



Produced by David Starner, Tiffany Vergon, William Patterson
and the Online Distributed Proofreading Team












                                  THE
                           ESPERANTO TEACHER,


                          A SIMPLE COURSE FOR
                            NON-GRAMMARIANS.


                                   BY
                              HELEN FRYER.


                             TENTH EDITION.
                   (B.E.A. PUBLICATIONS FUND--No. 3).


       All profits from the sale of this book are devoted to the
                        propaganda of Esperanto.



                                LONDON:
             BRITISH ESPERANTO ASSOCIATION (Incorporated),
                        17, Hart Street, W.C.I.


                   *       *       *       *       *


                             PRESENTATION.

Perhaps to no one is Esperanto of more service than to the
non-grammarian. It gives him for a minimum expenditure of time and money
a valuable insight into the principles of grammar and the meaning of
words, while enabling him, after only a few months of study, to get into
communication with his fellow men in all parts of the world.

To place these advantages within easy reach of all is the aim of this
little book. Written by an experienced teacher, revised by Mr. E. A.
Millidge, and based on the exercises of Dr. Zamenhof himself, it merits
the fullest confidence of the student, and may be heartily commended to
all into whose hands it may come.

                                                         W. W. PADFIELD.


                                PREFACE.

This little book has been prepared in the hope of helping those who,
having forgotten the lessons in grammar which they received at school,
find some difficulty in learning Esperanto from the existing textbooks.
It is hoped it will be found useful not only for solitary students, but
also for class work.

The exercises are taken chiefly from the "Ekzercaro" of Dr. Zamenhof.
The compiler also acknowledges her indebtedness especially to the
"Standard Course of Esperanto," by Mr. G. W. Bullen, and to the
"Esperanto Grammar and Commentary," by Major-General Geo. Cox, and while
accepting the whole responsibility for all inaccuracies and crudenesses,
she desires to thank all who have helped in the preparation, and
foremost among them Mr. W. W. Padfield, of Ipswich, for advice and
encouragement throughout the work, and to Mr. E. A. Millidge, for his
unfailing kindness and invaluable counsel and help in its preparation
and revision.


                       MANNER OF USING THE BOOK.

The student is strongly advised to cultivate the habit of thinking in
Esperanto from the very beginning of the study. To do this he should
try to realise the idea mentally without putting it into English words,
e.g., when learning the word "rozo" or "kolombo," let him bring the
object itself before his mind's eye, instead of repeating "'rozo',
rose; 'kolombo', pigeon"; or with the sentence "'la suno brilas', the
sun shines," let him picture the sun shining. Having studied the lesson
and learned the vocabulary, he should read the exercise, repeating each
sentence aloud until he has become familiar with it and can pronounce
it freely. Then turning to the English translation at the end of the
book, he should write the exercise into Esperanto, compare it with
the original, and re-learn and re-write if necessary. Although this
method may require a little more time and trouble at first, the greater
facility gained in speaking the language will well repay the outlay.

After mastering this book the student should take some reader, such
as "Unua Legolibro," by Dr. Kabe, and then proceed to the "Fundamenta
Krestomatio," the standard work on Esperanto, by Dr. Zamenhof.

A very good Esperanto-English vocabulary is to be found in the
"Esperanto Key," 1/2d., or in "The Whole of Esperanto for a Penny."


                    THE ORIGIN AND AIM OF ESPERANTO.

A few words as to the origin of Esperanto will perhaps not be out
of place here. The author of the language, Dr. Ludovic Zamenhof, a
Polish Jew, was born on December 3rd, 1859, at Bielovstok, in Poland,
a town whose inhabitants are of four distinct races, Poles, Russians,
Germans, and Jews, each with their own language and customs, and
often at open enmity with each other. Taught at home that all men are
brethren, Zamenhof found everywhere around him outside the denial of
this teaching, and even as a child came to the conclusion that the races
hated, because they could not understand, each other. Feeling keenly,
too, the disabilities under which his people specially laboured, being
cut off by their language from the people among whom they lived, while
too proud to learn the language of their persecutors, he set himself to
invent a language which should be neutral and therefore not require any
sacrifice of pride on the part of any race.

Interesting as is the story of Zamenhof's attempts and difficulties, it
must suffice here to say that at the end of 1878 the new language was
sufficiently advanced for him to impart it to schoolfellows like-minded
with himself, and on December 17th of that year they feted its birth,
and sang a hymn in the new language, celebrating the reign of unity and
peace which should be brought about by its means, "All mankind must
be united in one family." But the enthusiasm of its first followers
died down under the derision they encountered, and for nine years more
Zamenhof worked in secret at his language, translating, composing,
writing original articles, improving, polishing, till in 1887 he
published his first book under the title of "An International Language
by Dr. Esperanto." ("Esperanto" means "one who hopes").

That the idea which impelled the young Zamenhof to undertake such a work
is still the mainspring of his devotion to the cause is shown by the
following extract from his opening speech at the second International
Esperanto Congress in 1906:--"We are all conscious that it is not
the thought of its practical utility which inspires us to work for
Esperanto, but only the thought of the important and holy idea which
underlies an international language. This idea, you all know, is that
of: brotherhood and justice among all peoples." And, again, in his
presidential address at the third Esperanto Congress, held this year
(1907) at Cambridge, he said, "We are constantly repeating that we do
not wish to interfere in the internal life of the nations, but only to
build a bridge between the peoples. The ideal aim of Esperantists, never
until now exactly formulated, but always clearly felt, is: To establish
a neutral foundation, on which the various races of mankind may hold
peaceful, brotherly intercourse, without intruding on each other their
racial differences."

   Sur neuxtrala lingva fundamento,
   Komprenante unu la alian,
   La popoloj faros en konsento
   Unu grandan rondon familian.

   (On the foundation of a neutral language,
   Understanding one another,
   The peoples will form in agreement
   One great family circle).

                                                            HELEN FRYER.

December, 1907.


                             THE ALPHABET.


                         SOUNDS OF THE LETTERS.

In Esperanto each letter has only one sound, and each sound is
represented in only one way. The words are pronounced exactly as spelt,
every letter being sounded.

Those CONSONANTS which in English have one simple sound only are exactly
the same in Esperanto; they are--b, d, f, k, l, m, n, p, r, t, v, z (r
must be well rolled).

q, w, x, y are not used.

c, g, h, s, which in English represent more than one sound, and j are
also used with the mark ^--

                 c cx,   g gx,   h hx,   j jx,   s sx.

c - (whose two English sounds are represented by k and s) has the sound
of TS, as in iTS, TSar.

cx - like CH, TCH, in CHurCH, maTCH.

g - hard, as in Go, GiG, Gun.

gx - soft, as in Gentle, Gem, or like J in Just, Jew.

h - well breathed, as in Horse, Home, How.

hx - strongly breathed, and in the throat, as in the Scotch word loCH.
(Ask any Scotsman to pronounce it). Hx occurs but seldom. It is the
Irish GH in louGH, and the Welsh CH.

j - like Y in Yes, You, or J in halleluJah, fJord.

jx - like S in pleaSure, or the French J, as in deJeuner, Jean d'Arc.

s - like SS in aSS, leSS, never like S in roSe.

sx - like SH in SHe, SHall, SHip, or S in Sugar, Sure.

In newspapers, etc., which have not the proper type, cx, gx, hx, jx, sx
are often replaced by ch, gh, hh, jh, sh, or by c', g', h', j', s', and
ux by u.

ux - is also a consonant, and has the sound of W in We, as EUXropo, or U
in persUade.

The VOWELS a, e, i, o, u have not the English, but the Continental
sounds.

a - always like A in Ah! or in tArt.

e - like E in bEnd, but broader, like E in thEre.

i - is a sound between EE in mEEt and I in Is.

o - like O in fOr, or in the Scottish NO, or AU in AUght.

u - like OO in bOOt, pOOr.

a, e, i, o, u are all simple sounds, that is, the mouth is kept in one
position while they are being sounded. In learning them lengthen them
out, and be careful not to alter the position of the mouth, however long
they are drawn out. In the compound sounds given below the shape of the
mouth changes; to get the correct pronunciation sound each letter fully
and distinctly, gradually bringing them closer until they run together,
when they become almost as follows:--

aj - nearly like AI in AIsle, or I in nIce, fIne.

ej - nearly like EI in vEIn.

oj - nearly like OY in bOY, or OI in vOId.

uj - nearly like UJ in hallelUJah.

aux - like AHW, or nearly OU in hOUse, pronounced broadly, haOUse.

eux - like EHW, or EY W in thEY Were, AYW in wAYWard.

Practise saying aja, eja, oja, uja, auxa, euxa several times quickly.
Then gradually drop the final a.


                                ACCENT.

The accent or stress is always placed on the syllable before the last,
as es-PE-ro, es-pe-RAN-to, es-pe-ran-TIS-to, es-pe-ran-tis-TI-no; JU-na,
ju-NU-lo, ju-nu-LA-ro. All the syllables must be clearly pronounced, not
slurred over.


                      EXERCISE IN PRONOUNCIATION.

a - (as in bAth), PAT-ra, LA-na, a-GRA-bla, mal-VAR-ma, KLA-ra,
pa-FA-do.

e - (as in bEnd), BE-la, mEm, fe-NES-tro, ven-DRE-do, tre-E-ge,
le-TE-ro.

i - (as in sEE), mi, I-li, i-MI-ti, vi-ZI-ti, TRIN-ki, in-SIS-ti.

o - (as in fOr), HO-mo, RO-zo, ko-LOM-bo, DOR-mo (the R rolled), MOR-to,
po-PO-lo.

u - (as in bOOt), U-nu, dum, BRU-lu, sur-TU-to, vul-TU-ro, mur-MUR-i.

aj - (as in nIce), ajn, kaj, rAJ-to, taj-LO-ro, FAJ-ro, BE-laj.

ej - (as in plAY), VEJ-no, HEJ-mo, plej, HEJ-to.

oj - (as in bOY), PAT-roj, FOJ-no, HO-mojn, KOJ-no, SOJ-lo, KON-koj.

uj - (as in hallelUJah), tuj, CXI-uj, TI-uj.

aux - (as in cOW), AN-taux, LAUX-bo, fraux-LI-no, KAUX-zi, auxs- KUL-tu,
AUX-di.

eux - (like ehw), Eux-RO-po, neux-ral-GI-o, Eux-kar-IS-to,
reux-ma-TIS-mo.

c - (= ts, biTS), CE-lo, fa-CI-la (=FA-TSEE-LA), be-LE-co (BE-LE-TSO),
ofi-CI-ro, PA-co, ci-ko-NI-o, CO-lo.

cx - (= tch, maTCH), cxu, ecx, cxe, CXAM-bro, CXER-pi, TRAN-cxi, RI-cxa.

g - (as in Good), LON-ga, LE-gi, ge-NU-o, GEN-to, GLI-ti, GRO-so.

gx - (as in Gem), GXE-mi, gxis, gxar-DE-no, SA-gxa, MAN-gxi, RE-gxo.

h - (breathed), HA-ro, hi-RUN-do, ha-RIN-go, his-to-RI-o, he-DE-ro,
HIM-no.

hx - (in throat), hxe-MI-o, hxo-LE-ro, me-hxa-NI-ko, E-hxo, hxa-O-so.

j - (like y), JU-na, ma-JES-ta, sin-JO-ro, ka-JE-ro, jes, ja.

jx - (= zh), bon-AJX-o, JXE-ti, jxur-NA-lo, jxus, JXAUX-do, jxa-LU-zo.

s - (ss), SU-per, ses, STA-ri, trans, ves-PE-ro, SVIN-gi.

sx - (sh), FRE-sxa, SXE-lo, KU-sxi, SXTU-po, SXVI-ti, SXVE-li.

kz - ek-ZER-co, ek-ZEM-plo, ek-za-ME-no, ek-ze-KU-ti, ek-ZI-li,
ek-ZIS-ti.

kv - kvar, kvin, kvi-E-ta, KVAN-kam, KVER-ko, KVA-zaux.

gv - GVI-di, LIN-gvo.

kn - KNA-bo, KNE-di.

sc - (sts), SCI-o (sts-ee-o), SCE-no (stse-no), SCEP-tro, eks-CI-ti
(eks-TSEE-tee), eks-cel-EN-co (eks-tsel-EN-tso), sci-EN-co
(stsee-en-tso).

CEN-to, SEN-to; CE-lo, SE-lo, SXE-lo; CO-lo, KO-lo; ci, cxi; ec, ecx;
KRU-co, KRU-cxo; PA-go, PA-gxo; RE-gi, RE-gxi; SE-gi, SE-gxo; HO-ro,
HXO-ro; PE-si, PE-zi; STE-lo, SXTE-lo; SAN-go, SXAN-go; VER-so, VER-sxi;
dis-I-ri, dis-SXI-ri; GUS-ta, GXUS-ta; STU-po, SXTU-po; STA-lo, SXTA-lo;
POS-to, POSX-to; re-SER-vi, re-ZER-vi; ru-GXI-gi, ru-CXI-gxi; ri-CXI-gi,
ri-CXI-gxi, ri-CXE-co; FTI-zo.

a-E-ro, oce-A-no, fe-I-no, GXU-i, pe-RE-i, pe-RE-u; fo-I-ro,
CXI-u-JA-ra, VO-joj, tro-U-zi, for-RAM-pi, ku-I-ri; SKVA-mo,
zo-o-lo-GI-o, en-U-i, de-TRU-u, SXPRU-ci, ru-I-ni; Jan-u-A-ro,
Feb-ru-A-ro, li-E-no, ho-DI-aux, hi-E-raux, Hun-gar-U-jo, Ne-a-PO-lo,
sci-U-ro.


                   *       *       *       *       *


NOTE.--A useful mnemonic for the Esperanto vowels is pAr, pEAr, pIEr,
pORe, pOOr, but the sounds should not be dragged. It is helpful to note
that the English words "mate, reign, pane, bend; meet, beat, feel, lady;
grow, loan, soft; mute, yes, mule" (as pronounced in London and South of
England), would be written in Esperanto thus:--"mejt, rejn, pejn, bend;
mijt, bijt, fijl, lejdi; groux, louxn, soft; mjut, jes, mjul".


                               LESSON 1.

                                 WORDS.

In Esperanto a word generally consists of an unchanging part or root,
which expresses the idea, and an ending which shows the use of the word,
that is, whether it is a name, a describing word, etc. By changing the
ending the use of the word is changed.

Notice carefully the words given below which end in "o". It will be seen
that they are all names.

In Esperanto every name ends in "o".

(In Grammar names are called NOUNS).

Notice further the words which end in "-as." They all express doing or
being (action or state), which is going on at the present time, or which
is a custom at the present time.

The words "a," "an," are not expressed; "the" is translated by "la".

                              VOCABULARY.

   pAtro : father.                    cxAmbro : room.
   frAto : brother.                   fenEstro : window.
   fIlo : son.                        lIbro : book.
   TeodOro :Theodore.                 krajOno : pencil.
   tajlOro : tailor.                  plUmo : pen.
   leOno : lion.                      cxapElo : hat.
   bEsto : animal.                    dOmo : house.
   kolOmbo : pigeon.                  Arbo : tree.
   bIrdo : bird.
   rOzo : rose.                       Estas : is, are, am.
   flOro : flower.                    apartEnas : belongs.
   pOmo : apple.                      brIlas : shines.
   sUno : sun.                        kUsxas : lies.
   tEro : earth, ground.              stAras : stands.
   sxtOno : stone.

   la : the.                          de : of, from.
   kaj : and.                         kIe : where.
   jes : yes.                         kIo : what thing.
   ne : no, not.                      jen Estas : here is.
   al : to, towards.                  cxu : whether (asks a question).
   sur : on.                          Antaux : before, in front of.
   en : in.
   Apud : by, near, beside.

             (The [UPPERCASE] shows the accented syllable).

Patro kaj frato. Leono estas besto. Rozo estas floro kaj kolombo estas
birdo. La rozo apartenas al Teodoro. La suno brilas. La patro estas
tajloro. Kie estas la libro kaj la krajono? Jen estas pomo. Sur la tero
kusxas sxtono. Sur la fenestro kusxas krajono kaj plumo. La filo staras
apud la patro. Jen kusxas la cxapelo de la patro. La patro estas en la
cxambro. Antaux la domo staras arbo.

Kio estas leono? Kio estas rozo? Kio brilas? Kio estas la patro? Kie
estas la patro? Kio estas sur la fenestro? Kie estas la plumo?

Cxu leono estas besto? Jes, leono estas besto. Cxu rozo estas birdo? Ne,
rozo ne estas birdo, rozo estas floro.


                               LESSON 2.

Every "describing" word, that is, every word which tells the kind or
quality of a person or thing, ends in "a," as "granda", large; "rugxa",
red.

(A describing word is called an ADJECTIVE).

                              VOCABULARY.

   bEla : beautiful.                  jUna : young.
   blAnka : white.                    matUra : mature, ripe.
   blUa : blue.                       nOva : new.
   bOna : good.                       nUtra : nutritious.
   fidEla : faithful.                 pUra : pure, clean.
   fOrta : strong.                    rIcxa : rich.
   frEsxa : fresh.                    sAna : well (healthy).

   cxiElo : sky, heaven.              nEgxo : snow.
   fEsto : holiday.                   pAno : bread.
   frauxlIno : maiden lady, Miss      papEro : paper.
   <DW25> : man (human being).          tAblo : table.
   hUndo : dog.                       vIno : wine.
   infAno : child.                    Onklo : uncle.
   JohAno : John.                     pli : more.
   kajEro : exercise book.            ol : than.
   lAkto : milk.                      sed : but.
   mAno : hand.                       tre : very.

La patro estas sana. Infano ne estas matura <DW25>. La cxielo estas blua.
Leono estas forta. La patro estas bona. La mano de Johano estas pura.
Papero estas blanka. Blanka papero kusxas sur la tablo. Jen estas la
kajero de la juna frauxlino. Sur la cxielo staras la bela suno. La
papero estas tre blanka, sed la negxo estas pli blanka. Lakto estas pli
nutra, ol vino. La pano estas fresxa. La onklo estas pli ricxa, ol la
frato. Jen kusxas rugxa rozo. La hundo estas tre fidela. La libro estas
nova.


                               LESSON 3.

When the name (noun) is required to denote more than one of the persons
or things for which it stands, "j" is added to it, as "rozoj", roses;
"kolomboj", pigeons; and then every "describing" word (adjective) which
belongs to it must also have "j", as "rugxaj rozoj", red roses; "la
kolomboj estas belaj", the pigeons are beautiful.

(When the noun stands for "more than one," it is said to be PLURAL. "j"
is the sign of the plural).

                              VOCABULARY.

   jAro : year.                       agrAbla : agreeable, pleasant.
   kAnto : song.                      Akra : sharp.
   knAbo : boy.                       delikAta : delicate.
   lilIo : lily.                      flUgas : fly, flies.
   trancxIlo : knife.                 diligenta : diligent.
   dento : tooth.

   lUndo : Monday.                    vendrEdo : Friday.
   mArdo : Tuesday.                   sabAto : Saturday.
   merkrEdo : Wednesday.              dimAncxo : Sunday.
   jxAUXdo : Thursday.

La birdoj flugas. La kanto de la birdoj estas agrabla. Kie estas la
knaboj? La patroj estas sanaj. Infanoj ne estas maturaj homoj. Leonoj
estas fortaj. La manoj de Johano estas puraj. Jen estas la kajeroj de la
junaj frauxlinoj. La onkloj estas pli ricxaj, ol la fratoj. La hundoj
estas tre fidelaj. Blankaj paperoj kusxas sur la tablo. En la cxambro
estas novaj cxapeloj. Kie estas la akraj trancxiloj? Bonaj infanoj estas
diligentaj. Jen kusxas puraj, blankaj, delikataj lilioj. La dentoj de
leonoj estas akraj.


                               LESSON 4.

                     mi : I.           ni : we,
                     ci : thou.        vi : you.
                     li : he.          ili : they.
                     sxi : she.        si (see Lesson 7).
                     gxi : it          oni : one, they, people.


(The above words are called PRONOUNS because they are used instead of
repeating the noun).

By adding "a" the pronouns are made to denote a quality, in this case
possession, as "mia libro", my book; "via pomo", your apple; "ilia
infano", their child.

                  mia : my, mine.      nia : our, ours.
                  cia : thy, thine.    via : your, yours,
                  lia : his.           ilia : their, theirs.
                  sxia : her, hers.    sia (see Lesson 7),
                  gxia : its.

When the name to which these "pronoun-adjectives" belong is plural they
must of course take "j", as "miaj libroj", my books; "viaj pomoj", your
apples; "iliaj infanoj", their children.

In speaking of relations and parts of the body "la" is often used
instead of "mia", "lia", etc., as "La filo staras apud la patro", The
son stands by the (his) father.

For "mine," "ours," etc., "mia", "nia", etc., may be used either with or
without "la", as "La libro estas mia", or "La libro estas la mia", The
book is mine.

"Oni" is used for "one, they, people", when these words are indefinite
in meaning, as in the sentences:--Here one can speak fearlessly, "Tie
cxi oni povas maltime paroli", They say that he is rich, "Oni diras, ke
li estas ricxa", People often eat too quickly, "Oni ofte mangxas tro
rapide."

                              VOCABULARY.

   Avo : grandfather.                 vEnkas : conquers.
   amIko : friend.                    mAngxi : to eat.
   gxardEno : garden                  gxentIla : polite.
   knabIno : girl.                    silEnte : silently.
   rUso : Russian.                    kIu : who, which (that).
   sinjOro  gentleman, Mr., Sir.      cxIu : each one, every.
   vEro : truth.                      cxIuj : all, all the.
   vEnas : comes.                     la plej : the most.
   Iras : goes.                       tIel : as, so.
   lEgas : reads.                     kIel : as.
   skrIbas : writes.                  nun : now.
   plOras : cry, cries.               Ankaux : also.
   vOlas : wills, wishes.             cxIam : always.
   dIras : says.                      el : out of.
   sIdas : sits.                      cxar : because, for.

Mi legas. Vi skribas. Li estas knabo, kaj sxi estas knabino. Ni estas
homoj. Vi estas infanoj. Ili estas rusoj. Kie estas la knaboj? Ili estas
en la gxardeno, Kie estas la knabinoj? Ili ankaux estas en la gxardeno.
Kie estas la trancxiloj? Ili kusxas sur la tablo. La infano ploras, cxar
gxi volas mangxi. Sinjoro, vi estas negxentila. Sinjoroj, vi estas
negxentilaj. Oni diras; ke la vero cxiam venkas. La domo apartenas al
li. Mi venas de la avo, kaj mi iras nun al la onklo. Mi estas tiel
forta, kiel vi. Nun mi legas, vi legas, kaj li legas, ni cxiuj legas. Vi
skribas, kaj la infanoj skribas, ili (vi) cxiuj sidas silente kaj
skribas.

Mia hundo, vi estas tre fidela. Li estas mia onklo, cxar mia patro estas
lia frato. El cxiuj miaj infanoj, Ernesto estas la plej juna. Lia patro
kaj liaj fratoj estas en la gxardeno. sxia onklo estas en la domo. Kie
estas viaj libroj? Niaj libroj kusxas sur la tablo; iliaj krajonoj kaj
ilia papero ankaux kusxas sur la tablo.

Kiu estas en la cxambro? Kiuj estas en la cxambro? La sinjoro, kiu
legas, estas mia amiko. La sinjoro, al kiu vi skribas, estas tajloro.
Kio kusxas sur la tablo?


                               LESSON 5.

                         The use of final "n".

In order to understand the meaning of a sentence it is necessary to be
able to recognise clearly and unmistakably what it is that is spoken
about, that is, what the "subject of the sentence" is. In English this
is often to be recognised only by its position in the sentence. For
instance, the three words--visited, John, George, can be arranged to
mean two entirely, different things, either "John visited George," or
"George visited John." [Footnote: In teaching Esperanto to children it
is well to make sure before going further that they thoroughly
understand, what the subject is. The subject is that which we think or
speak about. The word which stands for it is the subject of the
sentence. The children may be required to underline the subject of each
sentence in a suitable piece of prose or verse.] In Esperanto the sense
does not depend on the arrangement-- "Johano vizitis Georgon" and
"Georgon vizitis Johano" mean exactly the same thing, that John visited
George, the "n" at the end of "Georgon" showing that "Georgon" is not
the subject. There is no want of clearness about the following
(Esperanto) sentences, absurd as they are in English:--

               La   patron  mordis  la   hundo.
               The  father   bit    the   dog.

               La  infanon   gratis    la   kato.
               The  child   scratched  the  cat.

               La  birdojn  pafis  Johano.
               The  birds   shot    John.

               La   musojn  kaptis  la  knabo.
               The   mice   caught  the  boy.

               La   kokidon  mangxis  la   onklo.
               The  chicken    ate    the  uncle.

               La   bildon   pentris  la  pentristo.
               The  picture  painted  the  painter.

               La   fisxojn  vendis  la   fisxisto.
               The   fish     sold   the  fisherman.

In these sentences the subjects are at once seen to be "hundo, kato,
Johano, knabo, onklo, pentristo, fisxisto", for the final "n" in
"patron, infanon, birdojn, musojn, kokidon, bildon, fisxojn",
distinguishes these words from the subject.

This use of "n" renders clear sentences that are not clear in English.
"John loves Mary more than George" may mean "more than John loves
George" or "more than George loves Mary." In Esperanto it is quite
clear. "Johano amas Marion, pli ol Georgo" means "more than George loves
Mary," because "Georgo" is the subject of the second (elliptical)
sentence, but "Johano amas Marion, pli ol Georgon" means "more than
John loves George," because the final "n" in Georgon shows this to be
not the subject.

There are cases, however, in which it is not necessary to add "n", the
noun or pronoun being distinguished from the subject in another way.
Examples are found in the first exercise:--"Sur la tero" kusxas sxtono,
"On the ground" lies a stone. "Antaux la pordo" staras arbo, "Before the
door" stands a tree. Notwithstanding their position, "ground" and "door"
are seen to be not the subject, because before them are the words "on,"
"before," which connect them with the rest of the sentence--it is "on
the ground," "before the door." So with other sentences.

The words "on", "before", and others given [in Lesson 26] are called
PREPOSITIONS ("pre" = before). The noun or pronoun which follows them
can never be the subject of the sentence.

Remember, then, that

"N" is added to every noun and pronoun, "other than the subject", unless
it has a preposition before it. [Footnote: (i.). The explanation usually
given for the use of final "n" is, that "n" is added to nouns and
pronouns (a) in the Accusative Case (the direct object), (b) when the
preposition is omitted. The explanation given above seems to me,
however, to be much simpler. (ii.). Another use of final "n" is given
later [Lesson 12, Lesson 26] ]

When the noun takes "n", any adjective which belongs to it must also
take "n", as, "Li donas al mi belan rugxan floron", He gives me a
beautiful red flower. "Li donas al mi belajn rugxajn florojn", He gives
me beautiful red flowers.

