Permalink
Switch branches/tags
Nothing to show
Find file Copy path
Fetching contributors…
Cannot retrieve contributors at this time
1863 lines (1344 sloc) 120 KB
toki pona Esperanto English

nasin toki pi toki pona

(Tokipona Gramatiko — Toki Pona Grammar)

nasin toki
nimi lili
nimi suli
sitelen pi poka nimi
sitelen pona
ale pi nimi mute

wan lipu pi "toki musi" li toki e nasin toki ni: tawa mi la ona li pona tawa lipu suli pi toki pona, taso jan pi mute lili taso li kepeken ona.
La sekcioj pri "Eksperimenta Lingvaĵo" traktas lingvouzojn, kiuj laŭ mi harmonias kun la Tokipona Libro, sed kiujn nur malmultaj uzas.
The sections about "Experimental Language" treat ways of using the language, which seem to me to be in harmony with the Toki Pona Book, but which only a few people use.

o luka ala e seli!
Ne tuŝu la fajron!
Don't touch the fire!

wan lipu "toki namako" li toki e nasin toki sin pi jan Sonja lon lipu suli pi toki pona.
La sekcioj pri "Aldona Lingvaĵo" traktas la aldonan lingvouzon de Sonja en la Tokipona Libro.
The sections about "Additional Language" treat Sonja's additional way of using the language in the Toki Pona Book.

ona li pana e telo tawa kasi. → ona li telo e kasi.
Ŝi donas akvon al la planto.Ŝi akvumas la planton.
She gives water to the plant.She waters the plant.

wan lipu pi "toki nasa" li toki e nasin toki sin pi jan nasa ni: ona li wile ante e toki pona.
La sekcio "Stranga Lingvaĵo" traktas la aldonan lingvouzon de tokiponidistoj.
The section "Strange Language" treats the additional way of how speakers of Toki Pona dialects use the language.

mi tawa lon poka sina. → mi tawa poka sina.
Mi iras kun vi.
I am going with you.

nimi lili

(Partikuloj — Particles)

nimi lili luka
nimi lili pi luka ala

jan li ken toki sin kepeken wan taso pi mute nimi, taso kama ona la nimi lili li ken ala lon.
Oni povas respondi per nura frazero, sed komence de ĝi ne povas esti partikulo.
One can reply by a phrase only, but it can't start with a particle.

ona li mama. → mama. o jo e moku pona! → moku pona!
Ŝi estas gepatro.She estas., Jes. Havu bonan manĝon!Bonan apetiton!
She is a parent.She is., Yes. Have a good meal!Bon appétit!

nimi lili luka

(Transitivaj Partikuloj — Transitive Particles)

li
e
o
pi
en
anu
la

nimi lili "li"

(Subjekto kaj Predikato — Subject and Predicate)

li (musi)
li (nasa)

nimi lon kama pi nimi lili "li" li nimi "mi" taso anu nimi "sina" taso, la nimi lili "li" li kama weka.
Se la subjekto (t.e. la vortoj antaŭ la partikulo "li") estas nura "mi" aŭ nura "sina", la partikulo "li" malaperas.
If the subject (i.e. the words before the particle "li") is just "mi" or "sina", the particle "li" disappears.

mi li mije. → mi mije. sina li sin. → sina sin.
Mi estas viro. Vi estas nova.
I am a man. You are new.

mute nimi li ken jo e nimi lili "li" mute. sitelen ona pi ijo tu li ken kama weka.
Frazo povas havi plurajn predikatojn (t.e. la vortoj malantaŭ la partikulo "li"). Iliaj komoj povas malaperi.
A sentence can have multiple predicates (i.e. the words after the particle "li"). Their commas can disappear.

ma mama li lili, li lete. → ma mama li lili li lete.
La patrujo estas malgranda kaj malvarma.
The motherland is small and cold.

nimi lili "li" musi

(Eksperimentaj Subjekto kaj Predikato — Experimental Subject and Predicate)

lon pini pi nimi "mi" anu nimi "sina" la nimi lili "li" li kama weka ala lon ni: nimi lili "li" nanpa tu li lon.
Malantaŭ "mi" aŭ "sina" la partikulo "li" ne malaperas, se estas dua partikulo "li".
After "mi" or "sina" the particle "li" doesn't disappear, if there is a second particle "li".

mi lukin mute. mi sona lili. → mi li lukin mute li sona lili.
Mi vidas multe kaj scias malmulte.
I am seeing much and knowing little.

nimi lili "li" nasa

(Strangaj Subjekto kaj Predikato — Strange Subject and Predicate)

jan Pije li weka e nimi lili "li" nanpa wan taso lon pini pi nimi "mi" anu nimi "sina".
Pije forigas nur la unuan partikulon "li" post "mi" aŭ "sina".
Pije removes only the first particle "li" after "mi" or "sina".

mi lukin mute. mi sona lili. → mi lukin mute li sona lili.
Mi vidas multe kaj scias malmulte.
I am seeing much and knowing little.

kama pi nimi lili "li" la nimi wan taso li lon, la nimi "li" li kama weka.
Kiam la subjekto (t.e. la vortoj antaŭ la partikulo "li") estas ununura vorto, "li" malaperas.
When the subject (t.e. the words before the particle "li") is one word alone, "li" disappears.

ona li mama. → ona mama.
Ŝi estas gepatro.
She is a parent.

nimi lili "e"

(Rekta Objekto — Direct Object)

e (namako)

nimi "ijo" taso li lon pini pi nimi lili "e", la ona li ken kama weka.
Nura "ijo" kiel rekta objekto (t.e. la vortoj malantaŭ la partikulo "e") povas malaperi.
Plain "ijo" as the direct object (i.e. the words after the particle "e") can disappear.

mije li sona e ijo. → mije li sona.
La viro scias aferojn.La viro scias.
The man knows things.The man knows.

nimi lon pini pi nimi lili "li" li ken jo e nimi lili "e" mute. sitelen ona pi ijo tu li ken kama weka.
Predikato (t.e. la vortoj malantaŭ la partikulo "li") povas havi plurajn rektajn objektojn (t.e. la vortoij malantaŭ la partikulo "e"). Iliaj komoj povas malaperi.
A predicate (i.e. the words after the particle "li") can have multiple direct objects (i.e. the words after the particle "e"). Their commas can disappear.

ona li seli e soweli, e pan. → ona li seli e soweli e pan.
Ŝi kuiras la viandon kaj la rizon.
She cooks the meat and the rice.

jan li ken toki e wile kepeken nimi lon pini taso pi nimi lili "e".
Oni povas komuniki deziron per nura rekta objekto (t.e. la vortoj malantaŭ la partikulo "e").
One can express a desire by just a direct object (i.e. the words after the particle "e").

tawa pona sina la mi wile e moku pona. → moku pona!
Mi bondeziras al vi bonan manĝon.Bonan apetiton!
I wish you a good meal.Bon appétit!

nimi lili "e" namako

(Aldona Rekta Objekto — Additional Direct Object)

nimi lon pini pi nimi "pana e" li ken kama nimi wawa luka.
La rekta objekto de "pana" povas fariĝi transitiva verbo.
The direct object of "pana" can become a transitive verb.

ona li pana e telo tawa kasi. → ona li telo e kasi. ona li telo e kasi.
Ŝi donas akvon al la planto.Ŝi akvumas la planton. Ŝi malsekigas la planton.
She gives water to the plant.She waters the plant. She makes the plant wet.

poka pi nimi "utala" la nimi poka luka "tawa" li ken kama nimi lili "e".
Kun "utala", la prepozicio "tawa" povas fariĝi la partikulo "e".
With "utala", the preposition "tawa" can become the particle "e".

ona li utala tawa jan ike. → ona li utala e jan ike. ona li utala e jan ike.
Ŝi batalas la malamikon. Ŝi provokas/atakas la malamikon.
She fights the enemy. She is provoking/attacking the enemy.
nimi lili "e" nasa

