Skip to content

HTTPS clone URL

Subversion checkout URL

You can clone with HTTPS or Subversion.

Download ZIP
branch: master
Fetching contributors…

Cannot retrieve contributors at this time

588 lines (488 sloc) 13.996 kb
Ankaŭ mi estis foje feliĉa;
tero kaj vivo ŝajnis ĉielo,
havis mi sunon, lunon kun steloj,
floroj de revoj faris min riĉa,
ardis en mi ebrie sentbruloj,
nutris la koron suk' de ĝojfonto,
perlon kaj oron kaŝis terbuloj,
bela, tre bela estis la mondo...
Kiel belega estis ci, mondo!
Vivo mortvundis koran fidelon
kaj el ĉiel' infero tuj ekestis,
suno kaj lun' funebre sin vestis,
nuboj ombrumis stelojn kaj helon,
falis sur florojn ros' de doloro,
tute sekiĝis suk' de ĝojfonto,
kote polviĝis perlo kaj oro,
monstre malbela iĝis la mondo...
Kiel malbela iĝis ci, mondo!
Masko de rid' nun falsas mienon,
ne plu de sort' mi bonon atendas,
vanon, celperdon koro priplendas:
kial plu porti tedon kaj splenon?
Sparas la viv' pri ŝanco kaj ŝanĝo.
Montro de lango estu respondo,
kiam mi mute pendos sur branĉo;
aĉa kaj fia estas ci, mondo...
Kiel fiiĝis aĉe ci, mondo!
Skuinte for skorion de la aĝo
mi ree povus migri temposalte,
imagi ĉion nobla jam dealte
kaj lukti por ideoj kun kuraĝo...
Skuinte for la prozon de la tago
mi povus fidi kaj jubili jese
pri la futuro, eĉ pri l' mond' forgese
ebrie tangi en nebula vago...
Skorion, tagan prozon por forskui
nun mankas forto pro ĥimer' infera;
vizie vidas mi, potenco tera
pri pac' mensoge celas por detrui.
Dum la geni' cirkulas jam orgojle
en kosmo por konkeri Universon,
la profitemo planas jam renverson
kaj vivo tera stagnas tombosojle.
Mia dezir' ne troas, tre modestas:
knabina hejm', interne vibra lum',
en kiu tablon kampa floro vestas
montranta vivon inda vivi nun...
Nur ni triope mutus en atend':
vi, mia kara, mi kaj la silent'.
La kapon klinus mi al via sino,
ke ĝin karese tuŝu varta man'.
Imagus mi: vi estas la patrino,
mi dorlotata kiel la infan'...
Dum min fingretoj lulus al ripoz',
de mi jam pasus for la taga proz'.
Ĉiela blu' el okulpar' min ravus
kaj logus al si pompa nova Maj';
rozetojn ĝi de viaj vangoj havus
kaj junan dolĉon donus via gaj'...
Dum tiel en intimo sidus ni,
forgesus jarojn, grizajn harojn mi.
Al rava efemero min mi cedus
por perdi sobron pri muela zorg'.
Pro dolĉa mistifiko eĉ mi kredus,
ke mia ŝipo velas al la bord',
ĉe kies rando min atendas jam
la amatino kun parvoka am'.
Horeton tian mia rev' petegas
por senti riĉa min, ne almozul',
por foje pensi, vin la amo regas
kaj ne kompato kun fordorma brul'.
Mi ŝatus ja forgesi por moment',
ke ĉenas vin al fremda vir' — la sent'.
Kaŝlude kuras vagonaro
en mezo de la pinarbaro...
La rustoruĝaj svedaj domoj
petole kiel etaj gnomoj
el verda denso ĝin admonas:
"Ni vidas vin" — jen kvazaŭ sonas.
Responde radoj ritme ridas:
"Ah, ankaŭ ni vin, domoj, vidas!"
La fantazia dialogo
nun ŝajnas min invita logo
al arbarmeza densosino,
al domo ĉarma de knabino...