                              VOCABULARY.

   letero : letter.                   mateno : morning.
   litero : letter of alphabet.       multaj : many.
   festo : festival, holiday.         obstina : obstinate.
   tago : day.                        gxoja : joyful, joyous.
   nokto : night.                     hela : bright, clear.

   amas : loves.                      pala : pale.
   vidas : sees.                      deziras : desires, wishes.
   konas : knows.                     eraras : errs, is wrong.
   havas : has, possesses.            vokas : calls.
   luno : moon.                       hejtas : heats.
   stelo : star.                      hodiaux : to:day.
   vintro : winter.                   malpli : less.
   forno : stove.                     kiam : when.
   edzino : wife.                     kia : what (kind).

Mi vidas leonon (leonojn). Mi legas libron (librojn). Mi amas la patron.
Mi konas Johanon. La patro ne legas libron, sed li skribas leteron. Mi
ne amas obstinajn homojn. Mi deziras al vi bonan tagon, sinjoro. Bonan
matenon! Gxojan feston (mi deziras al vi). Kia gxoja festo (estas
hodiaux)! En la tago ni vidas la helan sunon, kaj en la nokto ni vidas
la palan lunon kaj la belajn stelojn. Ni havas pli fresxan panon, ol vi.
Ne, vi eraras, sinjoro, via pano estas malpli fresxa, ol mia. Ni vokas
la knabon, kaj li venos. En la vintro oni hejtas la fornojn. Kiam oni
estas ricxa, oni havas multajn amikojn. Li amas min, sed mi lin ne amas.
Sinjoro P. kaj lia edzino tre amas miajn infanojn; mi ankaux tre amas
iliajn (infanojn). Mi ne konas la sinjoron, kiu legas.


                               LESSON 6.

We have seen already (Lesson 1) that the words which end in "-as"
express the idea of "doing" (action) or of "being" (state), and that
they assert that this action or state is going on, or is a custom, at
the present time, as "Mi vidas", I see; "Sxi estas", She is; "Ili
suferas", They suffer, they are suffering.

To say that the action or state took place at some "past" time, "-is" is
used, as "Mi vidis", I saw; "Sxi estis", She was; "Ili suferis", They
suffered, they were suffering.

To say that the action or state will take place at some time to come, in
the future, "-os" is used, as, "Mi vidos", I shall see; "Sxi estos", She
will be; "Ili suferos", They will suffer, they will be suffering.

(Words which assert something, or which express the idea of doing or of
being, are called VERBS).

(The root only of the verbs will now be given in the Vocabulary without
the termination).

                              VOCABULARY.

   historio : history.                dorm- : sleep.
   kuzo : cousin.                     vek- : wake.
   plezuro : pleasure.                sercx- : seek.
   horlogxo : clock.                  fin- : end.
   laboro : work.                     tim- : fear.
   popolo : a people.                 ating- : reach to.
   virino : woman.                    surda : deaf.
   agxo : age.                        muta : dumb.
   jaro : year.                       dolcxa : sweet.
   permeso : permission.              tri : three.
   respond- : answer.                 dek-kvin : fifteen.
   far- : do, make.                   kial : why.
   forpel- : drive away.              hieraux : yesterday.
   ricev- : receive, get.             morgaux : to-morrow.
   don- : give.                       antaux : before.
   trov- : find.                      post : after.
   renkont- : meet.                   jam : already.
   salut- : greet, salute.            jam ne : no more.
   rakont- : relate, tell.            ankoraux : still, yet.
   vizit- : visit.

Kial vi ne respondas al mi? Cxu vi estas surda aux muta? Kion vi faras?


La knabo forpelis la birdojn. De la patro mi ricevis libron, kaj de la
frato mi ricevis plumon. La patro donis al mi dolcxan pomon. Jen estas
la pomo, kiun mi trovis. Hieraux mi renkontis vian filon, kaj li
gxentile salutis min. Antaux tri tagoj mi vizitis vian kuzon, kaj mia
vizito faris al li plezuron. Kiam mi venis al li, li dormis, sed mi lin
vekis.

Mi rakontos al vi historion. Cxu vi diros al mi la veron? Hodiaux estas
sabato, kaj morgaux estos dimancxo. Hieraux estis vendredo, kaj
postmorgaux estos lundo. Cxu vi jam trovis vian horlogxon? Mi gxin
ankoraux ne sercxis; kiam mi finos mian laboron, mi sercxos mian
horlogxon, sed mi timas, ke mi gxin jam ne trovos. Se vi nin venkos, la
popolo diros, ke nur virinojn vi venkis. Kiam vi atingos la agxon de
dek-kvin jaroj, vi ricevos la permeson.


                               LESSON 7.

Confusion is apt to occur in English in the use of the words "him, her,
it, them; his, hers, its, their", e.g., "John loves his brother and his
children." Whose children, John's or his brother's? "The boys brought to
their fathers their hats." Whose hats, the boys' or their fathers'? "She
gave her sister her book." Whose book? Her own or her sister's?

This confusion is avoided in Esperanto by the use of, the pronoun "si"
("sin"), meaning "himself, herself, itself, themselves", and "sia,"
meaning "his own, her own, its own, their own."

"Si" ("sin, sia") refers to the "subject" of the sentence in which it
occurs; therefore in the sentence "John loves his brother and his son,"
it must be "Johano amas sian fraton kaj sian filon" if it is his own
(John's) son, because John is the subject, but we must say "lian filon"
if the brother's son is meant. "La knaboj alportis al siaj patroj siajn
cxapelojn" means "The boys brought to their fathers their own (the
boys') hats," because "boys" is the subject, but if we mean "the
fathers' hats" it must be "iliajn cxapelojn."

"She gave to her sister her book" must be "Sxi donis al sia fratino sian
libron" if it were her own book, but "Sxi donis al sia fratino sxian
libron" if it were her sister's book. "Li diris al si"... means "He
said to himself," but "Li diris al li" means that he said it to another
person.

"Si", "sia", can only "refer to" the subject, it cannot be the subject
itself or any part of it; therefore we must say "Sinjoro P. kaj lia
edzino tre amas miajn infanojn", because the subject is "Sinjoro P. kaj
lia edzino."

"Mem," self, is only used for emphasis, "e.g.", "Mi mem," my (own) self.

                              VOCABULARY.

   gasto : guest.                     montr- : show.
   vespero : evening.                 fleg- : tend, take care of
   mangxo : meal.                     re-ven- : come back.
   pupo : doll.                       pri : concerning, about.
   aventuro : adventure.              gxis : until, as far as.
   palaco : palace.                   tute : quite, wholly.
   zorg- : take care of.              tute ne : not at all.
   gard- : guard.                     kun : with.
   am- : love.                        el : out of.
   akompan- : accompany.              el-ir- : go out of.
   lav- : wash.

Mi amas min mem, vi amas vin mem, li amas sin mem kaj cxiu <DW25> amas sin
mem. Mi zorgas pri sxi tiel, kiel mi zorgas pri mi mem, sed sxi mem tute
ne zorgas pri si, kaj tute sin ne gardas. Miaj fratoj havis hodiaux
gastojn; post la vespermangxo niaj fratoj eliris kun la gastoj el sia
domo kaj akompanis ilin gxis ilia domo. Mi lavis min en mia cxambro, kaj
sxi lavis sin en sia cxambro. La infano sercxis sian pupon; mi montris
al la infano, kie kusxas gxia pupo. [Footnote: Notice the use of the
present "kusxas," "lies", after the past "montris," "showed", because at
the time the action of "showing" took place the action of "lying" was
then actually going on.]

Sxi rakontis al li sian aventuron. Sxi revenis al la palaco de sia
patro. Siajn florojn sxi ne flegis. Mia frato diris al Stefano, ke li
amas lin pli, ol sin mem.


                               LESSON 8.

The Cardinal Numbers are:--

   unu : 1          kvar : 4          sep :  7          dek : 10
   du :  2          kvin : 5          ok :   8          cent : 100
   tri : 3          ses :  6          naux : 9          mil : 1,000

The numbers above 10 are written and read exactly as they are set down
in figures:--11, dek unu; 12, dek du; 13, dek tri; 19, dek naux. The
"tens" are written as one word, 20, dudek; 30, tridek; 90, nauxdek; 23,
dudek tri; 47, kvardek sep; 85, okdek kvin; 136, cent tridek ses; 208,
ducent (as one word) ok; 359, tricent kvindek naux; 1,001, mil unu;
2,877, dumil okcent sepdek sep; 1907, mil nauxcent sep.

Notice that there is a separate word for each figure except 0, nulo.

                              VOCABULARY.

   busxo : mouth.                     forges- : forget.
   orelo : ear.                       kre- : create.
   fingro : finger.                   estu : should be.
   horo : hour.                       facile : easily.
   minuto : minute.                   sankta : holy.
   sekundo : second.                  unuj : some.
   monato : month.                    alia : other.
   semajno : week.                    cxio : everything, all.
   dato : date (of month, etc.).      multe : much, many.
   pov- : can, be able.               per : by means of, through, with.
   promen- : take a walk.             nur : only.
   konsist- : consist.                malbona : bad.
   elekt- : choose, elect.            Kristnaska Tago : Christmas Day.

   Januaro : January.                 Julio : July.
   Februaro : February.               Auxgusto : August.
   Marto : March.                     Septembro : September.
   Aprilo : April.                    Oktobro : October.
   Majo : May.                        Novembro : November.
   Junio : June.                      Decembro : December.

Du homoj povas pli multe fari, ol unu. Mi havas nur unu busxon, sed mi
havas du orelojn. Li promenas kun tri hundoj. Li faris cxion per la dek
fingroj de siaj manoj. El sxiaj multaj infanoj unuj estas bonaj kaj
aliaj malbonaj. Kvin kaj sep faras dek du. Dek kaj dek faras dudek. Kvar
kaj dek ok faras dudek du. Tridek kaj kvardek kvin faras sepdek kvin.
Mil okcent nauxdek tri. Li havas dek unu infanojn. Sesdek minutoj faras
unu horon, kaj unu minuto konsistas el sesdek sekundoj.

                                  8A.

The Ordinal Numbers, first, second, etc., are formed by adding "a" to
the Cardinal Numbers, as "unua", first; "dua", second; "tria", third;
"kvara", fourth; "deka", tenth; "centa", hundredth; "mila", thousandth.
The compound numbers are joined together by hyphens, and "a" is added
to the last, as "dek-unua", eleventh; "la tridek-nauxa pagxo", the
thirty-ninth page; la "cent-kvardek-kvina psalmo", the 145th psalm.
Being adjectives, the Ordinal Numbers take the plural "j" and accusative
"n" when necessary.

The Ordinals are used to tell the hour, as "Estas la trio, horo", It is
3 o'clock. The Cardinal Numbers are used for the minutes, as "A quarter
past three" is "La tria horo kaj dek-kvin"; "Ten minutes to five," "La
kvara horo kaj kvindek".

Januaro estas la unua monato de la jaro, Aprilo estas la kvara, Novembro
estas la dek-unua, kaj Decembro estas la dek-dua. La dudeka (tago) de
Februaro estas la kvindek-unua tago de la jaro. La sepan tagon de la
semajno Dio elektis, ke gxi estu pli sankta, ol la ses unuaj tagoj. Kion
Dio kreis en la sesa tago? Kiun daton ni havas hodiaux? Hodiaux estas la
dudek-sepa (tago) de Marto. Kristnaska Tago estas la dudek-kvina (tago)
de Decembro, Novjara Tago estas la unua de Januaro. Oni ne forgesas
facile sian unuan amon.


                               LESSON 9.

The names of certain quantities are formed from the cardinal numbers
by adding "o", as "dekduo", a dozen; "dudeko", a score; "cento", a
hundred; "milo", a thousand. These names, as well as names of quantities
generally, require to be followed by "da", of, as "dekduo da birdoj", a
dozen (of) birds, but "dekdu birdoj", twelve birds; "dudeko da pomoj", a
score of apples; "cento da sxafoj", or "cent sxafoj", a hundred sheep;
"milo da homoj", a thousand people; "miloj da homoj", thousands of
people.

When these expressions form the object of the verb, it is the name of
the number which takes "-n", not the noun which follows "da", as "Li
acxetis dudekon da sxafoj", He bought a score of sheep.

For "firstly, secondly", etc., "-e" is added to the number, as "unue",
firstly; "kvine", fifthly; "deke", tenthly. (See Lesson 12).

                              VOCABULARY.

   urbo : town.                       acxet- : buy.
   logxanto : inhabitant.             dank- : thank.
   kulero : spoon.                    pet- : beg, request.
   forko : fork.                      bezon- : want, need.
   mono : money.                      kost- : cost.
   prunto : loan.                     poste : afterwards.
   metro : metre.                     tiu cxi : this.
   sxtofo : stuff.                    por : for.
   franko : franc (about 10d.).       re- : prefix, meaning again
   atakanto : assailant.                    or back.
   pago : payment.                    tial : therefore.
   miliono : a million.               aux : or.
   prunt- : lend.                     da : of (after a quantity).

Mi havas cent pomojn. Mi havas centon da pomoj. Tiu cxi urbo havas
milionon da logxantoj. Mi acxetis dekduon da kuleroj, kaj du dekduojn da
forkoj. Mil jaroj (aux, milo da jaroj) faras miljaron.

Unue mi redonas al vi la monon, kiun vi pruntis al mi; due mi dankas
vin por la prunto; trie mi petas vin ankaux poste prunti al mi, kiam mi
bezonos monon.

                                  9A.

To express a certain part or fraction, "-on-" is added to the number
specifying what part, as 1/2, unu "duono"; 1/3, unu "triono"; 1/4,
unu "kvarono"; 1/10, unu "dekono"; 1/1000 unu "milono"; 1/1000000,
unu "milionono". These words, being nouns, take "j" and "n"
when required--3/10, "tri dekonoj"; 27/200, "dudek-sep ducentonoj";
19/1000, "deknaux milonoj. Mi mangxis tri kvaronojn de la kuko", I ate
three-quarters of the cake (see Lesson 35).

To express so many times a number "-obl-" is added to the number, as
"duobla", double; "dekoble", ten times; "trioble kvar estas (or "faras")
dekdu", three times four are twelve; "sepoble ok faras kvindek ses",
seven times eight make fifty-six.

To express "by twos, by tens", etc., "-op-" is added to the number, as
"duope", by twos, or two together; "dekope", by tens; "kvindekope", by
fifties, fifty together, or fifty at a time.

Tri estas duono de ses, ok estas kvar kvinonoj de dek. Kvar metroj da
tiu cxi sxtofo kostas naux frankojn, tial du metroj kostas kvar kaj
duonon frankojn (aux da frankoj). Unu tago estas tricent-sesdek-kvinono,
aux tricent-sesdek-sesono de jaro.

Kvinoble sep estas tridek kvin. Por cxiu tago mi ricevas kvin frankojn,
sed por la hodiauxa tago mi ricevis duoblan pagon, t.e. (= tio estas)
dek frankojn.

Tiuj cxi du amikoj promenas cxiam duope. Kvinope ili sin jxetis sur min,
sed mi venkis cxiujn kvin atakantojn.


                               LESSON 10.

                       VERBS (continued), -i, -u.

In the examples already given the verbs ending in "-as", "-is", "-os"
express "action" or "being" ("state") going on in present, past, or
future time, as "Mi skribas", I am writing; "Li legis", He read; "Ni
iros", We shall go.

If we wish merely to express the idea of action or state indefinitely,
without reference to any time or any subject, the verb must end in "-i,"
as "Vivi", To live; "Mi deziras lerni", I wish to learn; "Ni devas
labori", We must work.

(This is called the INDEFINITE or INFINITIVE Mood (manner of
expression), because not limited by reference to time or subject).

To give an "order" or "command", or to express "will, desire, purpose",
etc., the verb must end in "u", as "Donu al mi panon", Give (to) me
bread; "Iru for", Go away; "Estu felicxa", May you be happy! "Vivu la
regxo!" (Long) live the king!

In such cases as Tell "him to come", I want "you to sing", Allow "her to
speak", we have to use a second sentence with the verb ending in "u",
and beginning with "ke", that, as "Diru al li, ke li venu", Tell (say
to) him, that he come; "Mi deziras, ke vi kantu", I wish, that you sing;
"Permesu al sxi, ke sxi parolu", Allow her, that she speak. Sentences
like the last are often contracted, only the last subject and verb being
used, as "Sxi parolu", Let her speak; "Gxi kusxu", Let it lie; "Ni iru",
Let us go; "Ili dormu", Let them sleep. "Cxu vi volas ke mi tion faru?"
Do you wish me to do that? "Cxu mi tion faru?" Shall I do that?


                              VOCABULARY.

   nomo : name.                       rajd- : ride.
   vesto : coat, clothing.            las- : let, leave.
   kandelo : candle.                  kur- : run.
   dometo : cottage.                  parol- : speak.
   akvo : water.                      viv- : live, have life.
   spegulo : looking-glass.           rest- : rest, remain.
   est- : be.                         honesta : honest.
   tusx- : touch.                     inda : worthy.
   auxskult- : listen.                atenta : attentive.
   pardon- : pardon.                  kara : dear.
   uz- : use.                         gaja : gay, cheerful.
   ordon- : order.                    tia : such.
   babil- : chatter.                  longa : long.
   send- : send.                      sincera : sincere.
   trink- : drink.                    for : away, forth.
   vol- : will, wish.                 forte : strongly.
   bat- : beat.                       sole : alone.
   kuragx- : have courage

Donu al la birdoj akvon, cxar ili volas trinki. Aleksandro ne volas
lerni, kaj tial mi batas Aleksandron. Kiu kuragxas rajdi sur leono? Mi
volis lin bati, sed li forkuris de mi.

Al leono ne donu la manon. Rakontu al mia juna amiko belan historion.
Diru al la patro, ke mi estas diligenta. Diru al mi vian nomon. Ne
skribu al mi tiajn longajn leterojn. Montru al mi vian novan veston.
Infano, ne tusxu la spegulon. Karaj infanoj, estu cxiam honestaj. Ne
auxskultu lin.

Li diras, ke mi estas atenta. Li petas, ke mi estu atenta. Ordonu al li,
ke li ne babilu. Petu lin, ke li sendu al mi kandelon. La dometo estas
inda, ke vi gxin acxetu. Sxi forte deziris, ke li restu viva.

Li venu, kaj mi pardonos al li. Ni estu gajaj, ni uzu bone la vivon,
cxar la vivo ne estas longa. Li ne venu sole, sed alvenu kun sia plej
bona amiko. Mi jam havas mian cxapelon; nun sercxu vi vian.


                               LESSON 11.

                        VERBS (continued), -us.

Sometimes we want to express a "supposition", to say that something
"would" take place, supposing that something else, which is not likely
to occur, were to do so, or that something "would have" taken place if
something else which did not occur had done so. In this case the verb
must end with "-us", as, If I were well (which I am not) I should be
happy (which also I am not), "Se mi estus sana, mi estus felicxa". If
he knew (supposition) that I am here (a fact) he would immediately come
to me (supposition), "Se li scius, ke mi estas tie cxi, li tuj venus
al mi". Compare the two following sentences:-- (i.). "Kvankam vi estas
ricxa, mi dubas, cxu vi estas felicxa", Though you are (in fact) rich, I
doubt whether you are (in fact) happy, (ii.). "Kvankam vi estus ricxa,
mi dubas, cxu, vi estus felicxa", Though (supposing that) you were rich,
I doubt whether you would be happy.

                              VOCABULARY.

   lernanto : pupil.                  pen- : endeavour.
   leciono : lesson.                  imit- : imitate,
   instruanto : teacher,              kvazaux : as if.
   sci- : know.                       io : something.
   pun- : punish.                     efektive : really.
   estim- : esteem.                   supren : upwards.
   lev- : lift, raise.                kvankam : though.
   ten- : hold, keep.                 se : if.

Se la lernanto scius bone sian lecionon, la instruanto lin ne punus. Se
vi scius, kiu li estas, vi lin pli estimus. Ili levis unu manon supren,
kvazaux ili ion tenus. Se mi efektive estus bela, aliaj penus min imiti.
Ho! se mi jam havus la agxon de dekkvin jaroj!


                               LESSON 12.

When we tell of someone doing a certain action we often want to allude
to some circumstance concerning that action, such as the time, or place,
or manner in which it was done, that is, when, or where, or how it was
done.

In the sentences--Yesterday I met your son, "Hieraux mi renkontis vian
filon"; He will go in the evening, "Li iros vespere"; They sat there,
"Ili sidis tie"; She will remain at home, "Sxi restos hejme"; Good
children learn diligently, "Bonaj infanoj lernas diligente"; I will do
it with pleasure, "Mi faros gxin plezure", the words "hieraux, vespere",
show the time, "tie, hejme", show the place, and "diligente, plezure",
show the manner of the action.

(Because these words relate to the verb they are called ADVERBS).

Adverbs may be formed from any word whose sense admits of it, and
especially from adjectives, by means of the termination "e", as "bona",
good, "bone", well; "antaux" before, "antauxe", previously or formerly;
"mateno", morning, "matene", in the morning; "sekvi", to follow,
"sekve", consequently.

When we want the adverb to show "direction towards" any place, time,
etc., either actually or figuratively, "n" is added, as "Li alkuris
hejmen", He ran home. "Ili levis unu manon supren", They raised one
hand upwards. "Antauxen"! Forward! ("n" is also added to nouns to show
direction towards. "Li eniris en la domon", He entered into the house).

Some adverbs are used with adjectives and other adverbs to show the
"degree" of the quality, quantity, etc., as The paper is "very" white,
La papero estas "tre" blanka. "Too" much speaking tires him, La "tro"
multa parolado lacigas lin. I am "as" strong "as" you, Mi estas "tiel"
forta, "kiel" vi (estas forta). He came "very" early, Li venis "tre"
frue.

The following words are in themselves adverbs, and need no special
ending:--

                              VOCABULARY.

   hodiaux : to-day.                  tre : very.
   hieraux : yesterday.               tro : too.
   morgaux : to-morrow.               tute : quite.
   baldaux : soon.                    nur : only.
   ankoraux : yet.                    nepre : surely, without fail.
   jam : already.                     preskaux : nearly.
   jxus : just (time).                apenaux : scarcely.
   nun : now.                         almenaux : at least.
   tuj : immediately.                 ambaux : both.
   denove : again, anew.              ankaux : also.
   cxi denotes proximity.             ne :  not.
   jen : here, there, lo, behold.     jes : yes.
   for : away, forth.                 ja : indeed.
   pli : more.                        ecx : even.
   plej : most.                       cxu : whether, asks a question.
   plu : further.                     ju ... des : the more...the more.

Comparisons are made with--

"pli...ol", more than: "Lakto estas pli nutra ol vino", Milk is more
nutritious than wine.

"malpli...ol", less than: "Vino estas malpli nutra ol lakto", Wine is
less nutritious than milk.

"la plej", the most,
"la malplej", the least: "El cxiuj liaj amikoj Johano estas la plej
sagxa, kaj Georgo la malplej sagxa", Of all his friends John is the
wisest, and George the least wise.

"Ju pli...des pli", the more...the more: "Ju pli li lernas, des pli li
deziras lerni", The more he learns, the more he wishes to learn.

"Ju malpli...des malpli", the less...the less: "Ju malpli li laboras,
des malpli li ricevas", The less he works, the less he gets.

"Ju pli...des malpli", the more...the less: "Ju pli li farigxas granda,
des malpli li estas forta", The taller he becomes, the less strong he
is.

"Ju malpli...des pli", the less...the more: "Ju malpli li pensas, des
pli li parolas", The less he thinks, the more he talks.

For comparisons of equality, as...as, so...as, see Lesson 20.

                              VOCABULARY.

   pordo : door.                      sav- : save.
   kontrakto : contract.              dauxr- : last, continue.
   pastro : pastor, priest.           trancx- : cut.
   fero : iron.                       ekrigard- : glance.
   bastono : stick (rod).             flu- : flow.
   stacio : station.                  ag- : act (do).
   stacidomo : station.               logx- : live, lodge.
   hejmo : home.                      brul- : burn (as a fire).
   furio : fury.                      vetur- : ride (in a vehicle).
   sxipano : sailor.                  aper- : appear.
   kolero : anger.                    postul- : require, demand.
   honesto : honesty.                 pendig- : hang (something)
   dangxero : danger.                 mort- : die.
   koro : heart.                      malsana : ill.
   oficisto : an official.            varma : warm.
   regxo : king.                      varmega : hot.
   balo :  ball, dance.               frua : early.
   humoro : humour.                   plue : further.
   tempo : time.                      returne : back.
   sinjorino : lady, Mrs.             cxar : because, whereas.
   ferm- : shut.

Resti kun leono estas dangxere. La trancxilo trancxas bone, cxar gxi
estas akra. Iru pli rapide. Li fermis kolere la pordon. Lia parolo
fluas dolcxe kaj agrable. Ni faris la kontrakton ne skribe, sed parole.
Honesta <DW25> agas honeste. La pastro, kiu mortis antaux nelonge (antaux
ne longa tempo), logxis longe en nia urbo. Cxu vi gxin ne ricevis
returne? Li estas morte malsana. La fera bastono, kiu kusxis en la
forno, estas brule varmega. Parizo estas tre gaja. Matene frue sxi
alveturis [Footnote: See Lesson 27.] al la stacidomo.

Pardonu al mi, ke mi restis tiel longe. Lia kolero longe dauxris. Li
estas hodiaux en kolera humoro. La regxo baldaux denove sendis alian
bonkoran oficiston. Hodiaux vespere ni havos balon. Kie vi estas? For de
tie-cxi!

Kien li forveturis? Sxi kuris hejmen. Ni iris antauxen, kiel furioj.
Cxio estis bona, kaj ni veturis pluen. La sinjorino ekrigardis returnen.
La sxipanoj postulis, ke oni iru returnen. Mi gxin pendigis tien cxi,
cxar gxi savis mian vivon. Mi neniam sendis tien cxi.


                               LESSON 13.

                              Mal-, -in-.

In Esperanto certain syllables which have a definite meaning are placed
at the beginning (prefixes) or end (suffixes) of words to alter in some
way the meaning of those words.

The prefix "mal-" gives an exactly opposite meaning to the word to which
it is prefixed, as "dekstra", right (hand); "maldekstra", left (hand);
"nova", new; "malnova", old; "helpi", to help, "malhelpi", to hinder;
"fermi", to shut, "malfermi", to open.

The suffix "-in-" denotes the female sex. From "viro", [Footnote: The
word "<DW25>" previously given (Lesson 2) signifies a human being, a
person, without reference to sex; "viro" means a man as distinguished
from a woman.] a man, we get "virino", a woman; "filo", son, "filino",
daughter; "cxevalo", a horse, "cxevalino", a mare; "koko", a cock,
"kokino", a hen.

                              VOCABULARY.

   kresko : growth.                   ferm- : shut.
   haro : hair (substance).           help- : help.
   haroj : hair (of head).            farigx- : become.
   nazo : nose.                       dekstra : right (hand).
   vojo : road.                       meza : middle, medium.
   viro : man.                        dika : thick, stout.
   edzo : husband,                    mola : soft.
   nepo : grandson.                   luma : light (luminous).
   nevo : nephew.                     nobla : noble (character).
   bovo : ox.                         rekta : straight.
   vidvo : widower,                   kurba : curved.
   fiancxo : fiance.                  felicxa : happy.
   nenio : nothing.                   naskita : born.
   turment- : torment.                fermita : shut.
   sent- : feel.                      ecx : even.
   ben- : bless.                      longe : for a long time.
   estim- : have esteem for.          denove : anew, again.