(Stranga Rekta Objekto — Strange Direct Object)

nimi poka luka "kepeken" li kama nimi wawa, la jan Pije li kepeken ona lon poka pi nimi lili "e".
Kiam la prepozicio "kepeken" fariĝas verbo, Pije uzas ĝin kun la partikulo "e".
When the preposition "kepeken" becomes a verb, Pije uses it with the particle "e".

mi kepeken ilo. → mi kepeken e ilo.
Mi uzas la instrumenton
I use the instrument.

nimi lili "o"

(Volativo, Vokativo kaj Imperativo — Volative, Vocative and Imperative)

kama pi nimi lili "o" la nimi "sina" li ken kama weka.
"sina" povas malaperi antaŭ la partikulo "o".
"sina" can disappear before the particle "o".

sina o lukin. → o lukin! jan Ali o wawa. → jan Ali o wawa!
Vi rigardu.Rigardu! Ali estu forta.Ali, estu forta!
You should look.Look! Ali should be strong.Ali, be strong!

pini pi nimi lili "o" la nimi "kute" li ken kama weka. jan Sonja li kepeken ala nimi lili "o" tu.
"kute" povas malaperi malantaŭ la partikulo "o". Sonja ne kombinas du partikulojn "o".
"kute" can disappear after the particle "o". Sonja doesn't combine two "o"-particles.

o kute! → o! jan Ali o, o wawa! → jan Ali o wawa!
Aŭskultu!Ho! Ho Ali, estu forta!
Listen!Hey! Hey Ali, be strong!

nimi lili "o" nasa

(Strangaj Volativo, Vokativo kaj Imperativo — Strange Volative, Vocative and Imperative)

ni o kama: sina lape pona. → o sina lape pona.
Ke vi dormu bone.
May you sleep well.

nimi lili "pi"

(Genitivo — Genitive)

pi (musi)
pi (nasa)

nimi lon pini pi nimi lili "pi" li nimi lawa wan taso, la nimi lili "pi" li kama weka. kepeken ni la nimi lawa ni li kama nimi poka.
Se genitiva frazero (t.e. la vortoj malantaŭ la partikulo "pi") konsistas el nur unu substantivo, la partikulo "pi" malaperas. Tiele, tiu substantivo fariĝas modifilo.
If a genitive phrase (i.e. the words after the particle "pi") consists of only one noun, the particle "pi" disappears. So, that noun becomes a modifier.

toki pi pona → toki pona
lingvo de bonobona lingvo
a language of gooda good language

nimi lili "pi" musi

(Eksperimenta Genitivo — Experimental Genitive)

nimi lon pini pi nimi lili "pi" li ken jo e nimi lili "pi" sin.
Genitiva frazero (t.e. vortoj malantaŭ partikulo "pi") povas havi aldonan genitivan frazeron.
A genitive phrase (i.e. words after a particle "pi") can have another genitive phrase.

tomo pi telo nasa pi ma ante tomo pi telo nasa, pi ma ante
domo de eksterlanda biero eksterlanda trinkejo
house of foreign beer foreign bar

nimi lili "pi" nasa

(Stranga Genitivo — Strange Genitive)

jan Pije li nimi wawa e nimi lili "pi" lon poka pi nimi lawa esun.
Pije verbigas la partikulon "pi" kun pronomo.
Pije turns the particle "pi" with a pronoun into a verb.

ni li ijo mi. → ni li pi mi.
Tio apartenas al mi.Tio estas mia.
This belongs to me.This is mine.

jan Pije li nimi lili "pi" e nimi lili "e" lon kama pi nimi lawa ni: kon ona li nasin.
Pije igas la partikulon "e" la partikulo "pi" antaŭ substantivo, kiu signifas direkton.
Pije turns the particle "e" into the particle "pi" before a noun, which means a direction.

sina lukin e sewi. → sina lukin sewi.
Vi rigardas supren.
You look up.

nimi lili "e" li ken kama nimi lili "pi".
La partikulo "e" povas fariĝi la partikulo "pi".
The particle "e" can become the particle "pi".

mi ante e toki pi sitelen tawa. → mi ante toki e sitelen tawa.
Mi tradukas la filmon.
I translate the movie.

nimi lili "pi" li ken kama weka.
La partikulo "pi" povas malaperi.
The particle "pi" can disappear.

tomo pi telo nasa → tomo telo nasa tomo telo nasa
trinkejo stranga necesejo
bar strange bathroom

nimi lili "en"

(Konjunkcio "kaj" — Conjunction "and")

en (namako)
en (nasa)

nimi lili "en" namako

(Aldona Konjunkcio "kaj" — Additonal Conjunction "and")

nimi lili "en" li ken lon nimi lon kama taso pi nimi lili "li".
La partikulo "en" povas esti nur en la subjekto (t.e. la vortoj antaŭ la partikulo "li").
The particle "en" can only come in the subject (i.e. the words before the particle "li").

toki sina en pali sina li sama.
Kion vi diras kaj kion vi faras estas samaj.
What you say and what you do are the same.

nimi lili "en" nasa

(Stranga Konjunkcio "kaj" — Strange Conjunction "and")

sitelen pi ijo tu li ken kama nimi lili "en" nasa.
Komo povas fariĝi stranga konjunkcio "en".
A comma can become a strange conjunction "en".

tomo pi telo nasa, pi ma ante → tomo pi telo nasa en pi ma ante
eksterlanda trinkejo
foreign bar

nimi ale lon kama pi nimi lili "li" li jo e nimi lili "en" nasa.
Ĉiu subjekto (t.e. la vortoj antaŭ la partikulo "li") havas strangan konjunkcion "en".
Every subject (i.e. the words before the particle "li" has a strange particle "en".

en sina en mi li jan lili. en ona li jan lili.
Kaj vi kaj mi estas infanoj. Ŝi estas infano.
Both you and I are children. She is a child.

nimi lili "anu"

(Konjunkcio "aŭ" — Conjunction "or")

anu (namako)

kepeken nimi "anu seme" jan li ken toki e wile sona pi nimi "a" anu nimi "ala". ni la nimi "seme" li nimi wawa.
Pere de "anu seme" oni povas esprimi ĉu-demandon. Tiam "seme" estas verbo.
By means of "anu seme" one can express a yes-no-question. In this case "seme" is a verb.

ona li mama anu seme?
Ĉu ŝi estas gepatro?
Is she a parent?

nimi lili "anu" namako

(Aldona Konjunkcio "aŭ" — Additional Conjunction "or")

kama nimi la pini pi nimi sama lon poka pi nimi "ala" la nimi lili "anu" li kama weka.
Antaŭ vortoj kaj malantaŭ la samaj vortoj negitaj, la partikulo "anu" malaperas.
In front of words and after the same words negated, the particle "anu" disappears.

ona li mama ala anu mama? → ona li mama ala mama?
Ĉu ŝi estas gepatro?
Is she a parent?

nimi lili "anu" nasa

(Stranga Konjunkcio "aŭ" — Strange Conjunction "or")

tawa jan Pije la mute nimi pi nimi "anu seme" li jo e kon poka pi nimi Inli "or what".
Laŭ Pije, frazoj kun "anu seme" havas la konotacion de la angla "or what".
According to Pije, sentences with "anu seme" have to conotation of "or what".

ona li mama anu seme?
Ĉu ŝi estas gepatro aŭ kio?
Is she a parent or what?

nimi lili "la"

(Kunteksta Frazero — Contextual Fragment)

la (nasa)

kepeken nimi lili "la" la nimi poka luka li ken lon kama pi mute nimi.
Pere de la partikulo "la", prepozicio povas esti komence de frazo.
By means of the particle "la", a preposition can be at the beginning of a sentence.

sina pana e nimi "pona" tawa mi tan seme? → tan seme la sina pana e nimi "pona" tawa mi?
Kial vi nomas min bona?
Why are you calling me good?

kama pi mute nimi la nimi poka luka "lon" li kama weka.
Komence de frazo, la prepozicio "lon" malaperas.
At the beginning of a sentence, the preposition "lon" disappears.