Inspirflugile tuj alcele
jen penso foren prozopele
kupeon lasi for min igas,
ĉe pordo frapi eĉ instigas
kaj ĝuste kiel en fabelo
aperas sojle — domanĝelo...
Cejanan bluon dum sunardo
ŝi sorĉe havas en rigardo;
en blonda belo rozovanga
sin kaŝas povo feinranga;
ŝi ŝvebe paŝas, move viglas,
alloge koron sonde tiklas...
Mi klinas min kun riverenco.
El ŝi radias — rekompenco,
ĉar mute gestas ŝi invite...
Mi do obeas senhezite
kaj en intimo de l' silento
tre saĝe svenas la — prudento...
Mi havas jam taktikon drastan,
adaptas mise rajton gastan
por ŝin persvadi dum sieĝo
al la kanapo for de l' seĝo...
Ŝi mute ridas... mute pledas...
protestas eĉ, sed... mute cedas.
"Ah, diru vian nomon, kara!
Ĉu Helga, Erna, Ingrid, Klara?"
La lipojn ŝi pintigas kise,
sed ne malfermas paroldise...
Pro kissoifo kaj korbrulo
frenezas mi en ampostulo...
"Ah, svelta sveda sfinkso kara,
respondu al amant' hungara:
Ĉu min vi amas aŭ enuas?"
Ŝi kaptas min... ĉe l' ŝultro skuas,
mi aŭdas nun — basvoĉan peton:
"Sinjoro, montru la bileton!"
La koro estas mond', virin',
eĉ kun ĉielo kaj infero;
cent revojn pentoj cent en sin'
funebre pagas per sufero.
Inter infero kaj ĉielo
abismas fundo de l' NENI'...
Ve, tien falas ĉiu BELO!
Post ĝojo triston havas ni.
Kaj tamen sur soleca voj'
por AMO indas larmokosto;
kreitaj estas ni por ĜOJ'...
Dum ardas sun' forestas frosto;
al koroj varma ond' inundas,
nin superverŝas la PROMES'
kaj en dorloto BON' abundas.
Ĝi forgesigas nin pri l' prez'...
Forgeso dolĉa pri l' DOLOR',
pri taga proz' eĉ efemere
konsolo estas: difavor'
por HOMO triste sola tere.
Rifuzi ĝin per fuĝo pruda,
kiam obsedas nin la sent',
tre vanas... Sekvos pento truda
pro preterlaso de l' MOMENT'.
La vivo, ĉi forĝisto blinda, senindulga,
nin marteladas sur ambos' de l' Histori';
sub ĉiu sortobat' forfalas la skori':
SOPIR' kaj CEL'. Sufokas volon feĉo fulga.
Frakase peze forĝe falas ĉiu bato
ĝis ili formas nin — obea materi'
kaj vanas spito, ve', ribelo, helpokri';
el ni kreiĝas sklava ĉen' por homa frato.
Jes, ĉi forĝisto blinda sin maŝine movas,
fabrikas nur ĉeneron plian post ĉener'...
Hometo, kial do mensogi pri l' Liber',
se mem la VIV' produkti nur katenojn povas?!
De bard' vaganta jen la vort' honora:
vi ravas per kuir' kaj ĉarmo kora...
La dankon do esprimu bondeziro:
Ĉi lertan ĉarmon havu brava viro!
Kor’ al koro kore sendas,
kion kor’ en for’ atendas:
kiskareson, amsopiron,
naskiĝtagan bondeziron.
La esper’ kun vivoĝojo
akompanu vin sur vojo;
havu sanon, forton, riĉon,
multajn jarojn kaj feliĉon!
Vin ne venku sortkruelo,
venku vi por via celo;
planojn, revojn teksu, plektu,
Dio helpe vin protektu!
Ne rimarku: tempo pasas,
vundojn tranĉas, sulkojn lasas.
En animo restu juna
kun ridet’ de helo suna
kaj se premos vin doloro,
tuj rifuĝu al la koro,
kiu batas por vi ĉiam,
ĉesas ami vin — neniam.