Mia frato ne estas granda, sed li ne estas malgranda, li estas de meza
kresko. Haro estas tre maldika. La nokto estas tiel malluma, ke ni
nenion povas vidi ecx antaux nia nazo. Tiu cxi malfresxa pano estas
malmola, kiel sxtono. Malbonaj infanoj amas turmenti bestojn. Li sentis
sin tiel malfelicxa, ke li malbenis la tagon, en kiu li estis naskita.
Ni forte malestimas tiun cxi malnoblan homon. La fenestro longe estis
nefermita; mi gxin fermis, sed mia frato tuj gxin denove malfermis.
Rekta vojo estas pli mallonga, ol kurba. Ne estu maldanka.

La edzino de mia patro estas mia patrino, kaj la avino de miaj infanoj.
Mia fratino estas tre bela knabino. Mia onklino estas tre bona virino.
Mi vidis vian avinon kun sxiaj kvar nepinoj, kaj kun mia nevino. Mi
havas bovon kaj bovinon. La juna vidvino farigxis denove fiancxino.


                               LESSON 14.

                            Re-, -ad-, ek-.

The prefixes "re-" and "ek-" and the suffix "-ad-" are attached to
verbs.

"Re-" has nearly the same meaning as in English, "back" or "again", as
"re-pagi", to pay back; "re-porti", to carry back; "re-jxeti", to throw
back; "re-salti", to rebound; "re-kanti" to sing again; "re-legi", to
read over again.

"-ad-" denotes the continuance or continued repetition of an action;
it means "goes on doing", or "keeps on doing", or "is in the habit
of", or in the past "used to", as "spiri", to breathe, "spirado",
respiration; "movi", to move, "movado", continued movement; "fumi", to
smoke, "fumado", the habit of smoking; "auxdi", to hear, "auxdado", the
sense of hearing.

"Ek-" has the opposite meaning to "-ad-"; it signifies the beginning of
an action, or a short or sudden action, as "kanti", to sing, "ekkanti",
to begin to sing; "ridi", to laugh, "ekridi", to burst out laughing;
"krii", to cry or call, "ekkrii", to cry out; "iri", to go, "ekiri", to
set out; "dormi", to sleep, "ekdormi", to fall asleep.

                              VOCABULARY.

   rivero : river.                    fal- : fall.
   lando : land.                      atend- : wait for, expect.
   segxo : seat.                      lacig- : make tired.
   dauxro : duration.                 frot- : rub.
   okupo : occupation.                rigard- : look.
   pluvo : rain.                      elrigard- : look out of.
   vagonaro : train.                  salt- : jump.
   surprizo : surprise.               rapida : quick.
   diamanto : diamond.                klara : clear.
   fulmo : lightning.                 lerte : cleverly.
   lumo : a light.                    energie : energetically.
   paf- : shoot.                      kelke : some.
   jxet- : throw.                     cxiuminute : every minute. [p. 84]
   auxd- : hear.                      tra : through.

Li donis al mi monon, sed mi gxin tuj redonis al li. Mi foriras, sed
atendu min, cxar mi baldaux revenos. La suno rebrilas en la klara akvo
de la rivero. Li reiris al sia lando. Sxi rejxetis sin sur la segxon.

En la dauxro de kelke da minutoj mi auxdis du pafojn. La pafado dauxris
tre longe. Lia hierauxa parolo estis tre bela, sed la tro multa parolado
lacigas lin. Li kantas tre belan kanton. La kantado estas agrabla
okupo. Per mia mano mi energie lin frotadis. La pluvo faladis per
riveroj. Cxiuminute sxi elrigardadis tra la fenestro, kaj malbenadis la
malrapidan iradon de la vagonaro.

Mi saltas tre lerte. Mi eksaltis de surprizo. Mi saltadis la tutan tagon
[Footnote: See Lesson 26 (iii.)] de loko al loko. Kiam vi ekparolis, mi
atendis auxdi ion novan. La diamanto havas belan brilon. Sxi lasis la
diamanton ekbrili. Du ekbriloj do fulmo trakuris tra la malluma cxielo.


                               LESSON 15.

                           VERBS (continued).

In all the examples already given the Subject of the Sentence is the
"doer" of the action, but often it is "the one to whom the action is
done" who occupies our thoughts, and of whom we wish to speak. This one
then becomes the subject, and the form of the Verb is changed. Instead
of saying "The police are searching for the thief," "Someone has broken
the window," "Someone is going to finish the work to-morrow," we say
"The thief is being sought for by the police," "The window has been
broken," "The work is going to be finished to-morrow."

(Note the convenience of this form when we do not know or do not wish to
mention the doer).


In Esperanto the terminations "-ata", "being", denoting "incompleteness"
or "present" time, "-ita", "having been", denoting "completeness"
or "past" time, and "-ota", "about to be" (going to be), denoting
"action not yet begun", or "future" time, are added to the root of the
verb, as "ami", to love, "amata", being loved, "amita", having been
loved, "amota", going to be loved. "La sxtelisto estas sercxata de la
policanoj" [Footnote: "De" is used after these participles to denote the
"doer" of the action.], The thief is being searched for by the police.
"La fenestro estas rompita", The window has been broken. "La laboro
estas finota morgaux", The work is going to be finished to-morrow.

It will be seen that these words ending in "-ata", "-ita", "-ota"
describe the subject or show the "condition" or "state" in which
the subject is, therefore they are adjectival; the thief is a
"searched-for" thief, the window was a "broken" window, the work
is a "going-to-be-finished" work (compare The work will be "ready"
to-morrow). They are called PARTICIPLES, and being adjectival, take
"j" when the noun to which they belong is plural.


   Mi estas tenata ............. I am (being) held.
   Li estis tenata ............. He was (being) held.
   Ni estos tenataj ............ We shall be (being) held.
   Vi estus tenataj ............ You would be (being) held.
   Ke ili estu tenataj ......... That they may be (being) held.
   Estu tenata ................. Be (being) held.
   Esti tenata ................. To be (being) held.

   Mi estas vidita ............. I am (in the state of) having
                                    been seen, or, I have been
                                    seen.
   Li estis vidita ............. He was (in the state of) having
                                    been seen, or, he had been
                                    seen.
   Ni estos viditaj ............ We shall be (in the state of)
                                    having been seen, or, we
                                    shall have been seen.
   Vi estus viditaj ............ You would be (in the state of)
                                    having been seen, or, you
                                    would have been seen.
   (Ke) ili estu viditaj ....... (That) they may be (in the
                                    state of) having been seen,
                                    or, that they may have been
                                    seen.
   Esti vidita ................. To be (in the state of) having
                                    been seen, or, to have been
                                    seen.

   Mi estas lauxdota  .......... I am about (going) to be praised.
   Sxi estis lauxdota .......... She was about (going) to be
                                    praised.
   Ni estos lauxdotaj .......... We shall be about (going) to
                                    be praised.
   Vi estus lauxdotaj .......... You would be about (going)
                                    to be praised.
   (Ke) ili estu lauxdotaj ..... (That) they should be about
                                    (going) to be praised.
   Esti lauxdota ............... To be about (going) to be
                                    praised.


                              VOCABULARY.

   komercajxo : commodity.            sciig- : inform.
   surtuto : overcoat.                kasx- : hide.
   sxuldo : debt.                     pens- : think.
   ringo : ring.                      kapt- : capture.
   projekto : project.                trankvila : quiet.
   ingxeniero : civil engineer.       tuta : all, whole.
   fervojo : railroad.                grava : important.
   pregxo : prayer.                   ora : golden.
   pasero : sparrow.                  volonte : willingly.
   aglo : eagle.                      sekve : consequently.
   invit- : invite.                   laux : according to.
   konstru- : construct.

Mi estas amata. Mi estis amata. Mi estos amata. Mi estus amata. Estu
amata. Esti amata. Vi estas lavita. Vi estis lavita. Vi estos lavita.
Vi estus lavita. Estu lavita. Esti lavita. Li estas invitota. Li estis
invitota. Li estos invitota. Li estus invitota. Estu invitota. Esti
invitota. Tiu cxi komercajxo estas cxiam volonte acxetata de mi. La
surtuto estas acxetita de mi; sekve gxi apartenas al mi. Kiam via domo
estis konstruata, mia domo estis jam longe konstruita. Mi sciigas, ke
de nun la sxuldoj de mia filo ne estos pagataj de mi. Estu trankvila,
mia tuta sxuldo estos pagita al vi baldaux. Mia ora ringo ne estus
tiel longe sercxata, se gxi ne estus tiel lerte kasxita de vi. Laux la
projekto de la ingxenieroj tiu cxi fervojo estas konstruota en la dauxro
de du jaroj; sed mi pensas, ke gxi estos konstruata pli ol tri jarojn.
Kiam la pregxo estis finita, li sin levis.

Auxgusto estas mia plej amata filo. Mono havata estas pli grava ol
havita. Pasero kaptita estas pli bona, ol aglo kaptota.


                               LESSON 16.

Another set of participles is used to describe or show the condition
or state of the "doer" of the action, namely "-anta", denoting
"incompleteness" or present time, "-inta", denoting "completeness" or
past time, and "-onta", denoting "action not yet begun", or future time,
as "Sur la arbo staras kantanta birdo (aux birdo kantanta"), On the tree
is a singing bird (or a bird singing); "En la venonta somero mi vizitos
vin", In the coming summer I shall visit you; "La pasinta nokto estis
tre pluva", The past night was very wet (rainy).


   Mi estas mangxanta .......... I am (in the act of) eating.
   Li estis mangxanta .......... He was eating.
   Ni estos mangxantaj ......... We shall be eating.
   Vi estus mangxantaj ......... You would be eating.
   (Ke) ili estu mangxantaj .... (That) they may be eating.
   Esti mangxanta .............. To be eating.
   Estu mangxanta .............. Be (in the act of) eating.

   Mi estas teninta ............ I am (in the state of) having
                                    held, or, I have held.
   Li estis teninta ............ He was (in the state of) having
                                    held, or, he had held.
   Ni estos tenintaj ........... We shall be (in the state of)
                                    having held, or, we shall
                                    have held.
   Vi estus tenintaj ........... You would be (in the state of)
                                    having held, or, you would
                                    have held.
   (Ke) ili estu tenintaj ...... (That)  they may be (in the
                                    state of) having held, or,
                                    (that) they may have held.
   Esti teninta ................ To be (in the state of) having
                                    held, or, to have held.

   Mi estas dironta ............ I am about (going) to say.
   Li estis dironta ............ He was about (going) to say.
   Ni estos dirontaj ........... We shall be about (going) to
                                    say.
   Vi estus dirontaj ........... You would be about (going)
                                    to say.
   (Ke) ili estu dirontaj ...... (That)  they  may   be about
                                    (going) to say.
   Esti dironta ................ To be about (going) to say.


The participles are made into nouns by ending them with "o" instead of
"a", as "Kiam Nikodemo batas Jozefon, tiam Nikodemo estas la batanto,
kaj Jozefo estas la batato", When Nicodemus beats Joseph, then Nicodemus
is the beater, and Joseph is the one being beaten.


   La batanto ...... The one who is beating.
   La batinto ...... The one who was beating.
   La batonto ...... The one who is about (going) to beat.
   La batato ....... The one who is being beaten.
   La batito ....... The one who has been beaten.
   La batoto ....... The one who is about to be beaten.


Note that the participles which have "n" in the termination refer to the
"doer"; they are called "active" participles. Those without "n" refer to
the one to whom the action is done; they are "passive" participles.


                              VOCABULARY.

   tempo : time.                      ripet- : repeat.
   mondo : world.                     arest- : arrest.
   lingvo : language.                 jugx- : judge.
   nombro : number.                   konduk- : lead, conduct.
   legendo : legend.                  vojagx- : travel, journey.
   loko : place.                      sxtel- : steal.
   salono : drawing-room.             ripoz- : rest, repose.
   eraro : mistake.                   diradis : used to say (tell).
   soldato : soldier.                 estonta : future (about to be).
   strato : street.                   vera : true.
   pek- : sin.                        intence : intentionally.
   fal- : fall.                       facile : easily.
   mensog- : tell a lie.              antauxe : formerly, previously.
   pas- : pass (as time passes).      dum : while, whilst, during.
   atend- : wait, expect.             neniam : never.
   sav- : save, rescue.               neniu : nobody.
   danc- : dance.                     sen : without.
   kred- : believe.                   senmove : motionless.

Fluanta akvo estas pli pura, ol akvo staranta senmove. La falinta <DW25>
ne povas sin levi. La tempo pasinta jam neniam revenos; la tempon
venontan neniu ankoraux konas. Venu, ni atendas vin, Savonto de la
mondo. En la lingvo Esperanto ni vidas la estontan lingvon de la tuta
mondo. La nombro de la dancantoj estis granda. Gxi estas la legendo,
kiun la veraj kredantoj cxiam ripetas. Li kondukis la vojagxanton al la
loko, kie la sxtelintoj ripozis. Al <DW25>, pekinta senintence, Dio facile
pardonas. La soldatoj kondukis la arestitojn tra la stratoj. <DW25>, kiun
oni devas jugxi, estas jugxoto.


                                  16A.

Nun li diras al mi la veron. Hieraux li diris al mi la veron. Li cxiam
diradis al mi la veron. Kiam vi vidis nin en la salono, li jam antauxe
diris al mi la veron (aux, li estis dirinta al mi la veron). Li diros al
mi la veron. Kiam vi venos al mi, li jam antauxe diros al mi la veron
(aux, li estos dirinta al mi la veron; aux, antaux ol vi venos al mi, li
diros al mi la veron). Se mi petus lin, li dirus al mi la veron. Mi ne
farus la eraron, se li antauxe dirus al mi la veron (aux, se li estus
dirinta al mi la veron). Kiam mi venos, diru al mi la veron. Kiam mia
patro venos, diru al mi antauxe la veron (aux, estu dirinta al mi la
veron). Mi volas diri al vi la veron. Mi volas, ke tio, kion mi diris,
estu vera (aux, mi volas esti dirinta la veron).


                               LESSON 17.


Participles can be used as adverbs when they refer to the subject, and
tell some circumstance about the action, as "Walking along the street,
John saw your friend." "Walking along the street" tells the circumstance
under which the subject, John, saw your friend; therefore "walking" is
adverbial--"Promenante sur la strato, Johano vidis vian amikon." If it
were the friend who was walking, it must be "Johano vidis vian amikon,
promenantan sur la strato."

(Examine in this way the sentences in the following exercise).

                              VOCABULARY.

   braceleto : bracelet.              medit- : meditate.
   sxtelisto : thief.                 port- : carry.
   vorto : word.                      demand- : ask.
   duko : duke.                       sxpar- : save.
   juvelo : jewel.                    edzigx- : marry.
   juvelujo : jewel-case.             hont- : be ashamed.
   dolaro : dollar.                   ir- : go.
   instruo : instruction.             profunda : deep.
   planko : floor.                    kelka : some.
   imperiestro : emperor.             ia : some (kind), any (kind).
   okazo : opportunity, occurrence,   kredeble : probably.
         chance.                      trans : across.
   serv- : serve.                     tio cxi : this (thing).

Promenante sur la strato, mi falis. Trovinte pomon, mi gxin mangxis. Li
venis al mi tute ne atendite. Li iris tre meditante kaj tre malrapide.
Ni hontis, ricevinte instruon de la knabo. La imperiestra servanto
eliris, portante kun si la braceleton. Profunde salutante, li rakontis,
ke oni kaptis la sxteliston. Ne dirante vorton, la dukino malfermis
sian juvelujon. Laborinte unu jaron, kaj sxparinte kelkajn dolarojn, mi
edzigxis kun mia Mario. Transirinte la riveron, li trovis la sxteliston.
Rigardinte okaze la plankon, sxi vidis ian libron, forgesitan kredeble
de elirinta veturanto.


                               LESSON 18.

                             Suffix -ist-.

The suffix "-ist-" denotes one who occupies himself with or devotes
himself to any special thing, as a business or a hobby, as "jugxi", to
judge, "jugxisto", a judge; "servi", to serve, "servisto", a servant;
"kuraci", to treat (as a doctor), "kuracisto", a doctor; "lavi", to
wash, "lavisto", a laundryman.

                              VOCABULARY.

   boto : boot.                       transskrib- : transcribe, copy.
   sxuo : shoe.                       kuir- : cook.
   maro : sea.                        veturig- : drive (carriage, etc.).
   mehxaniko : mechanics.             tromp- : deceive.
   hxemio : chemistry.                okup- : occupy, employ.
   diplomato : diplomatist.           teks- : weave.
   fiziko : physics.                  diversa(j) : various.
   scienco : science.                 simple : simply.
   dron- : be drowned, sink.          je (indefinite meaning).
   verk- : work mentally, write,                   [Lessons 26, 40.]
         compose.

La botisto faras botojn kaj sxuojn. Sxtelistojn neniu lasas en sian
domon. La kuragxa maristo dronis en la maro. Verkisto verkas librojn,
kaj skribisto simple transskribas paperojn. Ni havas diversajn
servantojn--kuiriston, cxambristinon, infanistinon, kaj veturigiston.
Kiu okupas sin je mehxaniko estas mehxankisto, kaj kiu okupas sin je
hxemio estas hxemiisto. Diplomatiiston oni povas ankaux nomi diplomato,
[Footnote: See Lesson 45.] sed fizikiston oni ne povas nomi fiziko,
[Footnote: See Lesson 45.] cxar fiziko estas la nomo de la scienco mem.
Unu tagon [Footnote: See Lesson 26.] (en unu tago) venis du trompantoj,
kiuj diris, ke ili estas teksistoj.


                               LESSON 19.

                         Suffixes -ig-, -igx-.

"-ig-" means "to make" or "cause" someone or something to be or to do
that which the word denotes, while "-igx-" means "to become" so or such
oneself. Thus from "rugxa", red, we get "rugxigi", to make (something
or someone) red, "rugxigxi", to become red oneself, to blush; "klara",
clear, "klarigi", to make clear, to explain, "klarigxi", to become
clear; "sidi", to sit, to be sitting, "sidigi", to cause someone to sit,
"sidigxi", to become seated, to sit down; "kun", with, "kunigi", to
connect, "kunigxi", to become connected with; "devi", to have to (must),
"devigi", to compel; "fari", to do or make, "farigxi", to become; "for",
away, "forigi", make (go) away.

                              VOCABULARY.

   printempo : spring.                kapo : head.
   glacio : ice.                      botelo : bottle.
   vetero : weather.                  dev- : have to, must.
   broso : brush.                     kurac- : treat as a doctor.
   relo : rail.                       pren- : take.
   rado : wheel.                      pend- : hang.
   cxapo : bonnet, cap.               blov- : blow.
   arbeto : little tree.              ekbrul- : begin to burn.
   vento : wind.                      rid- : laugh.
   brancxo : branch.                  romp- : break.
   vizagxo : face.                    fluida : fluid.
   kuvo : tub.                        kota : dirty, muddy.
   kolego : companion, colleague      natura : natural.
   Hebreo : Hebrew.                   seka : dry.
   Kristano : Christian.              tamen : however, nevertheless, yet

Oni tiel malhelpis al mi, ke mi malbonigis mian tutan laboron. Forigu
vian fraton, cxar li malhelpas al ni. Venigu la kuraciston, cxar mi
estas malsana.

Li venigis al si el Berlino multajn librojn (multe da libroj).

Li paligxis de timo, kaj poste li rugxigxis de honto. En la printempo
la glacio kaj la negxo fluidigxas. En la kota vetero mia vesto forte
malpurigxis; tial mi prenis broson kaj purigis la veston. Mia onklo ne
mortis per natura morto, sed li tamen ne mortigis sin mem, kaj ankaux
estis mortigita de neniu; unu tagon, [Footnote: See Lesson 26, Note
iii.] promenante apud la reloj de fervojo, li falis sub la radojn de
veturanta vagonaro, kaj mortigxis. Mi ne pendigis mian cxapon sur tiu
cxi arbeto; sed la vento forblovis de mia kapo la cxapon, kaj gxi,
flugante, pendigxis sur la brancxoj de la arbeto. Sidigu vin (aux,
sidigxu), sinjoro!

Lia malgaja vizagxo ridigis lian amikon. La tutan nokton ili pasigis
maldorme, kaj ekbruligis pli ol dekses kandelojn. Mi senvestigis la
infanon de liaj noktaj vestoj, kaj starigis lin en la kuvon; poste mi
sekigis lin. Li amikigxis kun malbonaj kolegoj. Malricxa hebreo volis
kristanigxi. La botelo falis kaj rompigxis. Sxi farigxis lia edzino. Iom
post iom, sxi tute trankviligxis.


                   *       *       *       *       *


                                 NOTES.

1.--In "pluvas", it rains; "tondras", it thunders; "estas bela tago",
it is a fine day; "estas bele", it is fine; "estas vere, ke...", it is
true that..., etc., "it" is left out, because it does not stand for any
"thing." The adverbs "bele", "vere", are used because no "thing" is
mentioned.

2.--"Ni havas fresxajn lakton kaj panon" means "Ni havas fresxan lakton
kaj fresxan panon", We have new milk and new bread. "Ni havas fresxan
lakton kaj panon" means We have bread and new milk.

3.--"La angla, franca kaj germana lingvoj estas malfacilaj", The
English, French and German languages are difficult. "Angla", "franca",
"germana" do not take "j" because each refers to only one language,
while "malfacilaj" refers to all those mentioned.


                               LESSON 20.

The words "ia, tia; kial, tial; kiam, cxiam, neniam; kie, kiel, tiel;
io, kio, tio, cxio, nenio; kiu, cxiu, neniu", have already been met
with. They belong to a series whose use will best be seen from the
following examples:--

"ia" denotes kind or quality. "Kia" floro estas la plej bela? "Ia" kaj
"cxia" floro estas beta, "nenia" estas malbela. Mi admiras la rozon;
"tia" floro la plej placxas al mi. "What (kind of)" flower is the most
beautiful? "Any kind" and "every kind" of flower is beautiful, "no kind"
is ugly. I admire the rose, "that kind of" flower pleases me the most.

"ial", motive, reason. "Kial" li iros en Parizon? Mi ne scias; "ial"
li foriros, sed "cxial" estus pli bone resti en Londono. Li deziras
foriri, "tial" li foriros. "Why" is he going (will he go) to Paris?
I know not; "for some reason" he is going, but "for every reason" (on
every account) it would be better to remain in London. He wishes to go,
"therefore" (for that reason) he will go.

"iam", time. "Kiam" vi venos min viziti? "Iam" mi venos, "kiam" mi havos
libertempon; vi "cxiam" havas libertempon, mi "neniam". Postmorgaux
estos festo, "tiam" mi venos. "When" will you come to visit me?
"Sometime" I will come, "when" (at what time) I shall have a holiday;
you "always" (at all times) have a holiday, I "never" (at no time). (The
day) after to-morrow will be a festival (a general holiday); I will come
"then" (at that time).

"ie", place. "Kie" estas mia cxapelo? Gxi devas esti "ie", sed mi
sercxis gxin "cxie", kaj "nenie" mi povas trovi gxin. Ha, nun mi ekvidas
gxin "tie". "Where" is my hat? It must be "somewhere", but I have looked
for it "everywhere", and "nowhere" can I find it. Ha, now I see it
"there".

"iel", manner. "Kiel" vi faros tion cxi? Mi ne scias; mi "cxiel" provis
gxin fari, sed mi "neniel" sukcesis. Johano sukcesis "iel"; eble li
faris gxin "tiel". "How" will you do this? I do not know; I have tried
in every way to do it, but I have "in no way" (not at all) succeeded.
John succeeded "in some way" (somehow); perhaps he did it "so (in such a
way").

"ies", possession. "Kies" devo estas tio cxi? Eble gxi estas "ties";
sendube gxi estas "ies". "Cxies" devo estas "nenies". "Whose" duty
is this? Perhaps it is "that one's (person's)"; doubtless it is
"somebody's. Everybody's" duty is "nobody's."

"io", thing. "Kio" malplacxas al vi? Nun "nenio" malplacxas al mi,
"cxio" estas bona. Antaux tri tagoj "io" tre malplacxis al mi, sed mi ne
parolas pri "tio" nun. "What" displeases you? Now "nothing" displeases
me, "all" is well. Three days ago "something" greatly displeased me, but
I am not speaking about "that" now.

"iom", quantity. "Kiom" da mono vi bezonas? Mi havas "tiom", mi povas
prunti al vi "iom", sed ne "cxiom". Se mi pruntus al vi "cxiom", mi mem
havus "neniom". "How much" money do you need ? I have "so much (that
quantity)", I can lend you "some", but not "all". If I were to lend you
"all", I myself should have "none".

"iu" denotes individuality, person, or thing specified. "Kiu" estis cxe
la balo? "Cxiu, kiu" estis invitita, estis tie, "neniu" forestis. "Iu,
kiun" mi mem ne konas, venis kun "tiu kiu" vizitis vin hierau. "Who" was
at the ball? "Everybody who" had been invited was there, "nobody" was
absent. "Somebody, whom" I myself do not know, came with "that person
who" visited you yesterday.

It will be seen from these examples that the words beginning with
"K" either "ask questions" or "refer" to some person or thing before
mentioned. Those beginning with "T" point to a "definite" time, place,
etc. Those with "Cx" signify "each" or "every", and in the plural "all".
Those without a letter prefixed are "indefinite", meaning some or any;
and those with "nen-" are "negative", meaning "no, none".

The words ending in "ia" and those in "iu" can take the plural "j" and
accusative "n".

The words in "io" take "n", but the sense does not permit of their
taking "j".

The words in "ie" take the "n" denoting direction.

The word "cxi", signifying nearness, is used with the "T" series (words
meaning "that"), to denote the one near "i.e., this", as "Tio cxi", this
thing; "Tiu cxi", this person; "Tie cxi", or, "cxi tie", here, etc.

The word "ajn", ever, is used with the "K" series to give a more
inclusive and wider meaning, as "Kio ajn", whatever; "Kiu ajn", whoever;
"Kiam ajn", whenever; "Kiom ajn", however much.

Comparisons of equality are made with the words--

"tiel ... kiel", as Vi estas "tiel" forta, "kiel" mi, You are "as"
strong "as" I.

"tia ... kia", as "Tia" domo, "kia" tiu, estas malofta, "Such" a house
"as" that is rare.

"sama ... kia", as Mia bastono estas "tia sama, kia" la via, My stick
is "the same as" yours.

"sama ... kiel", as Gxia uzado estas "tia sama, kiel" en la aliaj
lingvoj, Its use is "the same as" in the other languages. Vi cxiam
laboradas al tiu "sama" celo, "kiel" mi, You are always working towards
that "same" end (aim) "as" I.

