiele protokołów natywnie (Gadu-Gadu, IRC, ICQ itd.). Dodatkowo
    istnieje możliwość rozbudowania go o nowe wtyczki, które możemy sami sobie
    napisać. Program jest całkowicie spolszczony, a od wersji 2.0 może
    pochwalić się jednym z lepszych i bardziej przejrzystych interfejsów
    użytkownika. Mimo, że nie jest to tylko klient Jabbera, przez co nie
    oferuje wszystkich rozszerzeń protokołu Jabber, można go śmiało wszystkim
    polecić bo jest to naprawdę dopracowany program. Więcej informacji na
    <a href="http://www.pidgin.im/">stronie domowej komunikatora</a>.</p>
 
    <p>Ciekawostką jest tekstowa wersja komunikatora, nazywana Finch, oparta o
    te same biblioteki co Pidgin. Finch jest przeznaczony dla systemów
    <i>unixowych</i>, uruchomiony na komputerze gdzie działa już Pidgin będzie
    korzystał z tych samych plików konfiguracyjnych. Umożliwia to na łatwe
    odpalenie tego komunikatora zdalnie spoza domu bez konieczności ponownego
    konfigurowania czy rozdwajania historii rozmów. Zrzut ekranu komunikatora
    Finch można zobaczyć poniżej.</p>
 
    <p>Komunikator Pidgin można polecić początkującym i zaawansowanym
    użytkownikom, którzy nie chcą korzystać z rozszerzeń protokołu XMPP,
    systemów linuksowych, szczególnie użytkownikom menadżera okien GNOME.</p>
 
    <ul class="galeria">
      <li><a href="pidgin/finch.png"><img src="pidgin/min_finch.png" alt=
      "Finch, roster" title="Finch, roster" height="200" width="100"></a></li>
    </ul>
 
    <ul>
      <li><a href=
      "http://developer.pidgin.im/wiki/Using%20Finch#UsingFinch">Jak używać
      komunikatora Finch, oficjalny FAQ</a></li>
    </ul>
 
    <p>Jeżeli szukałeś komunikatora GAIM to chciałem przypomnieć, że to stara
    nazwa komunikatora Pidgin. W skutek ugody prawnej między AOL a twórcami
    komunikatora, zmieniono jego nazwę tak aby nie kojarzyła się z podobnym
    produktem firmy AOL.</p>
 
    <ul class="plus">
      <li>Dostępny także w wersji tekstowej (tylko systemy <i>unixowe</i>)</li>
 
      <li>Dostępny na wiele platform;</li>
 
      <li>Obsługa wielu kont dla każdego protokołu;</li>
 
      <li>Spolszczenie dostępne już w czasie instalacji, sprawdzanie pisowni w
      oknie rozmowy; <img class="button" src="extras/polska.png" width="25"
      height="15" alt="polski akcent" title="polski akcent"></li>
 
      <li>Prosta obsługa;</li>
 
      <li>Rozszerzalny przez system wtyczek;</li>
 
      <li>Namiastka meta kontaktów (chowanie wielu kontaktów do tej samej osoby
      w jednym wpisie na liście kontaktów)</li>
 
      <li>Rozbudowany i bardzo dobrze zaprojektowany interfejs</li>
 
      <li><a href="#natywnosc">Natywna obsługa</a> wielu sieci (oprócz Jabbera
      także Gadu-Gadu, ICQ, Yahoo, MSN, <acronym title=
      "Internet Relay Chat">IRC</acronym> etc. - uniezależnienie się od nieraz
      niestabilnych transportów umieszczonych na serwerach)</li>
 
      <li>Zintegrowane z kontem Google Mail powiadomienia o poczcie</li>
    </ul>
 
    <ul class="minus">
      <li>Brak możliwości wysyłania wiadomości w trybie <i>message</i>;</li>
 
      <li>Brak pełnej przeglądarki usług na serwerach Jabbera;</li>
 
      <li><a href="#natywnosc">Natywna obsługa</a> wielu sieci (brak
      przenośności jaka istnieje w przypadku korzystania z transportów);</li>
    </ul>
 
    <ul class="galeria">
      <li><a href="pidgin/roster.png"><img src="pidgin/min_roster.png" alt=
      "Pidgin, roster" title="Pidgin, roster" height="200" width=
      "100"></a></li>
 
      <li><a href="pidgin/chat.png"><img src="pidgin/min_chat.png" alt=
      "Pidgin, rozmowa" title="Pidgin, rozmowa" height="200" width=
      "100"></a></li>
 
      <li><a href="pidgin/plugins.png"><img src="pidgin/min_plugins.png" alt=
      "Pidgin, wtyczki" title="Pidgin, wtyczki" height="200" width=
      "100"></a></li>
    </ul>
 
    <h3 id="konnekt"><a href="#konnekt">6.6 Konnekt <img class="button" src=
    "extras/polska.png" width="25" height="15" alt="polski akcent" title=
    "polski akcent"></a></h3>
 
    <p>Polski multikomunikator oferujący w zestawie wtyczek wtyczkę
    umożliwiającą korzystanie z sieci Jabbera. Sam program jest miły dla oka i
    przyjazny nawet dla początkującego użytkownika. Dodatkowo to, że jest
    pisany przez Polaków, posiada różne rozszerzenia nie oferowane przez innych
    np.: wklejanie obrazków w okno rozmowy z użytkownikiem sieci Gadu-Gadu.
    Strona domowa Konnekta to <a href=
    "http://www.konnekt.info/">http://www.konnekt.info/</a>.</p>
 
    <p>Komunikator aktualnie nie jest już czynnie rozwijany, chociaż dalej ma
    dużą rzeszę zwolenników. Nie polecam używania początkującym
    użytkownikom.</p>
 
    <ul class="plus">
      <li>Polski program, polska wersja językowa, polska pomoc dostępna na
      stronie domowej; <img class="button" src="extras/polska.png" width="25"
      height="15" alt="polski akcent" title="polski akcent"></li>
 
      <li>Pomysłowe, znane z ICQ, kilka poziomów obsługi programu dla
      <i>nowicjuszy</i> i <i>zaawansowanych</i> użytkowników;</li>
 
      <li>Rozszerzalny przez system wtyczek;</li>
 
      <li>Do wyboru pluginy z <a href="#natywnosc">natywną obsługą</a> wielu
      sieci (Gadu-Gadu i inne);</li>
 
      <li>Stonowany interfejs (dostępne także <i>wodotryski</i> typu
      przeźroczystość);</li>
    </ul>
 
    <ul class="minus">
      <li>Projekt aktualnie praktycznie martwy;</li>
 
      <li>Dostępny tylko dla Windows;</li>
    </ul>
 
    <ul class="galeria">
      <li><a href="konnekt/konnekt7.png"><img src=
      "konnekt/konnekt7_100x200.png" width="100" height="200" alt=
      "Konnekt lista kontaktów" title=""></a></li>
 
      <li><a href="konnekt/konnekt12.png"><img src=
      "konnekt/konnekt12_100x200.png" width="100" height="200" alt=
      "Konnekt przeźroczystość" title=""></a></li>
 
      <li><a href="konnekt/konnekt2.png"><img src=
      "konnekt/konnekt2_100x200.png" width="100" height="200" alt=
      "Konnekt wtyczki" title=""></a></li>
 
      <li><a href="konnekt/konnekt10.png"><img src=
      "konnekt/konnekt10_100x200.png" width="100" height="200" alt=
      "Konnekt przeglądarka" title=""></a></li>
 
      <li><a href="konnekt/screen_riddle.png"><img src=
      "konnekt/screen_riddle_100x200.png" width="100" height="200" alt=
      "Konnekt upiększony"></a></li>
    </ul>
 
    <h3 id="miranda"><a href="#miranda">6.7 Miranda</a></h3>
 
    <p>Rozbudowany multikomunikator z dużą ilością rozszerzeń. Miranda jest
    miła dla oka, prosta i mała. Przez ograniczenie się tylko do potrzebnych
    funkcjonalności i wyłączenie zbędnych wtyczek zajmuje mało zasobów. Dzięki
    przemyślanemu interfejsowi może dodatkowo zajmować bardzo małą część
    pulpitu. Dodatkowo można poeksperymentować z przeźroczystością okienka.
    Więcej informacji na <a href="http://www.miranda-im.org/">stronie domowej
    Mirandy</a> oraz na <a href="http://www.miranda.kom.pl/">polskim forum
    Mirandy</a>.</p>
 
    <p>Multikomunikator Miranda polecać można wszystkim zaawansowanym
    użytkownikom systemów Windows.</p>
 
    <ul class="plus">
      <li>Dostępne spolszczenie (<a href=
      "http://www.miranda-im.org/download/search.php?action=search&amp;keyword=polish&amp;category=-1">plugin</a>);
      <img class="button" src="extras/polska.png" width="25" height="15" alt=
      "polski akcent" title="polski akcent"></li>
 
      <li>Mały rozmiar pakietu instalacyjnego, mało zasobożerny, zajmuje mało
      miejsca na pulpicie;</li>
 
      <li>Rozszerzalny przez system wtyczek (chyba największa liczba dostępnych
      wtyczek ze wszystkich komunikatorów);</li>
 
      <li>Do wyboru pluginy z <a href="#natywnosc">natywną obsługą</a> wielu
      sieci (AIM, IRC, Gadu-Gadu);</li>
 
      <li>Stonowany interfejs(dostępne <i>wodotryski</i> typu
      przeźroczystość);</li>
 