Pro unu EVA jen okazis tragedi':
ho ve, ADAMO perdis la — Edenon,
ĉar ŝia pomo, kvankam plena de la SCI',
neniom havis el la — edzkompreno.
Vi, nuna EVA, estu saĝa ĉe l' regal';
per pom' de l' SCI' ne faru hejman krizon!
Scivolon venku! Al ADAMO sen skandal'
kredigu, ke li havas — Paradizon.
Ĉevalo cirka, modpasinte aĝa,
sintrene trotas en la sabla rondo.
La penda kapo plendas pri la aĉa
kadukon truda tedo en ĉi mondo...
sed se subita "ĉindra bum!" orĥestra
stimulas ĝin sub lumo de l' areno,
ĝi tuj reviglas ĉevalide estra
dum stumbla kuro kun sendenta heno...
De vanto ventumate iĝas blinda
la ĉevalaĉo cirka... kompatinda.
Poeto modpasinta tre konscias
pri tedaj migro, spleno, morno,
kiam la "krei-volo" agonias
kaj restas for la sonĝoj dum maldormo,
sed se subita "ĉindra bum!" publika
lin vantovente vokas al forumo,
tuj ĉevalide henas li komika
dum stulta kuro en l' arena lumo...
nur poste pikas sin per penso pinta:
"Ci, ĉevalaĉo cirka... kompatinda!"
Vilaĝeto ĉe rivero,
verda monto, flora bord',
sonorilson' de l' vespero,
benko ĉe la domopord',
ligas min al vi memoro:
gaja ludo de infan',
la sekret' de juna koro,
kiso de l' unua am'...
Vilaĝeto ĉe rivero,
vin viziti vanas rev';
tenas min en mallibero,
urba vivo, zorgoj, dev'.
Eksterlime, for de l' ESTO,
konjektate kaj objekte
kiel vaksa pup' perfekte
el ĉifon' en pompa vesto
ni senvivaj jam ekzistas...
Kun favoro pri destino
jen dorlotas nin knabino
panjolude kaj persistas,
por ni formon, VIVON mendas...
Ĉiam iu nin atendas.
Post printempo ampreluda
la ATENDO kun ni ĝermas,
vivovoje ĝi eternas,
nepeleble restas truda...
Timotreme jen patrino
ekde nia mov' unua
sub la propra koro brua
palpas nin ĝis akuŝfino,
brakojn, mamojn ŝi etendas...
Ĉiam iu nin atendas.
Verve fide fajfe kante
jen sur vojoj labirintaj,
inter krutoj rife pintaj
nur al ŜAJNO nin ĉenante
ni por ŜANCO haste kuras
al senstikla rendevuo...
vantoserva intervjuo...
kie oni nin konkuras,
por batali, morti sendas...
Ĉiam iu nin atendas.
Eĉ post falĉilsvingo murda,
post reala tera VIVO
jam atendas nin FIKTIVO
kun tombisto muta, surda...
Dum zigzaga stulta krozo
al INFERO, PARADIZO
vagas ni por sankta vizo
en rigida pia pozo,
nin revoka plor' priplendas..
Ĉiam iu reatendas.
Pomp', pomp', pomp',
pluma pomp'...
Ĉin', ĉin', ĉin',
kaj ĉinin'
sana sentas sin sen sun'
en la lula lum' de l' lun'.
Lin gonglango longe logas,
ĉin' ĉininon al si logas.
Ton' gonga,
son' longa...
Ĉinon ĉenas la ĉinin'
pip' opia kaj la ĝin'.
Popol' hungara ĉe l' Danubo
mil jarojn luktis nur por viv';
mil jarojn inter fid' kaj dubo
ĝi ofte sangis dum la driv':
eksterme murdis ĝin tataroj
kaj turka glav' dekumis ĝin,
Habsburg-a ruz' dum kvarcent jaroj
sufoke premis ĝin sen fin'...
Sed tamen vanis murd', perfido,
ĉar kun obstino, brava spito
rekreis ĉion eĉ sur rubo
popol' hungara ĉe l' Danubo.
