# Divan Topluluk Standartlari > Bu dosya `registry/community-standards.json` kaynagindan uretilir. Elle degistirmeyin. Dogrulama: `python scripts/standards.py --check` Bu `DCS-*` kurallari Divan repo dagitimini yonetir. Hedef kurulu proje, Project OS tarafindan yalniz uygulanabilir `DPS-*` kurallariyla denetlenir. Project OS ayrimi ve komutlari: `docs/Project-OS.tr.md`. ## DCS-001 - Bes dakikada ilk basari **English:** Five-minute first success **Duzey:** required Yeni kullanici pinlenmis kurulum, salt-okunur onizleme, doctor sonucu ve kurtarma komutuna ulasir. **Kontroller:** - `python scripts/validate.py` **Kanıt:** - `docs/Kurulum.md` - `scripts/host_lifecycle.py` - `tests/test_host_install.py` **Istisna politikasi:** Dar, belgelenmis ve sureli istisnalar standard-exceptions.json kaydiyla sinirlidir. ## DCS-002 - Frameworkten bagimsiz cekirdek **English:** Framework-independent core **Duzey:** required Host CLI'leri sinirda adapter olarak kalir; cekirdek politika ve islem durumu stdlib JSON sozlesmelerini kullanir. **Kontroller:** - `python scripts/validate.py` **Kanıt:** - `scripts/host_lifecycle.py` - `scripts/legacy_state.py` - `tests/test_host_install.py` **Istisna politikasi:** Dar, belgelenmis ve sureli istisnalar standard-exceptions.json kaydiyla sinirlidir. ## DCS-003 - Kucuk ve tutarli kod **English:** Small, cohesive code **Duzey:** required Temiz kod ratcheti yeni karmasikligi, uzun fonksiyonlari ve buyuk modulleri onler; eski borc kuculur. **Kontroller:** - `python scripts/hygiene.py --check` - `python scripts/clean_code.py --check` **Kanıt:** - `scripts/hygiene.py` - `scripts/clean_code.py` - `registry/clean-code-baseline.json` - `docs/Standartlar-ve-Limitler.md` - `pyproject.toml` **Istisna politikasi:** Dar, belgelenmis ve sureli istisnalar standard-exceptions.json kaydiyla sinirlidir. ## DCS-004 - Acik veri ve hata sozlesmeleri **English:** Explicit data and error contracts **Duzey:** required Kamuya acik otomasyon yapilandirilmis cikti, eyleme donuk hata ve sifir olmayan cikis durumu saglar. **Kontroller:** - `python scripts/validate.py` **Kanıt:** - `scripts/validate.py` - `scripts/host_lifecycle.py` - `tests/test_validate.py` **Istisna politikasi:** Dar, belgelenmis ve sureli istisnalar standard-exceptions.json kaydiyla sinirlidir. ## DCS-005 - Iddialardan once test ve kanit **English:** Tests and evidence before claims **Duzey:** required Davranis degisiklikleri once basarisiz regresyon testiyle baslar; kalite iddialari gercek adapter ve kor hakem protokolune dayanir. **Kontroller:** - `python -m unittest discover -s tests -v` - `coverage run -m unittest discover -s tests` - `coverage report --fail-under=64` - `python evals/run.py --check` **Kanıt:** - `tests/test_eval_runner.py` - `tests/test_real_adapters.py` - `evals/README.md` - `pyproject.toml` - `.github/workflows/quality-gate.yml` **Istisna politikasi:** Dar, belgelenmis ve sureli istisnalar standard-exceptions.json kaydiyla sinirlidir. ## DCS-006 - Guvenli tedarik zinciri **English:** Secure supply chain **Duzey:** required Bagimliliklar ve Actions degismez olarak pinlenir, izinler asgari olur ve yayin artefaktlari kanitlanir. **Kontroller:** - `python -m unittest tests.test_workflows -v` **Kanıt:** - `.github/workflows/quality-gate.yml` - `.github/workflows/codeql.yml` - `tests/test_workflows.py` **Istisna politikasi:** Dar, belgelenmis ve sureli istisnalar standard-exceptions.json kaydiyla sinirlidir. ## DCS-007 - Geri alinabilir yasam dongusu **English:** Reversible lifecycle **Duzey:** required Host kurulumu, proje guncellemesi, onarim, arsiv, kurtarma ve geri alma acik, belgeli ve yalnizca kanitlanmis Divan sahipligini