      <li><a href="http://www.miranda.kom.pl/">Duże polskojęzyczne forum</a>
      poświęcone Mirandzie gdzie można poszukać odpowiedzi na każde swoje
      pytanie;</li>
    </ul>
 
    <ul class="minus">
      <li>Dostępny tylko dla Windows;</li>
 
      <li>Mnogość wtyczek może przerazić nowicjusza;</li>
    </ul>
 
    <ul class="galeria">
      <li><a href="miranda/miranda10.png"><img src=
      "miranda/miranda10_100x200.png" width="100" height="200" title=
      "Miranda lista kontaktow" alt="Miranda"></a></li>
 
      <li><a href="miranda/miranda3.png"><img src=
      "miranda/miranda3_100x200.png" width="100" height="200" title=
      "Miranda rozmowa" alt="Miranda"></a></li>
 
      <li><a href="miranda/miranda4.png"><img src=
      "miranda/miranda4_100x200.png" width="100" height="200" title=
      "Miranda przegladarka uslug" alt="Miranda"></a></li>
 
      <li><a href="miranda/miranda12.png"><img src=
      "miranda/miranda12_100x200.png" width="100" height="200" title=
      "Miranda przezroczystosc" alt="Miranda"></a></li>
    </ul>
 
    <h3 id="gajim"><a href="#gajim">6.8 Gajim</a></h3>
 
    <p>Gajim to jeden z najbardziej rozbudowanych dedykowanych komunikatorów
    sieci XMPP/Jabber. Pełna lista wspieranych rozszerzeń znajduje się <a href=
    "http://trac.gajim.org/wiki/GajimXEPSupport">na stronie domowej</a>
    programu.</p>
 
    <p>Oprócz dużej ilości nowości i szybkiego tempa rozwoju otrzymujemy miły
    dla oka program dedykowany szczególnie dla użytkowników GTK+. Można pokusić
    się o stwierdzenie, że jest on sztandarowym (chociaż nieoficjalnym)
    komunikatorem dedykowanym XMPP/Jabber dla GNOME.</p>
 
    <p>Dodatkowo istnieje także wersja, którą można uruchomić pod Windows.
    Jednak przez swoje silne powiązanie z GTK+ oferuje niespójny z systemem
    operacyjnym wygląd.</p>
 
    <p>Więcej informacji znajdziesz na <a href="http://gajim.org/">stronie
    domowej projektu</a>.</p>
 
    <p>Komunikator Gajim polecić można wszystkim zaawansowanym użytkownikom
    linuksowym, szczególnie tym którzy używają GTK+.</p>
 
    <ul class="plus">
      <li>Dostępny na wiele platform;</li>
 
      <li>Miły dla oka i ergonomiczny interfejs;</li>
 
      <li>Obsługa wielu kont;</li>
 
      <li>Współpraca z Open PGP (GnuPG);</li>
 
      <li>Polska wersja językowa, sprawdzanie pisowni w oknie rozmowy;
      <img class="button" src="extras/polska.png" width="25" height="15" alt=
      "polski akcent" title="polski akcent"></li>
 
      <li>Obsługa <i>metakontaktów</i>;</li>
 
      <li>Wsparcie dla Google Mail, powiadomienie o nowej poczcie;</li>
 
      <li><a href="#xep0070">Wsparcie dla XEP-0070</a>;</li>
    </ul>
 
    <ul class="minus">
      <li>Problemy z szybkością działania przy wielu zdarzeniach;</li>
 
      <li>Wersja dla Windows nie wpasowuje się zbyt dobrze w systemowy
      wygląd;</li>
    </ul>
 
    <ul class="galeria">
      <li><a href="gajim/roster.png"><img src="gajim/roster_min.png" width=
      "100" height="200" title="Gajim lista kontaktów" alt=
      "Gajim lista kontaktów"></a></li>
 
      <li><a href="gajim/rozmowa.png"><img src="gajim/rozmowa_min.png" width=
      "100" height="200" title="Gajim okno rozmowy" alt=
      "Gajim okno rozmowy"></a></li>
 
      <li><a href="gajim/historia.png"><img src="gajim/historia_min.png" width=
      "100" height="200" title="Gajim historia" alt="Gajim historia"></a></li>
    </ul>
 
    <h3 id="gtalk"><a href="#gtalk">6.8 Google Talk</a></h3>
 
    <p>Komunikator dedykowany XMPP/Jabber wspierany przez Google. Na razie
    ciągle jest w fazie testów. Oferuje on możliwość komunikacji tekstowej oraz
    rozmów głosowych VoIP. Oprócz funkcji dobrze znanych z komunikatorów firma
    Google zadbała o dobrą integracje ze swoim serwisem poczty elektronicznej
    Google Mail. Więcej informacji na <a href=
    "http://www.google.com/talk/">oficjalnej stronie projektu</a>.</p>
 
    <p>Warta uwagi jest także integracja komunikatora z pocztą elektroniczną.
    <a href="http://mail.google.com/mail/help/chat.html">Teraz możliwa jest
    zwykła rozmowa z poziomu strony WWW</a>. Dodatkowo możliwe jest
    wyszukiwanie archiwalnych rozmów tak samo jak archiwalnych listów. Historia
    gdy ją włączymy, zapisywana jest na serwerze zawsze kiedy używamy naszego
    konta, bez względu na to czy robimy to z poziomu WWW, Google Talk, czy za
    pomocą innego klienta Jabbera.</p>
 
    <p>Komunikator Google Talk polecić można wszystkim użytkownikom systemów
    Windows, którzy cenią sobie integrację z usługami firmy Google.</p>
 
    <ul class="plus">
      <li>Niewielki rozmiar;</li>
 
      <li>Ergonomiczny i miły dla oka interfejs;</li>
 
      <li>Zintegrowany z pocztą Google Mail, dostępny jest z poziomu WWW</li>
 
      <li>Możliwość prowadzenia pełnej historii rozmów składowanej po stronie
      serwera i wyszukiwanie w niej za pomocą mechanizmów Google także z
      poziomu interfejsu WWW poczty Google Mail;</li>
 
      <li>Wspierany przez silną firmę;</li>
 
      <li>Implementacja <a href=
      "http://pl.wikipedia.org/wiki/Jingle">Jingle</a> (rozmowy głosowe);</li>
 
      <li><a href="https://www.google.com/a/">Możliwość podpięcia konta wraz z
      resztą aplikacji pod własną domenę</a>.</li>
 
      <li>Duża możliwość rozwoju i dodania ciekawych innowacji;</li>
    </ul>
 
    <ul class="minus">
      <li>Globalność, czyli raczej zapomnijmy o oficjalnym transporcie GG
      etc.;</li>
 
      <li>Google Talk potrafi korzystać tylko z serwera Google;</li>
 
      <li>Czasami Google pozwala sobie na pewne własne udoskonalenia i
      odstępstwa od protokołu XMPP/Jabber;</li>
 
      <li>Ciągle jest to wersja <i>beta</i>;</li>
    </ul>
 
    <ul class="galeria">
      <li><a href="gtalk/roster.png"><img src="gtalk/roster_min.png" width=
      "100" height="200" alt="Lista kontaktów (pusta)" title=
      "Lista kontaktów (pusta)"></a></li>
 
      <li><a href="gtalk/rozmowa.png"><img src="gtalk/rozmowa_min.png" width=
      "100" height="200" alt="Okno rozmowy" title="Okno rozmowy"></a></li>
    </ul>
 
    <h3 id="kopete"><a href="#kopete">6.9 Kopete</a></h3>
 
    <p>Potężny multikomunikator pisany specjalnie dla KDE. Wspiera wiele
    protokołów i jest cały czas prężnie rozwijany. Rozszerzalny o dodatkowe
    pluginy. Posiada wiele zaawansowanych funkcji. Można go dowolnie
    konfigurować, wpływać na wygląd samej konwersacji, przypinać awatary do
    kontaktów. Więcej informacji na <a href="http://kopete.kde.org/">stronie
    domowej projektu</a>.</p>
 
    <p>Kopete można polecić użytkownikom systemów linuksowych, którzy
    korzystają z menadżera okien KDE.</p>
 
    <ul class="plus">
      <li>Wspiera wiele protokołów (multikomunikator);</li>
 
      <li>Miły dla oka, ładnie prezentuje się styl rozmowy <i>ala</i> iChat
      (<a href="kopete/kopete-rozmowa.png">na screenie</a>);</li>
 
      <li>Szyfrowanie rozmów GPG, korzystanie z TeX i inne użyteczne
      pluginy;</li>
 
      <li>Wspierany przez dużą społeczność;</li>
    </ul>
 
    <ul class="minus">
      <li>Najlepiej prezentuje się na KDE.;</li>
 
      <li>Dostępny tylko dla systemów linuksowych.;</li>
    </ul>
 
    <p><span class="small">(Niestety nie miałem możliwości zrobienia screenów
    pod KDE)</span></p>
 
    <ul class="galeria">
      <li><a href="kopete/kopete-lista1.png"><img src=
      "kopete/kopete-lista1_min.png" width="100" height="200" alt=
      "Lista kontaktów" title="Lista kontaktów"></a></li>
 
      <li><a href="kopete/kopete-lista2.png"><img src=
      "kopete/kopete-lista2_min.png" width="100" height="200" alt=
      "Lista kontaktów" title="Lista kontaktów"></a></li>
 