ona li kama lon tenpo pimeja ni. → tenpo pimeja ni la ona li kama.
Ŝi venas tiun ĉi nokton.Ĉi-nokte, ŝi venas.
She is coming tonight.Tonight, she is coming.

nimi "ni" lon kama pi mute nimi li lon poka pi mute nimi poka, la nimi "ni" li kama weka.
Se "ni" komence de frazo akompanas subfrazon, "ni" malaperas.
If "ni" at the beginning of a sentence accompanies a subordinate clause, "ni" disappears.

jan li pona tawa mi lon ni: mi pona tawa jan. → mi pona tawa jan, la jan li pona tawa mi.
Homoj estas bonaj al mi, se mi estas bona al homoj.Se mi estas bona al homoj, homoj estas bonaj al mi.
People are good to me, if I'm good to people.If I'm good to people, people are good to me.

nimi lili "la" nasa

(Stranga Kunteksta Frazero — Strange Contextual Fragment)

jan Pije li kepeken ala nimi poka luka lon kama pi mute nimi. taso ona li kepeken a nimi poka luka nasa.
Pije ne uzas prepoziciojn komence de frazo. Sed li anstataŭe uzas strangajn prepoziciojn.
Pije doesn't use prepositions at the beginning of a sentence. But he uses strange prepositions instead.

sina pu tan jan seme? → tan pi jan seme la sina pu?
Pro kiu vi konsultas la tokiponan libron?
Because of whom do you interact with the Toki Pona book?

nimi lili pi luka ala

(Netransitivaj Partikuloj — Intransitive Particles)

nimi lili toki
nimi lili kalama

nimi lili toki

(Citaĵoj — Quotes)

nimi lili toki li lon pini pi nimi lawa. nimi lili toki li lon insa pi sitelen toki.
Citaĵo estas malantaŭ substantivo. Citaĵo estas inter citiloj.
Quotes are after nouns. Quotations are inside quotation marks.

ona li jo e nimi "Sonja".
Ŝi havas la nomon "Sonja".
She has the name "Sonja".

sitelen toki lon poka pi nimi "nimi" anu nimi "kalama" li ken kama weka.
Citiloj kun "nimi" aŭ "kalama" povas malaperi.
Quotation marks with "nimi" or "kalama" can disappear.

toki pi nimi "Epelanto" → toki Epelanto
la lingvo "Esperanto"Esperanto
the language "Esperanto"Esperanto

jan Sonja li weka e nimi lili "pi" lon kama pi nimi "nanpa" lon poka pi nimi poka nanpa. ni la nimi "nanpa" li wan pi nimi lili toki. taso jan Pije li weka ala e nimi lili "pi" ni.

Sonja forigas la partikulon "pi" antaŭ "nanpa" kun numeralo. En tiu kazo "nanpa" estas parto de citaĵo. Sed Pije ne forigas tian partikulon "pi".
Sonja removes the particle "pi" before "nanpa" with a numeral. In this case, "nanpa" is part of a quote. But Pije doesn't remove such a particle "pi".

sina nanpa wan toki pi nanpa wan → toki nanpa wan
Vi estas la numero unu. la lingvo kun la numero unula lingvo numero unu
You're number one. the language with the number onethe language number one

nimi lili kalama

(Interjekcio — Interjection)

jan li ken toki e pilin kepeken nimi lili kalama pi wan taso sama ni: ona li mute nimi.
Oni povas esprimi emocion per nura interjekcio kvazaŭ ĝi estus frazo.
One can express an emotion by means of a plain interjection as if it were a sentence.

a! mu!
Ha!, Ho! Bla!, Miaŭ!
Ha!, Wow! Blah!, Meeow!

nimi lili kalama li ken kama nimi lawa pali.
Interjekcio povas fariĝi aga substantivo.
An interjection can become an action noun.

soweli li kalama "mu". → soweli li mu. ona li kute e nimi "mu" wawa. → ona li kute e mu wawa.
La besto blekas. Ŝi aŭdis laŭtan blekon.
The animal bleats. She heard a loud bleat.

nimi lili kalama musi

(Eksperimentaj Interjekcioj — Experimental Interjections)

nimi poka "ala" li ken kama nimi lili kalama.
La modifilo "ala" povas fariĝi interjekcio.
The modifier "ala" can become an interjection.

ala!
Ve!
Outch!

nimi lili kalama li ken kama nimi poka.
Interjekcio povas fariĝi modifilo.
An interjection can become a modifier.

a mu
efektive, jes ajne, nu
indeed, yes any, well

nimi suli

(Radikaj Vortoj — Content Words)

nimi lawa
nimi wawa
nimi poka
nimi pona

nimi lawa

(Substantivoj — Nouns)

nimi lawa pona
nimi lawa ijo
nimi lawa nasin
nimi lawa sijelo
nimi lawa jan
nimi lawa ilo
nimi lawa pali
nimi lawa esun

nimi lawa li ken jo e kon moku.
Substantivo povas implici manĝaĵon.
Nouns can imply food.

moku pan soweli
glutaĵo, manĝo semo, pano mamulo, viando
mouthful, food seed, bread mammal, meat

nimi lawa pona

(Simplaj Substantivoj — Simple Nouns)

nimi lawa pona musi
ijo jan
io, afero iu, persono
something, a thing somebody, a person

nimi lawa pona musi

(Eksperimentaj Simplaj Substantivoj — Experimental Simple Nouns)

kon pi nimi "ijo" li ken sama kon pi nimi "ma"/"tomo" li ken sama kon pi nimi "tenpo ken".
"ijo" povas signifi "ejo" kaj "kazo".
"ijo" povas signifi "place" and "case".

nimi lawa ijo

(Aĵaj Substantivoj — Thing Nouns)

nimi lawa ijo musi
nimi lawa ijo nasa

nimi lawa li nimi lawa ijo, la kon ona li jo e nimi "ijo".
Se substantivo estas aĵa substantivo, ĝi implicas la vorton "ijo".
If a noun is a thing noun, it implies the word "ijo".

ale sike
tuta, io tuta, universo ronda, io ronda, cirklo/globo
whole, something whole, universe round, something round, circle/globe

nimi lawa ijo musi

(Eksperimentaj Aĵaj Substantivoj — Experimental Thing Nouns)

sike wan
kompleta, plenumiĝo unika, peco
complete, fulfilment unique, part
mani ilo pakala
malsovaĝigita/minita/valora, resurso/mono utila/funkcianta, ilo damaĝita/vundita, damaĝo/vundo
domesticated/mined/valuable, resource/money useful/functioning, tool damaged/wounded, damage/wound
kili pan
pendanta, frukto falanta, semo
hanging, fruit falling, seed
kiwen ko kon telo
malmola, ŝtono duon-malmola, pasto/pulvoro ŝvebanta, aero likva/malseka, akvo
hard, stone semi-solid, dough/powder hovering, air liquid/wet, water
kulupu sijelo
interaga/reciproka/komuna, akompano/grupo/komunumo/socio/tribo vivanta/sana, korpo/sano
interactive/reciprocal/common, company/group/community/society/tribe living/healthy, body/health
lete seli
malvarma, frosto varma, fajro
cold, frost warm, fire
linja palisa
longa kaj fleksebla, haro longa kaj malmola, fingro
long and flexible, hair long and hard, finger
lipu nena sike
plata, folio/dokumento elstara, ĝibo/monto ronda, cirklo/globo
flat, leaf/document outstanding, bump/mountain round, circle/globe
pimeja suno
malhela, ombro hela, lumo
dark, shadow bright, light
sin
rea, reoaldona/plia/kromanova/freŝa
retroadditional/another/extranew/fresh

nimi tu sama li jo e kon pi nimi poka "a".
Du samaj vortoj havas la signifon de la modifilo "a".
Two same words have the meaning of the modifier "a".