Any of the above series of words whose sense admits of it can be used as
adjectives, adverbs, etc., and in combination with prefixes, suffixes,
or other words, as "cxiama", continual, eternal; "tiea", of that place.
"Kioma" is used for asking the time, as "Kioma horo estas"? What time is
it?


                           CORRELATIVE WORDS.

   +-------------------------------------------------------------------+
   |        |    *      |    K      |    T     |     CX    |   Nen-    |
   |        |INDEFINITE.|QUESTIONING| DEFINITE.| INCLUSIVE.| NEGATIVE. |
   |        |           | RELATIVE. |          |           |           |
   |        |Some, any. |   What,   |   That.  |   Each,   | No, none. |
   |        |           |  which.   |          |every, all.|           |
   |--------+-----------+-----------+----------+-----------+-----------|
   |        |    Ia     |    Kia    |   Tia    |   Cxia    |  Nenia    |
   |QUALITY | Some kind | What kind |That kind | Each kind | No kind   |
   |Kind of | Any kind  |           |   Such   |Every kind |           |
   |        |           |           |          |           |           |
   |--------+-----------+-----------+----------+-----------+-----------|
   |        |    Ial    |   Kial    |  Tial    |  Cxial    |  Nenial   |
   | MOTIVE |For some   |For what   |For that  |For each   |For no     |
   | Reason |   reason  |   reason  |   reason |   reason  |   reason  |
   |Purpose |For any    |Why        |Therefore |For every  |           |
   |        |   reason  |           |          |   reason  |           |
   |--------+-----------+-----------+----------+-----------+-----------|
   |        |   Iam     |   Kiam    |  Tiam    |   Cxiam   |  Neniam   |
   | TIME   | Sometime  | At what   | At that  | Each time |At no time |
   |        | Any time  |     time  |    time  |Every time |   Never   |
   |        |           |   When    |  Then    |  Always   |           |
   |--------+-----------+-----------+----------+-----------+-----------|
   |        |    Ie     |   Kie     |   Tie    |   Cxie    |   Nenie   |
   | PLACE  |In some    | At what   | At that  | At each   | At no     |
   |        |     place |     place |    place |     place |    place  |
   |        | Somewhere |  Where    |  There   | At every  | Nowhere   |
   |        | Anywhere  |           |          |     place |           |
   |        |           |           |          | Everywhere|           |
   |--------+-----------+-----------+----------+-----------+-----------|
   |        |    Iel    |    Kiel   |   Tiel   |   Cxiel   |  Neniel   |
   |MANNER  |In some way|In what way| In that  | In each   | In no way |
   |        |In any way |How        |   way    |    way    | Nohow     |
   |        |Somehow,   |As, like   | So       | In every  |           |
   |        |anyhow     |           |          |    way    |           |
   |--------+-----------+-----------+----------+-----------+-----------|
   |        |    Ies    |   Kies    |  Ties    |   Cxies   |  Nenies   |
   |POSSES- | Someone's | What      |That one's|Each one's | No one's  |
   | SION   | Anyone's  |  person's |          |Everyone's |           |
   |        |           | Whose     |          |           |           |
   |--------+-----------+-----------+----------+-----------+-----------|
   |        |   Io      |   Kio     |  Tio     |   Cxio    |  Nenio    |
   | THING  | Something | What thing| That     | Everything| Nothing   |
   |        | Anything  | What      |   thing  |           |           |
   |--------+-----------+-----------+----------+-----------+-----------|
   |        |    Iom    |   Kiom    |   Tiom   |   Cxiom   |   Neniom  |
   |QUANTITY|Some(of the| What      |That      |Every      |None of the|
   |        |  quantity)|   quantity|  quantity|  quantity |  quantity |
   |        |           | How much  |So much   |All of the |           |
   |        |           |           |          |  quantity |           |
   |--------+-----------+-----------+----------+-----------+-----------|
   |        |    Iu     |   Kiu     |   Tiu    |   Cxiu    |   Neniu   |
   |INIVIDU-| Someone   |What person|That      |Each person| No one    |
   |  ALITY | Anyone    |Which thing|  person  |Everyone   | Nobody    |
   |        |           |Who  Which |That      | Cxiuj =   |           |
   |        |           |           |(specified) all,      |           |
   |        |           |           |  thing   | all the...|           |
   +-------------------------------------------------------------------+


                              VOCABULARY.

   ankro : anchor.                    prov- : attempt, try.
   maniero : manner, way.             sukces- : succeed.
   riprocxo : reproach.               perd- : lose.
   konscienco : conscience.           merit- : deserve.
   propono : proposal, offer.         kompren- : understand.
   rando : edge.                      libera : free.
   sxipo : ship.                      certa : certain, sure.
   dubo : doubt.                      utila : useful.
   demando : question.                fremda : strange.
   admir- : admire.                   necesa : necessary.
   placx- : be pleasing.              ekster : beyond, outside.
   supoz- : suppose.

"Ia." La maro estas tie pli profunda, ol povas atingi ia ankro. En
ia maniero. Sen ia riprocxo de konscienco. Mi scias, en kia loko mi
certe lin trovos. Kia estas la vetero? Kian malbonon mi al vi faris?
Tiamaniere li faris cxion. Li invitis lin veni en tian kaj tian lokon.
Ne cxia birdo kantas. Ekster cxia dubo. Nenia <DW25> meritas tian punon.
Tiaj libroj estas malutilaj. Iafoje li vizitas nin.

"Ial." Ial li ne povis dormi. Kial vi ne respondas al mi? Mi ne
komprenis vian demandon, tial mi ne respondis. La homoj ne komprenas unu
la alian, kaj tial ili tenas sin fremde. Cxial tio estas la plej bona.

"Iam." Mi iam vin amis. Kio vivas, necese devas iam morti. Kiam vi
foriros? En la luna nokto, kiam cxiuj dormis, tiam sxi sidis sur la
rando de la sxipo. Estu por cxiam benata! Sxi antauxe neniam vidis
hundon.

                            VOCABULARY 20A.

   mono : money.                      monto : mountain.
   monujo : purse.                    ganto : glove.
   juneco : youth.                    opinio : opinion.
   reto : net.                        vocxo : voice.
   ideo : idea.                       prezid- : preside.
   gajno : gain.                      alpren- : adopt.
   tauxg- : be fit, suitable.         stranga : strange, curious.
   fart- : be, fare (as to health).   komprenebla :  understandable.
                                      subita : sudden.

"Ie." Kie estas la knaboj? Kien vi iris? Mi restas tie cxi. Li perdis
sian monujon ie en la urbo, sed kie li perdis gxin, li ne scias. Mi
volonte el tie venis tien cxi. Li petis sxin, ke sxi diru al li, de kie
si venas. [Footnote: See note in Lesson 17.] Por la juneco cxie staras
retoj. Cxie estas floroj, kaj nenie oni povas trovi pli belajn.

"Iel." Kiel bela! Cxu mi tauxgas kiel regxo? Tiel finigxis la felicxa
tago. Ili brilis kiel diamantoj. Kiel vi fartas? Iel li malkomprenis
min. Mia edzino pensis tiel same, kiel mi. Mi neniel povas kompreni,
kion vi diras. Tre stranga kaj neniel komprenebla! Mi elektis lin kiel
prezidanto. Mi elektis lin kiel prezidanton.

"Ies." Kies ganto tiu cxi estas? Mi neniam alprenas ties opinion. Subite
sxi ekauxdis ies fortan malagrablan vocxon. Cxies ideo estas diversa.
Bona amiko, sen kies helpo li neniam ekvidus tiun cxi landon. Ies perdo
ne estas cxiam ies gajno. Ies perdo estas ofte nenies gajno.

                            VOCABULARY 20B.

   ornamo : ornament.                 hxino : Chinese.
   pupilo : pupil (of eye).           decido : decision.
   centimo : centime.                 ced- : give up, yield, cede.
   forto : strength, power.           forlas- : forsake, leave.
   nesto : nest.                      prudenta : reasonable, prudent.
   Fortuno : fortune.                 firma : firm, stable.
   funto : pound (weight or money).   sterlinga : sterling.
   lango : tongue.                    kontraux : against, opposite.
   gusto : taste.                     pro : for, owing to.
   okulo : eye.

"Io." Mi sentas, ke io okazas. Neniam mi ion al vi donis. Mi volas fari
al vi ion bonan. Kio tio cxi estas? Kia ornamo tiu cxi estas? Kion mi
vidas? Tio cxi estas cxio, pri kio mi parolis. Mi nenion cedos al vi.
Nenion faru kontraux la patrino. Antaux cxio estu fidela al vi mem. Sxi
eksentis ion tian, kion sxi mem komence ne povas kompreni.

"Iom." Sxi parolis iom kolere. La pupiloj de la okuloj iom post iom
malgrandigxis. Kiu estas tiom senprudenta, ke li povas gxin kredi? Kiom
da mono vi havas? Mi havas neniom. Donu al mi tiom da akvo, kiom da
vino.

"Iu." Iu venas; kiu gxi estas? Cxu iu kuragxus tion fari? Cxiu penis sin
savi, kiel li povis. Lingvo, en kiu neniu nin komprenos. Neniu el ili
povis savi la dronanton. Li al neniu helpis iam ecx per unu centimo. Ni
iros cxiuj kune. Mi konas neniun en tiu urbo. Tio cxi estas super cxiuj
homaj fortoj.

                                  20C.

Oni petis lin atendi iom kun lia forveturo. Tiuj cxi nestoj ofte estas
pli grandaj, ol la dometoj de la tieaj homoj. Li forveturis kun firma
decido forlasi por cxiam tiun cxi sendankan landon. Se iu tion vidus, li
malbenus la Fortunon. Mi donus cent funtojn sterlingajn, se bova lango
povus havi por mi tian bonan guston kiel por vi. Kioma


                               LESSON 21.

                          Suffixes -eg-, -et-.


The suffixes "-eg-" and "-et-" are opposites; "-eg-" denotes a great
size or degree, and "-et-" a small size or degree, of that which the
word signifies, as "domo", a house, "domego", a mansion, "dometo", a
cottage; "sxnuro", a cord, "sxnurego", a rope, "sxnureto", a string;
"monto", a mountain, "montego", a huge mountain, "monteto", a hill;
"ami", to love, "amegi", to idolise, "ameti", to have a liking for;
"ridi", to laugh, "ridegi", to shout with laughter, to guffaw, "rideti",
to smile.

"-eg-" and "-et-" denote a greater or smaller size or degree than is
expressed by "very large" or "very small". The adjective "ega" means
"enormous, huge", and "eta" means "tiny".

                              VOCABULARY.

   arbaro : a wood.                   somero : summer.
   bruo : noise.                      kampo : field.
   kalesxo : carriage.                piedego : paw.
   korto : courtyard.                 forir- : go away.
   piedo : foot.                      murmur- : murmur.
   teruro : terror.                   varma : warm.
   militistaro : army.                densa : dense.
   serio : series.

En varmega tago mi amas promeni en arbaro. Kun bruo oni malfermis la
pordegon, kaj la kalesxo enveturis en la korton. Tio cxi estas jam ne
simpla pluvo, sed pluvego. Grandega hundo metis sur min sian antauxan
piedegon, kaj mi de teruro ne sciis, kion fari. Antaux nia militistaro
staris granda serio da pafilegoj. En tiu nokto blovis terura ventego.
Kun plezurego. Li deziregis denove foriri.

Tuj post la hejto la forno estis varmega, post unu horo gxi estis nur
varma, post du horoj gxi estis nur iom varmeta, kaj post tri horoj gxi
estis jam tute malvarma. Mi acxetis por la infanoj tableton kaj kelke da
segxetoj. En nia lando sin ne trovas montoj, sed nur montetoj. En somero
ni trovas malvarmeton en densaj arbaroj. Li sidas apud la tablo kaj
dormetas. Mallargxa vojeto kondukas tra tiu cxi kampo al nia domo. Sur
lia vizagxo mi vidis gxojan rideton. Antaux la virino aperis malgranda,
beleta hundo. Pardonu, li murmuretis.


                               LESSON 22.

                              Suffix -il-.

The suffix "-il-" denotes the "instrument" by means of which something
is done, as "razi", to shave, "razilo", a razor; "rigli", to bolt,
"riglilo", a bolt; "butero", butter, "buterilo", a churn; "kuraci", to
treat (as a doctor), "kuracilo", a medicine.

                              VOCABULARY.

   viando : meat, flesh.              komb- : comb.
   posxo : pocket.                    sxtop- : stop up.
   korko : cork (substance).          sxlos- : lock.
   argxento : silver.                 glit- : glide, slide.
   telero : plate.                    direkt- : direct, steer.
   sano : health.                     difekt- : damage.
   butero : butter.                   montr- : show.
   hak- : chop, hew.                  pes- : weigh something.
   seg- : saw.                        tir- : draw, pull.
   fos- : dig.                        vetur- : drive (in a vehicle).
   kudr- : sew.                       frosta : frosty.
   tond- : clip, shear.               magneta : magnetic.

Per hakilo ni hakas, per segilo ni segas, per fosilo ni fosas, per
kudrilo ni kudras, per tondilo ni tondas. La trancxilo estis tiel
malakra, ke mi ne povis trancxi per gxi la viandon, kaj mi devis uzi
mian posxan trancxilon. Cxu vi havas korktirilon, por malsxtopi la
botelon? Mi volis sxlosi la pordon, sed mi perdis la sxlosilon. Sxi
kombas al si la harojn per argxenta kombilo. En somero ni veturas per
diversaj veturiloj, kaj en vintro per glitveturilo. Hodiaux estas
bela frosta vetero; tial mi prenos miajn glitilojn kaj iros gliti. La
direktilisto de "Pinta" difektis la direktilon. La magneta montrilo. La
unua montrilo en la plej multaj malsanoj estas la lango. Li metis gxin
sur la teleron de pesilo.


                               LESSON 23.

                         Suffixes -an-, -estr-.

The suffix "-an-" signifies a "member", an "inhabitant" of a country,
town, etc., or a member of a party, society, religion, etc. "Euxropano",
a European; "Londonano", a Londoner; "urbo", a town or city, "urbano",
a citizen; "klubo", a club, "klubano", a member of a club. "Ano", a
member.

"-estr-" denotes the "head" of a State, town, society, etc. "Regno",
a State, "regnestro", a ruler of a State; "urbestro", the head of a
town, a mayor; "lernejo", a school, "lernejestro", the principal or head
master of a school; "imperio", an empire, "imperiestro", an emperor.

                              VOCABULARY.

   Parizo : Paris.                    vilagxo : village.
   regno : State.                     obe- : obey.
   imperio : empire.                  konfes- : confess, avow,
   polico : police.                         acknowledge, profess
   Kristo : Christ.                         (a religion, etc.).
   Lutero : Luther.                   enir- : enter.
   Kalvino : Calvin.                  ruza : sharp (cunning).
   germano : German.                  suficxa : sufficient.
   franco : Frenchman.                ordinara : ordinary.
   Rusujo : Russia.                   naiva : simple.
   provinco : province.               sagxa : wise.
   religio : religion.                severa : strict, severe.
   regimento : regiment.              justa : just, righteous.
   lokomotivo : engine.               egala : equal.
   logxio : box (opera),              fiera : proud.
         lodge (freemason, etc.).     energia : energetic.

La sxipanoj devas obei la sxipestron. Cxiuj logxantoj de regno estas
regnanoj. Urbanoj estas ordinare pli ruzaj, ol vilagxanoj. La Parizanoj
estas gajaj homoj. Nia urbo havas bonajn policanojn, sed ne suficxe
energian policestron. Luteranoj kaj Kalvinanoj estas Kristanoj. Germanoj
kaj francoj, kiuj logxas en Rusujo, estas Rusujanoj, kvankam ili ne
estas rusoj. Li estas nelerta kaj naiva provincano. La logxantoj de unu
regno estas samregnanoj, la logxantoj de unu urbo estas samurbanoj, la
konfesantoj de unu religio estas samreligianoj. Tiuj, kiuj havas la
samajn ideojn, estas samideanoj.

La regnestro de nia lando estas bona kaj sagxa regxo. Nia provincestro
estas severa, sed justa. Nia regimentestro estas por siaj soldatoj kiel
bona patro. Ili estas egale fieraj, kiel domestrino pri sia domo. Sur la
lokomotivo la lokomotivestro sidis sola. La imperiestro, akompanata de
la imperiestrino, jxus eniris en sian logxion.


                               LESSON 24.

                          Suffixes -ar-, -er-.

The suffix "-ar-" signifies a collection of the persons or things named,
as "arbo", a tree, "arbaro", a wood; "<DW25>", a human being, "homaro",
mankind; "militisto", a soldier (from "milito", war), "militistaro",
an army; "vorto", a word, "vortaro", a dictionary ("vortareto", a
vocabulary); "aro", a flock, "anaro", a company, troop.

"-er-" signifies a particle, or one of things of which the name denotes
a mass, as "greno", corn, "grenero", a grain of corn; "polvo", dust,
"polvero", a speck of dust; "pulvo", gunpowder, "pulvero", a grain
of gunpowder; "hajlo", hail, "hajlero", a hailstone; "negxo", snow,
"negxero", a snowflake; "koto", mud, "kotero", a speck of mud or dirt.


                              VOCABULARY.

   pulvo : gunpowder.                 sxafo : a sheep.
   sxtupo : step, stair.              fajro : fire.
   tegmento : roof.                   met- : put, set.
   herbo : grass.                     pasxt- : feed (cause to feed),
   bruto : brute, beast, head of cattl      pasture.
   lano : wool.                       sekv- : follow.
   persono : person.                  bar- : bar (obstruct).
   floreno : florin.                  batal- : battle, fight.
   sxilingo : shilling.               eksplod- : explode.
   penco : penny.                     brava : brave.
   glaso : a glass (tumbler).         kruta : steep.
   brando : brandy.                   hispana : Spanish.
   tuko : a cloth.                    vasta : vast, spacious.
   telertuketo : serviette.           precipe :  chiefly, particularly.
         [Footnote: See Lesson 45.]   preskaux : almost.
   sxnuro : cord.                     inter : between, among.
   sablo : sand.

Nia lando venkos, cxar nia militistaro estas granda kaj brava. Sur kruta
sxtuparo li levis sin al la tegmento de la domo. Mi ne scias la lingvon
hispanan, sed per helpo de vortaro hispana-germana mi tamen komprenis
iom vian leteron. Sur tiuj cxi vastaj kaj herboricxaj kampoj pasxtas sin
grandaj brutaroj, precipe aroj da bellanaj sxafoj. La vagonaro konsistis
preskaux nur el personvagonoj. Oni metis antaux mi mangxilaron, kiu
konsistis el telero, kulero, trancxilo, forko, glaseto por brando, glaso
por vino kaj telertuketo. Sur la maro staris granda sxipo, kaj inter la
sxnuregaro sidis cxie sxipanoj. Lia sekvantaro staris en la posto de la
logxio. Mallumaj montegaroj baras la vojon.

Floreno, sxilingo kaj penco estas moneroj. Sablero enfalis en mian
okulon. Unu fajrero estas suficxa por eksplodigi pulvon.


                               LESSON 25.

                              Suffix -ul-.

The suffix "-ul-" denotes a person characterised by the quality, etc.,
which the word expresses, as "justa", just, righteous, "justulo", one
who is just; "babili", to chatter, "babilulo", one who chatters, a
babbler; "avara", avaricious, "avarulo", a miser; "kun", with, "kunulo",
a companion.

                              VOCABULARY.

   legendo : legend.                  entrepren- : undertake.
   ombro : shadow.                    propra : own.
   rajto : right, authority.          avara : avaricious.
   profeto : prophet.                 potenca : powerful.
   mensogo : a lie.                   infekta : infectious.
   tagmangx- : dine.                  cxe : at, with.

Malricxa sagxulo tagmangxis cxe avara ricxulo. Malsagxulon cxiu batas.
Li estas mensogisto kaj malnoblulo. Timulo timas ecx sian propran
ombron. Tiu cxi maljunulo tute malsagxigxis kaj infanigxis. Unu
instruitulo entreprenis gravan sciencan laboron. Nur sanktuloj havas la
rajton enveni tien cxi. Li sola estas la grandulo, la potenculo. Gxi ne
estas la legendo pri la belulino Zobeido. Post infekta malsano oni ofte
bruligas la vestojn de la malsanulo. La malbeno de la profeto staras
super la kapo de maldankulo. Post kelkaj minutoj la kuragxulo eliris.
Cxiuj sanktuloj, helpu!


                               LESSON 26.

The following words, which have already been used in the previous
lessons, are always placed before nouns or pronouns, to show the
relation (of position, etc.) between the thing for which the noun stands
and another thing or an action.

   al : to, towards.                  laux : according to.
   apud : beside, near, by.           per : by means of, with.
   da : of (indefinite quantity).     post : after, behind.
   de : of from, by.                  pri : concerning, about.
   el : out of.                       por : for, for the sake of.
   en : in, into, within.             sen : without.
   ekster : outside.                  super : above, over.
   gxis : until, till, as far as.     sur : on, upon.
   inter : between, among.            tra : through.
   kontraux : against, opposite.      trans : across, on the other side.
   kun : (in company) with.           je (has no definite meaning).

(These words are called PREPOSITIONS, which means placed before).

The other simple prepositions are--

   anstataux : instead of.            po : at the rate of.
   antaux : before.                   pro : for (cause), owing to.
   cxe : at, with.                    preter : past, beyond, by.
   cxirkaux : about, around.          spite : in despite of.
   krom : besides, except.            sub : under.
   malgraux : notwithstanding,
         in spite of.

The prepositions "anstataux", "antaux" ("ol"), and "por" are also used
before Infinitive verbs, as "anstataux diri", instead of saying (to
say); "antaux ol paroli", before speaking; "por lerni", in order to
learn.

In Esperanto all the prepositions except "je" have a definite meaning,
and care must be taken to use the one which conveys the exact sense.
The same word cannot be used for "with" in the two sentences "He went
with his father" and "He cut it with a knife," or for "about" in "He
spoke about his child" and "They stood about the stove." In the first
example "with" his father is "kun", in company with, Li iris "kun"
sia patro, and "with" a knife is "per", by means of, Li trancxis gxin
"per" trancxilo. "About," in "about his child," is "pri," concerning,
Li parolis "pri" sia infano, but "about," in "about the stove," is
"cxirkaux," around, Ili staris "cxirkaux" la forno.

When we cannot decide which is the correct preposition to use in any
case, we may use "je," the only preposition which has no special meaning
of its own, or the preposition may be left out altogether, and "n"
added to the noun or pronoun, provided that no want of clearness ensue
(see Lesson 27), as Mi ridas "pro" lia naiveco, or, Mi ridas "je" lia
naiveco, or, Mi ridas lian "naivecon", I laugh at his simplicity.

When we wish to express "motion towards" something, and the preposition
does not of itself express it, "n" is added to the noun or pronoun, as
in the case of adverbs (see Lesson 12), "Li estas en la domo", He is in
the house; but, "Li iras en la domon", He is going into the house.

NOTE.--There are three cases in which the noun or pronoun takes "n".
(i.). When it is the "direct object" of the verb, as "Mi vidis lin",
I saw him. (ii.). To show "direction", as "Li iris en la gxardenon",
He went into the garden. (iii.). When the "preposition" is "left out".
This is usually done in the case of "dates" and expressions signifying
"duration" of time, as "Georgo Vasxington estis naskita la dudek-duan de
Februaro de la jaro mil sepcent tridek du", George Washington was born
the 22nd of February, 1732. "Vi restos tie cxi la tutan vivon (dum la
tuta vivo)", You will remain here your (the) whole life.

All the prepositions whose meaning allows of it can be used as
adjectives, adverbs, etc., by adding the proper endings, as from
"antaux", before, we get "antauxa", former, "antauxe", formerly or
previously, "antauxen", forward.

Prepositions are also joined to other words, and to prefixes or
suffixes, as "antauxdiri", to foretell; "apudmara urbo", a seaside town;
"senigi", to deprive of.

Sometimes the preposition is both prefixed to the verb and used after it
before the noun, as "Li eliris el la domo, kaj eniris en la gxardenon",
He went out of the house, and entered into the garden.


                               LESSON 27.

                                  Al.

"Al" signifies "to" or "towards" a person or place. It is also used
before the noun or pronoun which signifies "person" after such verbs as
"give, tell", etc., which take two objects in different relations to the
verb, as-- Give (to) him the book, "Donu al li la libron." Tell (to)
him the truth, "Diru al li la veron." Write (to) him a letter, "Skribu
al li leteron." In such cases we can say "Pardonu lin", Pardon him, if
the "thing" object is not mentioned, but we cannot say "Pardonu lin la
kulpon", Forgive him his fault; it must be "Pardonu al li la kulpon."
The pronoun with "al" is sometimes used instead of the possessive
(pronoun) adjective "mia", etc., as "Mi trancxis al mi la fingron",
for "Mi trancxis mian fingron", I cut my finger. "Sxi kombis al si la
harojn," instead of "Sxi kombis siajn harojn," She combed her hair.

"Al" is frequently used as a prefix as well as after the verb, as
"aldoni", to add; "alpreni", to adopt; "aligxi", to adhere; "aljugxi",
to award.

                              VOCABULARY.

   sorcxisto : sorcerer.              promes- : promise.
   detrancx- : cut off.               ambaux : both.

Sxi revenis al la palaco de sia patro. Ili ambaux iris al la urbestro.
Cxu mi ne faris al vi bonon? Sxi nenion al ili rakontis. Sxi skribis al
li leteron. Cxiutage li instruas al la homoj ion, kion ili ne scias. Ili
flugis al la suno. Unu fratino promesis al la alia rakonti al sxi, kion
sxi vidis kaj kio la plej multe placxis al sxi en la unua tago. Eble li
al vi pardonos. Sxi ne kredis al siaj propraj oreloj. Li ne sciis, ke
al sxi li devas danki la vivon. Si savis al li la vivon. La sorcxistino
detrancxis al la virineto de maro la langon.


                               LESSON 28.

                               Cxe. Apud.

"Cxe" indicates a certain "place, time", or "point of thought,
discourse", etc., as, "Li estis cxe mia patro", He was with my father,
or at my father's house. "Cxe la momento", At the moment. "Li estis cxe
la pordo", He was at the door, "Cxeesti", To be present.

"Apud" means "close by, beside." It applies to place only, as "La knabo
staris apud la patro", The boy stood by, or beside, the father.

                              VOCABULARY.

   fundo : bottom.                    halt- : stop, halt.
   brako : arm.                       ramp- : creep, crawl.
   torcxo : torch.                    plant- : (to) plant.
   serpento : serpent.                multekosta : precious,
   statuo : statue.                         valuable.
   saliko : willow.                   aux ... aux : either ... or.

Mi logxis cxe sxia patro. Gxi falis sur la fundon de la maro cxe la
rompigxo de la sxipo. Cxe lumo de torcxoj. Brako cxe brako. Kaptis lin
kelka timo cxe la penso. Nenio helpas; oni devas nur kuragxe resti cxe
sia opinio. Sxi ridis cxe lia rakontado. Cxe cxiu vorto, kiun vi diros,
el via busxo eliros aux floro aux multekosta sxtono.