      <li><a href="kopete/kopete-pluginy.png"><img src=
      "kopete/kopete-pluginy_min.png" width="100" height="200" alt="Pluginy"
      title="Pluginy"></a></li>
 
      <li><a href="kopete/kopete-protokoly.png"><img src=
      "kopete/kopete-protokoly_min.png" width="100" height="200" alt=
      "Protokoły" title="Protokoły"></a></li>
 
      <li><a href="kopete/kopete-rozmowa.png"><img src=
      "kopete/kopete-rozmowa_min.png" width="100" height="200" alt=
      "Okienko rozmowy" title="Okienko rozmowy"></a></li>
    </ul>
 
    <h3 id="gizmo"><a href="#gizmo">6.10 Gizmo</a></h3>
 
    <p>Gizmo to alternatywa dla rozmów głosowych w Internecie, tzw. telefonii
    internetowej. Wspiera otwarty standard dla rozmów głosowych <a href=
    "http://pl.wikipedia.org/wiki/Session_Initiation_Protocol">SIP</a> oraz
    otwarty standard dla rozmów tekstowych. Kontakty na liście kontaktów oprócz
    numerów telefonu czy numeru SIP posiadają miejsce na wpisanie Jabber ID.
    Pozwala to na komunikacje tekstową z użytkownikami Jabbera. Każdy
    użytkownik Gizmo jest widoczny jako normalny kontakt na serwerze
    <code>chat.gizmoproject.com</code>.</p>
 
    <p>Pomimo tylko podstawowego wsparcia dla Jabbera sam klient jest wart
    uwagi z powodu obsługi protokołu SIP. Jest to pełnowartościowa zamiana dla
    komunikatora Skype, a do tego oparta o otwarte standardy. Więcej informacji
    na <a href="http://www.gizmoproject.com/">stronie producenta</a>.</p>
 
    <p>Komunikator Gizmo polecić można wszystkim chcącym korzystać głównie z
    SIP.</p>
 
    <ul class="plus">
      <li>wieloplatformowy (Windows, Linux, Mac)</li>
 
      <li>wsparcie dla SIP</li>
 
      <li>możliwość telefonowania na telefony stacjonarne i komórkowe</li>
 
      <li>możliwość komunikacji PC - PC</li>
    </ul>
 
    <ul class="minus">
      <li>tylko podstawowe wsparcie Jabbera</li>
    </ul>
 
    <ul class="galeria">
      <li><a href="gizmo/roster.png"><img src="gizmo/roster_min.png" width=
      "100" height="200" alt="Lista kontaktów" title=
      "Lista kontaktów"></a></li>
 
      <li><a href="gizmo/contact.png"><img src="gizmo/contact_min.png" width=
      "100" height="200" alt="Edycja kontaktu" title=
      "Edycja kontaktu"></a></li>
 
      <li><a href="gizmo/chat.png"><img src="gizmo/chat_min.png" width="100"
      height="200" alt="Rozmowa tekstowa" title="Rozmowa tekstowa"></a></li>
    </ul>
 
    <h3 id="ichat"><a href="#ichat">6.11 iChat</a></h3>
 
    <p>Podstawowy multikomunikator w systemach Mac OS X. Dostępny za darmo dla
    każdego użytkownika komputerów Apple. Obsługuje protokoły AOL (<i>Aim
    screen name</i>, <i>ICQ Uin</i>, <i>netscape.net</i> <i>screen name</i>,
    oraz dedykowane konto .mac) i Jabber. Chociaż brak w nim wsparcia dla
    przesyłania plików między różnymi klientami zgodnymi z XMPP to przyjazny
    interfejs, prosta obsługa i integracja z systemem operacyjnym sprawił, że
    iChat zyskał sobie wielu zwolenników. Więcej na <a href=
    "http://www.apple.com/macosx/features/ichat/">stronie producenta</a>.</p>
 
    <p>Co oczywiste komunikator iChat polecić można użytkownikom systemów Mac
    OS X jeżeli nie wybrali komunikatora Psi lub <a href=
    "http://adium.im/">Adium</a>.</p>
 
    <ul class="plus">
      <li>polska wersja językowa (ver. 10.5) <img class="button" src=
      "extras/polska.png" width="25" height="15" alt="polski akcent" title=
      "polski akcent"></li>
 
      <li>integracja z systemem operacyjnym</li>
 
      <li>wsparcie dużej firmy - Apple</li>
 
      <li>prosta obsługa</li>
 
      <li>przyjazny interfejs</li>
    </ul>
 
    <ul class="minus">
      <li>dostępny tylko dla Mac OS</li>
 
      <li>brak zaawansowanych funkcji takich jak np.: przeglądarka usług na
      serwerze</li>
    </ul>
 
    <ul class="galeria">
      <li><a href="ichat/roster.png"><img src="ichat/roster_min.png" width=
      "100" height="200" alt="Lista kontaktów" title=
      "Lista kontaktów"></a></li>
 
      <li><a href="ichat/chat.png"><img src="ichat/chat_min.png" width="100"
      height="200" alt="Rozmowa" title="Rozmowa"></a></li>
 
      <li><a href="ichat/ustawienia.png"><img src="ichat/ustawienia_min.png"
      width="100" height="200" alt="Ustawienia" title="Ustawienia"></a></li>
    </ul>
 
    <p><span class="small">(Informacje o iChat i zrzuty ekranów zebrane przez
    Glubone. Lista kontaktów pochodzi <a href="http://www.honan.net/images/">z
    jednej ze stron w sieci</a>.)</span></p>
 
    <h2 id="codalej"><a href="#codalej">7. Mam konto, co dalej</a></h2>
 
    <div class="rightbox">
      <h1>Transport</h1>
 
      <p>Transport na serwerze Jabbera, zwany także bramką, od ang.
      <i>gateway</i>, to specjalny program tłumaczący informacje pomiędzy
      różnymi sieciami. Umożliwia to dostęp i rozmowę z użytkownikami innych
      sieci takich jak GG czy ICQ.</p>
 
      <h1>roster</h1>
 
      <p>Roster to tzw. lista kontaktów, ang. <i>contact list</i>,
      przechowywany na serwerze spis wszystkich znajomych użytkowników.</p>
    </div>
 
    <p>Jeżeli wybór komunikatora jest już za tobą, posiadasz już konto na
    serwerze i je poprawnie skonfigurowałeś. Możesz spróbować dodać pierwszego
    użytkownika do swojej listy kontaktów. Lista kontaktów jest trzymana na
    serwerze, więc mamy ją zawsze pod ręką obojętnie z jakiego miejsca się
    łączymy.</p>
 
    <p>Każdy użytkownik jest opisany przez swój identyfikator na danym
    serwerze. Identyfikator ten nazywany jest Jabber ID, w skrócie
    <code><acronym title="Jabber Identifier">JID</acronym></code>. Jego
    znaczenie odszyfrowujemy podobnie jak adres poczty elektronicznej. Dla
    użytkownika <code>gosia@chrome.pl</code> oznacza on danego użytkownika o
    identyfikatorze <code>gosia</code> na serwerze <code>chrome.pl</code>.</p>
 
    <p>Jeżeli chcemy dodać do naszej listy kontaktów, nazywanej też czasami
    jako <code><acronym title="lista kontaktów">roster</acronym></code>,
    użytkownika, ograniczamy się do wpisania jego <code><acronym title=
    "Jabber Identifier">JID</acronym></code>. Następnie musimy wysłać swoją
    autoryzację (authorize to) oraz poprosić o autoryzację (authorize from) od
    danego użytkownika. Bez autoryzacji nie będziemy widzieć czy dany
    użytkownik jest <code>online</code>.</p>
 
    <p>Teraz przyszedł czas na dodanie użytkowników innych sieci, czyli
    skorzystanie z transportów. Każdy serwer posiada własne transporty, czyli
    bramki konwertujące wiadomości pomiędzy różnymi sieciami. Pierwszą rzeczą
    jaką musimy zrobić to sprawdzić jakie transporty są na naszym serwerze.
    Następnie lokalizujemy przykładowo <code>transport <acronym title=
    "Gadu Gadu">GG</acronym></code> i najczęściej prawym kliknięciem dostajemy
    się do menu podręcznego gdzie można wybrać opcje <code>zarejestruj</code>.
    Po otworzeniu okienka wpisujemy swój numer <acronym title=
    "Gadu Gadu">GG</acronym> oraz hasło. Po zaakceptowaniu i krótkiej chwili
    otrzymujemy informacje że zostaliśmy autoryzowani przez bramkę. Od tej
    chwili możemy dodawać użytkowników <acronym title="Gadu Gadu">GG</acronym>
    do swojej listy. <code><acronym title=
    "Jabber Identifier">JID</acronym></code> dla takiego użytkownika wygląda
    zazwyczaj podobnie do <code>123456@gg.chrome.pl</code>.</p>
 
    <h2 id="transporty"><a href="#transporty">8. Reszta transportów</a></h2>
 
    <p>Oprócz transportów typu <acronym title="Gadu Gadu">GG</acronym>, ICQ,
    MSN za pomocą których możemy komunikować się z innymi sieciami, istnieją
    także inne. Warto zarejestrować się w katalogu publicznym. Tak aby inni
    mogli nas wyszukać gdy zajdzie taka potrzeba. Można sprawdzić pogodę w
    pogodynce czy wysłać pocztę. Szczegóły dotyczące transportów znajdują się
    zazwyczaj na serwerach. Poniżej przykład pewnego serwera i rozszerzeń na
    nim zainstalowanych. Lista całkiem imponująca. Listę taką jak ta można
    uzyskać w każdym kliencie, który posiada tzw. przeglądarkę usług na
    serwerach. Załączony przykład to usługi wypisane przez komunikator Psi.
    Przykładowo Spik nie posiada pełnej obsługi tej funkcjonalności.</p>
 