ona li kiwen kiwen. → ona li kiwen kiwen! sina suli suli!
Ĝi estas malmola ŝtono.Ĝi estas vere malmola! Vi estas vere alta!
It's a hard stone.It's really hard! You are really tall!
ma mun
vasta, io vasta, spaco/tero ĉieliranta, io ĉieliranta, luno/stelo/punkto
vast, something vast, space/earth skywalking, something skywalking, star/moon
lupa nasin
dika/etendita/kava, truo maldika/longigita/kreva, vojo/solvo
thick/extended/hollow, hole thin/elongated/bursting, way/solution

nimi lawa ijo nasa

(Strangaj Aĵaj Substantivoj — Strange Thing Nouns)

nimi poka (luka) "ante", "sama" li ken kama nimi lawa ijo.
La modifiloj (aŭ prepozicioj) "ante" kaj "sama" povas fariĝi aĵaj substantivoj.
The modifiers (or prepositions) "ante" and "sama" can become thing nouns.

ijo ante → ante ijo sama → sama
io diversa io sama
something different something similar

nimi lawa nasin

(Direktaj Substantivoj — Direction Nouns)

nimi lawa nasin musi
nimi lawa nasin namako
nimi lawa nasin nasa

nimi "ijo" li ken jo e kon pi pini nasin. tan ni la nimi lawa ijo li ken jo e kon pi pini nasin.
"ijo" povas signifi lokon. Tial, aĵa substantivo povas implici lokon.
"ijo" can mean a place. Therefore, thing nouns can imply a place.

anpa sewi noka
suba, malalto/profundo supera, supero/alto/ĉielo malsupra, malsupro/bazo
inferior, inferior area/depth superior, superior area/height/sky lower, lower area/base
poka monsi sinpin
apuda, apudo/flanko/kokso malantaŭa, malantaŭo/dorso antaŭa, antaŭo/fronto
adjacent, adjacent area/side/hip rear, rear area/back frontal, area in front/front
weka insa poka
fora, foreco/distanco interna, interno/centro proksima, proksimo/najbareco
remote, remote area/distance inner, inner area/center neighboring, neighboring area/vicinity

nimi lawa nasin musi

(Eksperimentaj Direktaj Substantivoj — Experimental Direction Nouns)

lawa
supra, supra loko, pinto
upper, upper area, top

nimi wawa li kama nimi lawa, la ona li ken jo e kon pi ijo ni: jan li pali lon ona.
Kiam verbo fariĝas substantivo, ĝi povas signifi la lokon de ĝia plenumiĝo.
When a verb becomes a noun, it can mean the place of its accomplishment.

mi tawa ijo: jan li esun. → mi tawa esun.
Mi iras al interŝanĝado. Mi iras al la merkato.
I'm going to an exchange. I'm going to the market.
mi lon lape. sina tan lape. ona li tawa lape.
Mi estas ripozanta. Vi estas ripozinta. Ŝi estas ripozonta.
I am resting. You have been resting. She is going to rest.

nimi wawa poka "awen", "kama", "pini" li ken kama nimi lawa nasin.
La helpaj verboj "awen", "kama", "pini" povas fariĝi direktaj substantivoj.
The auxiliary verbs "awen", "kama", "pini" can become direction nouns.

lon awen pi lon kama pi lon pini pi
dum antaŭ post
during before after

nimi lawa nasin namako

(Aldonaj Direktaj Substantivoj — Additional Direction Nouns)

lawa → sewi
supra, supra loko, pinto
upper, upper area, top

nimi "lon awen pi", "lon kama pi", "lon pini pi" li kama nimi "lon".
"lon awen pi", "lon kama pi", "lon pini pi" povas fariĝi "lon".
"lon awen pi", "lon kama pi", "lon pini pi" can become "lon".

lon awen pi tenpo lili → lon tenpo lili lon kama pi tenpo lili → lon tenpo lili lon pini pi tenpo lili → lon tenpo lili
mallonge/rapide provizore baldaŭ
shortly/quickly provisionally soon

nimi lawa sijelo

(Vivaĵaj Substantivoj — Life-form Nouns)

nimi lawa sijelo musi

nimi lawa sijelo musi

(Eksperimentaj Vivaĵaj Substantivoj — Experimental Life-form Nouns)

tawa nasin toki la akesi, kala, kasi, pipi, soweli, waso li ijo.
De gramatika vidpunkto, vivaĵoj estas objektoj.
From a grammatical point of view, life-forms are things.

akesi soweli
malvarm-sanga, reptilo/amfibio varm-sanga, mamulo
cold-blooded, reptile/amphibian warm-blooded, mammal
kala kasi pipi waso
naĝanta, fiŝo kreskanta, planto rampanta, insekto fluganta, birdo
swimming, fish growing, plant crawling, insect flying, bird

nimi lawa jan

(Ulaj Substantivoj — Person Nouns)

nimi lawa jan musi

nimi lawa li nimi lawa jan, la kon ona li jo e nimi "jan".
Se substantivo estas ula substantivo, ĝi implicas "jan".
If a noun is a person noun, it implies "jan".

meli mije
ina, iu ina, virino vira, iu vira, viro
female, somebody female, woman male, somebody male, man

nimi lawa jan musi

(Eksperimentaj Ulaj Vortoj — Experimental Person Words)

mama
fonta/origina/praa, gepatro
source/original/ancient, parent

nimi lawa ilo

(Ilaj Substantivoj — Tool Nouns)

nimi lawa ilo musi

nimi lawa li nimi lawa ilo, la kon ona li jo e nimi "ilo". tawa nasin toki la wan sijelo li ilo.
Se substantivo estas ila substantivo, ĝi implicas "ilo". De gramatika vidpunkto, organo estas ilo.
If a noun is a tool noun, it implies "ilo". From a grammatical point of view, organs are tools.

kute lawa lukin pilin uta
aŭdi, orelo kontroli, kapo vidi, okulo senti, koro suĉi, buŝo
to hear, ear to control, head to see, eye to feel, heart to suck, mouth

nimi lawa ilo musi

(Eksperimentaj Ilaj Substantivoj — Experimental Tool Nouns)

luka noka palisa selo
tuŝi, mano/brako paŝi/treti, piedo/gambo celi/indiki, fingro formi, formo/haŭto/ŝelo/limo
to touch, hand/arm to step/to kick, foot/leg to aim/point, finger to form, form/skin/shell/boundary
len supa
kovri, vesto kompensi/transponti/konekti, ponto
to cover, cloth to compensate/bridge/connect, bridge
poki tomo
reteni/esti plena je, ujo/ingo/veziko ŝirmi, ĉambro/domo
to keep/to be full of, container/bladder to shield, room/house

nimi lawa pali

(Agaj Substantivoj — Action Nouns)

nimi lawa pali musi

nimi lawa pali li kama nimi wawa luka, la ona li jo e kon pi nimi "pali e 'kon pi nimi lawa pali'".

nimi lawa li nimi lawa pali, la ona li jo e kon pi nimi "e ijo" lon tenpo ni: ona li kama nimi wawa luka.
Se substantivo estas aga substantivo, ĝi estas implicata de "e ijo", kiam ĝi fariĝas transitiva verbo.
If a noun is an action noun, it implies "e ijo" when it becomes a transitive verb.

moku sitelen sona toki
gluti, buŝpleno desegni, bildo koni, scio diri, lingvo
to swallow, mouthful to draw, picture to know, knowledge to say, language

nimi lawa pali musi

(Eksperimentaj Agaj Substantivoj — Experimental Action Nouns)

nanpa nimi
kalkuli, nombro nomi, vorto
to count, number to name, word

nimi lawa esun

(Pronomoj — Pronouns)

mi sina ona
mi, ni vi ŝi, li, ĝi, ili
I, we you she, he, it, they

nimi wawa

(Verboj — Verbs)

nimi wawa luka
nimi wawa pona
nimi wawa poka

nimi wawa luka

(Transitivaj Verboj — Transitive Verbs)

nimi wawa li jo e nimi lili "e", la ona li nimi wawa luka.
Se verbo havas rektan objekton (t.e. vortoj malantaŭ partikulo "e"), ĝi estas transitiva verbo.
If a verb has a direct object (i.e. words after a particle "e"), it's a transitive verb.