Li haltis apud la pordo. La serpento rampis apud sxiaj piedoj. Kiam
li estis cxe mi, li staris tutan horon apud la fenestro. Mi logxis en
arbo apud via domo. Sxi plantis apud la statuo roza-rugxan salikon. La
apudvojaj arboj.


                               LESSON 29.

                                  En.

"En" means "in, inside;" when "n" is added to the noun which it
precedes, it means "into", as "Kie vi estas? Mi estas en la domo. Kien
vi iras? Mi iras en la gxardenon." Where are you? I am in the house.
Where are you going? I am going into the garden. "Malamiko venis en nian
landon", An enemy came into our country.

                              VOCABULARY.

   Hispanujo : Spain.                 muel- : grind.
   humoro : humour, temper.           turn- : turn.
   paco : peace.                      divid- : divide.
   pinglo : pin.                      do : then.
   nasko-tago : birthday.             gxuste : exactly, just.
   faruno : flour.                    kvazaux : as if.
   parto : part.

La birdo flugas en la cxambro ( = gxi estas en la cxambro, kaj flugas en
gxi). La birdo flugas en la cxambron ( = gxi estas ekster la cxambro,
kaj flugas nun en gxin). Mi vojagxas en Hispanujo. Mi vojagxas en
Hispanujon. Kion do fari en tia okazo? Mi estas en bona humoro. Li
murmuretis al la regxino en la orelon. En sekvo de tiu cxi okazo. Mi
preferus resti en paco tie cxi. Sxia naskotago estis gxuste en la mezo
de vintro. Li ekrigardis en la okulojn de la infano. Li estis bela
granda viro en la agxo de kvardek jaroj. En la dauxro de mia tuta vivo.
En la fino de la jaro. Mano en mano. Enirinte en la vagonon, sxi sidis
kvazaux sur pingloj. La greno mueligxas en farunon. Aleksandro turnigxis
en polvon. Li dividis la pomon en du partojn.


                               LESSON 30.

                           Inter. Ekster. El.

"Inter" means "between, among", or "amongst." It is largely used as a
prefix, as "interparoli", to converse; "internacia", international;
"interkonsento", agreement; "sin intermeti", to interfere.


"Ekster" means "out of, outside", as "ekster dangxero", out of danger.
It is used as a prefix, as "eksterordinara", extraordinary.

"El" means "out of". It applies (i.) to "place", signifying motion from,
as, "Mi eliris el la domo", I went out of the house. (ii.). "Chosen from
among", as, "Unu el miaj infanoj", One of (from among) my children.
(iii.). "Made out of", as, "Tiu cxi sxtofo estas farita el lano", This
cloth is made (out) of wool. "El" is used as a prefix, and means "out,
outright", or "thoroughly", as, "Elfosi", to dig out; "Ellerni", to
learn thoroughly.

                              VOCABULARY.

   kolono : column, pillar.           krono : crown.
   marmoro : marble.                  uzo : use.
   figuro : figure.                   okazo : occasion.
   muro : wall.                       alfabeto : alphabet.
   kanapo : sofa.                     divid- : divide (something).
   arto : art.                        produkt- : produce.
   viveco : liveliness.               interne : inside.

Inter Rusujo kaj Francujo estas Germanujo. Ili dividis inter si dekdu
pomojn. Inter la deka kaj dekunua horo matene. Inter la kolonoj staris
marmoraj figuroj. Apud la muro inter la fenestroj staris kanapo. Longe
ili parolis inter si. Cxe tiu cxi malsano unu horo povas decidi inter
vivo kaj morto. En la intertempo inter la paroloj oni produktas artajn
fajrojn.

Mi staras ekster la domo, kaj li estas interne. Li estas ekster la
pordo. Nun ni estas ekster dangxero. Li logxas ekster la urbo. Starante
ekstere, li povis vidi nur la eksteran flankon de nia domo. Li montris
eksteren en la mallumon. Mi lasis lin ekstere. La ekstero de tiu cxi
<DW25> estas pli bona, ol lia interno.

Li eliris el la urbo. Li estas jxus reveninta el la eksterlando. Kun
eksterordinara viveco sxi elsaltis el la vagono. Sxi metis al sxi
kronon el blankaj lilioj sur la harojn. Li faris uzon el la okazo. Tiuj
cxi nestoj estas farataj tute el tero. Sxi estis la plej kuragxa el
cxiuj. Jen vi elkreskis! Li eliris el la dormocxambro, kaj eniris en la
mangxocxambron. La esperanta alfabeto konsistas el dudek ok literoj.


                               LESSON 31.

                            Sur. Super. Sub.

"Sur" means "on, upon" (touching). "Li sidas sur la kanapo", He is
sitting on the sofa. Followed by the accusative (with "n") it means "on
to", as "Sidigxu sur la kanapon", Sit down on the sofa. "Influi sur la
karakteron", To have influence on the character.

"Super" means "over, above" (not touching). "Super la maro flugis la
nuboj", Over the sea floated the clouds. Followed by the accusative it
shows motion over and above a thing, as "Li jxetis sxtonon super la
muron", He threw a stone over the wall.

"Sub" means "under, underneath". "La hundo kusxis sub la tablo", The
dog lay under the table. With the accusative "sub" shows motion to and
beneath, as "La hundo kuris sub la tablon", The dog ran under the table.

                              VOCABULARY.

   aero : air.                        suprajxo : surface.
   sono : sound.                      sxultro : shoulder.
   benko : bench.                     ferdeko : deck.
   kato : cat.                        balanc- : swing (something).
   lito : bed.                        frap- : strike, slap.
   frukto : fruit.                    influ- : have influence on.
   genuo : knee.                      prem- : press.
   muso : mouse.                      nagx- : swim.
   muziko : music.                    forestanta : absent.
   ponto : bridge.                    nobla : noble (quality).
   sofo : sofa.                       alta : high.

Mi sidas sur segxo kaj tenas la piedojn sur benketo. Li revenis kun kato
sur la brako. Mi metis la manon sur la tablon. Li falis sur la genuojn.
Ne iru sur la ponton. Li jxetis sin malespere sur segxon. Li frapis lin
sur la sxultron, kaj premis lin malsupren sur la sofon. Mi sidigis min
sur la lokon de la forestanta hejtisto. La fruktoplantado devas influi
noblige sur tiujn, kiuj sia okupas je gxi.

Super la tero sin trovas aero. Liaj pensoj alte levigxis super la
nubojn. Sxi ricevis la permeson sin levi super la suprajxon de la maro.
Ili povis sin levi sur la altajn montojn alte super la nubojn. Li staras
supre sur la monto kaj rigardas malsupren sur la kampon. Sxi sidis sur
la akvo kaj balancigxis supren kaj malsupren.

El sub la kanapo la muso kuris sub la liton, kaj nun gxi kuras sub la
lito. Sxi ofte devis nagxi sub la akvon. Sub la sonoj de muziko ili
dancis sur la ferdeko. Ekfloris sub sxia rigardo la blankaj lilioj. Sxi
subigxis sub la akvon. Sxi suprennagxis cxe la subiro de la suno.


                               LESSON 32.

                          Tra. Trans. Preter.

"Tra" means "through", as "Tra la truo", Through the hole. "Tra la
mondo", Through the world.

"Trans" means "at the other side, across", as "Li logxas trans la
rivero", He lives on the other side of the river. With the accusative it
means "to the other side", as "Li nagxis trans la riveron", He swam to
the other side of (across) the river.


"Preter" means "past, by", or "beyond;" it conveys the idea of coming
up from behind and passing on in front, as "Mi pasis preter via frato",
or "Mi preterpasis vian fraton", I passed your brother. The difference
between "tra", "trans", and "preter" is clearly shown by the sentence
"Trapasinte la arbaron, li preterpasis la pregxejon kaj tiam transpasis
la riveron per la ponto", Having passed through the wood, he passed by
the church, and then passed over the river by the bridge.

                              VOCABULARY.

   kameno : hearth, fireside.         momento : moment.
   poto : pot.                        abato : abbot.
   kaldrono : cauldron, kettle.       penetr- : penetrate.
   vaporo : steam, vapour.            bol- : boil (as water boils).
   hirundo : swallow.                 turn- : turn (a thing or oneself).
   tunelo : tunnel.                   largxa : wide, broad.
   oceano : ocean.

Li estas tiel dika, ke li ne povas trairi tra nia mallargxa pordo.
Sxi rigardis supren tra la mallume-blua akvo. Tra la palrugxa aero
lumis la stelo de la vespero. La sonado de la sonoriloj trapenetras
malsupren al sxi. Ili traglitas inter la brancxoj. Sur la kameno inter
du potoj staras fera kaldrono; el la kaldrono, en kiu sin trovas (or
"trovigxas") bolanta akvo, eliras vaporo; tra la fenestro, kiu sin
trovas (or "trovigxas") apud la pordo, la vaporo iras sur la korton.

La hirundo flugis trans la riveron, cxar trans la rivero sin trovis
(or "trovigxis") aliaj hirundoj. Ili povas flugi sur sxipoj trans la
maron. "Kial Hanibalo iris trans la Alpojn? Cxar tiam la tunelo ne
estis ankoraux preter." Estas neeble, ke ili estu transirintaj trans la
oceanon. Cxio transturnigxis la fundo supren.

Ni pasis preter la stacio. En tiu cxi momento preteriras la abato.
Preterirante, mi demandis lin, cxu jam estas la dekdua horo. La muelilo
ne povas mueli per akvo preterfluinta.


                               LESSON 33.

                             Antaux. Post.

"Antaux" means "before" (time), "Ni revenos antaux Mardo", We shall
return before Tuesday, "in front of" (place), "Antaux la domo", Before
the house. Before verbs "antaux ol" is used, as "Lavu vin, antaux ol
mangxi", Wash (yourself) before eating.

"Post" means "after" (time), "behind" (place).

Care must be taken in using "antaux" and "post" to arrange the sentence
so that there can be no doubt as to whether time or place is referred
to. "He came before his father," in place or position, "i.e.", in front
of his father, is "Li venis antaux sia patro", but if "before in time"
is meant, it must be "Li venis antaux ol lia patro" ("venis"). "Li venis
post sia patro" means He came behind his father; if we mean "after his
father came" we may use "kiam", and say "Li venis post, kiam lia patro
venis".

To express "time past," "ago," "antaux" is used, as "Antaux tri tagoj",
Three days ago. "Antaux longe", A long time ago. "Antaux nelonge", Not
long ago.

To express "in" a time to come "post" is used, as I will come in three
days, "Mi venos post tri tagoj". "Post nelonge", In a short time.

                              VOCABULARY.

   pregxejo : church (place of        vek- : waken (someone).
         prayer).                     bala- : sweep.
   ordo : order.                      rauxka : hoarse.
   ricxeco : wealth.                  avida : eager, greedy.
   pasxo : step.                      ofte : often.
   pagxo : page.                      publike : publicly.

Antaux ili staris pregxejo. Antaux tiuj homoj estas inde paroli. Ofte
en la nokto sxi staris antaux la fenestro. Mi estas peka antaux vi.
Antaux unu horo. Antaux mallonge li vekigxis tre rauxka. Antaux nelonge
oni vendis la domon publike. Ne iru, antaux ol vi scias, ke cxio estas
en ordo. Mi devos lasi ilin elbalai la cxambron, antaux ol ni komencos
danci. Mi estis tie en la antauxa jaro. Antauxe mi neniam pensis pri
ricxeco. Estis al sxi, kiel la sorcxistino antauxdiris.

Li restis post la pordo. Iom post iom. Sxi komencis avide legi pagxon
post pagxo. Sxi rigardis post lin kun rideto. Post kelkaj minutoj
levigxis la suno. Sxi jxetis siajn brakojn posten kaj antauxen. Ni
restos kelkajn semajnojn en Parizo; poste ni vojagxos en Germanujon.


                               LESSON 34.

                          Dum. Gxis. Cxirkaux.

"Dum" means "during", as "Dum mia tuta vivo", During my whole life. It
is not much used as a preposition, that is, before a noun, "en la dauxro
de" being better, as "En la dauxro de mia tuta vivo", In (the duration
of) my whole life; or the preposition is omitted altogether, as "La
tutan tagon mi laboradis", I used to work all day long. "Dum", meaning
"while, whilst", is often used at the beginning of a sentence. "Dume"
means meanwhile, or, in the meantime.

"Gxis" means "till, until, up to, as far as". "Atendu gxis Sabato", Wait
until Saturday. "Iru gxis la rivero", Go as far as the river.

"Cxirkaux" means "about" or "around, somewhere near" (more or less).
"Ili ludis cxirkaux la arbo", They played around the tree. "Cxirkaux
Majo ni foriros", About May we shall go away.

                              VOCABULARY.

   koncerto : concert.                vitro : glass (material).
   flanko : side.                     globo : globe.
   sorto : fate.                      kolekt- : collect.
   radio : ray.                       prepar- : prepare.
   kupolo : cupola, dome.             pes- : weigh (something).
   rublo : rouble.                    ekzist- : exist.
   etagxo : story (of building).      pere- : perish.
   doloro : pain, ache.               proksime : near to.

Dum la tuta tago (aux, la tutan tagon) li restis sola. Dum (aux, en la
dauxro de) kelkaj monatoj, sxi ne eliradis el sia cxambro. Li dormis dum
la tuta koncerto (aux, la tutan koncerton). Dum dauxris la preparoj,
li estis gasto cxe la regxo. Dum li veturas sur la vojo al Grenada, en
Santa Fe estas decidata lia sorto.

Ili laboradis gxis profunda nokto. La telero de la pesilo mallevigxis
gxis la tero. Gxiaj radioj sin levadis gxis la kupolo. Pruntu al mi dek
rublojn gxis morgaux. Li laboradis de frua mateno gxis malfrua nokto. Li
batalos gxis la fino mem. Ni levadis nin cxiam pli kaj pli alte gxis la
kvara etagxo. Gxi ekzistos gxis la mondo pereos.

La regxo venis cxirkaux tagmezo en la vilagxon Reading. Cxirkaux la
mateno la ventego finigxis. Estos suficxe cxirkaux dek metroj. Cxiuj
kolektigxis cxirkaux la vitra globo. Oni povas rigardi tre malproksime
cxirkauxe. Cxirkauxe nagxis grandaj montoj de glacio. Li rigardis
cxirkauxen sur cxiuj flankoj.


                               LESSON 35.

                                De. Da.


"De" means "of", "from", or "by"; it denotes (i.) "possession", as "La
cxapelo de la patro", The father's hat; (ii.), "the agent of an action",
as "La letero estis skribata de Johano", The letter was written by John;
(iii.), "cause, Li mortis de febro", He died of fever; (iv.), "starting
point, from, since", as "De tiu tempo neniu lin vidis", (Starting) from
(since) that time nobody has seen him; "Li venis de Parizo", He came
from Paris.

"Da" means "of"; it is used after words signifying quantity, when the
noun following has a "general", not a "particular" sense, as "Dekduo
da kuleroj", A dozen spoons; "Funto da teo", A pound of tea; "Peco da
pano", A piece of bread; but if some particular tea, bread, etc., is
specified, "de" must be used, as "Funto de la teo", A pound of the tea;
"Peco de la pano", A piece of the bread. "La" cannot be used after "da."

                              VOCABULARY.

   placo : place, square.             peco : piece.
   velo : sail.                       sumo : sum.
   drapo : cloth.                     inko : ink.
   ovo : egg.                         najbaro : neighbour.
   kilometro : kilometre.             mezuro : measure,
   bordo : shore.                     sufer- : suffer.
   amaso : crowd.                     signif- : mean, signify.
   auxtuno : autumn.                  nigra : black.
   turo : tower.                      plena : full.
   cxevalo : horse.

La lumo de la luno. En la mezo de la placo staris domo. Li povis havi
la agxon de dekses jaroj. La tempo de ilia vivo estas ankoraux pli
mallonga, ol de nia. Ili sin levis de apud la tablo. Mi pensis, ke vi
de tie jam ne revenos. La sxipanoj demetis la velojn. Li deiris de la
cxevalo.

Glaso de vino estas glaso, en kiu antauxe sin trovis vino, aux kiun oni
uzas por vino; glaso da vino estas glaso plena je vino. Alportu al mi
metron da nigra drapo. (Metro de drapo signifus metron, kiu kusxis sur
drapo, aux kiu estas uzata por drapo). Mi acxetis dekon da ovoj. Tiu
cxi rivero havas ducent kilometrojn da longo. Sur la bordo de la maro
staris amaso da homoj. Multaj birdoj flugas en la auxtuno en pli varmajn
landojn. Sur la arbo sin trovis multe (aux multo) da birdoj. Kelkaj
homoj sentas sin la plej felicxaj, kiam ili vidas la suferojn de siaj
najbaroj. En la cxambro sidis nur kelke da homoj. "Da" post ia vorto
montras, ke tiu cxi vorto havas signifon de mezuro.

Gxi estas bela peco da sxtofo. Sur la teleron li metis milojn da
pecoj da argxento. La lumoj brilas kiel centoj da steloj. Knabo
acxetis boteleton da inko. Ili konstruas turetojn enhavantajn multe da
cxambretoj. Li donis al ili grandan sumon da mono.


                               LESSON 36.

                             Per. Kun. Sen.

"Per" and "kun" represent different uses of our word "with," so care
must be taken to use the correct word.

"Per" signifies "by means of"; it denotes the "instrument" by means of
which something is done, as "Per hakilo ni hakas", By means of an axe we
chop.

"Kun" means "in company with, accompanying". "Li iros kun mi", He will
go with me.

"Sen" means "without" as "Teo sen sukero", Tea without sugar. It is used
as a prefix to denote absence of something, as "sen-utila", without
use, useless (compare with "mal", which denotes the exact opposite;
"malutila" means "harmful, noxious").

                              VOCABULARY.

   envio : envy.                      folio : leaf.
   sxauxmo : foam, froth.             fadeno : thread.
   fisxo : fish.                      lud- : play.
   vosto : tail.                      pentr- : paint.
   pentrajxo : painting.              flar- : smell (something).
   regxido : prince (king's son).     pel- : drive.
   princo : prince.                   kovr- : cover.
   ondo : wave.                       cxes- : cease.
   membro : member.                   mov- : move (something).
   tataro : Tartar.                   kune : together.

Mi mangxas per la busxo, kaj flaras per la nazo. Sxi surpasxis per piedo
sur la serpenton. Gxi enkovris la belegan lilion per blanka sxauxmo. La
korpo finigxis per fisxa vosto. Cxiuj muroj estas ornamitaj per grandaj
pentrajxoj. Per tie cxi, kaj ne per alia vojo, la sxtelisto forkuris.
Per kia maniero oni povas veni en la landon de oro? Per tia maniero. Per
unu vorto. La stelo Venus ekbrulis per envio.

Sxi volis ludi kun ili, sed kun teruro ili forkuris. Kun kia atento
sxi auxskultis tiujn cxi rakontojn! La plej bela el ili estis la juna
regxido kun la grandaj nigraj okuloj. Tien cxi alnagxis la virineto de
maro kun la bela princo. Kun plezuro. Kun cxiu jaro la nombro de la
membroj rapide kreskis.

La tataro restis sen bona cxevalo kaj sen mangxo. Li preskaux sen vivo
estis pelata de la ondoj. Ili teksis per cxiuj fortoj, sed sen fadenoj.
Li senvorte obeis. La folioj sin movis (or "movigxis") sencxese. Li
kreis sennombrajn birdojn.


                               LESSON 37.

                               Por. Pro.

"Por" means "for, in order to, for the purpose of, for the benefit of",
as "Li acxetis inkon por skribi", He bought ink in order to write. Por
is one of the three prepositions used before verbs in the Infinitive.

"Pro" means "for, because of, on account of, for the sake of" (cause),
as "Li demandis sxin, pro kio sxi ploras", He asked her, for what
(reason or cause) she weeps.

"Por" looks "forward" to the aim or purpose of the action, to that which
comes after the action, while "pro" looks "back" to what came before
the action and caused it to be done, as "Mi mangxas" pro "malsato" por
"vivi", I eat because of hunger in order to live.


                              VOCABULARY.

   ofico : office.                    vend- : sell.
   mastro : master.                   konvink- : convince.
   kafo : coffee.                     kontenta : content, pleased.
   bieno : property.                  sata : satiated.
   kauxzo : cause.

Li sin kuracis por resanigxi. Sxi havis multege por rakonti. Li iris
en la pregxejon, por fari la konfeson. Por iel pasigi la tempon. Neniu
pli bone tauxgas por sia ofico, ol li. Li uzis cxiajn siajn fortojn por
kontentigi sian mastron. Por mi estas tute egale, kie ajn mi logxas.
Prenu (la pagon) por la kafo.

Li mortis pro (aux, de) malsato. Mi havis tre bonan bienon, kiu
estis vendita pro sxuldoj. Pro la cxielo, ne faru tion cxi. Li estis
konvinkita, ke li pro si ne devas timi. Pro tio cxi Venus lumas pli
forte, ol multaj aliaj steloj. Cxu pro tio, aux cxu pro ia alia kauxzo,
mi ne scias.


                               LESSON 38.

                               Pri. Laux.

"Pri" means "concerning, in regard to, about", as "Ni parolis pri nia
amiko", We spoke about or concerning our friend.

"Pripensi", to think about, to consider. "Priparoli", to speak about.
"Priskribi", to describe.

"Laux" means "according to, in accordance with", as "Laux mia opinio",
According to (or, in) my opinion.

"Lauxlonge", lengthways.

                              VOCABULARY.

   konko : shell                      afero : affair, matter.
   komando : command.                 honesteco : honesty.
   eksterajxo : exterior.             konvena : suitable, proper,
   portreto : portrait.                     respectable.
   boneco : goodness.                 songx- : dream.
   fojo : time.                       sxajn- : seem, appear.

Sxi volis kredi, ke la hebreo parolas pri iu alia. Nun la virino havas
cxion, sxi pri nenio povas peti. Pri tio cxi ne pensu. Tion oni vere
ne povas diri pri vi. Estis ankoraux multaj aferoj, pri kiuj ili volis
scii. Li ne povis ecx songxi pri sxi. Sxi demandadis pri tio la maljunan
avinon.

Mi restas tie cxi laux la ordono de mia estro. Li ekiris laux tiu
cxi rivero. Ili havis la permeson supreniri cxiufoje laux sia volo.
Sxi povis laux sia placxo fosi kaj planti. La konkoj sin fermas kaj
malfermas laux la fluo de la akvo. Laux sia eksterajxo li sxajnis
konvena <DW25>. Laux la komando "tri" vi ekpafos sur la arbon. La pli
juna filino estis la plena portreto de sia patro laux sia boneco kaj
honesteco.


                               LESSON 39.

                       Kontraux. Anstataux. Krom.

"Kontraux" means "against, opposite", or "in opposition to" as "Li
kuragxe batalis kune kun ni kontraux niaj malamikoj", He courageously
fought with us against our enemies. It is also used in the sense
of "overlooking", as "La fenestro kontraux la strato", The window
overlooking the street; and of "facing", as "Vizagxo kontraux vizagxo",
Face to face. "Kontrauxdiri", to contradict.

"Anstataux" means "instead of, in the place" of, as "Mi iris Londonon
anstataux Parizon", I went to London instead of to Paris. "Mi iris
hieraux anstataux morgaux", I went yesterday instead of to-morrow.
"Anstataux piediri, li veturis", Instead of going on foot, he drove.
"Anstatauxi", to take (or, be in) the place of; "anstatauxigi", to put
in the place of, to replace (by).

"Krom" means "not including, in addition to, besides", as "En la cxambro
estis neniu krom li", In the room there was nobody except him. "La knabo
estas granda, kaj krom tio, li estas bona". The boy is tall, and besides
that, he is good.


                              VOCABULARY.

   rimedo : a means, remedy.          sukero : sugar.
   kutimo : custom.                   kremo : cream.
   profesoro : professor,             prepozicio : preposition.
   reflektoro : reflector.            vokalo : vowel.
   fiancxo : betrothed.               abomeno : disgust.
   flanko : side.                     ordinara : ordinary.
   teo : tea.

Vi havas rimedojn kontraux cxiuj malsanoj. Kion povas fari li sola
kontraux cent homoj? Kontraux sia kutimo, la profesoro nenion diris. Gxi
flugis kontraux la reflektoron. Kontraux sia propra volo sxi tion cxi
konfesis. Li eksentis ian abomenon kontraux si. La kontrauxa flanko. Ili
sidigxis unu kontraux la alia. Sxi estis maljusta kontraux li. Kontraux
la ordinaro, la nombro de la dancantoj estis granda.

Anstataux li, oni sendis lian fraton. Anstataux eliri, li restis en la
domo. Okulo anstataux okulo, kaj dento anstataux dento. Anstataux kafo
li donis al mi teon kun sukero sed sen kremo. Anstataux "la" oni povas
ankaux diri "l'" (sed nur post prepozicio, kiu finigxas per vokalo).

En la salono staris neniu krom li kaj lia fiancxino. Krom la malplena
teksilo nenio estis. Krom ni mem, ni havis tre malmulte por enporti. Sxi
volis havi, krom la rugxaj floroj, nur unu belan statuon. Cxiuj dormis,
krom la direktilisto apud sia direktilo. Krom la membroj alveturas multe
da gastoj.


                               LESSON 40.

                        Malgraux. Spite. Po. Je.

"Malgraux" means "in spite of", "notwithstanding", as "Li sukcesis
malgraux cxio", He succeeded in spite of everything.

"Spite" is a stronger expression than "malgraux"; it means in defiance
of all opposition, despite, as "Li faris tion, spite la malpermeso", He
did that, in spite of being forbidden.


"Po" means "at the rate of", as "Mi acxetis dekduon da ovoj po unu
penco", I bought a dozen eggs at (the rate of) a penny (each).
"Poduone", by halves. "Po grande", wholesale; "po malgrande", retail.

As already said (see Lesson 26), "je" is the only preposition which has
no meaning of its own. It is used when a preposition is needed, and none
of the others properly expresses the idea, as "La krucxo estas plena je"
(or, "de") "akvo", The jug is full of water. "Mi enuas je la hejmo", I
am tired of home.

                              VOCABULARY.

   mastrumajxo : household affairs.   honoro : honour.
   fungo : mushroom.                  libereco : freedom, liberty.
   senco : sense, meaning.            kulpo : fault.
   regulo : rule.                     simila : similar, like.
   klareco : clearness.               komuna : common to.
   akuzativo : accusative.            kri- : cry.
   nobeleco : nobility (of birth).    sopir- : sigh for, long for.
                                      ekzemple : for example.

Li multe laboris, sed malgraux cxio, li ne sukcesis. Estis ankoraux
suficxe varme, malgraux ke la suno staris malalte. Ili estos severe
punataj, se ili, malgraux la malpermeso, pekos kontraux la libereco de
la vojo. Spite cxiuj miaj penoj por malhelpi lin, li foriris.