    <p><img id="ciekawostki" src="images/services_discovery_chrome.png" alt=
    "Lista rozszerzeń pewnego serwera" height="881" width="537" title="" name=
    "ciekawostki"></p>
 
    <p>Główne typy rozszerzeń serwera ze względu na ich funkcjonalności można
    podzielić tak:</p>
 
    <ul class="normal">
      <li>Bramki pozwalające na komunikację z innymi sieciami. Działają na
      zasadzie tłumacza między nami a użytkownikami innej sieci. Na powyższej
      ilustracji mamy dostępne bramki do sieci Gadu Gadu, ICQ, <acronym title=
      "Internet Relay Chat">IRC</acronym> oraz innych.</li>
 
      <li>Jabberowe pokoje rozmów, pozwalają na rozmowy grupowe.</li>
 
      <li>Wskaźniki np.: pogody. Dodajemy do listy kontaktów a informacje
      przesyłane są nam jako odpowiedni status czy opis kontaktu.</li>
 
      <li>Inne rozszerzenia serwera takie jak np.: słowniki czy rozkład jazdy
      komunikacji miejskiej. Rozszerzenie takie dodajemy tak jak każdą inną
      osobę na swoją listę kontaktów i odpowiednio zadając pytania otrzymujemy
      odpowiedzi. Czasami możliwa jest konfiguracja aby to one przysyłały nam
      pewne informacje. Przykładowo nowe informacje dostępne na stronach za
      pomocą kanałów RSS.</li>
    </ul>
 
    <h1>Dodatki</h1>
 
    <h2 id="mapa">Mapa użytkowników Jabbera</h2>
 
    <p>Jesteśmy wszędzie. Jabbera używamy w Polsce, Europie, Afryce... chcesz
    pokazać światu gdzie jesteś i że także go używasz - dodaj się do jednej z
    map.</p>
 
    <ul>
      <li><a href="http://www.ralphm.net/map?mapname=poland">Mapa
      pierwsza</a></li>
 
      <li><a href="http://jobble.uaznia.net/map">Jobble czyli produkt
      polski</a></li>
 
      <li><a href="http://www.gtalkprofile.com/">Mapa użytkowników Google
      Talk</a></li>
    </ul>
 
    <p>Dla zachęty poniżej kilka zrzutów ekranów</p>
 
    <dl>
      <dt><a href=
      "http://jobble.org/map?lat=52.84259457223952&amp;lng=20.269775390625&amp;zoom=7">
      <img src="extras/mapa-jobble.jpg" alt="Jobble" title="Jobble"></a></dt>
 
      <dd>Jabber w Polsce</dd>
 
      <dt><a href="http://www.gtalkprofile.com/"><img src=
      "extras/mapa-gtalkprofile.jpg" alt="GTalkProfile" title=
      "GTalkProfile"></a></dt>
 
      <dd>Google Talk w Brazylii</dd>
    </dl>
 
    <h2 id="emoticony">Emotikony innych sieci</h2>
 
    <p>Poniżej kilka słów raczej bardziej historycznych. Większość
    komunikatorów od razu jest wyposażona w pełen zestaw emotikonek. Jeżeli
    jednak używasz Psi i nie możesz się ich doszukać to przeczytaj tekst
    poniżej. Oczywiście jeżeli nie posiadasz Psi tylko inny komunikator z
    pewnością możesz do niego także dodać ikonki zapisane jako plik
    <code>JISP</code>.</p>
 
    <ul>
      <li><a href="http://jisp.netflint.net/">Wybór emotek dla każdego</a></li>
    </ul>
 
    <p>Jeżeli podobały ci się stare emotikony z <acronym title=
    "Gadu Gadu">GG</acronym>, lub po prostu chciałbyś aby to co wypisują do
    ciebie użytkownicy <acronym title="Gadu Gadu">GG</acronym> wyglądało tak
    samo możesz ściągnąć zestaw emotikonek z <acronym title=
    "Gadu Gadu">GG</acronym>. Znajdziesz go na stronie - <a href=
    "http://jisp.netflint.net/">http://jisp.netflint.net/</a>. Wystarczy pobrać
    odpowiedni zestaw, jest on wepchnięty w plik <code>JIPS</code>
    przystosowany dla klientów Jabbera (tak, tak, znów XML) potem wrzucić go do
    odpowiedniego katalogu, w Psi <code>\iconsets\emoticons</code> i wybrać go
    w opcjach. Po kilku klikach możemy cieszyć się emotikonami z
    <acronym title="Gadu Gadu">GG</acronym> w swoim kliencie Jabbera.</p>
 
    <h2 id="importgg">Import listy kontaktów sieci Gagu-Gadu</h2>
 
    <p>Każdy na początek zabawy z Jabberem, zaczyna narzekać na problemy z
    importem listy kontaktów. Kiedyś umożliwiał to sam transport
    <acronym title="Gadu Gadu">GG</acronym>, co częściowo zostało już
    poprawione. W części wersji transportu <acronym title=
    "Gadu Gadu">GG</acronym> funkcja ta została jednak wyłączona, ponieważ jak
    to zostało ujęte po prostu nie działała. Jeżeli nie wierzymy można zawsze
    spróbować na własnej skórze. Rozpoczynając rozmowę z transportem GG
    wpisujemy komendę <i>help</i>, a dalej kierujemy się zgodnie z opisem.
    Jedna z komend pozwala na import listy kontaktów z serwera.</p>
 
    <p>Dalej nie działa? Abstrahując od tego kto maczał w tym palce i czy to
    twórcy <acronym title="Gadu Gadu">GG</acronym> coś sprytnie
    przeprogramowali, więc jeżeli nie udało się zrobić tego przy rejestracji
    transportu, trzeba uciec się do innych sposobów. Oczywiście najprostszy to
    wpisanie ich ręcznie, co zajmie jakieś 5 - 10 minut. Jeżeli jednak nie ma
    na to czasu lub chęci można spróbować skorzystać z <a href=
    "http://www.chomik.eu.org/jabber/">konwertera Chomika</a>. Ogólnie warto
    przeczytać wszystkie notki z tej strony, bo konwersja ta to ciągle szczypta
    magii.</p>
 
    <p>Działa? Nie działa? Komunikacja z siecią Gadu-Gadu nie jest częścią
    protokołu XMPP/Jabber więc nie można mieć tutaj nigdy pewności co do
    poprawnego wykonania tej operacji.</p>
 
    <h2 id="boty">Boty</h2>
 
    <p>Otwartość protokołu XMPP/Jabber pozwala na łatwe tworzenie automatów
    potrafiących serwować dowolne treści. Programy takie nazywane są
    najczęściej <i>botami</i> od znanego wszystkim wyrazu <i>robot</i>.</p>
 
    <p>Botów w sieci można znaleźć naprawdę dużo. Od blogów takich jak polski
    <a href="http://jogger.pl/">Jogger</a>, ogólnoświatowy <a href=
    "http://identi.ca/">Identi.ca</a>, kończąc na serwisach typu <a href=
    "http://www.rememberthemilk.com/?hl=pl">Remember The Milk</a>. Istnieją
    oczywiście boty niezwiązane z żadnym konkretnym serwisem, zainstalowane na
    dowolnych serwerach i oferujących dostęp do danych rozsianych gdzieś po
    Internecie (prognoza pogody, program telewizyjny etc.). Poniżej próba
    zasygnalizowania czego można spróbować poszukać w sieci.</p>
 
    <ul>
      <li><a href="http://wronek.wikidot.com/boty-jabberowe">Bardziej, lub
      mniej aktualna lista botów XMPP/Jabber</a></li>
    </ul>
 
    <h3 id="blog">Jogger czyli blog wprost z listy kontaktów</h3>
 
    <div class="rightbox">
      <h1>blog</h1>
 
      <p><a href="http://pl.wikipedia.org/wiki/Blog">Blog</a>, skrót od ang.
      weblog, to rodzaj pamiętnika prowadzonego w Internecie.</p>
    </div>
 
    <p>W oparciu o Jabbera można zrobić dużo, żeby nie powiedzieć wszystko.
    Każdy posiadacz konta na jednym z serwerów może użyć go do pisania swojego
    bloga. Wszystkie wpisy mogą zostać dodane prosto z poziomu naszego
    komunikatora. Dodatkowo przydatną funkcją jest powiadamianie o nowych
    wpisach czy komentarzach, które także docierają do nas tak samo jak
    wiadomości od znajomych - szybko i prosto na liste kontaktów.</p>
 
    <p>Mamy do wyboru dwa polskie rozwiązania wypisane poniżej. Pierwszy Jogger
    to prekursor <i>blogowania</i> przez Jabbera. Drugi Jabba to próba
    stworzenia serwisu dla blogów ciekawych i wartych czytania. Szczegóły
    dotyczące obu serwisów można znaleźć na ich stronach internetowych.</p>
 