nimi wawa pona

(Simplaj Verboj — Simple Verbs)

nimi wawa pona namako
alasa pali
ĉasi fari/prilabori
to hunt to do/work on
jo pana
havi doni
to have to give
olin unpa
ami seksumi
to love to have sexual or marital relations with

nimi wawa pona namako

(Aldonaj Simplaj Verboj — Additional Simple Verbs)

kama e → pali e open e → pali e
konstrui/krei prepari
to build/make to prepare

nimi wawa poka

(Helpaj Verboj — Auxiliary Verbs)

nimi wawa poka musi
nimi wawa poka nasa
awen kama
daŭranta, -adi estiĝanta, ek-i
enduring, to keep -ing becoming, to start -ing
ken lukin sona wile
ebla, povi vartanta, provi scianta, kapabli bezonanta, devi/voli
possible, can minding, to try to knowing, to know how to needing, must/want

pini pi nimi wawa poka "awen", "kama" la nimi "lon" li ken kama weka.
Malantaŭ la helpaj verboj "awen" kaj "kama", "lon" povas malaperi.
After the auxiliary verbs "awen" and "kama", "lon" can disappear.

awen lon → awen kama lon → kama
restanta, plu-i aperanta/venanta, sukcesi
staying, to keep on -ing appearing/coming, to succeed in -ing

nimi wawa li nimi wawa poka, la ona li jo e kon pi nimi wawa luka lon kama pi mute nimi poka ni: ona li kama jo e nimi wawa lawa tan mute nimi lawa. mute nimi tu ale la kama pi nimi lili "li" la nimi li sama.
Se verbo estas helpa verbo, ĝi implicas transitivan verbon antaŭ subfrazo, kiu ricevas la ĉefan verbon el la ĉefa frazo. En ambaŭ frazoj, la subjeko (t.e. la vortoj antaŭ la partikulo "li") estas la sama.
If a verb is an auxiliary verb, it implies a transitive verb before a subordinate clause, which receives the main verb from the main clause. In both clauses, the subject (i.e. the words before the particle "li") is the same.

ona li wile e ni: ona li lon tomo. → ona li wile lon tomo.
Ŝi bezonas, ke ŝi estas hejme.Ŝi devas esti hejme.
She needs, that she is home.She has to be home.

nimi wawa poka musi

(Eksperimentaj Helpaj Verboj — Experimental Auxiliary Verbs)

open pini pini lon → pini
malfermita/funkcianta/preta, preti pasinta, ĉesi plenumita, fin-i
open/turned on/ready, to be ready to past, to stop -ing finished, to finish -ing

nimi wawa poka nasa

(Strangaj Helpaj Verboj — Strange Auxiliary Verbs)

nimi "pana" li ken kama nimi wawa poka.
"pana" povas fariĝi helpa verbo.
"pana" can become an auxiliary verb.

mi pana e sona pi toki pona. → mi pana sona e toki pona.
Mi instruas Tokiponon.
I teach Toki Pona.

nimi wawa luka ale li ken kama nimi wawa poka.
Ĉiu transitiva verbo povas fariĝi helpa verbo.
Every transitive verb can become an auxiliary verb.

mi olin e ni: mi kama sona e jan pona sina. → mi olin kama sona e jan pona sina.
Mi amas konatiĝi kun via amiko.
I love to get to know your friend.

nimi wawa poka "kama" en nimi suli "pini" li ken kama weka.
La helpa verbo "kama" kaj la radika vorto "pini" povas malaperi.
The auxiliary verb "kama" and the content word "pini" can disappear.

ona li kama lape lon pini pi tenpo lili. → ona li lape lon tenpo lili.
Ŝi endormiĝos post mallonga tempo. Ŝi baldaŭ dormos. Ŝi rapide endormiĝas.
She will sleep after a short period of time. She will sleep soon. She falls asleep quickly.

nimi poka luka "lon", "tan", "tawa" li ken kama nimi wawa poka.
La prepozicioj "lon", "tan", "tawa" povas fariĝi helpaj verboj.
The prepositions "lon", "tan", "tawa" can become auxiliary verbs.

mi lon moku e kili. sina tan moku e kili. ona li tawa moku e kili.
Mi estas manĝanta pomon. Vi estas manĝinta pomon. Ŝi estas manĝonta pomon.
I am eating an apple. You have been eating an apple. She is going to eat an apple.

nimi poka

(Modifiloj — Modifiers)

nimi poka palisa
nimi poka nanpa
nimi poka luka

nimi poka palisa

(Korelativoj — Correlatives)

nimi poka palisa musi
nimi poka palisa namako
nimi poka palisa nasa
ala ale ni seme
neniu, neniu aĵo, nenio ĉiu, ĉiu aĵo, ĉio tiu, tiu aĵo, tio kiu, kiu aĵo, kio
no, no thing, nothing every, every thing, everything this/that, this/that thing which, which thing, what

pini pi nimi lili "pi" la nimi "ijo" lon kama pi nimi poka palisa li ken kama sin, taso nimi "pi ijo ni" li kama "ni".
En genitiva frazero (t.e. la vortoj malantaŭ la partikulo "pi"), "ijo" antaŭ korelativo povas reaperi, sed "pi ijo ni" fariĝas "ni".
In a genitive clause (i.e. the words behind the particle "pi"), "ijo" before a correlative can reappear, but "pi ijo ni" becomes "ni".

mama pi ijo ale mama ale jan pi ijo ni → jan ni
gepatro de ĉio ĉiu gepatro la tiea personotiu persono
parent of everything every parent the person therethat person

nimi poka palisa musi

(Eksperimentaj Korelativoj — Experimental Correlatives)

wan
unu/certa, io certa
a certain, something certain

nimi mute poka li ken sama nimi poka palisa.
Subfrazo povas esti kiel korelativo.
A subordinate clause can be like a correlative.

tomo ni: jan ala li uta e kon wawa
tiu kupeo por ne-fumantoj
this non smoking compartment
suno pi mute ni: mi ken ala lape
tiom da lumo, ke mi ne povas dormi
so much light, that I can't sleep

nimi mute poka li jo e nimi "ona ni", la nimi "ona ni li" en nimi "e ona ni" li ken kama lili.
En relativa subfrazo (t.e. subfrazo kun "ona ni"), "ona ni li" kaj "e ona ni" povas malaperi.
In a relative clause (i.e. a subordinate clause with "ona ni"), "ona ni li" and "e ona ni" can disappear.

mi lukin e nena ni: (ona ni li) suli mute. nena ni: mi lukin (e ona ni), li suli.
Mi vidas la monton, kiu estas malgranda. La monto, kiun mi vidas, estas granda.
I'm seeing the mountain, that is big. The mountain, that I'm seeing, is big.

nimi poka palisa namako

(Aldonaj Korelativoj — Additional Correlatives)

tawa jan Sonja la nimi "seme" li nimi lili.
Laŭ Sonja "seme" estas partikulo.
Acording to Sonja, "seme" is a particle.

nimi poka palisa nasa

(Strangaj Korelativoj — Strange Correlatives)

kama pi mute nimi poka li ken kama weka. tan ni la nimi wawa poka en nimi poka luka li ken kama nimi lawa.
La komenco de subfrazo povas malaperi. Tial, helpaj verboj kaj prepozicioj povas fariĝi substantivoj.
The beginning of a subordinate clause can disappear. Therefore, auxiliary verbs and prepositions can become nouns.

jan pi ona li tawa tomo jan pi li tawa tomo jan pi tawa tomo
iu, kiu iras hejmen hejmen-iranto hejmen-irulo
somebody, who is going home home-coming person home-comer

nimi poka nanpa

(Numeraloj — Numerals)

nimi poka nanpa musi
nimi poka nanpa namako
ala ale luka mute tu wan
nul senfine kvin tri du unu
zero senfine five three two one

nimi poka nanpa musi

(Eksperimentaj Numeraloj — Experimental Numerals)

esun
sep
seven

nimi poka nanpa li ken kama nimi lawa.
Numeralo povas fariĝi substantivo.
A numeral can become a noun.