Popol' hungara ĉe l' Danubo
en riĉo de l' rivera val',
sur sia step' jen hund', jen lupo,
pelate fastis dum regal':
ĝin propraj Moŝtoj skurĝis, pelis,
strangole jungis fremda jug';
se por libero ĝi ribelis,
martirajn tombojn fosis plug'...
Sed tamen vanis vintra morto,
ĉar ĝi esperis dum krucporto:
printempon havos eĉ sur rubo
popol' hungara ĉe l' Danubo.
Popol' hungara ĉe l' Danubo
kun spit' de senparenca gent'
en la tempest' de sangaj nuboj
eĉ vin defendis, okcident'.
Komprenu do, ĝi vivi volas
spite al plagoj, kripta mur';
en ĝi sopiro pulse bolas
por kunlaboro en kultur'
kaj volas juston, celas pacon,
neglektas venĝon kaj minacon,
la vivon kreos eĉ sur rubo
popol' hungara ĉe l' Danubo.
Popol' hungara ĉe l' Danubo,
se pasos nokto, brilos sun'
kaj fremda premo de inkubo
ne ĉenos ĝin plu al mallum',
ĝi tuj etendos sian koron
al la najbara frata rond',
salutos danke la aŭroron,
jubile krios al la mond':
Ruinoj, ruboj ne plu gravas,
ĉar pacon de l' konkordo havas
kun ĉiu gent' de Nord' kaj Sudo
popol' hungara ĉe l' Danubo.
Duko
Donu muzikon. Bonan tagon, homoj.
Nu, Cesario, tiu kant' malnova,
Kiun hieraŭ nokte ni aŭskultis:
Ŝajnis, ke ĝi mildigis mian ardon,
Pli ol la artifikaj melodioj
De l' nuna tempo hasta kaj trovigla:
Mi petas, unu strofon.
Kurio
Tiu ne ĉeestas, moŝto, kiu devus kanti ĝin.
Duko
Kiu estis tiu?
Kurio
La pajaco Feste, moŝto; spritulo, kiu la patron de Olivia multe plezurigis. Li estas ie en la domo.
Duko
Trovu lin, kaj dume ludigu la melodion.
Iras Kurio. Aŭdiĝas muziko
Ĉi tien, knabo: se vi amos foje,
Dum la dolora ĝoj' memoru min —
Ĉiuj amantoj estas kiel mi,
Kun emocioj nerve malstabilaj
Krom pri l' konstanta bildo de l' amata.
Kiel ĉi melodio al vi plaĉas ?
Viola
Ĝi vekas eĥon ĉe la trono mem
De l'amo.
Duko
Majstre vi parolas; kvankam
Vi estas juna, certe jam l' okuloj
Ampetis arde je vizaĝ' amata:
Ne vere, knabo?
Viola
Iom, mi vin petas.
Duko
Kia virino?
Viola
Ŝi similas vin.
Duko
Do ne valoras. Kiom aĝa, nome?
Viola
Samaĝa kiel vi, sinjoro.
Duko
Ĉielo! tro maljuna: la virino
Nuptu kun pliaĝulo; ŝi alkreskas,
En l'edza koro pesas ĉiam same —
Ĉar, knabo, malgraŭ nia memlaŭdado,
Ni amas malpli firme kaj konstante,
Pli kapriceme, baldaŭ kadukiĝe,
Ol la virinoj.
Viola
Konsentite, moŝto.
Duko
Do amu vi pli junan ol vi mem,
Aŭ via am' ne tenos sin streĉita;
Virino estas kiel rozoflor' —
Post malfermiĝo, tuj ŝi velkas for.
Viola
Ja vere; kia malfeliĉa sorto:
Perfektiĝinte, velki tuj en morto.
Revenas Kurio, kaj Pajaco
Duko
Homo, la kanton de hieraŭ nokte!
Aŭskultu, Cesario, ĝi malnovas;
La ŝpinistinoj en sunlum' kutime,
Kaj la fraŭlinaj teksistinoj ankaŭ,
Ĝin kantas — ĝi ja estas simpla vero,
Kaj traktas pri la am' senartifika,
Kiel la maljuneco.