    <ul>
      <li><a href="http://jogger.pl/">Jogger.pl</a></li>
 
      <li><a href="http://jabba.pl/">Jabba.pl</a></li>
    </ul>
 
    <p>Największym serwisem oferującym integracje blogowania z Jabberem jest
    <a href="http://www.livejournal.com/">Live Journal</a>. Z ciekawych
    rozwiązań można wymienić jednoczesne utworzenie konta na serwerze
    <i>live-journal.com</i> wraz z tym, które tworzymy za pomocą WWW podczas
    rejestracji. System pozwala na dodawanie notek z poziomu komunikatora.
    Lista kontaktów jest zintegrowana z listą naszych znajomych z Live Journal.
    Serwis nie jest polski, ale większość rzeczy jest tłumaczona na język
    polski.</p>
 
    <ul>
      <li><a href="http://community.livejournal.com/lj_dev/716451.html">Więcej
      szczegółów dotyczących integracji Live Journal i Jabbera</a></li>
    </ul>
 
    <p>Ciekawe jest również to co oferuje <a href=
    "http://www.sabifoo.com/index">Sabifoo</a>. Jest to uproszczony blog wraz z
    kanałem RSS. Jak opisują na stronie autorzy, można bardzo szybko z własnej
    listy kontaktów tworzyć kanał RSS. Rozwiązanie idealne dla kogoś, kto nie
    chce się bawić w rozbudowane blogi, a ma potrzebę publikowania aktualnych
    wiadomości.</p>
 
    <ul>
      <li><a href="http://www.sabifoo.com/index">Sabifoo</a></li>
    </ul>
 
    <h3 id="pogoda">Transport pogody</h3>
 
    <div class="rightbox">
      <p>Konkretny serwer na którym istnieje działający transport pogody może
      być inny niż opisany poniżej. Najlepiej poszukać go na swoim lub innym
      popularnym serwerze.</p>
    </div>
 
    <p>Rejestrując się w transporcie pogody mamy możliwość dodawania do naszej
    listy kontaktów pogody dla konkretnych miejscowości. Poniżej przykładowa
    pogoda dla Warszawy - <code>warszawa@pogoda.jabberpl.org</code>. Pogoda
    dostępna jest także na innych serwerach, przykładowo
    <code>warszawa@pogoda.chrome.pl</code>. Oczywiście można wstawiać inne
    miasta, pogoda działa dla większości większych miejscowości. Przykładowo
    mój rodzinny 80 tysięczny Inowrocław też działa. Informacje o jakich
    miastach można uzyskać dane pogodowe najłatwiej uzyskać w przeglądarce
    usług danego serwera.</p>
 
    <dl>
      <dt><img src="images/roster-pogoda.png" alt="Pogoda" title="Pogoda"></dt>
 
      <dd>Przykładowy status kontaktu pogody</dd>
    </dl>
 
    <h3 id="ztm">Rozkład jazdy warszawskiego ZTM</h3>
 
    <div class="rightbox">
      <p>Konkretny serwer na którym istnieje działający transport ZTM może być
      inny niż opisany poniżej. Najlepiej poszukać go na swoim lub innym
      popularnym serwerze.</p>
    </div>
 
    <p>Dodając do naszej listy kontaktów <code>ztm@chrome.pl</code> kilkoma
    klikami uzyskamy informacje na temat konkretnego autobusu czy tramwaju.
    Opis możliwości i konfigurację otrzymujemy po wysłaniu do kontaktu tekstu
    <code>pomoc</code>. Poniżej przykład działania. Boty rozkładu jazdy
    znajdują się także na innych serwerach, więc warto sprawdzić to w
    przeglądarce usług.</p>
 
    <dl>
      <dt><img src="images/roster-ztm.png" alt="ZTM" title="ZTM"></dt>
 
      <dd>Kontakt rozkładu jazdy autobusów warszawskiego ZTM</dd>
 
      <dt><img src="images/ztm.png" alt="ZTM" title="ZTM"></dt>
 
      <dd>Przykładowe zapytanie o rozkład jazdy autobusu 507</dd>
    </dl>
 
    <h3 id="slownik">Słownik polsko-angielski, angielsko-polski</h3>
 
    <div class="rightbox">
      <p>Konkretny serwer na którym istnieją działające słowniki może być inny
      niż opisany poniżej. Najlepiej poszukać go na swoim lub innym popularnym
      serwerze.</p>
    </div>
 
    <p>Dodając do listy kontaktów kontakt
    <code>slownik@translator.jabberpl.org</code> możemy szybko przetłumaczyć
    pojedyncze wyrazy. Poniżej przykład działania. Dodatkowo dostępne są
    słowniki na serwerze <code>chrome.pl</code>, słownik angielsko-polski,
    polsko-angielski — <code>ang-pol@slowniki.chrome.pl</code>;
    <code>pol-ang@slowniki.chrome.pl</code>; dostępne są też słowniki języka
    niemieckiego, włoskiego, hiszpańskiego, ortograficzne itd. Aktualną listę
    najlepiej sprawdzić na danym serwerze.</p>
 
    <dl>
      <dt><img src="images/roster-slownik.png" alt="Słownik" title=
      "Słownik"></dt>
 
      <dd>Kontakt słownika dodany do listy kontaktów</dd>
 
      <dt><img src="images/slownik.png" alt="Słownik" title="Słownik"></dt>
 
      <dd>Przykładowe zapytanie słownika</dd>
    </dl>
 
    <p>Nie wszystkie słowniki, ze względu na wyłączenie darmowych słowników
    Onetu, działają dobrze. Zależy to od słownika i wersji zainstalowanej na
    danym serwerze.</p>
 
    <h3 id="wikipedia">Wikipedia na <acronym title=
    "liście kontaktów">rosterze</acronym></h3>
 
    <p>Jeżeli korzystasz z <a href="http://pl.wikipedia.org/">Wikipedii</a> -
    wolnej encyklopedii, to nieraz wygodnie mieć ją prosto na liście kontaktów.
    Nic prostszego bo teraz wystarczy dodać tylko <acronym title=
    "Jabber Identifier">JID</acronym> <code>wiki@jabber.autocom.pl</code>.</p>
 
    <h3 id="tv">Program TV</h3>
 
    <div class="rightbox">
      <p>Konkretny serwer na którym istnieje działający program telewizyjny
      może być inny niż opisany poniżej. Najlepiej poszukać go na swoim lub
      innym popularnym serwerze.</p>
    </div>
 
    <p>Jeżeli chcemy mieć pod ręką program TV wystarczy dodać do swojego
    <acronym title="listy kontaktów">rostera</acronym> <code><acronym title=
    "Jabber Identifier">JID</acronym></code>
    <code>programtv@jabber.autocom.pl</code>. Po wysłaniu komendy "Co teraz
    oglądasz" dostajemy listę co dzieje się aktualnie w TV. Dodatkowe komendy
    wypisane zostaną po wpisaniu "help".</p>
 
    <p class="cytat"><span class="small">&lt;michalus&gt; Co teraz oglądasz<br>
    &lt;tv&gt; Teraz oglądam kilka fajnych filmów:</span></p>
 
    <p class="cytat"><span class="small">10:00 - Skąd się biorą pieniądze? (TVP
    1)<br>
    10:05 - Szalenie Arystokratyczne Spotkanie z Balladą (TVP 2)<br>
    09:45 - Maszyna zmian - Nowe przygody (TV Polonia)<br>
    01:30 - Zakończenie programu (Kino Polska)<br>
    09:25 - Słoneczny patrol (Polsat)<br>
    10:00 - Najzabawniejsze zwierzęta świata (Polsat2)<br>
    10:10 - Nie ma sprawy (TVN siedem)<br>
    07:25 - Top Shop (Polonia 1)<br>
    06:00 - Summer Mix (MTV Polska)<br>
    10:00 - Nasza antena (TV Puls)<br>
    09:50 - Historia Roberta Wraighta (HBO 2)<br>
    10:00 - Taxi 3 (Canal)<br>
    09:50 - Nancy Drew (HBO)<br>
    08:20 - Telezakupy (Tele 5)<br>
    10:00 - Rozmowy w toku (TVN)<br>
    10:00 - Słodka trucizna (TV4)<br>
    09:35 - Transmisja obrad Sejmu RP (TVP3 Kraków)<br>
    10:00 - Turniej towarzyski Alpen Cup w Bolzano (Eurosport - PL)<br>
    10:00 - Pływające lwy (Animal Planet)<br>
    10:00 - Sturmartillerie (Discovery Channel)<br>
    09:30 - Teleshopping (Onyx - PL)<br>
    09:50 - Star 6 Music (M6)<br>
    08:00 - Wielkie letnie głosowania (Cartoon Network/TCM)<br>
    10:10 - Ach, ten Andy! (Fox Kids)<br>
    09:35 - Imperium kobiet (Romantica)</span></p>
 
    <h2 id="tlen">Jabber a Tlen</h2>
 
    <p class="cytat"><span class="small">" - (...) Znajomość języków
    obcych?<br>
    Jakiś obcy język zna pan?<br>
    - Jaki?<br>
    - Wszystko jedno jaki. Jakiś obcy.<br>
    - Nie. To nie znam.<br>
    - Nie znam. A słabo?<br>
    - Słabo to ten... Yyyy... Jak się nazywa... Yyyy... Francuski.
    O!</span><br>
    -- <a href="http://www.rejs.art.pl/skrypt.php?online=1">Rejs</a></p>
 