Por miaj kvar infanoj mi acxetis dek du pomojn, kaj al cxiu el la
infanoj mi donis po tri pomoj. Ili povas kosti po tri gxis kvin
sxilingoj. Tiu cxi libro havas sesdek pagxojn; tial se mi legos en cxiu
tago po dekkvin pagxoj, mi finos la tutan libron en kvar tagoj. Mi
acxetis kvar librojn po ses pencoj.

Ni estis nur okupitaj je kelkaj mastrumajxoj. La konstruo estas simila
je fungo. Ili forkuris, kiam la virino ekkriis je ili. Je la vespero la
cxielo kovrigxis je nuboj. El timo je Karagara mi forkuris. Sxi estis
tre fiera je sia nobeleco. La hundo sincere malgxojis je li. Neniu el
ili estis tiel plena je deziroj, kiel la plej juna knabino. Je vorto de
honoro.

                                  40A.

Se ni bezonas uzi prepozicion, kaj la senco ne montras al ni, kian
prepozicion uzi, tiam ni povas uzi la komunan prepozicion "je." Sed
estas bone uzadi la vorton "je" kiel eble pli malofte. Anstataux la
vorto "je" ni povas ankaux uzi akuzativon sen prepozicio.--Mi ridas
je lia naiveco (aux, mi ridas pro lia naiveco; aux mi ridas lian
naivecon).--Je la lasta fojo mi vidas lin cxe vi (aux, la lastan
fojon).--Mi veturis du tagojn kaj unu nokton.--Mi sopiras je mia perdita
felicxo (aux, mian perditan felicxon).--El la dirita regulo sekvas, ke
se ni pri ia verbo ne scias, cxu gxi postulas post si la akuzativon
(t.e.=tio estas, cxu gxi estas aktiva) aux ne, ni povas cxiam uzi la
akuzativon. Ekzemple, ni povas diri "obei al la patro" kaj "obei la
patron" (anstataux, "obei je la patro"). Sed ni ne uzas la akuzativon
tiam, kiam la klareco de la senco tion cxi malpermesas; ekzemple: ni
povas diri "pardoni al la malamiko" kaj "pardoni la malamikon," sed ni
devas diri cxiam "pardoni al la malamiko lian kulpon."


                               LESSON 41.

                         Suffixes -ajx-, -ec-.

"-ajx-" denotes a "thing" (i.) "made from" or "of" the substance named,
or (ii.) having the "quality" or "character" named, or (iii.) "resulting
from" the action expressed by the word to which it is added, as "Ovo",
an egg, "ovajxo", something made of eggs, an omelette; "Mirinda",
wonderful, "mirindajxo", a wonderful thing, a wonder; "Trovi", to find,
"trovajxo" (or, "trovitajxo"), a thing found.


"-ec-" denotes "quality"; it forms the name of a quality; as, "Bona",
good; "boneco", goodness. "Ricxa", rich; "ricxeco", richness. "Akurata",
accurate, prompt; "akurateco", accuracy. "Mola", soft; "molajxo", a soft
thing; "moleco", softness. "Amiko", a friend; "amikajxo", a friendly
act; "amikeco", friendliness, friendship. "Eco", quality.

                              VOCABULARY.

   kuko : cake.                       lago : lake.
   ligno : wood (substance).          objekto : object, thing.
   alkoholo : alcohol.                tren- : drag.
   araneo : spider.                   fotograf- : photograph.
   ceremonio : ceremony.              konfit- : preserve with sugar.
   heroo : hero.                      pak- : pack.
   frandajxo : a dainty.              la  ceteraj : the rest, remainder.
   acido : acid.                      mirinda : wonderful.
   vinagro : vinegar.                 peza : heavy.
   sulfuro : sulphur.                 oportuna : convenient.
   azotacido : nitric acid.

La fotografisto fotografis min, kaj mi sendis mian fotografajxon al mia
patro. Vi parolas sensencajxon, mia amiko. Mi trinkis teon kun kuko kaj
konfitajxo. Akvo estas fluidajxo. Mi ne volis trinki la vinon, cxar gxi
enhavis en si ian malklarajxon. Sur la tablo staris diversaj sukerajxoj.
Mi mangxis bongustan ovajxon. Kiam mi ien veturas, mi neniam prenas
kun mi multon da pakajxo. Glaciajxo estas dolcxa glaciigita frandajxo.
La tuta suprajxo de la lago estis kovrita per nagxantaj folioj kaj
diversaj aliaj kreskajxoj. La lignisto vendas lignon, kaj la lignajxisto
faras tablojn, segxojn kaj aliajn lignajn objektojn. Mi uzas nenian
alkoholajxon. Lia maljuna patrino kondukis la mastrajxon de la domo.
"Malbonan eksterajxon li havis," respondis la hebreo. Sxi pripensis la
faritajxojn de la tago pasinta. Gxi estas tiel malpeza, kiel araneajxo.
La trenajxo de la vesto estis longa. Ili sin movas, kiel vivaj estajxoj.


Li amas tiun cxi knabinon pro sxia beleco kaj boneco. Lia heroeco tre
placxis al mi. Mi vivas kun ili en granda amikeco. Ni estas ja en la
proksimeco de la rivero. Tio cxi estas la plej grava eco. Kortega
ceremonio postulas maloportunecon. La ricxeco de tiu cxi <DW25> estas
granda, sed lia malsagxeco estas ankoraux pli granda.

En tiuj cxi boteletoj sin trovas (trovigxas) diversaj acidoj, vinagro,
sulfuracido, azotacido kaj aliaj. La acideco de tiu cxi vinagro estas
tre malforta. Via vino estas nur ia abomena acidajxo. Tiu cxi granda
altajxo ne estas natura monto. La alteco de tiu monto ne, estas tre
granda.


                               LESSON 42.

                      Suffixes -ej-, -uj-, -ing-.

The suffix "-ej-" denotes a "place specially used" for a certain
purpose, as "Tombo", a tomb; "tombejo", a cemetery. "Cxevalo", a horse;
"cxevalejo", a stable. "Mallibera," captive "malliberejo", a prison.

"-uj-" denotes that which "contains" or "produces", or "bears" (as
countries, fruit-trees, receptacles, etc.), as "Anglo", an Englishman:
"Anglujo", England. "Hispano", a Spaniard; "Hispanujo" Spain ("lando"
is also used, as "Skotlando"). "Pomo", an apple; "pomujo", an apple
tree ("arbo" is also used, as "pomarbo"). "Abelo", a bee; "abelujo", a
beehive. "Sukerujo", a sugar-basin; "Ujo", a receptacle.

"-ing-" signifies a "holder, case", or "sheath" for one thing, as
"Fingro", a finger; "fingringo", a thimble. "Piedo", a foot; "piedingo",
a stirrup. "Glavo", a sword; "glavingo", a sword-sheath. "Ingo", a
sheath.

                              VOCABULARY.

   skatolo : box.                     objekto : object, thing.
   hufo : hoof.                       glavo : sword,
   pantalono : trousers.              konsil- : counsel, advise.
   cigaro : cigar.                    sxvit- : sweat, perspire.
   tubo : tube.                       sorb- : absorb.
   monahxo : monk.                    ban- : bathe (oneself or another).
   magazeno : magazine, warehouse.

La domo, en kiu oni lernas, estas lernejo, kaj la domo, en kiu oni
pregxas, estas pregxejo. La kuiristo sidas en la kuirejo. La kuracisto
konsilas al mi iri en sxvitbanejon. La cxevalo metis unu hufon sur
serpentejon. La virino promenadis tra belegaj arbaroj kaj herbejoj. Li
venis en sian logxejon. Li haltis apud la pordego de la monahxejo.

La rusoj logxas en Rusujo, kaj la germanoj en Germanujo. Mia skribilaro
konsistas el inkujo, sablujo, kelke da plumoj, krajono, kaj inksorbilo.
En la posxo de mia pantalono mi portas monujon, kaj en la posxo de mia
surtuto mi portas paperujon; pli grandan paperujon mi portas sub la
brako. Metu sur la tablon la sukerujon, la teujon, kaj la tekrucxon.

Magazeno, en kiu oni vendas cigarojn, aux cxambro, en kiu oni tenas
cigarojn, estas cigarejo; skatoleto aux alia objekto, en kiu oni tenas
cigarojn, estas cigarujo; tubeto, en kiun oni metas cigaron, kiam oni
gxin fumas, estas cigaringo. Skatoleto, en kiu oni tenas plumojn, estas
plumujo, kaj bastoneto, sur kiu oni tenas plumon por skribadi, estas
plumingo. En la kandelingo sidis brulanta kandelo.


                               LESSON 43.

                   Ge-, bo-, -id-, pra-, -cxj-, -nj-.

The prefix "ge-" signifies "both sexes taken together", as "gepatroj",
parents. "Gefratoj", brothers and sisters. "Geregxoj", king and queen
(the word formed is, of course, always plural).

The prefix "bo-" denotes "relationship by marriage", as "bopatro",
father-in-law; "bofilo", son-in-law.

The suffix "-id-" signifies the "offspring" or "descendant", as "Regxo"
a king; "regxido", a king's son, a prince. "Kato", a cat; "katido", a
kitten. "Sxafo", a sheep; "sxafido", a lamb.

The prefix "pra-" means "of generations ago, great-, grand-", as,
"avo", grandfather; "pra-avo", great-grand-father. It is also used
for descendants, as "pra-nepo", great-grandson. "Praa", primitive or
primeval.

The suffix "-cxj-" is added to men's names and "-nj-" to women's names
to form "pet names", part of the name being left out, as "Petro", Peter
; "Pecxjo", Pete. "Klaro", Clara; "Klanjo", Clarrie. "Pacxjo" (from
"patro"), papa; "panjo", mamma.

                              VOCABULARY.

   altaro : altar.                    gratul- : congratulate.
   parenco : relation.                deven- : originate, descend from.
   doktoro : doctor (law, etc.).      adres- : address (a letter).
   stato : state, condition.          telegraf- : telegraph.
   koko : cock.

Patro kaj patrino kune estas nomataj gepatroj. Petro, Anno, kaj
Elizabeto estas miaj gefratoj. Gesinjoroj N. hodiaux vespere venos al
ni. La gefiancxoj staris apud la altaro. Mi gratulis telegrafe la junajn
geedzojn. La geregxoj forveturis Kordovon. Sxi edzinigxis kun sia kuzo,
kvankam sxiaj gepatroj volis sxin edzinigi kun alia persono.

La patro de mia edzino estas mia bopatro, mi estas lia bofilo, kaj mia
patro estas la bopatro de mia edzino. Cxiuj parencoj de mia edzino estas
miaj boparencoj, sekve sxia frato estas mia bofrato, sxia fratino estas
mia bofratino; mia frato kaj fratino (gefratoj) estas la bogefratoj de
mia edzino. La edzino de mia nevo, kaj la nevino de mia edzino estas
miaj bonevinoj. Virino, kiu kuracas, estas kuracistino; edzino de
kuracisto estas kuracistedzino. La doktoredzino A. vizitis hodiaux la
gedoktorojn P. Li ne estas lavisto, li estas lavistinedzo.

La filoj, nepoj kaj pranepoj de regxo estas regxidoj. La hebreoj estas
Izraelidoj, cxar ili devenas de Izraelo. Cxevalido estas nematura
cxevalo, kokido nematura koko, bovido nematura bovo, birdido nematura
birdo. Tiu bela tero trovis sin en tre praa stato.

Johanon, Nikolaon, Erneston, Vilhelmon, Marion, Klaron kaj Sofion iliaj
gepatroj nomas Johancxjo (aux Jocxjo), Nikolcxjo (aux Nikocxjo, aux
Nicxjo), Ernecxjo (aux Ercxjo), Vilhelcxjo (aux Vilhecxjo, aux Vilcxjo,
aux Vicxjo), Manjo (aux Marinjo), Klanjo kaj Sonjo (aux Sofinjo).


                               LESSON 44.

                      Suffixes -ebl-, -ind-, -em-.

These three suffixes are used to form adjectives.

"-ebl-" means "possible to be" what the word to which it is added
signifies, as "Vidi", to see; "videbla", able to be seen; "Auxdi", to
hear; "auxdebla", able to be heard, audible; "Movi", to move; "movebla",
movable; "Ebla", possible; "eble", possibly.

"-ind-" means "worthy of" what the word denotes, as "Honoro", honour;
"honorinda", honourable, worthy of honour; "Honti", to be ashamed;
"hontinda", shameful; "Indo", worth; "inda", worthy of.

"-em-" means having an "inclination towards" or "propensity" for, or
"being disposed towards" something as "Forgesi", to forget; "forgesema",
forgetful; "Servi" to serve; "servema", willing to serve, obliging.
"Ema" fond of.

The difference between the three suffixes is shown by the following
words:--

"Kredebla", possible of belief; "kredinda", worthy of belief; "kredema",
having a tendency to believe readily, credulous.

"Legebla", able to be read; "leginda", worthy of being read; "legema",
fond of reading, inclined to read.

                              VOCABULARY.

   sxtalo : steel.                    memor- : remember.
   spirito : spirit,                  ekscit- : excite.
   bagatelo : trifle.                 vengx- : revenge.
   fleks- : bend.                     kredeble : probably.
   lauxd- : praise.                   kompreneble : of course.
   renvers- : turn over.

Sxtalo estas fleksebla, sed fero ne estas fleksebla. Ne cxiu kreskajxo
estas mangxebla. Vitro estas rompebla kaj travidebla. Via parolo
estas tute nekomprenebla, kaj viaj leteroj estas cxiam skribitaj tute
nelegeble. La mallumo estas netrapenetrebla. Li rakontis al mi historion
tute nekredeblan. Eble mi povos helpi al vi. Cxu vi amas vian patron?
Kia demando! kompreneble, ke mi lin amas. Mi kredeble ne povos veni al
vi hodiaux, cxar mi pensas, ke mi mem havos hodiaux gastojn. La tablo
staras malrekte kaj kredeble baldaux renversigxos. Li faris sian eblon.

Li estas <DW25> ne kredinda. Via ago estas tre lauxdinda. Tiu cxi grava
tago restos por mi cxiam memorinda. Gxi estas vesto de granda indo. Gxi
ne estas inda je danko. La sxipanaro montrigxas ne inda je sia estro.

Lia edzino estas tre laborema kaj sxparema, sed sxi estas ankaux tre
babilema kaj kriema. Li estas tre ekkolerema, kaj ekscitigxas ofte
cxe la plej malgranda bagatelo, tamen li estas tre pardonema, li ne
portas longe la koleron, kaj li tute ne estas vengxema. Li estas tre
kredema, ecx la plej nekredeblajn aferojn, kiujn rakontas al li la plej
nekredindaj homoj, li tuj kredas. Li estas tre purema, kaj ecx unu
polveron vi ne trovos sur lia vesto. Li estas bonega knabo, sed tre ema
kredi spiritojn.


                               LESSON 45.

                              Dis-, -um-.

The prefix "dis-" denotes separation or scattering, as "Jxeti", to
throw; "disjxeti", to scatter. "Sxiri", to tear; "dissxiri", to tear
into bits. "Doni", to give; "disdoni", to distribute.

The suffix "-um-" has no definite meaning. It is used in only a few
words, of which the most important are:--

   aerumi      (from  "aero", air), to expose to the air.
   ventumi     (  "   "vento", wind), to fan.
   kolumo      (  "   "kolo", neck), collar.
   manumo      (  "   "mano", hand), cuff.
   butonumi    (  "   "butono", button), to button.
   gustumi     (  "   "gusto", taste), to taste (something).
   komunumo    (  "   "komuna", common), a community.
   krucumi     (  "   "kruco", cross), crucify.
   malvarmumi  (  "   "malvarma", cold), take cold.
   mastrumi    (  "   "mastro", master), keep house.
   plenumi     (  "   "plena", full), fulfil.
   brulumo     (  "   "bruli", burn), inflammation.
   kalkanumo   (  "   "kalkano", heel), heel of boot.

                              VOCABULARY.

   rezultato : result.                sxir- : tear.
   angulo : angle, corner.            kvankam : although.
   tolo : linen.                      simila : similar.
   cxemizo : shirt.                   grava : important.
   ating- : attain, reach to.

Ni cxiuj kunvenis por priparoli tre gravan aferon; sed ni ne povis
atingi ian rezultaton, kaj ni disiris. Malfelicxo ofte kunigas la
homojn, kaj felicxo ofte disigas ilin. Mi dissxiris la leteron, kaj
disjxetis gxiajn pecetojn en cxiujn angulojn de la cxambro. Post tio cxi
oni disiris hejmen. La vojo disiris en kelkaj direktoj.

Mi volonte plenumis lian deziron. En malbona vetero oni povas facile
malvarmumi. Li disbutonumis la superveston. Sxi ludis kun sia ventumilo.
Cxemizojn, kolumojn, manumojn, kaj ceterajn similajn objektojn oni nomas
tolajxo, kvankam ili ne cxiam estas faritaj el tolo.

The suffixes "-on-, -obi-, -op-," have already been explained in Lesson
9.

                                 -Acx-

A new suffix "-acx-" has gradually come into use during the past few
years. Its meaning is well shown in the following examples:--"Domo",
house; "domacxo", hovel. "Virino", woman; "virinacxo", hag. "Ridi", to
laugh; "ridacxi", to grin (maliciously). "Cxevalo", horse; "cxevalacxo",
a sorry nag, a screw. "Obstina", persistent, stubborn; "obstinacxa",
pig-headed. "Popolo", a people; "popolacxo", populace. "Morti", to die;
"mortacxi", to die the death. "Lingvo", language; "lingvacxo", a jargon.

This suffix should only be used sparingly.


                      JOINING WORDS. CONJUNCTIONS.

Certain words are used merely to join words or sentences. Those already
learned are:--

   kaj : and.                         cxu : whether.
   sed : but.                         ke : that.
   cxar : because, for.               kvazaux : as if.
   ankaux : also.                     kvankam : although.
   ol : than.                         almenaux : at least.
   se : if.                           tamen : however.
   aux : or.                          do : then, therefore.

The following are also useful:--

   kaj ... kaj : both ... and.        nek ... nek : neither ... nor.
   aux ... aux : either ... or.       ecx se : even if.
   cxu ... aux : whether ... or.      same kiel : the same as.
   cxu ... cxu : whether ... whether.

                      EXCLAMATIONS. INTERJECTIONS.

The following are simply exclamations of joy grief, surprise, etc.:--

   ah! : aha! ah!                     kia! : what!
   ha! : ah!                          bone! : good! all right!
   he! : halloo!  hey!                brave! : bravo!
   hm! : hm! humph!                   hura! : hurrah!
   ho! : oh!                          vere! : truly!
   oho! : ho!                         efektive! : really!
   ho ve! : alas!                     adiaux! : goodbye!
   for! : away!                       bonvenu! : welcome!
   fi! : for shame!                   kompreneble! : of course!
   nu! : well (now)!                  vivu! : long live!
   nu do! : well (now) then!          antauxen! : forward!
   ja! : indeed!                      cxu vere? : is it true?
   jen! : there! look! behold!        cxu ne? : is it not?
   bis! : again! encore!

                            COMPOUND WORDS.

It is often convenient to form compound words, as "posxtkarto",
"forpeli", "cxiuminute", "stacidomo", "senmove", "telertuketo". When
this is done, the word expressing the principal idea is placed last.

Generally it is sufficient to use the "root" of the qualifying word, but
if the sound or sense requires it, the whole word is taken, as "unutaga"
means "of one day"; "unuataga", "of the first day."


                   *       *       *       *       *


                 ARRANGEMENT OF WORDS IN THE SENTENCE.

In English the sense often depends entirely on the order of the words,
e.g., the sentence "John saw George" would mean something quite
different if reversed--"George saw John." But in Esperanto, thanks to
the accusative "n", the endings "a" and "e" for participles, and the
pronoun "si", the order of words may be varied without altering the
sense. "Georgon vidis Johano" means exactly the same as "Johano vidis
Georgon."

But though the meaning can in most cases be understood whatever the
order of the words, it is best to adopt the simplest arrangement, and
to follow the natural course of thought, which is, first, that about
which we think, then that which we think about it. English students may
frame their sentences exactly as they would in their own language. In
Esperanto, as in English, the arrangement is sometimes altered, either
for emphasis, as "Lauxdata estu Dio!" Praised be God!; or to please the
ear, as "Oni min admiras", instead of "Oni admiras min", People admire
me.

"Note".--Care must be taken in placing the word "ne." Its usual place is
before the verb, when it negatives the whole sentence. Study the effect
of placing "ne" in different positions in the sentence "Mi deziras vidi
Johanon kaj lian fraton", I wish to see John and his brother:--

(i.). "Mi ne deziras vidi Johanon kaj lian fraton", I do not wish to see
John and his brother.

(ii.). "Mi deziras ne vidi Johanon kaj lian fraton", I wish not to see
John and his brother, "i.e.", I wish to avoid seeing them.

(iii.). "Mi deziras vidi ne Johanon, sed lian fraton", I wish to see not
John, but his brother.

(iv.). "Mi deziras vidi Johanon kaj ne lian fraton", I wish to see John
and not his brother.

"Ne tute" means "not quite," while "tute ne" means "not at all."

"Jam ne" means "no longer." "Not yet" is "ankoraux ne".

Words which are already international, such as "microscope, telephone,
automobile", etc., are adopted unchanged, except as to the spelling and
termination, as "mikroskopo, telefono, auxtomobilo."

                      WORDS USED WITH THE OBJECT.

As already said, when an adjective or participle (or a noun) is added to
the object simply as a describing word, it takes "n" like the object, as
"Li perdis sian novan libron "("aux", sian libron novan), He lost his
new book. "Sxi trankviligis la kriegantan infanon "(aux, "la infanon
kriegantan"), She pacified the screaming child. "Li vizitis sian fraton
Johanon", He visited his brother John. ("John" shows "which" brother).

But if the adjective, participle, or noun is used not merely to
describe, but indirectly to tell something about the object, it does
not take "n". A comparison of the following sentences will make this
clear:--

1. Li trovis la pomojn maturajn. He found the ripe apples.
   Li trovis la pomojn maturaj. He found (that) the apples (were) ripe.

2. Li trovis la krucxon rompitan. He found the broken jug.
   Li trovis la krucxon rompita. He found (that) the jug (was) broken.

3. Li kolorigis la drapon rugxan. He dyed the red cloth.
   Li kolorigis la drapon rugxa. He dyed the cloth red.

4. Li trancxis (aux faris) la veston tro mallongan.
      He cut (or made) the too-short coat (the coat that was too short).
   Li trancxis la veston tro mallonga.
      He cut the coat (so that it was) too short.

5. Li nomis la knabon mensogisto. He called the boy a liar.

Compare this use of words with the following:--

He made his father angry (or, be angered). "Li kolerigis sian patron",
or, "li igis sian patron kolera".

The loss drove him mad. "La perdo frenezigis lin", or, "igis lin
freneza".

It rendered the gun useless. "Gxi senutiligis la pafilon", or, "igis la
pafilon senutila".


                     COMPLETE GRAMMAR OF ESPERANTO.
                            By Dr. Zamenhof.

                             A.--Alphabet.

Aa, Bb, Cc, Cxcx, Dd, Ee, Ff, Gg, Gxgx, Hh, Hxhx, Ii, Jj, Jxjx, Kk, Ll,
Mm, Nn, Oo, Pp, Rr, Ss, Sxsx, Tt, Uu, Uxux, Vv, Zz [Footnote: Names of
the letters: a, bo, co, cxo, do, e, fo, go, gxo, ho, hxo, i, jo, jxo,
ko, lo, mo, no, o, po, ro, so, sxo, to, u, uxo, vo, zo.]

Remark.--Presses which do not possess the accented letters can use
instead of them ch, gh, hh, jh, sh, u.

                               B.--Rules.

(1) There is no indefinite ARTICLE; there is only a definite article
("la"), alike for all sexes, cases, and numbers.

Remark.--The use of the article is the same as in the other languages.
People who find a difficulty in the use of the article need not at first
use it at all.

(2) SUBSTANTIVES have the termination "o". To form the plural the
termination "j" is added. There are only two cases: nominative and
accusative; the latter is obtained from the nominative by the addition
of the termination "n". Other cases are expressed by the aid of
prepositions (the genitive by "de", the dative by "al", the ablative by
"per", or other prepositions according to sense).

(3) The ADJECTIVE ends in "a". Case and number as with the substantive.
The Comparative is made by means of the word "pli", the Superlative by
"plej"; with the Comparative the conjunction "ol" is used.

(4) The fundamental NUMERALS (they are not declined) are: "unu, du,
tri, kvar, kvin, ses, sep, ok, naux, dek, cent, mil." The tens and
hundreds are formed by simple junction of the numerals. To mark the
ordinal numerals the termination of the adjective is added; for
the multiple--the suffix "obl", for the fractional--"on", for the
collective--"op", for the distributive--the word "po". Substantival
and adverbial numerals can also be used.

(5) Personal PRONOUNS: "mi, vi, li, sxi, gxi" (referring to thing or
animal), "si, ni, vi, ili, oni"; the possessive pronouns are formed by
the addition of the adjectival termination. Declension is as with the
substantives.

(6) The VERB undergoes no change with regard to person or number. Forms
of the verb; time "being" (Present) takes the termination "-as;" time
"been" (Past) "-is"; time "about to be" (Future) "-os"; the Conditional
mood "-us;" the Ordering mood "-u;" the Indefinite "-i." Participles
(with an adjectival or adverbial sense): active present "-ant;" active
past "-int;" active future "-ont;" passive present "-at;" passive past
"-it;" passive future "-ot." All forms of the passive are formed by the
aid of a corresponding form of the verb "esti" and a passive participle
of the required verb; the preposition with the passive is "de."

(7) ADVERBS end in "e;" degrees of comparison as with the adjectives.

(8) ALL the PREPOSITIONS require the nominative.

(9) EVERY word is read as it is written.

(10) The ACCENT is ALWAYS on the penultimate syllable.

(11) COMPOUND WORDS are formed by simple junction of the words (the
chief word stands at the end); the grammatical terminations are also
regarded as independent words.

(12) When another NEGATIVE word is present the word "ne" is left out.

(13) In order to show DIRECTION words take the termination of the
accusative.

(14) Each PREPOSITION has a definite and constant meaning; but if we
have to use some preposition and the direct sense does not indicate to
us what special preposition we are to take, then we use the preposition
"je" which has no meaning of its own. Instead of the preposition "je" we
can also use the accusative without a preposition.

(15) The so-called FOREIGN WORDS, that is, those which the majority of
languages have taken from one source, are used in the Esperanto language
without change, merely obtaining the spelling of the latter; but with
different words from one root it is better to use unchanged only the
fundamental word and to form the rest from this latter in accordance
with the rules of the Esperanto language.

(16) The FINAL VOWEL of the substantive and of the article can be
dropped and replaced by an apostrophe.


                   *       *       *       *       *


                       COMMON USEFUL EXPRESSIONS.

   tio estas, i.e.                    that is.
   kaj cetere, k.c.                   etcetera.
   kaj tiel plu, k.t.p.               and so on.
   kiel ekzemple, k.ekz.              as for example.
   kiel elbe plej (baldaux)           as (soon) as possible.
   kio ajn okazos                     whatever happens (shall happen).
   kondicxe, ke                       on the condition that.
   kun la kondicxo, ke                on the condition that.