Pajaco
Ĉu preta, sinjoro?
Duko
Jes; mi petas, kantu.
Muziko
Pajaco (kantas):
Morto, alvenu, alvenu,
Mi kuŝu en ĉerko cipresa.
Spiro,forsvenu,forsvenu,
Min mortigis knabin' malkaresa —
Pretiĝu blanka tombdrapiro
Nun por mi jam!
Ekzistis pli fidela viro
Neniam.
Ĉerkon nek floro, nek floro
Ornamu en trista deklaro —
Kuŝu sen ploro, sen ploro
Amika, la povra ostaro —
Sekreta tombo min entenu
Netroveble,
Por ke amantoj min ne ĝenu
Funebre.
Duko
Jen por via peno.
Pajaco
Senpene, sinjoro; kanti min plezurigas, sinjoro.
Duko
Do mi pagos vian plezuron.
Pajaco
Vere, sinjoro, plezuron oni devas pagi, pli aŭ malpli frue.
Duko
Permesu, ke mi forlasu vin.
Pajaco
Gardu vin la dio melankolia, kaj la tajloro faru al vi veston el muara silkaĵo, ĉar via menso estas opalo mem! Homojn tiel fiksanimajn mi surmarigus, ke il: okupiĝu pri ĉio, kaj celu ĉien, ĉar tiamaniere oni faras el nenio sukcesplenan vojaĝon. Adiaŭ.
Foriras
Duko
L' aliaj for.
Iras Kurio kaj sekvantaro
Denove, Cesario,
Iru al tiu plejkruelulino —
Diru, ke mia am' elstare nobla
Ne taksas alte terenegojn kotajn,
Ke l' posedaĵojn sortodonacitajn
Estimas mi leĝere kiel sorto:
Mian animon logas la miraklo
Kaj gem' per kiu vestas ŝin naturo.
Viola
Sed se ŝi vin ne povas ami, sinjoro?
Duko
Tion mi ne akceptas.
Viola
Sed vi devas.
Se iu sinjorin' — ĉar povas esti —
Tiom por via am' sopiras, kiom
Por Olivia vi, kaj vi ne povas
Ŝin ami, ĉu ŝi ne akceptu tion?
Duko
Neniuj flankoj de virin' eltenus
Pasiajn batojn, kiajn amo donas
A1 mia kor' — neniu kor' virina
Sufiĉe grandas por elteni tiom.
Ilia am' nomiĝas apetito,
Ĝin naskas ne l' hepato, sed palato,
Kiu travivas saton, troon, naŭzon;
Sed mia am' malsatas kiel maro,
Kaj tiom digestivas; ne komparu
La amon de virin' por mi, kun mia
Por Olivia.
Viola
Nu, mi tamen scias ...
Duko
Kion vi scias?
Viola
Tro bone, kiom la virin' pasias!
Ili fidelas same kiel ni.
Filin' de mia patro amis viron,
Kiel mi eble, se virin' mi estus,
Amus vin, moŝto.
Duko
Ŝia historio?
Viola Nul, moŝto — ŝi la amon prisilentis;
Kaŝemo, kiel vermo en burĝono,
La rozan vangon manĝis — ŝi forvelkis,
Kaj, en melankolio verda-flava,
Kiel Pacienc' sur monumento sidis,
Triste rideta. Ĉu ne am' mirinda?
Ni viroj diras, ĵuras pli, sed vere
Proklamas pli ol volas — ĉar ni ĵuras
Gigante, sed en amo etstaturas.
Duko
Pro amo ĉu fratino via mortis ?
Viola
Ĉiuj filinoj estas mi de l' patro,
Kaj ĉiuj fratoj — tamen mi ne scias.
Ĉu al la damo iri?
Duko
Jes, rapidu;
Ĉi gemon donu-diru al la damo:
Ne cedos rifuzite mia amo.
Jump to Line
Something went wrong with that request. Please try again.