    <p>Dziwna atmosfera panowała przez wiele lat w stosunkach między
    użytkownikami sieci Tlen i XMPP/Jabber. Serwer komunikatora Tlen
    wykorzystujący ten otwarty protokół został zamknięty i pozbawiony
    możliwości komunikacji z pozostałymi serwerami. Komunikator zamiast łączyć
    ludzi stawiał sztuczne przeszkody. W sieci pojawiła się <a href=
    "http://www.petitiononline.com/tlenpl/petition.html">petycja</a> żądająca
    otwarcia sieci. Pojawiały się także <a href=
    "http://7thguard.net/news.php?id=3585">artykuły</a> odwołujące się do uczuć
    wyższych. Mimo usilnych oddolnych prób właściciele Tlen nie zdecydowali się
    na odważny krok.</p>
 
    <p>Do komunikacji pomiędzy siecią XMPP/Jabber a serwerem Tlen tworzono więc
    tradycyjne transporty. Stworzono także specjalną wtyczkę dla komunikatora
    Tlen znaną jako <i>k.jabber</i> oraz <i>k.smok</i>. Tworzono rozszerzenia
    dla multikomunikatorów takich jak np. Miranda, Konnekt czy Pidgin.</p>
 
    <p>Na nieistniejącej już stronie <i>hype.pl</i> dostępny był jeszcze w
    okolicach końca roku 2008 wywiad z członkiem zarządu <i>o2.pl</i> gdzie
    ciągle trzymano się twardej polityki i nie wyrażano zgody na otwarcie
    serwera.</p>
 
    <p>Zmiany nastąpiły dopiero w <a href=
    "http://krzysztofsierota.pinger.pl/m/1819676/tlen7-rozmowy-z-innymi-sieciami">
    wrześniu 2009</a> kiedy na serwerze mikroblogowym <i>Pinger</i> Krzysztof
    Sierota ogłosił pojawienie się wersji beta komunikatora Tlen 7 gdzie jak
    podał <q>[...] Za 2-3 tygodnie ukaże się publiczna beta komunikatora Tlen
    7.0 [...] Najważniejsze zmiany: - rozmowa z użytkownikami gTalk i innych
    sieci XMPP bez potrzeby zakładania konta XMPP - wsparcie gg8 - całkowicie
    nowy silnik komunikatora, wsparcie dla platform MS Windows, MacOS, Linux -
    poprawione działanie na Viscie [...] Okrojone wersje Tlenu 7 dostępne są
    już na platformy Linux i MacOS [...]</q>. Serwer komunikatora Tlen został
    po ośmiu latach otwarty na komunikację z swoją macierzystą siecią.</p>
 
    <p>Ciekawostką jest także, że Tlen zainteresował się Jabberem tak szybko -
    styczeń 2001, że jako pierwszy zdążył zarejestrować domenę
    <i>jabber.pl</i>, która do dziś wskazuje na usługi powiązane z
    <i>o2.pl</i>. Dlatego flagowa strona polskiej społeczności XMPP/Jabber
    została postawiona w domenie <i>JabberPL.org</i>.</p>
 
    <h2 id="jabber_roster_utility">Szybkie zarządzanie kontaktami na serwerze
    (Jabber Roster Utility)</h2>
 
    <p>Czasami chcemy zarządzać naszymi kontaktami w sposób automatyczny -
    przykładowo przy migracji z jednego transportu <acronym title=
    "Gadu Gadu">GG</acronym> na inny itd. Stajemy wtedy przed obliczem ręcznego
    przepisywania kontaktów, podczas gdy logiczne wydawałoby się podmienienie
    tylko części ich <acronym title="Jabber Identifier">JID</acronym>. Właśnie
    w takiej sytuacji przydaje nam się <a href=
    "http://sourceforge.net/projects/jabber-jru/">Jabber Roster Utility</a>.
    Działajacą stronę łatwo wyszukać <a href=
    "http://www.google.pl/search?q=jabber+roster+utility">w Google</a>. Na
    stronie z działającym JRU możemy podłączyć się do naszego konta na każdym
    serwerze XMPP/Jabber i pobrać trzymaną przez serwer listę kontaktów w
    postaci tekstowej. Przykładowo może to wyglądać tak jak u mnie.</p>
 
    <p class="cytat"><span class="small">+,login@jabberpl.org,,grupa jabber<br>
    +,123456@gg.chrome.pl,Jan Kowalski,grupa gg<br>
    +,123457@gg.chrome.pl,Rajmund,grupa gg<br>
    +,123458@gg.chrome.pl,Aneta,grupa gg<br>
    +,123459@gg.chrome.pl,Ania,grupa gg<br>
    +,345678@icq.chrome.pl,Adam,grupa icq<br>
    <br>
    (...)</span></p>
 
    <p>Na stronie podane są dokładne linki co i jak zrobić, między innymi jak
    przejść z jednego serwera na inny. Jednak patrząc na to co otrzymujemy od
    serwera łatwo domyślić się samemu o co chodzi. Początkowy <code>+</code> to
    nasza autoryzacja, następnie mamy <code><acronym title=
    "Jabber Identifier">JID</acronym></code>, po kolejnym przecinku nick, a na
    końcu grupę na liście.</p>
 
    <p>Idea działania podczas przenosin z serwera jest prosta. Potrzebujemy
    dwóch kont. Pierwsze z kontaktami do przeniesienia, a drugie zazwyczaj
    puste, konto docelowe. Logujemy się na konto pierwsze i pobieramy kontakty.
    Prawdopodobnie będziemy potrzebowali kilku zmian w kontaktach, które
    korzystają z transportów. Tak jak na powyższym przykładzie, transport GG
    posiada końcówkę <i>gg.chrome.pl</i>, która będzie inna na innym serwerze.
    Warto również pamiętać o zarejestrowaniu się w transporcie na nowym
    serwerze przed przeniesieniem kontaktów, które mają z niego korzystać.
    Zawsze istnieje także możliwość, pozostania przy starym transporcie na
    starym serwerze. Oczywiście możliwe jest to tylko wtedy, gdy serwer pozwala
    na korzystanie ze swoich transportów użytkownikom innych serwerów, co
    nieraz jest zablokowane. Końcową faza to zalogowanie się na nowe konto i
    zostawienie tam naszych kontaktów pobranych z konta pierwszego wraz z
    ewentualnymi modyfikacjami.</p>
 
    <h2 id="zasob_i_priorytet"><a href="#zasob_i_priorytet">Zasoby, priorytety,
    cała prawda</a></h2>
 
    <p>Zasób i priorytet to często nierozumiane przez użytkowników Jabbera
    terminy. Jeszcze częściej to rzeczy po prostu pomijane przy konfiguracji
    połączenia.</p>
 
    <p>Obydwa wywodzą się z możliwości wielokrotnego połączenia jednego
    kontaktu do serwera. Funkcjonalność jakże przydatna dla kogoś kto używa
    przykładowo komunikatora w pracy, w domu i jednocześnie dodatkowo na jakimś
    urządzeniu przenośnym. Jedno połączenie nie wyklucza innych. Bez
    uporządkowania tej kwestii wprowadzony zostałby bałagan i nikt nie
    widziałby z jakim połączeniem aktualnie rozmawia.</p>
 
    <ul>
      <li>zasób (ang. <i>resource</i>) to nic innego jak nazwa danego
      połączenia, nadawać jest najlepiej coś mówiące określenia takie jak
      <i>laptop</i>, <i>dom</i>, <i>praca</i> zamiast często spotykanych
      domyślnych ustawień typu <i>Psi</i> czy <i>Gajim</i>.</li>
 
      <li>priorytet (ang. <i>priority</i>) to ważność danego połączenia,
      dopuszczalne są tutaj dodatnie całkowite wartości liczbowe takie jak
      przykładowo 1, 2 czy 5</li>
    </ul>
 
    <dl>
      <dt><img src="extras/zasobyipriorytety.jpg" alt="Zasoby" title=
      "Zasoby"></dt>
 
      <dd>Konfiguracja połaczenia w komunikatorze Gajim</dd>
 
      <dt><img src="extras/gajimzasoby.png" alt="Zasoby" title="Zasoby"></dt>
 
      <dd>Widok zasobów i priorytetów dla konta Google Mail z połączonym
      jednocześnie Gajimem i wbudowanym klientem na WWW</dd>
    </dl>
 
    <p>Widząc kontakt na liście kontaktów widzimy także jego wszystkie
    połączenia do serwera używające tego konta. Najczęściej symbolizowane jest
    to napisem w stylu <code>nazwa_zasobu (priorytet)</code>. Jeżeli kontakt ma
    aktualnie więcej połączonych zasobów przed rozpoczęciem rozmowy czy przed
    wysłaniem wiadomości można wybrać, który zasób będzie adresatem akcji.</p>
 
    <p>Jeżeli wysyłamy swoją wiadomość lub rozpoczynamy rozmowę bez określenia
    konkretnego zasobu adresat zostanie ustalony na podstawie priorytetu
    połączenia. Im wyższy priorytet, tzn. większa wartość, tym połączenie jest
    ważniejsze. Jeżeli więcej niż jedno połączenie ma najwyższą wartość
    priorytetu zostanie wybrane to, do którego użytkownik połączył się
    najpóźniej.</p>
 
    <ul>
      <li><a href=
      "http://www.oreilly.com/catalog/jabber/chapter/ch05.html#t2">Programming
      Jabber - Resources and Priorities</a></li>
 
      <li><a href="http://jabba.pl/Nivertius/id/9236">Nivertius na blogu o
      zasobach</a></li>
    </ul>
 