wan ona li loje. wan ante li jelo. mute nimi nimi mute ale pi nimi mute
Unu estas ruĝa. La alia estas flava. aro da vortoj, frazo multaj vortoj vortaro
One is red. The other one is yellow. set of words, sentence many words dictionary

nimi lili "en" li ken lon nimi poka nanpa tu.
La konjunkcio "en" povas esti ĉe du numeraloj.
The conjunction "en" can be with two numerals.

sike esun tu tenpo suno luka tu en tu tu
du semajnoj dek kvar tagoj
two weeks fourteen days

kepeken nimi pi nanpa lili en nimi pi nanpa suli la jan li ken toki e nanpa lon ala, e nanpa lon wan.
Pere de numeralo de malgranda kvanto kaj numeralo de granda kvanto oni povas esprimi kvanton inter nulo kaj unu.
By means of a numeral of a small quantity and a numeral of a big quantity one can express a quantity between zero and one.

mi pana e wan wan pi tu tu tawa sina. mi pana e wan mute pi tu tu tawa sina.
Mi donas al vi unu kvaronon. Mi donas al vi tri kvaronojn.
I give you one quarter. I give you three quarters.

kon pi poka ante, pi nimi "nanpa wan" li nimi "nanpa ale".
La malo de "nanpa wan" estas "nanpa ale".
The opposite of "nanpa wan" is "nanpa ale".

sina nanpa wan. sina nanpa ale.
Vi estas la unua. Vi estas la lasta.
You're the first. You're the last.

linja pi nanpa esun la wan linja kama li "nanpa kama", wan linja awen li "nanpa awen", wan linja pini li "nanpa pini".
En atendovico la venonta vicero estas "nanpa kama", la estanta vicero estas "nanpa awen" kaj la pasinta vicero estas "nanpa pini".
In a row, the one whose turn it's going to be is "nanpa kama", the one whose turn it is is "nanpa awen" and the one whose turn it has been is "nanpa pini".

sina nanpa kama. sina nanpa awen. sina nanpa pini.
Estos via vico. Estas via vico. Estis via vico.
It's going to be your turn. It's your turn. It's been your turn.

nimi poka nanpa namako

(Aldonaj Numeraloj — Additional Numerals)

kon pi nimi poka nanpa "mute" en kon pi nimi pona "mute" li ken wan.
La signifoj de la numeralo "mute" kaj de la simpla vorto "mute" povas esti unu.
The meanings of the numeral "mute" and of the simple word "mute" can be one.

mute
tri, multajtri (aŭ pli)
three, manythree (or more)

nimi poka nanpa tu la sitelen pi ijo tu li ken kama weka.
Ĉe du numeraloj, la komo povas malaperi.
With two numerals, the comma can disappear.

palisa luka, tu → palisa luka tu
sep fingroj
seven fingers

nimi poka luka

(Prepozicioj — Prepositions)

nimi poka luka musi

nimi suli li jo e nimi lili (anu nimi poka), la nimi poka luka li ken lon pini ona taso.
Kiam radika vorto havas partikulon (aŭ modifilon), prepozicio povas esti nur malantaŭ ĝi.
When a content word has a particle (or a modifier), prepositions can be only after them.

mi pana e kili tawa sina.
Mi donas la pomon al vi.
I'm giving you the apple.

nimi wawa en nimi poka luka li sama, la nimi poka luka li kama weka. nimi lili kalama li ken lon nimi wawa lon nimi poka luka.
Se verbo kaj prepozicio estas la samaj, la prepozicio malaperas. Povas esti interjekcio inter la verbo kaj la prepozicio.
If a verb and a preposition estas the same, the preposition disappears. There can be an interjection between the verb and the preposition.

mi tawa tawa tomo seli. → mi tawa tomo seli. mi tawa ala tawa tomo seli. → mi tawa ala tomo seli.
Mi iras al la kuirejo. Mi ne iras al la kuirejo.
I'm going to the kitchen. I'm not going to the kitchen.

jan Sonja li kepeken nimi poka luka lon nimi wawa taso. ni la jan li ken weka e sitelen pi ijo tu lon nimi poka luka tu. sin la jan Sonja li kepeken nimi poka (anu nimi lili "e") li kepeken ala nimi poka luka.
Sonja uzas prepoziciojn nur ĉe verboj. Tiam oni povas ellasi la komon ĉe du prepozicioj. Aldone, Sonja uzas modifilon (aŭ la partikulon "pi") anstataŭ prepozicio.
Sonja uses prepositions only with verbs. In this case, one can remove the comma between two prepositions. In addition, Sonja uses modifiers (or the particle "pi") instead of prepositions.

jan lon poka → jan poka pona tawa lukin → pona lukin
najbaro bela
neighbor beautiful

nimi poka luka musi

(Eksperimentaj Prepozicioj — Experimental Prepositions)


mi tawa e ona tawa tomo seli. → mi tawa tomo seli e ona.
Mi portas ĝin al la kuirejo.
I'm moving it to the kitchen.

ijo tawa lukin → ijo lukin
io por vidado, io videnda
something to see, something to be seen
insa lukin weka lukin
videbla/vidata malvidebla/ne vidata
visible/being seen invisible/not being seen
open lukin selo lukin
travidebla/transparenta maltravidebla/opaka
transparent opaque
pona lukin ike lukin
vidinda/bela malvidinda/malbela
worth seeing/beautiful not worth seeing/ugly
ante esun pu taso
diversa ol anstataŭ laŭ, sekvante -n, depende de sendepende de
different from instead of according to, following, depending on independent from

nimi "tawa poka (pi)" en nimi "lon poka (pi)" li ken jo e kon pi nimi poka luka musi "ante".
"tawa poka (pi)" kaj "lon poka (pi)" povas havi la signifon de la eksperimenta prepozicio "ante".
"tawa poka (pi)" and "lon poka (pi)" can have the meaning of the experimental preposition "ante".

jan li suli mute, mani li suli lili. → jan li suli mute tawa poka mani. → jan li suli mute lon poka mani.
Homoj estas pli gravaj ol mono.
People are more important than money.

nimi "taso ni la" li ken kama "taso".
"taso ni la" povas fariĝi "taso".
"taso ni la" can become "taso".

taso ni la mije en meli li pali li pilin pona. → taso mije en meli li pali li pilin pona.
Sendepende de tio, viroj kaj virinoj laboras kaj estas gajaj.Sed viroj kaj virinoj laboras kaj estas gajaj.
Independent from that, men and women work and are happy.But men and women work and are happy.

nimi poka luka namako

(Aldonaj Prepozicioj — Additional Prepositions)

a → lon
vera
true

tawa jan Sonja la nimi "taso" li nimi lili.
Laŭ Sonja, "taso" estas partikulo.
According to Sonja, "taso" is a particle.

nimi poka luka nasa

(Strangaj Prepozicioj — Strange Prepositions)

kama pi nimi lili "la" la nimi poka luka li ken kama weka.
En kunteksta frazero (t.e. antaŭ la partikulo "la") prepozicio povas malaperi.
In a contextual phrase (i.e. before the particle "la"), prepositions can disappear.

tawa mi la sina jan pona. → mi la sina jan pona.
Laŭ mi, vi estas bona persono.
From my point of view, you are a good person.

jan Pije li weka e nimi poka luka "tawa" lon kama pi nimi "lukin".
Pije forigas la prepozicion "tawa" antaŭ "lukin".
Pije removes the preposition "tawa" before "lukin".

sina tawa lukin sama waso. → sina lukin sama waso.
Vi aspektas kiel birdo.
You look like a bird.

kama pi nimi "pilin" la nimi "ike tan" li ken kama weka.
Antaŭ "pilin", "ike tan" povas malaperi.
Before "pilin", "ike tan" can disappear.