   Bonan tagon, sinjoro.              Good day, sir.
   Kiel vi fartas?                    How do you do?
   Tre bone, mi dankas.               Very well, I thank you.
   Mi dankas vin.                     I thank you.
   Dankon.                            Thanks.
   Multe da dankoj.                   Many thanks.
   Vi estas tre gxentila (afabla).    You are very kind.
   Vi estas tre kompleza.             You are very obliging.
   Mi malsatas.                       I am hungry.
   Mi soifas.                         I am thirsty.
   Al mi estas varme (malvarme).      I am warm (cold).
   Kiu estas tie? Estas mi.           Who is there? It is I.
   Sidigxu, mi petas.                 Be seated, I beg (you).
   Kun plezuro.                       With pleasure.
   Kion vi bezonas?                   What do you want?
   Cu vi min komprenas?               Do you understand me?
   Vi estas prava (malprava).         You are right (wrong).
   Tio estas vera.                    That is true.
   Estas vera, ke...                  It is true that...
   Je kioma horo vi foriros?          At what time are you going?
   Kioma horo estas?                  What time is it?
   Kiom kostas tio cxi?               How much does this cost?
   Gxi kostas tri sxilingojn.         It costs three shillings.
   Kie vi estas?                      Where are you?
   Kien vi iras?                      Where are you going?
   Kian agxon li havas?               How old is he?
   Antaux unu semajno.                A week ago.
   Post du tagoj.                     In two days.
   Li venos jxauxdon.                 He will come on Thursday.
   Pasigu al mi la panon,             Pass me the bread,
         mi petas vin.                      I beg you (please).
   Estas li mem!                      It is himself!
   Tiom pli bone                      So much the better!
   Oni diras, ke...                   They say, that...
   Neniu tion diras.                  Nobody says that.
   Kio okazis?                        What has happened?
   Cxu vi konas Sinjoron A.?          Do you know Mr. A.?
   Mi scias, kiu li estas,            I know who he is,
         sed mi ne konas lin.               but I do not know him.
   Cxu estas leteroj por mi?          Are there letters for me?
   Rapidu.                            Be quick.
   Ne diru tion.                      Do not say that.
   Ne faru tion.                      Do not do that.
   Kia estas la vetero?               What kind of weather is it?
   Kian veteron ni havas?             What kind of weather is it?
   Pluvas; negxas.                    It rains; it snows.
   Pluvis la tutan nokton.            It rained all night long.
   Estas beld, varmege.               It is fine, hot.
   Cxu mi tion faru?                  Shall I do that?


                                LETTERS.

                            (a). Beginnings.

   Kara : dear.                       Patro, amiko, etc. :
   Mia kara : my dear.                      father, friend, etc.
   Estimata : esteemed.               Samideano : fellow-thinker.
   Estiminda : estimable.             Kunlaboranto : fellow-worker.
   Respektinda :respect-worthy.       Sinjoro : Sir.
   Honorinda honourable.              Sinjoroj : Gentlemen, Sirs.
                                      Sinjorino : Madame, Mrs.
                                      Frauxlino : Miss.


                             (b). Endings.

   Kun (koraj, amikaj) salutoj,       With (hearty, friendly) greetings.
   Kun (alta, granda) estimo,         With (high, great) esteem.
   Kun (miaj, cxiuj)  bondeziroj,     With (my, all) good wishes.
   Kun (multe da) amo,                With (much) love.
   Via, La via,                       Yours.
   Via, (tre) vin amanta,             Your (very) loving.
   Via, tre sincere, fidele,          Yours very sincerely, faithfully.
   Cxiam via,                         Yours always.
   Tre sincere via,                   Very sincerely yours.


                           KEY TO EXERCISES.

                                   1.

A father and a brother. A lion is an animal. A rose is a flower and a
pigeon is a bird. The rose belongs to Theodore. The sun shines. The
father is a tailor. Where are the book and the pencil? Here is an apple.
On the ground lies a stone. On the window lie a pencil and a pen. The
son stands by the father. Here lies the hat of the father (the father's
hat). The father is in the room. Before the house is (stands) a tree.

What is a lion? What is a rose? What shines? What is the father? Where
is the father? What is on the window? Where is the pen?

Is a lion an animal? Yes, a lion is an animal. Is a rose a bird? No, a
rose is not a bird, a rose is a flower.

                                   2.

The father is well. A child is not a mature man. The sky is blue. A lion
is strong. The father is good. The hand of John (John's hand) is clean.
("Some", or, "a") paper is white. White paper lies on the table. Here is
the young lady's exercise book. In the sky stands (is) the beautiful
sun. The paper is very white, but the snow is more white (whiter). Milk
is more nutritious than wine. The bread is fresh. The uncle is richer
than the brother. Here lies (is) a red rose. The dog is very faithful.
The book is new.

                                   3.

(The) birds fly. The song of (the) birds is pleasant. Where are the
boys? The fathers are well. Children are not mature men. Lions are
strong. John's hands are clean. Here are the young ladies' exercise
books. The uncles are richer than the brothers. The dogs are very
faithful. White papers lie on the table. In the room are new hats. Where
are the sharp knives? Good children are diligent. Here lie (are) pure
white delicate lilies. The teeth of lions (lions' teeth) are sharp.


                                   4.

I read. You write. He is a boy, and she is a girl. We are men. You are
children. They are Russians. Where are the boys? They are in the garden.
Where are the girls? They also are in the garden. Where are the knives ?
They are (lie) on the table. The child cries, because it wants to eat.
Sir, you are impolite. Gentlemen, you are impolite. Tkey say that (the)
truth always conquers. The house belongs to him. I come from (the)
grandfather, and I go now to (the) uncle. I am as strong as you. Now I
read, you read, and he reads, we all read. You write and the children
write, they (you) all sit silent and write.

My dog, you are very faithful. He is my uncle, for my father is his
brother. Of all my children, Ernest is the youngest. His father and his
brothers are in the garden. Her uncle is in the house. Where are your
books ? Our books are (lie) on the table; their pencils and their paper
also are (lie) on the table.

Who is in the room ? Who are in the room ? The gentle- man who is
reading is my friend. The gentleman to whom you are writing is a tailor.
What is lying on the table ?

                                   5.

I see a lion (lions). I read (am reading) a book (books). I love (the)
father. I know John. (The) father is not reading a book, but he is
writing a letter. I do not like obstinate people. I wish you good-day,
sir. Good morning! A joyous festival (a pleasant holiday) (I wish you).
What a joyful festival (it is to-day) ! In the day we see the bright
sun, and at night we see the pale moon and the beautiful stars. We have
newer bread than you. No, you are wrong, sir, your bread is less new
(staler) than mine. We call the boy, and he comes. In (the) winter they
heat the stoves. When one is rich one has many friends. He loves me, but
I do not love him. Mr. P. and his wife love my children very much; I
also love theirs very much. I do not know the gentleman who is reading.

                                   6.

Why do you not answer me? Are you deaf or dumb? What are you doing?

The boy drove away the birds. From (the) father I received a book, and
from (the) brother I received a pen. (The) father gave me a sweet apple.
Here is the apple which I found. Yesterday I met your son, and he
politely greeted me. Three days ago (before three days) I visited your
cousin, and my visit gave (made) to him pleasure. When I came to him he
was sleeping, but I woke him.


I will relate to you a story. Will you tell me the truth? To day is
Saturday, and to-morrow will be Sunday. Yesterday was Friday, and the
day after to-morrow will be Monday. [Footnote: Notice that in these two
sentences "ankoraux" and "iam" express different meanings of the English
word "yet."] Have you yet found your watch? I have not yet looked for
it; when I have finished (shall finish) my work I will look for my
watch, but I fear that I shall not find it again. If you (shall) conquer
us, the people will say that only women you conquered. When you (shall)
attain the age of fifteen years you will receive the permission.

                                   7.

I love myself, you love yourself, he loves himself, and every man loves
himself. I take care of her (so) as I take care of myself, but she takes
no care at all of herself, and does not look after herself at all. My
brothers had guests to-day; after supper our brothers went with the
guests out of their (our brothers') house and accompanied them as far as
their (the guests') house. I washed myself in my room, and she washed
herself in her room. The child was looking for its doll; I showed the
child where its doll lay. She related to him her adventure. She returned
to her father's palace. Her flowers she tended not. My brother said to
Stephen, that he loved him more than himself.

                                   8.

Two men can do more than one. I have only one mouth, but I have two
ears. He walks out with three dogs. He did everything with the ten
fingers of his hands. Of her many children some are good and others bad.
Five and seven make twelve. Ten and ten make twenty. Four and eighteen
make twenty-two. Thirty and forty-five make seventy-five. One thousand
eight hundred and ninety-three. He has eleven children. Sixty minutes
make one hour, and one minute consists of sixty seconds.

                                  8a.

January is the first month of the year, April is the fourth, November is
the eleventh, and December is the twelfth. The twentieth day of February
is the fifty-first day of the year. The seventh day of the week God
chose to be (that it should be) more holy than the six first days. What
did God create on the sixth day? What (which) date is it (have we)
to-day? To-day is the twenty-seventh (day) of March. Christmas Day is
the 25th of December, New Year's Day is the 1st of January, One does not
easily forget one's first love.


                                   9.

I have a hundred apples. I have a hundred (of) apples. This town has a
million of inhabitants. I bought a dozen (of) spoons, and two dozen (of)
forks. One thousand years (or, a thousand of years) make a millennium.

Firstly, I return to you the money which you lent to me; secondly, I
thank you for the loan; thirdly, I beg you also afterwards (on a future
occasion) to lend to me when I (shall) require money.

                                  9a.

Three is half of six, eight is four-fifths of ten. Four metres of this
stuff cost nine francs, therefore two metres cost four and a-half
francs. One day is a three hundred and sixty-fifth or a three hundred
and sixty-sixth of a year.

Five times seven are thirty-five. For each day I receive five francs,
but for to-day I have received double pay, that is, ten francs.

These two friends walk out always (two) together. Five together they
threw themselves upon me, but I overcame all five assailants.

                                  10.

Give (to) the birds water, for they want to drink. Alexander will not
learn, and therefore I beat Alexander. Who has courage (dares) to ride
on a lion? I was going to beat him, but he ran away from me.

Do not give your hand to a lion. Relate (tell) to my young friend a
beautiful story. Tell father that I am diligent. Tell me your name. Do
not write to me such long letters. Show me your new coat. Child, do not
touch the looking-glass. Dear children, always be honest. Do not listen
to him.

He says that I am attentive. He begs me to be attentive. Tell him not to
chatter. Ask him to send me a candle. The cottage is worth your buying
(worthy that you should buy it). She strongly desired that he (should)
remain alive.

Let him come, and I will forgive him. Let us be gay, let us use life
well, for life is not long. Let him not come alone, but come with his
best friend. I already have my hat; now look for yours.


                                  11.

If the pupil knew his lesson well, the teacher would not punish him. If
you knew who he is, you would esteem him more. They raised one hand
upwards as if they were holding something. If I really were beautiful,
others would try to imitate me. Oh! if I were (had) already the age of
fifteen years!

                                  12.

To remain with a lion is dangerous. The knife cuts well, for it is
sharp. Go more quickly. He shut the door angrily. His speech flows
softly and pleasantly. We made the contract not in writing, but by word
of mouth. An honest man acts honestly. The pastor who died a short time
ago lived long in our city. Did you not get it back? He is sick unto
death. The iron rod which was in the stove (fire) is burning; hot. Paris
is very gay. Early in the morning she drove to the station.

Forgive me that I stayed so long. His anger lasted long. He is to-day in
an angry temper. The king soon sent again another good-hearted official.
This evening we shall have a ball. Where are you? Away from here! (Get
away!).

Where did he drive away to? She ran home. We went forward like furies.
Everything was right (good), and we went on further. The lady glanced
back. The sailors demanded to go back (required that one should go
back). I hung it here, for it saved my life. I never sent here.

                                  13.

My brother is not big, but he is not little, he is of medium growth. A
hair is very thin. The night is so dark that we can see nothing even
before our nose. This stale bread is hard as stone. Naughty children
love to torment animals. He felt (himself) so miserable that he cursed
the day on which he was born. We greatly despise this base man. The
window was long unclosed; I closed it, but my brother immediately opened
it again. A straight road is shorter than a curved. Do not be
ungrateful.

The wife of my father is my mother, and the grandmother of my children.
My sister is a very beautiful girl. My aunt is a very good woman. I saw
your grandmother with her four granddaughters, and with my niece. I have
an ox and a cow. The young widow became again a fiancee.

                                  14.

He gave me money, but I immediately returned it to him. I am going away,
but wait for me, for I shall soon return. The sun is reflected in the
clear water of the river. He returned to his country. She threw herself
again upon the seat.


In the course of a few minutes I heard two shots. The firing continued
for a very long time. His speech of yesterday was very fine, but too
much speaking tires him. He is singing a very beautiful song. Singing is
an agreeable occupation. With my hand I kept on briskly rubbing him. The
rain kept on falling in rivers. Every minute she kept looking out
through the window and cursing the slow motion of the train.

I leap very cleverly. I started with surprise. I used to jump all day
long from place to place. When you began to speak I expected to hear
something new. The diamond has a beautiful sparkle. She let the diamond
flash. Two flashes of lightning passed across the dark sky.

                                  15.

I am (being) loved. I was (being) loved. I shall be (being) loved. I
should be (being) loved, Be (being) loved. To be (being) loved. You have
been washed. You had been washed. You will have been washed. You would
have been washed. Be (having been) washed. To have been washed. He is to
be invited. He was (going) to be invited. He will be (about to be)
invited. He would be (about to be) invited. Be about to be invited. To
be about to be invited. This commodity is always willingly bought by me.
The overcoat was (has been) bought by me; consequently it belongs to me.
When your house was being built, my house had already been built a long
time. I give notice that from now my son's debts will not be paid by me.
Be easy; my whole debt will soon have been paid to you. My gold ring
would not be so long (being) sought for if it had not been so cleverly
hidden by you. According to the plan of the engineers this railway is
going to be constructed in the space of two years; but I think that it
will be being constructed (in construction) more than three years. When
the prayer was (had been) finished he rose.

Augustus is my best loved son. Money in hand is more important than
(money) had. A sparrow (which has been) caught is better than an eagle
(which is) going to be caught.


                                  16.

Flowing water is purer than water standing still. The fallen man cannot
raise himself. (The) time past will never more return; (the) time to
come no one yet knows. Come, we await you, Saviour of the world. In the
language Esperanto we see the future language of the whole world. The
number of the dancers was great. It is the legend which true believers
always repeat. He led the traveller to the place where the thieves were
resting. (To) a man who has sinned unintentionally God easily pardons.
The soldiers led the prisoners (arrested) through the streets. A man
whom one has to judge is one to be judged (prisoner at the bar).

                                  16a.

Now he teils me the truth. Yesterday he told me the truth. He always
told me the truth. When you saw us in the drawing-room he had already
(previously) told me the truth. He will tell me the truth. When you
(shall) come to me, he will previously tell me the truth (or, he will
have told me the truth; or, before you (will) come to me, he will tell
me the truth). If I were to ask him, he would tell me the truth. I
should not have made the mistake if he had previously told me the truth.
When I (shall) come, tell me the truth. When my father (shall) come,
tell me beforehand the truth. I wish to tell you the truth. I wish that
that which I said should be true (or, I wish to have told the truth).

                                  17.

Walking in the street, I fell. Having found an apple, I ate it. He came
to me quite unexpected. He went meditating (deeply) and very slowly. We
were ashamed, having received instruction from the boy. The imperial
servant went out, taking with him the bracelet. Profoundly saluting, he
related that the thief had been caught. Without saying a word, the
duchess opened her jewel-case. Having worked a year, and having saved a
few dollars, I married (with) my Mary. Having crossed the river, he
found the thief. Looking (having looked) by chance on the floor, she saw
some book, forgotten probably by a departed traveller.


                                  18.

The bootmaker makes boots and shoes. Nobody lets thieves into his house.
The brave sailor was drowned in the sea. An author writes books, and a
writer simply copies papers. We have various servants - a cook, a
housemaid, a nurse, and a coachman. (He) who occupies himself with
mechanics is a mechanic, and (he) who occupies himself with chemistry is
a chemist. A diplomatist we can also call a diplomat, but a physicist we
cannot call a "physic," for "physics" is the name of the science itself.
One day there came two cheats, who said that they were (are) weavers.

                                  19.

They so hindered me that I spoiled the whole of my work. Send away your
brother, for he hinders us. Fetch the doctor, for I am ill. He procured
for himself many books from Berlin.

He grew pale with fear, and afterwards he blushed from shame. In the
spring the ice and the snow melt. In the muddy weather my coat became
very dirty; therefore I took a brush and cleaned the coat. My uncle did
not die (by) a natural death, but nevertheless he did not kill himself,
and also was killed by nobody; one day, walking near the railway lines,
he fell under the wheels of a moving train, and was killed. I did not
hang my cap on this little tree; but the wind blew away the cap from my
head, and it, flying, became hung (got caught) on the branches of the
little tree. Seat yourself (or, sit down), sir.

His gloomy face made his friend laugh. The whole night they passed
awake, and lighted more than sixteen candles. I divested the child of
his night clothes, and stood him in the tub; afterwards I dried him. He
made friends with evil companions. A poor Hebrew wished to become a
Christian. The bottle fell and broke. She became his wife. Little by
little she became quite calm.

                                  20.

The sea is deeper there than any anchor can reach. In some (any) way.
Without any reproach of conscience. I know in what sort of place I shall
certainly find him. What kind of weather is it? What harm have I done to
you? In that way he did everything. He invited him to come into such and
such a place. Not every sort of bird sings. Beyond all doubt. No (kind
of) man deserves such a punishment. Such books are harmful. At times he
visits us.

For some reason he could not sleep. Why do you not answer me? I did not
understand your question, therefore I did not answer. People do not
understand one another, and therefore they hold themselves aloof. For
every reason that is the best.


I once loved you. What lives must of necessity some time die. When shall
you go away? In the moonlight night, when all were asleep, then she sat
on the edge or the ship. Be for ever blessed! She had never seen a dog
before.

                                  20a.

Where are the boys? Where did you go? I am staying here. He lost his
purse somewhere in the town, but where he lost it he does not know. I
willingly came from there here. He begged her to tell him whence she
came (whence she comes). For youth there are snares everywhere.
Everywhere are flowers, and nowhere can one find more beautiful (ones).

How beautiful! Am I fit for a king? So finished the happy day. They
shone like diamonds. How are you? Somehow he misunderstood me. My wife
thought the same as I. I cannot understand at all what you say. Very
strange and quite incomprehensible! I, as president, elected him. I
chose him as president.

Whose glove is this? I never take that one's opinion. Suddenly she heard
somebody's loud disagreeable voice. Everybody's idea is different. A
good friend, without whose help he would never have seen this land.
Somebody's loss is not always somebody's gain. Someone's loss is often
no one's gain.

                                  20b.

I feel that something is happening. Never did I give you anything. I
wish to do something good for (to) you. What is this? What kind of
ornament is this? What do I see? This is all I spoke of. I will give up
nothing to you. Do nothing against your mother. Before all, be faithful
to yourself. She began to feel something such as (which) she herself in
the beginning could (can) not understand.

She spoke a little angrily. The pupils of the eyes little by little
contracted. Who is so unreasonable (senseless) that he can believe it?
How much money have you? I have none. Give me as much water as wine.

Somebody comes; who is it? Would anybody have the courage to do that?
Everybody tried to save himself as he could. A language in which nobody
will understand us. None of them could save the drowning person. He
helped nobody ever (never helped anybody) even with one centime. We
shall go all together. I know nobody in that town. This is beyond all
human strength.

                                  20c.

Where I am travelling from, whither and why, I can only answer: I know
not. They begged him to delay a little (with) his departure. These nests
are often larger than the huts of the people of that place. He departed
with the firm resolve to leave for ever this ungrateful land. If anyone
were to see that, he would curse Fortune. I would give a hundred pounds
sterling if ox tongue could have for me such a good taste as for you.
What time is it? Nearly (soon) twelve o'clock.

                                  21.

On a hot day I like to walk in a wood. They opened the gate noisily, and
the carriage drove into the courtyard. This is no longer simple rain,
but a downpour. A huge dog put its forepaw on me, and from terror I did
not know what to do. Before our army stood a great series of cannon.
(In) that night a terrible gale blew. With delight. He longed to go away
again.

Immediately after heating the stove was hot, in an hour it was only
warm, in two hours it was only just warm, and after three hours it was
already quite cold. I bought for the children a little table and some
little seats. In our country there are no mountains, but only hills. In
summer we find coolness in thick woods. He sits near the table and
dozes. A narrow path leads through this field to our house. On his face
I saw a joyful smile. Before the woman appeared a pretty little dog.
Pardon, he whispered.

                                  22.

With (by means of) an axe we chop, with a saw we saw, with a spade we
dig, with a needle we sew, with scissors we clip. The knife was so blunt
that I could not cut the meat with it, and I had to use my pocket knife.
Have you a corkscrew to uncork the bottle? I wished to lock the door,
but I had lost the key. She combs her hair with a silver comb. In summer
we travel by various vehicles, and in winter by a sledge. To-day it is
beautiful frosty weather; therefore I shall take my skates and go
skating. The steersman of the "Pinta" injured the rudder. The magnetic
needle. The first indicator in most illnesses is the tongue. He put it
on the plate of a pair of scales.


                                  23.

The sailors must obey the captain. All the inhabitants of a state are
citizens (subjects) of the state. Townsfolk are usually sharper than
villagers. The Parisians are gay folk. Our town has good policemen, but
not a sufficiently energetic chief constable. Lutherans and Calvinists
are Christians. Germans and Frenchmen who live in Russia are Russian
subjects, although they are not Russians. He is an awkward and simple
provincial. The inhabitants of one state are fellow-countrymen, the
inhabitants of one town are fellow-citizens, the professors of one
religion are co-religionists. Those who have the same ideas are
fellow-thinkers.

The ruler of our country is a good and wise king. The governor of our
province is strict but just. Our regimental chief (colonel) is like a
good father to (for) his soldiers. They are as (equally) proud as a
housewife of her house. On the engine the engine-driver sat alone. The
emperor, accompanied by the empress, had just entered (into) his box.

                                  24.

Our country will conquer, for our army is large and brave. On a steep
ladder he raised himself to the roof of the house. I do not know the
Spanish language, but by help of a Spanish-German dictionary, I
nevertheless understood your letter a little. On these vast and grassy
fields feed great herds of beasts, especially flocks of fine-woolled
sheep. The train consisted almost entirely (only) of passenger coaches.
They put before me a cover (table requisites), which consisted of a
plate, spoon, knife, fork, a small glass for brandy, a glass for wine,
and a serviette. On the sea was a great ship, and among the rigging
everywhere sat sailors. His escort stood at the back of the box. Dark
ranges of mountains bar the way.

A florin, a shilling, and a penny are coins. A grain of sand fell into
my eye. One spark is enough to explode gunpowder.


                                  25.

A poor wise man dined with a miserly rich man. A fool everyone beats. He
is a liar and a despicable man. A coward fears even his own shadow. This
old man has become quite silly and childish. A learned man undertook an
important scientific work. Only saints have the right to enter here. He
only is the great, the powerful (One). It is not the legend about the
beauty Zobeida. After an infectious disease the clothes of the patient
are often burned. The curse of the prophet is over the head of an
ungrateful one. After some minutes the brave man went out. All the
saints, help!

                        (Lesson 26 no Exercise).

                                  27.

She returned to her father's palace. They both went to the mayor. Did I
not do good to you? She told him nothing. She wrote him a letter. He
every day teaches people something which they do not know. They flew
towards the sun. One sister promised the other to tell her what she saw,
and what most pleased her the first day. Perhaps he will forgive you.
She did not believe her own ears. He did not know that he had (has) to
thank her [for] his life. She saved his life. The witch cut off the
tongue of the mermaid.

                                  28.

I lived with her father. It fell to (on) the bottom of the sea on the
breaking up of the ship. By [the] light of torches. Arm in arm. There
seized him some fear at the thought. Nothing helps; one must only
bravely remain of his [own] opinion. She laughed at his recital. At
every word which you (will) speak, out of your mouth will come either a
flower or a precious stone.

He stopped near the door. The serpent crawled about her feet. When he
was with me, he stood a whole hour by the window. I lived in a tree near
your house. She planted near the statue a rose-red willow. The wayside
trees.


                                  29.

The bird flies in the room (= it is in the room and flies [about] in
it). The bird flies into the room (= it is outside the room, and now
flies into it). I am travelling in Spain. I am travelling to (into)
Spain. What to do then (is to be done) in such a case? I am in a good
temper. He whispered to the queen in the ear. In consequence of this
occurrence. I should prefer to stay here in peace. Her birthday was
exactly in the middle of winter. He glanced into the child's eyes. He
was a tall handsome man of the age of forty years. In the whole of my
life. At the end of the year. Hand in hand. Entering (having entered)
the carriage, she sat as if on pins. Corn is ground into flour.
Alexander turned into dust. He divided the apple into two parts.


                                  30.

Between Russia and France is Germany. They divided among them twelve
apples. Between ten and eleven o'clock in the morning. Between the
pillars stood marble figures. Near the wall between the windows stood a
sofa. They talked long among themselves. In this disease an hour may
decide between life and death. In the interval between the speeches they
set off fireworks.

I am standing outside the house, and he is inside. He is outside the
door. Now we are out of danger. He lives outside the town. Standing
outside, he could only see the outer side of our house. He pointed
outside into the darkness. I left him outside. This man is better
outwardly than within.

He went out of the town. He has just returned from foreign parts. With
extraordinary vivacity she jumped out of the carriage (of the train).
She put a crown of white lilies on her (another's) head (hair). He made
use of the opportunity. These nests are made wholly of earth. She was
the bravest of all. Now you have grown up! He went out of the bedroom,
and entered into the dining-room. The Esperanto alphabet consists of
twenty-eight letters.

                                  31.

I am sitting on a seat and have my feet on a little bench. He came back
with a cat on his arm. I put my hand on the table. He fell on his knees.
Do not go on the bridge. He threw himself in despair on a seat. He
slapped him on the shoulder and pressed him down on to the sofa. I
seated myself in the place of the absent stoker. Fruit-culture must
influence for good those who are occupied with it.

Over the earth is air. His thoughts rose high above the clouds. She
received permission to rise above the surface of the sea. They could
rise on the high mountains high above the clouds. He stands above on the
mountain, and looks down on to the field. She sat on the water and swung
up and down.


From under the sofa the mouse ran under the bed, and now it runs [about]
under the bed. She often had to dive under the water. To (under) the
sound of music they danced on the deck. Under her gaze blossomed the
white lilies. She sank under the water. She swam up at sunset.

                                  32.

He is so stout that he cannot go through our narrow door. She looked up
through the dark-blue water. Through the roseate air shone the evening
star. The sound of the bells penetrates down to her. They glide among
the branches. On the fireplace between two pots stands an iron kettle;
out of the kettle, in which is boiling water, goes steam; through the
window, which is near the door, the vapour goes into the court.