    <h2 id="jabber_vs_xmpp"><a href="#jabber_vs_xmpp">Jabber vs. XMPP</a></h2>
 
    <p>Co to jest Jabber, a co to jest XMPP? Czym różni się Jabber od XMPP? Czy
    powinno mówić się Jabber czy może XMPP? Wszystkie te wątpliwości <a href=
    "http://www.saint-andre.com/blog/2006-06.html#2006-06-05T15:06">opisał na
    blogu Peter Saint-Andre</a>. Poniżej pozwolę sobie go zacytować i
    przetłumaczyć główną myśl.</p>
 
    <p class="cytat"><span class="small">The term "Jabber" is, unfortunately,
    ambiguous. In 1998, Jeremie Miller invented something he called Jabber, and
    he released it as an open-source project on January 4, 1999. Pretty soon
    there were many Jabber-related open-source projects, in March 2000 a
    company called Jabber.com was formed, etc. Over time we have striven to
    disambiguate the term, thus Jeremie's server was renamed "jabberd" instead
    of "the Jabber server", we came up with the term "XMPP" instead of "the
    Jabber protocol", we formed the Jabber Software Foundation to manage the
    protocols, etc. I think that if "Jabber" means anything as a standalone
    noun, it refers to the whole ecosystem of protocols, open-source projects,
    products, companies, server deployments (etc.) that use the underlying XML
    streams technology invented by Jeremie. However, I never use "Jabber" as a
    standalone noun, only as an adjective (...) thus "Jabber community",
    "Jabber technologies", etc. (but not "Jabber" on its own).</span></p>
 
    <p class="cytat"><span class="small">Ther term "XMPP" refers to the core
    XML streaming protocols contributed by the Jabber Software Foundation to
    the Internet Standards Process and subsequently published as RFCs 3920 and
    3921.</span></p>
 
    <p class="cytat"><span class="small">Most XMPP extensions are defined in
    documents still called (for historical reasons) "Jabber Enhancement
    Proposals" or JEPs, but in my opinion it is inaccurate to say that "Jabber"
    = XMPP + JEPs, since there really is no one thing called "Jabber".<br>
    <br>
    -- <a href=
    "http://www.saint-andre.com/blog/2006-06.html#2006-06-05T15:06">Źródło,
    blog Petera Saint-Andre</a></span></p>
 
    <p>Termin "Jabber" posiada aktualnie wiele znaczeń. Początkowo nazwa
    projektu <i>open-sourcowego</i> stworzonego przez Jeremiego Millera
    przestała być jednoznaczna. Powstało wiele innych powiązanych z nim
    projektów wykorzystujących tą nazwę w tym nawet przedsiębiorstwo
    <i>Jabber.com</i>. Próby ustandaryzowania nazewnictwa przyniosły nazwanie
    serwera jako "jabberd" zamiast "serwer Jabbera" czy "XMPP" zamiast
    "protokół Jabber". Stworzona została Jabber Software Foundation, która ma
    za zadanie zarządzanie protokołem. Peter wspomina, że dla niego "Jabber"
    nie oznacza niczego co jest pojedynczym rzeczownikiem. Określenie odnosi
    się do całego <i>ekosystemu</i> protokołów, projektów, produktów,
    przedsiębiorstw, serwerów itd. - do wszystkiego tego gdzie u podstaw leży
    technologia wymyślona przez Jeremiego. Peter pisze, że nigdy nie używa
    słowa "Jabber" jako pojedynczego rzeczownika, a prędzej jako przymiotnika -
    takich jak przykładowo "społeczność Jabbera" - ale nie jako "Jabber" sam w
    sobie.</p>
 
    <p>"XMPP" odnosi się natomiast do podstaw protokołu przedstawionego, przez
    Jabber Software Foundadtion, Internet Standards Process i opublikowanego
    jako RFC 3920 i 3921.</p>
 
    <p>Większość rozszerzeń XMPP jest definiowana w dokumentach, które ciągle
    nazywają się, z przyczyn historycznych, "Jabber Enhancement Proposals"
    czyli tzw. JEPy. Jednak Peter wyjaśnia, że nie oznacza to tego samego co
    przyrównanie Jabbera do sumy XMPP oraz JEPów, ponieważ jedna rzecz
    określana jako "Jabber" nie istnieje.</p>
 
    <h2 id="stany"><a href="#stany">Stany, widzialny, niewidzialny</a></h2>
 
    <p>Kilka słów na temat dostępnych do wyboru w większości klientów stanów.
    Ponieważ w wielu sieciach i klientach stanów jest znacznie mniej
    początkujący użytkownik może być w nich troszkę zagubiony. O co tu
    chodzi?</p>
 
    <ul>
      <li><img src="extras/status_online.png" alt="dostępny" title="dostępny">
      To jak wszędzie podstawowy stan. Oznacza on, że jesteśmy połączeni do
      serwera i tym samym dostępni dla innych. Jeżeli go ustawisz to tak jak
      byś chciał powiedzieć <q>patrzcie jestem połączony</q>. W wersji
      angielskiej najprawdopodobniej nazywać się on będzie po prostu
      <i>online</i>.</li>
 
      <li><img src="extras/status_chat.png" alt="rozgadany" title="rozgadany">
      Coraz bardziej popularny stan. Różnie nazywany, ja nazwałem go
      <i>rozgadany</i> chociaż równie dobrze mógłby nazywać się <i>zagadaj
      mnie</i>. Po angielsku określany jako <i>ready for chat</i> czy tak jak w
      Skype <i>skype me</i>. Ustawiając taki status oznacza <q>zagadaj mnie,
      jestem chętny do rozmów</q>. To dla tych co mają ochotę z kimś ze swojej
      długiej listy kontaktów poplotkować, ale przecież nie będą zagadywać
      każdej osoby.</li>
 
      <li><img src="extras/status_away.png" alt="nieobecny" title="nieobecny">
      Status nieobecności, ustawiany jeżeli nie ma nas przy komputerze przez
      jakiś czas. Często ustawiany przez komunikator jeżeli nie ma nas przez
      określoną liczbę minut lub gdy włącza się wygaszacz ekranu. Jeżeli masz
      ustawiony taki stan, każdy inny powinien spodziewać się, że nie ma cię
      przy komputerze i nie odpowiesz na jego wiadomości. Jeżeli masz angielską
      wersje komunikatora na ekranie zobaczysz stan <i>away</i></li>
 
      <li><img src="extras/status_ext_away.png" alt="nieobecny rozszerzony"
      title="nieobecny rozszerzony">Status rozszerzonej nieobecności, oznaczany
      jako <i>extended away</i> lub po prostu <i>ext. away</i>. Wykorzystywany
      często w komunikatorach jako drugi stopień automatycznej nieobecności.
      Ustawiany przez nie po dłuższym czasie gdy nie ma nas przy klawiaturze.
      Ustawiając taki stan przekazujemy innym informacje <q>nie ma mnie już
      dłuższy czas, wyszedłem gdzieś dalej, nie wrócę za kilka chwil</q>.</li>
 
      <li><img src="extras/status_dnd.png" alt="nie przeszkadzać" title=
      "nie przeszkadzać">Wprowadzający najwięcej zamieszania wśród nowych
      użytkowników stan nie przeszkadzać. Jego nazwa często oznaczana jest
      angielskim akronimem <acronym title="Do not disturb">DND</acronym>
      oznaczającym właśnie nie przeszkadzać, tzn. <i>Do not disturb</i>.
      Ustawiamy taki stan gdy pracujemy czy robimy cokolwiek innego i nie
      chcemy aby ktoś zaczepiał nas z mało ważnymi informacjami.</li>
 
      <li><img src="extras/status_rozlaczony.png" alt="niedostępny" title=
      "niedostępny">Przeciwnie do stanu dostępności ten ustawia się wtedy gdy
      nie jesteśmy połączeni. Po angielsku, stan niedostępności, najczęściej
      określany jako <i>offline</i>. Jeżeli widzisz taki stan oznacza to, że
      konkretna osoba nie jest podłączona do serwera.</li>
    </ul>
 
    <p>Osobna historia dotyczy stanu niewidzialny. Chociaż zwykłego użytkownika
    może to zupełnie nie interesować, poniżej napiszę kilka słów o tym stanie.
    Jeżeli twój klient posiada ten stan spróbuj go ustawić, jeżeli coś do końca
    nie zadziała przeczytaj dokładnie to co poniżej.</p>
 
    <ul>
      <li><img src="extras/status_niewidoczny.png" alt="niewidoczny" title=
      "niewidoczny">Stan niewidoczny oznaczany po angielsku najczęściej jako
      <i>invisible</i> ma za zadanie po połączeniu do serwera uczynić nas
      niewidzialnymi. Tzn. wszystkie osoby będą widziały nas jako osoby
      rozłączone, jednak my mamy możliwość wykonywać wszystkie działania tak
      jakbyśmy byli do niego podłączeni z normalnym stanem.</li>
    </ul>
 
    <p>Stan niewidoczności wprowadził pewne zamieszanie. Początkowo nie został
    on przewidziany i został dodany dopiero jako kolejne rozszerzenie oznaczone
    numerem <i>JEP 0018</i>. Ze względu na problemy techniczne o których można
    przeczytać w linkach poniżej JEP 0018 został wycofany jako niezgodny z
    protokołem XMPP. Część klientów i serwerów oferuje jeszcze to rozszerzenie,
    jednak jest to czas przejściowy przed powszechnym wykorzystywaniem
    rozbudowanego mechanizmu <i>privacy-lists</i> i rozszerzenia JEP 0126.
    Mechanizm <i>privacy-list</i> jest zgodny z protokołem XMPP i oferować
    będzie zaawansowane metody filtrowania i ustalania zasad widoczności dla
    wszystkich użytkowników.</p>
 