sina pilin ike tan utala. → sina pilin utala.
Vi malbone empatias pro batalo.Vi estas kolera.
You are empathizing badly because of struggle.You are angry.

nimi "lon ... (pi)" li ken kama nimi poka luka.
"lon ... (pi)" povas fariĝi prepozicio.
"lon ... (pi)" can become a preposition.

mi tawa lon poka sina. → mi tawa poka sina. mi tawa poka sina.
Mi iras kun vi. Mi iras proksimen al vi.
I'm going with you. I'm getting closer to you.

nimi "lon poka (pi)" li ken kama weka.
"lon poka (pi)" povas malaperi.
"lon poka (pi)" can disappear.

jan li suli mute lon poka mani. → jan li suli mute mani.
Homoj estas pli gravaj ol mono.
People are more important than money.

nimi poka luka li kama nimi lawa, la kon ona li kama sama ni pi nimi "ijo" lon pini pi nimi poka luka ni. jan Pije li kepeken nimi poka luka "tan" lon nasin ni.
Kiam prepozicio fariĝas substantivo, ĝia signifo povas fariĝi sama al tiu de "ijo" malantaŭ tiu prepozicio. Pije uzas la prepozicion "tan" en tiu maniero.
When a preposition becomes a noun, its meaning can become that of the word "ijo" after that preposition. Pije uses the preposition "tan" in this way.

mi sona ala e ni: ni li tan seme. → mi sona ala e tan. ona li tawa e ona sama. → ona li tawa e sama.
Mi ne konas la motivon. Ĝi movas sin mem.
I don't know the reason. It moves itself.

nimi pona

(Simplaj Vortoj — Simple Words)

jelo kule laso loje pimeja walo
flava pigmentita blua/verda ruĝa nigra blanka/pala
yellow pigmented blue/green red black white/pale
kalama kule
sonanta kolora
sounding colorful
lape moli musi
ripozanta mortina ludanta
resting dead playing
lili mute suli wawa
malmulta, malgranda, malforta multa granda forta
few, small, weak many big strong
pona ike nasa utala
bona, simpla, paca malbona stranga/freneza/ebria batalanta
good, simple, peaceful bad strange/crazy/intoxicated fighting
wan
unika
unique

nimi suli li kama nimi ante li kama ala jo e kon sin, la ona li nimi pona.
Se radika vorto fariĝas alia vorto kaj ne ricevas aldonan signifon, ĝi estas simpla vorto.
If a content word becomes another word and doesn't recieve an additional meaning, it is a simple word.

mi wawa. telo li wawa e mi. wawa li lon insa.
Mi estas forta. Akvo fortigas min. Forto estas ene.
I am strong. Water strengthens me. Strength lies within.

nimi pona musi

(Eksperimentaj Simplaj Vortoj — Experimental Simple Words)

ala kule selo tu
malvera bruna fermita redunda
false brown closed redundant

nimi "tenpo lili/suli" li ken kama "lili/suli".
"tenpo lili/suli" povas fariĝi "lili/suli".
"tenpo lili/suli" can become "lili/suli".

jan pi tenpo lili → jan lili jan pi tenpo suli → jan suli
junulo plenkreskulo
youngling adult

sitelen pi poka nimi

(Interpunkcio — Punctuation)

sitelen musi pi poka nimi
sitelen nasa pi poka nimi

jan Sonja li kepeken mute nimi poka lon pini taso pi mute nimi. ni la sitelen pi ijo tu li kama sitelen pi ijo kama. mute nimi pi wile sona li ken mute nimi poka.
Sonja uzas subfrazojn nur fine de frazo. Tiam, komo fariĝas dupunkto. Demanda frazo povas esti subfrazo.
Sonja uses subordinate clauses only at the end of a sentence. In this case, the comma becomes a colon. A question can be a subordinate clause.

mi sona e ni: mi anpa. wile sona nanpa wan li ni: ale li pona anu ike?
Mi scias, ke mi estas malalta. La demando numero unu estas, ĉu la universo estas bona aŭ malica.
I know that I am low. The question number one is whether the universe is good or evil.

sitelen musi pi poka nimi

(Eksperimenta Interpunkcio — Experimental Punctuation)

sitelen pi ijo tu li awen.
Komoj restas.
Commas remain.

ona li lili, li lete.
Ĝi estas malgranda kaj malvarma.
It is small and cold.

nimi lili "pi" li kama weka, la ona li kama sitelen pi kama weka.
Kiam la partikulo "pi" malaperas, ĝi fariĝas ligostreko.
When the particle "pi" disappears, it becomes an hiphen.

tomo pi tawa, pi sina → tomo-tawa-sina
via aŭto
your car

nimi ante li kama weka, la ona li kama sitelen pi ijo weka.
Kiam alia vorto malaperas, ĝi fariĝas apostrofo.
When a different word disappears, it becomes an apostrophe.

sina li suli. → sina ' suli. ijo-ale li pona. → '-ale li pona.
Vi estas alta. Ĉio estas bona.
You're tall. Everything is good.
ona li moku e ijo. → ona li moku ''. ona li ijo-moku. → ona li '-moku.
Ĝi manĝas. Ĝi estas manĝo.
It is eating. It is food.

nimi poka luka en nimi wawa poka li jo e sitelen pi kama sin.
Prepozicio kaj helpa verbo havas plus-signon.
Prepositions and auxiliary verbs have a plus sign.

ona li pana e lipu tawa+sina. ona li wile+lape.
Ŝi donas la libron al vi. Ŝi bezonas dormi.
She gives the book to you. She needs to sleep.

nimi lili toki li ken jo e sitelen pi ijo kama.
Citaĵo povas havi dupunkton.
Quotations can have a colon.

jan:Sonja sina ' nanpa:wan toki:nanpa:wan
Sonja Vi estas numero unu. la unua lingvo
Sonja You are number one. the first language

nimi lawa li kama weka, la sitelen nanpa wan pi nimi poka ona li ken suli.
Kiam substantivo malaperas, ĝia modifilo povas havi majusklon.
When a noun disappears, its modifier can have an upper-case letter.

ijo ale li pona. → '-ale li pona. → Ale li pona.
Ĉio estas bona.
Everything is good.

sitelen nasa pi poka nimi

(Stranga Interpunkcio — Strange Punctuation)

jan Pije li weka e sitelen pi ijo tu lon kama pi nimi lili "la".
Pije ellasas la komon antaŭ la partikulo "la".
Pije leaves out the comma before the particle "la".

mi pona tawa jan, la jan li pona tawa mi. → mi pona tawa jan la jan li pona tawa mi.
Se mi estas bona al homoj, homoj estas bonaj al mi.
If I'm good to people, people are good to me.

tenpo ale la jan Pije li kepeken sitelen pi ijo tu lon kama pi nimi "taso". taso ona li kepeken sitelen pi ijo wan.
Pije neniam uzas komon antaŭ "taso". Anstataŭe, li uzas punkton.
Pije never uses a comma before "taso". Instead, he uses a period.

mi wile lukin e tomo mi, taso mi jo ala e tenpo. → mi wile lukin e tomo mi. taso mi jo ala e tenpo.
Mi volas vidi mian domon, sed mi ne havas tempon.
I want to see my house, but I don't have time.

pini pi mute nimi la nimi poka luka li ken jo e sitelen pi ijo tu.
Fine de frazo, prepozicio povas havi komon.
At the end of a sentence, a preposition can have a comma.

mi pana e lipu, tawa sina.
Mi donas la libron al vi.
I am giving the book to you.

sitelen pona

(Hieroglifoj — Hieroglyphs)

sitelen pona musi

nimi lawa en nimi poka ona nanpa wan li kama wan.
Substantivo kaj ĝia unua adjektivo fariĝas unu.
nouns and their first adjective become one.

toki pona sitelen pona musi

nimi lili kalama li lon poka.
Interjekcio estas apude.
Interjections are adjacent.

sina suli a!

nimi lili toki li lon poka.
Citaĵo estas apude.
Quotations are adjacent.