etkileyen islemlerdir. **Kontroller:** - `python -m unittest tests.test_host_install -v` - `python -m unittest tests/test_host_upgrade.py tests/test_host_upgrade_authority.py tests/test_host_upgrade_locking.py tests/test_host_upgrade_security.py -v` - `python -m unittest tests.test_project_lifecycle tests.test_goal_archive tests.test_adoption -v` **Kanıt:** - `scripts/host_lifecycle.py` - `scripts/host_upgrade.py` - `scripts/host_transactions.py` - `scripts/host_install_journal.py` - `scripts/host_journal.py` - `scripts/host_journal_scan.py` - `scripts/host_journal_transitions.py` - `scripts/host_state.py` - `plugins/sadrazam/company/project_state.py` - `plugins/sadrazam/company/project_lifecycle.py` - `plugins/sadrazam/company/project_transactions.py` - `plugins/sadrazam/company/goal_archive.py` - `plugins/sadrazam/company/adoption.py` - `scripts/uninstall_codex.ps1` - `scripts/uninstall_codex.sh` - `tests/test_host_install.py` - `tests/test_host_upgrade.py` - `tests/test_host_upgrade_security.py` - `tests/test_host_upgrade_authority.py` - `tests/test_host_upgrade_locking.py` - `tests/test_project_lifecycle.py` - `tests/test_goal_archive.py` - `tests/test_adoption.py` **Istisna politikasi:** Dar, belgelenmis ve sureli istisnalar standard-exceptions.json kaydiyla sinirlidir. ## DCS-008 - Kesfedilebilir ve eszamanli belgeler **English:** Discoverable synchronized documentation **Duzey:** required Turkce ve Ingilizce kritik yollar, Wiki, Pages ve yayin metaverisi yayin manifestosu ile eszamanli kalir. **Kontroller:** - `python scripts/release.py --check` - `python scripts/wiki.py --check` **Kanıt:** - `release-manifest.json` - `wiki-pages.json` - `docs/Home.md` - `README.en.md` **Istisna politikasi:** Dar, belgelenmis ve sureli istisnalar standard-exceptions.json kaydiyla sinirlidir. ## DCS-009 - Katkici ve destek hazirligi **English:** Contributor and support readiness **Duzey:** required Kullanicilar soru, hata, guvenlik, skill onerisi ve kabul kanitini ayirir; katkilara tek yerel denetim sirasi sunulur. **Kontroller:** - `python scripts/handoff.py --check` **Kanıt:** - `CONTRIBUTING.md` - `.github/ISSUE_TEMPLATE` - `scripts/handoff.py` **Istisna politikasi:** Dar, belgelenmis ve sureli istisnalar standard-exceptions.json kaydiyla sinirlidir. ## DCS-010 - Erisilebilir, ozel ve kanit odakli isletim **English:** Accessible, private, evidence-led operation **Duzey:** required Cekirdek kullanim telemetri gerektirmez; metin ciktilari renksiz calisir, UTF-8/LF korunur ve benimsenme iddialari kamu kanitina dayanir. **Kontroller:** - `python scripts/hygiene.py --check` - `python scripts/v1.py --check` **Kanıt:** - `scripts/hygiene.py` - `registry/v1-gates.json` - `docs/V1-Hazirlik.md` **Istisna politikasi:** Dar, belgelenmis ve sureli istisnalar standard-exceptions.json kaydiyla sinirlidir. ## DCS-011 - Ingilizce teknik cekirdek ve izlenebilir etki **English:** English technical core and traceable impact **Duzey:** required Kanonik teknik girisler Ingilizce adlandirilir; Turkce yerellestirme korunur ve Company OS her degisikligi rol, framework, paket ve gecis etkilerine baglar. **Kontroller:** - `python scripts/naming.py --check` - `python scripts/divan.py company-validate` **Kanıt:** - `registry/naming-policy.json` - `scripts/naming.py` - `scripts/divan.py` - `plugins/sadrazam/company/roles.json` - `plugins/sadrazam/company/workflows.json` - `plugins/sadrazam/company/frameworks.json` - `plugins/sadrazam/company/impact-graph.json` - `tests/test_company_engine.py` - `tests/test_naming.py` **Istisna politikasi:** Eski Turkce teknik adlar yalniz registry/naming-policy.json icindeki sureli uyumluluk kayitlariyla korunabilir.