    <ul>
      <li><a href="http://xmpp.org/extensions/xep-0018.html">wycofany z użytku
      XEP-0018</a></li>
 
      <li><a href="http://xmpp.org/extensions/xep-0126.html">JEP-0126</a></li>
 
      <li><a href=
      "http://staff.xiaoka.com/smoku/2005/06/12/jabber-xmpp-a-niewidzialnosc/">Wpis
      na <i>joggu</i> Smoka na temat niewidzialności</a></li>
    </ul>
 
    <h4 id="jak_ustawic_stan"><a href="#jak_ustawic_stan">Jak ustawiać
    stany</a></h4>
 
    <p>Jeżeli znasz już wszystkie stany i wiesz, który z nich co oznacza
    chciałbym napisać kilka słów o ich ustawianiu. Oczywiście sprawa tego co i
    jak ustawisz jest jak najbardziej dowolna. Znaczenie ich to jedynie
    wskazówka ich wykorzystania i każdy wykorzysta to tak jak będzie mu to
    wygodne. Warto jednak przyjąć kilka zasad ich używania.</p>
 
    <p>Pozbawione sensu zazwyczaj jest ustawianie sobie ciągle stanu
    niewidoczności. Komunikator jest po to aby się komunikować, a ukrywanie się
    przed innymi przez cały czas uniemożliwia innym nawiązanie z tobą rozmowy.
    Jeżeli masz bardzo długą listę kontaktów, na której jest część osób dla
    których chcesz pozostać rozłączony wykorzystaj mechanizm
    <i>privacy-lists</i>. Niektóre klienty już go oferują. Jeżeli go nie
    oferują, zawsze można spróbować rozwiązać to <a href=
    "http://sznik.jogger.pl/id/83633">prosto na serwerze</a>.</p>
 
    <p>Jeżeli ktoś ustawia sobie stan nie przeszkadzaj to uszanujmy to i nie
    przeszkadzajmy mu. To nie jest dobry czas na zagadywanie słowami <q>cześć
    co słychać?</q>. To, że ma on cię na liście nie oznacza, że nie ma prawa do
    chwili prywatności.</p>
 
    <p>To samo dotyczy innych stanów. Starajmy się stosować je zgodnie z
    przeznaczeniem to ułatwi nam to wszystkim życie. Chcesz z kimś porozmawiać
    o byle czym -- ustaw sam stan rozgadanego lub poszukaj innej osoby z tym
    stanem. Odchodzisz od komputera, ustaw odpowiedni stan nieobecności. Osoby,
    które nie ustawiają stanów i tkwią ciągle z tym samym z moich obserwacji
    irytują innych. Nie wiadomo nigdy czy można porozmawiać, czy mamy
    spodziewać się odpowiedzi, czy po prostu tego kogoś nie ma. Odpowiednie
    ustawianie stanu to dla mnie część podstawowej netykiety podczas używania
    Internetu.</p>
 
    <h2 id="xep0070"><a href="#xep0070">Logowanie za pomocą
    komunikatora</a></h2>
 
    <p>Protokół XMPP/Jabber jest elastyczny i rozszerzalny. Jednym z
    zaprojektowanych rozszerzeń jest logowanie do dowolnego serwisu za pomocą
    komunikatora. Dla zainteresowanych technicznymi aspektami odsyłam <a href=
    "http://www.xmpp.org/extensions/xep-0070.html">do specyfikacji
    XEP-0070</a>. Dla szukających ogólnego opisu zapraszam niżej.</p>
 
    <dl>
      <dt><img src="extras//xep0070.png" alt="XEP-0070" title="XEP-0070"></dt>
 
      <dd>Obsługa żądania potwierdzenia hasła w komunikatorze (Gajim)
      wspierającym XEP-0070</dd>
    </dl>
 
    <p>Aby móc logować się z poziomu komunikatora potrzebujemy aktywnego konta
    na które jesteśmy w danej chwili zalogowani i serwis wspierający logowanie
    z użyciem XEP-0070. My do testów wybierzemy <a href=
    "http://openid.xmpp.za.net/">publiczny serwer OpenID</a>, który pozwala na
    zalogowanie się dowolnym kontem. Należy dostać się na wspomnianą wcześniej
    stronę, podać swój JID oraz identyfikator danej transakcji. Żądanie
    logowania zostanie wysłane wprost do naszego komunikatora. Jeżeli używamy
    najnowszej wersji popularnych komunikatorów typu Psi czy Gajim (posiadają
    one wsparcie dla tego rozszerzenia) otrzymamy przyjazne użytkownikowi
    okienko z podanym identyfikatorem transakcji i pytaniem czy chcemy daną
    transakcję autoryzować. Jeżeli komunikator nie wspiera rozszerzenia trafi
    do nas zwyczajna wiadomość tekstowa, którą będzie trzeba potwierdzić
    odpowiadając "OK".</p>
 
    <p>Odpowiedź twierdząca na zadane przez serwis pytanie oznacza, że
    zostaniemy zalogowani do serwera OpenID. Jeżeli nie wiesz co to jest OpenID
    to zachęcam do zainteresowania się tematem. Jest to tak samo interesujące i
    przyszłościowe jak XMPP/Jabber. Zachęcam do przejrzenia <a href=
    "http://pl.wikipedia.org/wiki/OpenID">artykułu na Wikipedii opisującego
    OpenID</a>. Listę serwisów używających OpenID można zobaczyć na <a href=
    "http://wiki.identity20.pl/index.php?title=Wdro%C5%BCenia_OpenID">wiki
    Identity 2.0</a>.</p>
 
    <h2 id="linki"><a href="#linki">Inne użyteczne linki</a></h2>
    <!-- http://del.icio.us/help/linkrolls -->
    <script type="text/javascript" src=
    "http://del.icio.us/feeds/js/michalus/jabberfaq?count=100;title=Moje%20inne%20u%C5%BCyteczne%20linki%20na%20del.icio.us;sort=alpha">
</script> <noscript><a href="http://del.icio.us/michalus/jabberfaq">Moje inne
użyteczne linki na del.icio.us</a></noscript> <!-- -->
 
    <h2 id="propaganda"><a href="#propaganda">Linki propagandowe</a></h2>
 
    <p class="cytat"><span class="small">" (...) Yyyy... Każdy może prawda
    krytykować, a mam wrażenie, że dopuszczanie do krytyki panie to nikomu...
    Mmmm... Tak nie... Nie podoba się. Więc dlatego z punktu mając na uwadze,
    że ewentualna krytyka może być, tak musimy zrobić żeby tej krytyki nie
    było. Tylko aplauz i zaakceptowanie. Tych naszych prawda punktów, które
    stworzymy. (...) "</span><br>
    -- <a href="http://www.rejs.art.pl/skrypt.php?online=1">Rejs</a></p>
 
    <ul>
      <li><a href="http://browsehappy.pl/">Używaj bezpiecznej
      przeglądarki!</a></li>
 
      <li><a href="http://jakilinux.org/">Używaj alternatywnych systemów
      operacyjnych!</a></li>
 
      <li><a href="http://www.w3.org/">Twórz strony zgodne ze
      standardami!</a></li>
 
      <li><a href="http://www.gnu.org/philosophy/free-sw.pl.html">Używaj
      Wolnego Oprogramowania!</a></li>
 
      <li><a href="http://www.bykom-stop.avx.pl/bannery.html">Bykom stop -
      Poprawna ortografia w Internecie</a></li>
 
      <li><a href="http://www.jamendo.com/pl/">Słuchaj wolnej muzyki!</a></li>
 
      <li><a href="http://www.fsf.org/resources/formats/playogg">Wybieraj
      otwarte formaty plików!</a></li>
    </ul>
 
    <div id="stopka">
      Strona zgodna z <a href="http://validator.w3.org/check?uri=referer">html
      4.01</a> i z poprawnym <a href="http://tinyurl.com/2gadgx">CSS</a>.
      Autorem tekstów na tej stronie jest: Michał "michalus" Małecki, kontakt:
      <acronym title="Jabber Identifier">JID</acronym> <code>michalus { jabster
      (kropka) pl, gmail (kropka) com }</code>. Drugi adres jest także adresem
      poczty elektronicznej - jeżeli to możliwe preferuje kontakt za pomocą
      poczty elektronicznej. Ten artykuł jest dostępny na <a rel="license"
      href="http://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/2.0/pl/">licencji
      Creative Commons by-nc-sa 2.0</a>.
      <!-- <rdf:RDF xmlns="http://web.resource.org/cc/" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xmlns:rdf="http://www.w3.org/1999/02/22-rdf-syntax-ns#"><Work rdf:about=""><license rdf:resource="http://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/2.0/pl/" /> <dc:type rdf:resource="http://purl.org/dc/dcmitype/Text" /></Work><License rdf:about="http://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/2.0/pl/"><permits rdf:resource="http://web.resource.org/cc/Reproduction"/><permits rdf:resource="http://web.resource.org/cc/Distribution"/><requires rdf:resource="http://web.resource.org/cc/Notice"/><requires rdf:resource="http://web.resource.org/cc/Attribution"/><prohibits rdf:resource="http://web.resource.org/cc/CommercialUse"/><permits rdf:resource="http://web.resource.org/cc/DerivativeWorks"/><requires rdf:resource="http://web.resource.org/cc/ShareAlike"/></License></rdf:RDF> -->
    </div>
  </div>
</body>
</html>