ma Kanata toki nanpa wan

sitelen pona musi

(Eksperimentaj Hieroglifoj — Experimental Hieroglyphs)

nimi lili luka li lon anpa.
Transitiva partikulo estas sube.
Transitive particles are below.

ale li pona. jan ala li ike. mi o moku e ijo pona. o kute e mama sina.

nimi poka luka li lon sewi.
Prepozicio estas supre.
Prepositions are above.

mi lon tomo. wawa li lon insa. mi pana e kala tawa ona lon tomo. tan seme la soweli wawa pimeja li moku e ona?

nimi wawa poka li lon sewi.
Helpa verbo estas supre.
Auxiliary Verbs are above.

mi kama sona e toki pona.

mute nimi poka li lon anpa pi nimi "ni".
Subfrazo estas sub "ni".
Subordinate clauses are below "ni".

mi sona e ni: mi anpa.

nimi "ni" li weka, la mute nimi poka li lon ala anpa.
Se "ni" mankas, la subfrazo ne estas sube.
If "ni" is missing, the subordinate clause is not below.

lon ni, mi pona tawa jan, la jan li pona tawa mi.

nimi "taso" li lon sewi.
"taso" estas supre.
"taso" is above.

taso mije en meli li pali li pilin pona.

nimi lawa esun en nimi lawa pona li kama ala wan pi nimi lawa ante.
Pronomoj kaj simplaj substantivoj ne fariĝas parto de alia substantivo.
Pronouns and simple nouns don't become part of another noun.

mi weka e ike jan, la mi weka e ike mi.

ale pi nimi mute

(Vortaro — Dictionary)

LILI KALAMA mu — a, ala
LAWA SIJELO akesi — soweli
LILI KALAMA mu — a, ala
POKA PALISA ala, ale, ni, seme, wan
POKA NANPA ala, ale, esun, luka, mute, tu, wan
PONA ala, lon
WAWA PONA alasa, pali
LAWA IJO ale — wan
POKA PALISA ala, ale, ni, seme, wan
POKA NANPA ala, ale, esun, luka, mute, tu, wan
LAWA NASIN anpa — sewi, lawa — noka
POKA LUKA ante — sama
LILI LUKA anu, en
WAWA POKA awen, kama, pini
LILI LUKA e, li, o, pi
LILI LUKA anu, en
POKA LUKA esun, kepeken
POKA NANPA ala, ale, esun, luka, mute, tu, wan
LAWA PONA ijo — jan
PONA pona — ike, nasa, utala
LAWA IJO ilo — pakala
LAWA NASIN weka — insa, poka, sin
LAWA IJO jaki — suwi
LAWA PONA ijo — jan
PONA jelo, laso, loje
WAWA PONA jo, pana
LAWA SIJELO kala, kasi, pipi, waso
PONA kalama, kule
WAWA POKA awen, kama, pini
LAWA SIJELO kala, kasi, pipi, waso
WAWA POKA ken, lukin, open, sona, wile
POKA LUKA esun, kepeken
LAWA IJO kili, pan
LAWA IJO kiwen, ko, kon, telo
LAWA IJO kiwen, ko, kon, telo
LAWA IJO kiwen, ko, kon, telo
PONA kalama, kule
PONA kule, walo
LAWA IJO kulupu — sijelo
LAWA ILO kute, lawa, luka, lukin, noka, palisa, pilin, selo, uta
LILI LUKA la
PONA lape, moli, musi
PONA jelo, laso, loje
LAWA ILO kute, lawa, luka, lukin, noka, palisa, pilin, selo, uta
LAWA NASIN anpa — sewi, lawa — noka
LAWA ILO len, supa
LAWA IJO lete — seli
LILI LUKA e, li, o, pi
PONA lili — mute, suli, wawa
LAWA IJO linja — palisa
LAWA IJO lipu, nena, sike
PONA jelo, laso, loje
POKA LUKA lon, tan, tawa
PONA ala, lon
LAWA ILO kute, lawa, luka, lukin, noka, palisa, pilin, selo, uta
POKA NANPA ala, ale, esun, luka, mute, tu, wan
LAWA ILO kute, lawa, luka, lukin, noka, palisa, pilin, selo, uta
WAWA POKA ken, lukin, open, sona, wile
LAWA IJO lupa, nasin
LAWA IJO ma, mun
LAWA JAN mama
LAWA IJO mani
LAWA JAN meli — mije
ESUN mi, ona, sina
LAWA JAN meli — mije
LAWA PALI moku
PONA lape, moli, musi
LAWA NASIN poka — monsi, sinpin
LILI KALAMA mu — a, ala
LAWA IJO ma, mun
PONA lape, moli, musi
PONA lili — mute, suli, wawa
POKA NANPA ala, ale, esun, luka, mute, tu, wan
LAWA PALI nanpa, nimi, sitelen, sona, toki
PONA pona — ike, nasa, utala
LAWA IJO lupa, nasin
LAWA IJO lipu, nena, sike
POKA PALISA ala, ale, ni, seme, wan
LAWA PALI nanpa, nimi, sitelen, sona, toki
LAWA ILO kute, lawa, luka, lukin, noka, palisa, pilin, selo, uta
LAWA NASIN anpa — sewi, lawa — noka
LILI LUKA e, li, o, pi
WAWA PONA olin, unpa
ESUN mi, ona, sina
PONA open — selo
WAWA POKA ken, lukin, open, sona, wile
LAWA IJO ilo — pakala
WAWA PONA alasa, pali
LAWA IJO linja — palisa
LAWA ILO kute, lawa, luka, lukin, noka, palisa, pilin, selo, uta
LAWA IJO kili, pan
WAWA PONA jo, pana
LILI LUKA e, li, o, pi
LAWA ILO kute, lawa, luka, lukin, noka, palisa, pilin, selo, uta
PONA pimeja — walo
LAWA IJO pimeja — suno
WAWA POKA awen, kama, pini
LAWA SIJELO kala, kasi, pipi, waso
LAWA NASIN poka — monsi, sinpin
LAWA NASIN weka — insa, poka, sin
LAWA ILO poki, tomo
PONA pona – ike, nasa, pakala, utala
POKA LUKA pu — taso
POKA LUKA ante — sama
LAWA IJO lete — seli
LAWA ILO kute, lawa, luka, lukin, noka, palisa, pilin, selo, uta
PONA open — selo
POKA PALISA ala, ale, ni, seme, wan
LAWA NASIN anpa — sewi, lawa — noka
LAWA IJO kulupu — sijelo
LAWA IJO lipu, nena, sike
LAWA NASIN weka — insa, poka, sin
ESUN mi, ona, sina
LAWA NASIN poka — monsi, sinpin
LAWA PALI nanpa, nimi, sitelen, sona, toki
LAWA PALI nanpa, nimi, sitelen, sona, toki
WAWA POKA ken, lukin, open, sona, wile
LAWA SIJELO akesi — soweli
PONA lili — mute, suli, wawa
LAWA IJO pimeja — suno
LAWA ILO len, supa
LAWA IJO jaki — suwi
POKA LUKA lon, tan, tawa
POKA LUKA pu — taso
POKA LUKA lon, tan, tawa
LAWA IJO kiwen, ko, kon, telo
LAWA IJO tenpo
LAWA PALI nanpa, nimi, sitelen, sona, toki
LAWA ILO poki, tomo
PONA tu — wan
POKA NANPA ala, ale, esun, luka, mute, tu, wan
WAWA PONA olin, unpa
LAWA ILO kute, lawa, luka, lukin, noka, palisa, pilin, selo, uta
PONA pona — ike, nasa, utala
PONA pimeja — walo
PONA tu — wan
LAWA IJO ale — wan
POKA NANPA ala, ale, esun, luka, mute, tu, wan
POKA PALISA ala, ale, ni, seme, wan
LAWA SIJELO kala, kasi, pipi, waso
PONA lili — mute, suli, wawa
LAWA NASIN weka — insa, poka, sin
WAWA POKA ken, lukin, open, sona, wile