The swallow flew across the river, for across (on the other side of) the
river were other swallows. They can fly on ships across the sea. "Why
did Hannibal go across the Alps? Because then the tunnel was not yet
ready." It is impossible that they should have gone across the ocean.
Everything was turned upside down.

We passed by the station. At this moment the abbot passes by. In
passing, I asked him if it were (is) yet twelve o'clock. The mill cannot
grind with the water that is past.

                                  33.

Before them stood a church. Before such men it is worth while to speak.
Often in the night she stood before the window. I am guilty towards
(before) you. An hour ago. A short time ago he woke up very hoarse. Not
long ago the house was sold publicly. Do not go before you know that
everything is in order. I must let them sweep out the room before we
(shall) begin to dance. I was there the previous year. Formerly I never
thought about wealth. It was with (to) her as the witch prophesied.

He remained behind the door. Little by little. She began eagerly to read
page after page. She looked after him with a smile. After some minutes
the sun rose. She threw her arms backwards and forwards. We shall stay
some weeks in Paris; afterwards we shall travel into Germany.


                                  34.

During the whole day (or, the whole day) he remained alone. During (for)
some months she did not leave her room. He slept during the whole
concert (or, the whole concert). While the preparations lasted, he was a
guest of the king. While he is journeying on the road to Granada, in
Santa Fe his fate is being decided.

They used to work until late at night. The plate of the scales sank to
the ground. Its rays crept up to the dome. Lend me ten roubles until
to-morrow. He worked on from early morning till late at night. He will
fight to the very end. We kept going up always higher and higher to the
fourth story. It will exist until the world shall perish.

The king came about midday into the village of Reading. About morning
the gale ended. About ten metres will be sufficient. All gathered round
the glass globe. One can look very far round about. Great mountains of
ice floated around. He looked around on all sides.

                                  35.

The light of the moon. In the middle of the square stood a house. He
might be of the age (have the age) of sixteen years. Their lifetime is
still shorter than ours. They rose from beside the table. I thought that
you would (will) never return from thence. The sailors took down the
sails. He dismounted from the horse.

A wine glass is a glass in which there was wine previously, or which is
used for wine; a glass of wine is a glass full of wine. Bring me a metre
of black cloth. ("Metro de drapo" would mean a yard-measure which was
lying on cloth, or which is used for cloth). I bought a half-score of
eggs. This river has a length of two hundred kilometres (has two hundred
kilometres of length). On the seashore stood a crowd of people. Many
birds fly in the autumn into warmer lands. On the tree were many birds.
Some people feel happiest when they see the sufferings of their
neighbours. In the room were (sat) only a few people. "Da" after any
word shows that this word signifies measure.

It is a beautiful piece of stuff. On the plate he put thousands of
pieces of silver. The lights glitter like hundreds of stars. A boy
bought a little bottle of ink. They construct little towers containing
many little chambers. He gave them a great sum of money.


                                  36.

I eat with my mouth, and smell with my nose. She trod with her foot on
the serpent. It covered the lovely lily with white foam. The body ended
in a fish's tail. All the walls are decorated with great paintings. By
here, and by no other way, the thief escaped. In what way can one come
into the land of gold? In such a way. In one word. The star Venus began
to burn with envy.

She wished to play with them, but they ran away in terror. With what
attention she listened to these tales. The most beautiful of them was
the young prince with the great black eyes. Hither swam the sea-maiden
with the beautiful prince. With pleasure. With every year the number of
members rapidly increased.

The Tartar remained without a good horse and without food. Almost
without life he was driven about by the waves. They wove with all their
might, but without thread (threads). Without a word he obeyed. The
leaves moved ceaselessly. He created numberless birds.

                                  37.

He treated himself in order to regain his health. She had a great deal
to tell. He went into the church to make his confession. In order to
pass the time somehow. Nobody is more fit for his post than he. He used
all his might to please his master. For me it is all one wherever I
live. Take (the pay) for the coffee.

He died of hunger. I had a very good estate, which was sold on account
of debts. For heaven's sake, do not do this. He was convinced that on
his own account he need not fear. On this account Venus gives more light
than many other stars. Whether for that, or for some other reason, I
know not.

                                  38.

She wished to believe that the Hebrew spoke of someone else. Now the
woman has everything, she can ask for nothing. Do not think about this.
One cannot truly say that about you. There were still many things about
which they wished to know. He could not even dream about her. She used
to ask the old grandmother about that.

I remain here by order of my chief. He began to go along this river.
They had permission to go up always according to their (own) will. She
could dig and plant as she pleased (according to her liking). The shells
closed and opened according to the flow of the water. From his outward
appearance he seemed a respectable man. At the command "three" you will
shoot at the tree. The younger daughter was the very picture of her
father in her goodness and honesty.


                                  39.

You have remedies against all diseases. What can he alone do against a
hundred men? Contrary to his custom, the professor said nothing. It flew
against the reflector. Against her own will she confessed this. He began
to feel a certain disgust against himself. The opposite side. They sat
down one opposite the other. She was unjust towards him. Contrary to
usual, the number of dancers was great.

Instead of him his brother was sent. Instead of going out he remained in
the house. An eye for an eye, and a tooth for a tooth. Instead of coffee
he gave me tea with sugar, but without cream. Instead of "la" one can
also say "l'" (but only after a preposition which ends with a vowel).

In the drawing-room there was nobody except him and his fiancee. Besides
the empty loom there was nothing. Besides ourselves we had very little
to bring in. She wished to have, besides the red flowers, only one
beautiful statue. All slept, save the steersman beside his tiller. In
addition to the members, many guests journey there.

                                  40.

He worked hard, but in spite of everything he did not succeed. It was
still fairly warm, notwithstanding that the sun was low. They will be
severely punished if, notwithstanding the prohibition, they (shall)
offend against the freedom of the road. Despite all my endeavours to
prevent him, he went away.

For my four children I bought twelve apples, and to each of the children
I gave at the rate of three apples. They may cost three to five
shillings each. This book has sixty pages; therefore if I (shall) read
every day (at the rate of) fifteen pages, I shall finish the whole book
in four days. I bought four books at sixpence each.

We were only engaged about some household affairs. The structure is
similar to a mushroom. They ran away when the woman cried out at them.
In the evening the sky became covered with clouds. From fear of Karagara
I ran away. She was very proud of her high rank. The dog sincerely
mourned for him. None of them was so full of desires as the youngest
girl. On word of honour.


                                  40a.

If we need to use a preposition, and the sense does not show us what
preposition to use, then we can use the general preposition "je." But it
is well to use the word "je" as seldom as possible. Instead of the word
"je" we can also use the accusative without a preposition. I laugh at
his simplicity (or, I laugh on account of his simplicity; or, I ridicule
his simplicity). The last time I saw him with you I travelled two days
and one night. I sigh for my lost happiness. From the said rule it
follows that if we do not know as to any verb whether it requires the
accusative case after it (that is, whether it is active) or not, we can
always use the accusative. For example, we can say "obei al la patro"
and "obei la patron" (instead of "obei je la patro"). But we do not use
the accusative when the clearness of the sense forbids it; for example,
we can say "pardoni al la malamiko" and "pardoni la malamikon," but we
must always say "pardoni al la malamiko lian kulpon."

                                  41.

The photographer photographed me, and I sent my photograph to my father.
You talk nonsense, my friend. I drank tea, with cake and jam. Water is a
fluid. I did not wish to drink the wine, for it had in it a certain
muddiness. On the table were various sweetmeats. I ate a tasty omelette.
When I travel anywhere I never take with me much luggage. An ice is a
sweet frozen dainty. The whole surface of the lake was covered with
floating leaves and various other plants (growths). The timber merchant
sells wood, and the joiner makes tables, chairs, and other wooden
objects. I use no sort of alcoholics. His old mother carried on the
management of the house. "An evil appearance he had," answered the Jew.
She thought over the doings of the past day. It is as light as a cobweb.
The train of the dress was long. They move like living beings.

He loves this girl on account of her beauty and goodness. His heroism
greatly pleased me. I live with them in great friendship. We are, in
fact, close to the river. This is the most important quality. Court
ceremony necessitates inconvenience. The wealth of this man is great,
but his foolishness is still greater.

In these little bottles are various acids--vinegar, sulphuric acid,
nitric acid, and others. The acidity of this vinegar is very weak. Your
wine is only some abominable acid thing. This great eminence is not a
natural mountain. The height of that mountain is not very great.


                                  42.

The house in which one learns is a school, and the house in which one
prays is a church. The cook sits in the kitchen. The doctor advises me
to go into a vapour-bath. The horse put one hoof on a serpent's nest.
The woman used to walk through lovely woods and meadows. He came into
his lodging. He stopped by the gate of the monastery.

Russians live in Russia, and Germans in Germany. My writing materials
consist of an inkstand, a sand-box, a few pens, a pencil, and a blotter.
In my trousers pocket I carry a purse, and in my overcoat pocket I carry
a pocket book; a larger portfolio I carry under my arm. Put on the table
the sugar-basin, the tea-caddy, and the teapot.

A shop in which one sells cigars, or a room in which one keeps cigars,
is a cigar-store; a box or other object in which one keeps cigars is a
cigar-case; a little tube in which one puts a cigar when one smokes it
is a cigar-holder. A little box in which one keeps pens is a pen-box,
and a little stick, on which one holds a pen to write, is a penholder.
In the candlestick was a burning candle.

                                  43.

A father and a mother together are named parents. Peter, Anne, and
Elizabeth are my brother and sisters. Mr. and Mrs. N. will come to us
this evening. The engaged couple stood by the altar. I congratulated the
young married pair by telegraph. The king and queen left Cordova. She
married (with) her cousin, although her parents wished to marry her to
another person.

My wife's father is my father-in-law, I am his son-in-law, and my father
is the father-in-law of my wife. All my wife's relations are my
relations by marriage, consequently her brother is my brother-in-law,
her sister is my sister-in-law; my brother and sister are the
brother-in-law and sister-in-law of my wife. The wife of my nephew and
the niece of my wife are my nieces by marriage. A woman who treats the
sick is a lady doctor; the wife of a doctor is a doctor's wife. Mrs. Dr.
A. visited Dr. and Mrs. P. to-day. He is not a laundryman, he is a
washerwoman's husband.

The sons, grandsons, and great-grandsons of a king are princes. The
Hebrews are Israelites, for they are descended from Israel. A foal is an
immature horse, a chicken an immature fowl, a calf an immature ox, a
fledgeling an immature bird. That beautiful land was in a very primeval
state.


John, Nicholas, Ernest, William, Mary, Clara, and Sophia are called by
their parents Johnny (or Jack), Nick, Ernie, Will (or Willie or Bill or
Billy), Polly (or Molly), Clarry, and Sophy.

                                  44.

Steel is flexible, but iron is not flexible. Not every plant is edible.
Glass is breakable and transparent. Your speech is quite
incomprehensible, and your letters are always written quite illegibly.
The darkness is impenetrable. He related to me a story altogether
incredible. Perhaps I can (shall be able to) help you. Do you love your
father? What a question! of course (that) I love him. Probably I shall
not be able to come to you to-day, for I think that I myself shall have
guests to-day. The table stands askew, and will probably soon fall over.
He did his best (his possible).

He is a man unworthy of belief. Your action is very praiseworthy. This
important day will remain for me for ever memorable. It is a coat of
great worth. It is not worthy of thanks. The crew show [themselves]
unworthy of their leader.

His wife is very hardworking and economical, but she is also very fond
of talking and noisy. He is very irascible, and often becomes excited at
the merest trifle; nevertheless he is very forgiving, he does not bear
anger long, and he is not at all revengeful. He is very credulous; even
the most incredible things, which the most untrustworthy people relate
to him, he immediately believes. He is very cleanly, and you will not
find even one speck of dust on his coat. He is an excellent boy, but
very apt to believe [in] spirits.

                                  45.

We all came together to talk over very important business, but we could
not reach any result, and we parted. Misery often unites people, and
happiness often separates them. I tore up the letter, and threw its bits
into every corner (all corners) of the room. After this they separated
for home. The road branched in several directions.

I willingly fulfilled his desire. In bad weather one may easily take
cold. He unbuttoned his overcoat. She played with her fan. Shirts,
collars, cuffs, and other similar things we call linen, although they
are not always made of linen.


                   *       *       *       *       *


                  TRANSLATIONS FROM VARIOUS LANGUAGES.


                   *       *       *       *       *


                           PARDONATA FORESTO.

Oni invitis junulon al festeno. Respondante al la invito, li diris: "Mi
venos plezure, se mi estos viva."

"Ho," diris la invitanta sinjorino, "se vi estos senviva, ni vin ne
atendos."

                                               El "Tutmonda Anekdotaro".

                   Festeno - banquet, (dinner) party.


                   *       *       *       *       *


                                KOREKTO.

Juna frauxlino: "Ho, S-ro profesoro! Kion povus rakonti tiu cxi maljuna
kverko, se gxi povus paroli?!"

Profesoro: "Gxi dirus: pardonu min, mia frauxlino, mi ne estas kverko,
sed tilio."

                                                                 "Ibid".

                           Tilio - lime tree.


                   *       *       *       *       *


                                NAIVECO.

Knabino sesjara havis katon kaj pupon. Iu demandis sxin, kiun el la du
sxi preferas. Sxi ne volis respondi, fine sxi diris al li en la orelon:
"Mi preferas mian katon, sed ne diru, mi petas vin, tion al mia pupo."

                                            El "Unua Legolibro" de Kabe.


                   *       *       *       *       *


                                 HAWKE.

Kiam la fama angla admiralo Hawke estis ankoraux knabo kaj la patro
unuafoje prenis lin sur sxipon, li admonis lin bone konduti kaj aldonis:
"Tiam mi esperas vidi vin kapitano." " Kapitano!" ekkriis la knabo.
"Kara patro, se mi ne esperus farigxi admiralo, mi ne konsentus esti
maristo."

                                                                 "Ibid".

          Admoni - to admonish; konduti - to behave (oneself).


                   *       *       *       *       *


                              EFIKA RUZO.

Iu vilagxano petis sian tre avaran najbaron, ke li metu sur la limon
inter la du gxardenoj palisan barilon, cxar la najbara kokinaro vagadis
dum la tuta tago en lia gxardeno.

Tamen la avarulo rifuzis, kaj jam la najbaro intencis alvoki la helpon
de la jugxistoj, kiam li sxajne kontenta kvietigxis.

Subite, je cxies miro, oni ekvidis la malamatan avarulon starigi tre
fortan lignan barilon.

"Sed, amiko," demandis la vilagxanoj, "rakontu kiamaniere vi atingis
tion."

"Nu, tre simple," li diris. "Iun matenon mi sendis al la najbaro tri aux
kvar ovojn, dirante, ke liaj kokinoj demetis ilin en mia gxardeno. Jam
la sekvintan tagon li komencis konstrui la barilon. Tio estas cxiam pli
malkara, ol doni okupadon al la advokatoj."

                                               El "Tutmonda Anekdotaro".

  Peti - to beg; limo - boundary; paliso - palings; vagi - to wander;
      alvoki - to invoke; sxajne - apparently; subite - suddenly;
                   kvieta - quiet; advokato - lawyer.


                   *       *       *       *       *


                         JUPITERO KAJ CXEVALO.

-- Patro de l' bestoj kaj de l' homoj!--diris cxevalo, proksimigxante al
la trono de Jupitero--oni diras, ke mi estas unu el la plej belaj
bestoj; mi mem kredas tion, tamen sxajnas al mi, ke multon en mi oni
devus plibonigi.

-- Kion laux via opinio oni povus plibonigi en vi? Parolu, mi estas
preta lerni de vi--diris Jupitero ridetante.

-- Eble mi kurus ankoraux pli rapide, se miaj piedoj estus pli longaj
kaj pli maldikaj; longa cigna kolo ornamus miri; pli largxa brusto
pligrandigus miajn fortojn; kaj cxar vi destinis min por porti vian
favoratan, homon, vi povus sur mian dorson meti pretan selon.

-- Bone--diris Jupitero--atendu momenton!--kaj li kreis kamelon.

Ekvidinte la novan beston, la cxevalo ektremis de l' timo kaj abomeno.

-- Jen la altaj piedoj, kiajn vi deziris--diris Jupitero--jen la longa
cigna kolo, largxa brusto kaj preta selo. Cxu vi deziras, ke mi tiel
aliformigu vin?

                                            El "Unua Legolibro" de Kabe.

     Trono - throne; sxajni - to seem; preta - ready; cigno - swan;
  ornami - to ornament; brusto - chest; destini - to destine, appoint;
         selo - saddle; tremi - to tremble; abomeno - disgust.


                   *       *       *       *       *


                      LA HOMA KORPO KAJ LA SENTOJ.

                                                El "Serba Esperantisto."

Petu Johanon, ke li alproksimigxu, ke li pasxu al vi, por ke vi observu
la trajtojn de lia vizagxo.

Lia frunto estas alta kun brune blondaj haroj, liaj vangoj estas rondaj,
lian mentonon kovras dika barbo, kiu kasxas la gorgxon.


                   *       *       *       *       *


Johanino jam faris longan marsxon, sxi jxus haltis: sxi spiras forte,
sxia kolo sin strecxas, sxia brusto sin etendas, kaj skuigxas sxiaj
flankoj; sxia koro forte batas, sxia sango rapide kuras en la arterioj
kaj vejnoj; sxia hauxto farigxis brula.

Sxi sxajnas laca ne nur muskole, sed nerve kaj cerbe. Diru al sxi, ke
sxi ripozu kaj ne restu stare, ke sxi sidigu sin.

Nun sxi sidas: sxi pene klinas siajn krurojn; sxi povas movi nek la
genuojn nek la piedojn; ecx la brakoj rigide pendas de la sxultroj; sxi
ne plu turnas la kapon: sxi tuj ekdormos.


                   *       *       *       *       *


Mi kusxis sur la tero mem: tiam la dorso, la ventro, la membroj, ecx la
ostoj iom suferis.


                   *       *       *       *       *


Okulo blinda ne vidas lumon, orelo surda ne auxdas sonojn, busxo muta ne
diras vortojn, koro fermita ne gxuas amon.


                   *       *       *       *       *


Tiu cxi frukto, antauxe acida, estas nun matura: la nazo flaras gxian
odoron agrablan, la mano esploras gxian glatan sxelon, baldaux la dentoj
mordos gxian molan karnon kaj la lango gustumos gxian dolcxan sukon.


                   *       *       *       *       *


Momenta silentu, vi faros plezuron al mi, kaj mia kapdoloro malaperos.


                   *       *       *       *       *


   Trajto - feature; frunto - forehead; bruna - brown; vango - cheek;
            mentono - chin; barbo - beard; gorgxo - throat;
  etendi - to extend, to stretch out; skui - to shake; sango - blood;
    arterio - artery; vejno - vein; hauxto - skin; muskolo - muscle;
       nervo - nerve; cerbo - brain; kruro - leg; ventro - belly;
          membra - limb, member; osto - bone; gxui - to enjoy;
       esplori - to examine; glata - smooth; sxelo - rind, bark;
                      karno - flesh; suko - juice.


                   *       *       *       *       *



                              ANTAUXFABELO
                         El Fabeloj al Helenjo.

                                                    El "Rusaj Rakontoj".

Baju, baju, baju!...

Unu okuleto de Helenjo dormas, alia rigardas; unu oreleto de Helenjo
dormas, alia auxskultas.

Dormu, Helenjo, dormu, belulino; kaj pacxjo rakontos fabelojn. Kredeble,
cxiuj estas tie cxi: kato, kaj vilagxa hundo, griza museto, kaj grileto
sub la forno, makulkolora sturno en kagxo, kaj malpacema koko.

Dormu, Helenjo,--tuj la fabelo komencigxos. Jen la alta luno jam
rigardas en la fenestron; jen straba leporo, kiu lame forkuras; jen
lupaj okuloj, kiuj eklumigxas per flavaj fajretoj. Alflugas maljuna
pasero al la fenestro, frapas per la beko sur vitron kaj demandas: "Cxu
baldaux?" Cxiuj estas cxi tie, cxiuj kolektigxis; kaj cxiuj atendas la
fabelon al Helenjo.

Unu okuleto de Helenjo dormas, alia rigardas, unu oreleto de Helenjo
dormas, alia auxskultas.

Baju, baju, baju!...

                                                         MAMIN SIBIRJAK.

            [Footnote: "Baju": Rusa interjekcio; rekantajxo
                         por dormigi infanojn.]

   Auxskulti - to listen; fabelo - story; griza - grey; muso - mouse;
   grilo - cricket; forno - stove; makulo - spot; sturno - starling;
    straba - squinting; leporo - hare; lupo - wolf; flava - yellow;
                      beko - beak; pacxjo - daddy.


                   *       *       *       *       *


                          EDZINlGXO DE RATINO.

                                                  El "Japanaj Rakontoj".

Maljuna rato havis filinon. Gxi volis edzinigi tiun cxi kun iu plej
forta en la mondo. Gxi unue iris al la luno, pensante, ke la luno estas
la plej forta en la mondo. Sed la luno diris: "Min tre ofte malhelpas la
nubo, kaj mi neniel povas forpeli gxin."

Tiam gxi sin turnis al la nubo, pensante, ke la nubo estas pli forta, ol
la luno. Sed la nubo diris: "Min cxiam dispelas la vento, kaj mi neniam
povas al gxi kontrauxstari."

Trie gxi iris al la vento, pensante, ke la vento estas pli forta, ol la
nubo. Sed la vento diris: "La muro staras kontraux mi, kaj mi tute ne
povas trapasi gxin."

Fine gxi iris al la muro, pensante, ke la muro estas pli forta, ol la
vento. Sed la muro ankaux diris: "Via familio cxiam min mordadas, kaj mi
ne povas tion haltigi."

Jen gxi komprenis, ke ratino nur devas edzinigxi kun rato, kaj reveninte
hejmen, gxi edzinigis sian filinon kun juna rato de sia najbareco.

                                                            K. KAJIWARA.

                             Nubo - cloud.


                   *       *       *       *       *


                            INFANA VERSAJXO.

                        Eta Manjo Flindre
                        Sidis intercindre,
                  Etajn piedfingrojn sxi varmigis.
                        Sxin vidis patrineto,
                        Punigxis filineto,
                  Cxar sxi la novajn vestojn malpurigis.

                               JOHN ELLIS, el "The British Esperantist".

                 Cindro - cinder, ash; fingro - finger.


                   *       *       *       *       *


                           LA DOMO DE JXAK'.

Jen estas la domo konstruita de Jxak'.
Jen estas la greno, kiu restis en la domo konstruita de Jxak'.
Jen estas la rato, kiu mangxis la grenon, kiu restis, k.t.p.
Jen estas la kato, kiu mortigis la raton, kiu mangxis, k.t.p.
Jen estas la hundo, kiu  turmentis la katon, kiu mortigis, k.t.p.
Jen estas la bovino kun kurba korno, kiu jxetis la hundon,
      kiu turmentis, k.t.p.
Jen estas tutsola la virgulino, kiu melkis la bovinon, kiu jxetis,
      k.t.p.
Jen estas la viro, cxifone vestita, kiu kisis la virgulinon tutsolan,
      kiu melkis, k.t.p.
Jen estas la pregxisto, tute razita, kiu edzigis la viron, cxifone
      vestitan, kiu kisis, k.t.p.
Jen estas la koko, matene kriinta, kiu vekis la pregxiston, tute
      razitan, kiu edzigis, k.t.p.
Jen estas la farmomastro, grensemanta, kiu posedis la kokon, matene
      kriintan, kiu, k.t.p., k.t.p.

                                                    El "The Esperantist"

         Rato - rat; kato - cat; kurba - curved; korno - horn;
        sola - alone, solitary; melki - to milk (milk is lakto);
   cxifono - rag; farmi - to farm, take on lease; semi - to sow seed;
                          posedi - to possess.


                   *       *       *       *       *


                             EZOPA FABELO.

Unu azeno trovis leonan felon. Gxi ricevis la ideon vesti sur sin la
felon, kaj sxajnigante sin leono, terurigi la homojn kaj bestojn.
Pensite, farite. La azeno sxajnis esti potenca leono.

La unua viva estajxo, kiun gxi renkontis, estis malricxa sed talenta
komercisto, portanta kelkajn komercajxojn sur sia dorso. Li terurigxis
vidante la leonon, kio tre amuzis la azenon. Nun la azeno, intencante
pligrandigi la efikon, ekblekis:--ia,--ia,--ia,... Sed jen nia
komercisto rekonis la azenon per gxia vocxo, kaptis gxin kaj devigis
gxin--vendi malkarege la leonan felon.

                                                 El "Lingvo Internacia".

 Azeno - ass; felo - hide; sxajni - to seem to be; komerci - to trade;
  dorso - back; intenci - to intend; bleki - to cry (like an animal);
                    kara - dear; potenca - powerful.


                   *       *       *       *       *


                               PROVERBOJ.

Eco homara estas eraro. Nur tiu ne eraras, kiu neniam ion faras.
Por ricxulo fasto, por malricxulo festo.
Mezuri laux sia metro.
Kia la semo, tia la rikolto.
Ricxigas ne enspezo, sed prudenta elspezo.
Kun kiu vi festas, tia vi estas.
Ju pli da jxuroj, des pli da suspekto.
Korvo al korvo okulon ne pikas.
En infano vidigxas, kia <DW25> farigxos.
Unufoje sxtelinta restas cxiam sxtelisto.
Kapo estas por tio, ke gxi zorgu pri cxio.
Belaj rakontoj el trans la montoj.

                                                         M. F. ZAMENHOF.

         Fasto - fast; mezuri - to measure; rikolto - harvest;
           enspezo - income; elspezo - outlay; jxuro - oath;
         suspekto - suspicion; korvo - raven; piki - to stab.


                   *       *       *       *       *


                         LIZI, ELZE, ELIZABET.

                                                 El "Hungaraj Rakontoj".

Mi amis nur mian patrinon kaj Lizi, krome neniun en la tuta mondo.

Kun sxi, kun Lizi, mi jam ligis amikecon, kiam mia malgranda fratino
mortis je angino.

Tiam farigxis tre silente en nia domo. Malantauxe cxirkaux la
cxevalstalo bruis ja la knaboj poste kiel antauxe, sed al la logxejo
ili proksimigxis nur sur la piedpintoj. Ili ne volis gxeni la nigre
vestitan virinon, kiu sencxese, kvazaux senspirite, la funebrajn
cxambrojn trapasxis; de frua mateno gxis malfrua vespero, en pensojn
profundigxinta, sxi travagis la logxejon, senripoze kiel la pendolo
de l'horlogxo, kvazaux sxi eterne iun aux ion sercxus. Iafoje sxi
malfermis la sxrankojn kaj tirkestojn laux vico. Tiam mi cxiam vidis
en sxia mano malgrandajn infanorobojn, sxuojn kaj antauxtukojn, kiujn
sxi longe rigardis kaj karesis, por ilin denove remeti kun la pupoj,
la skribkajeroj kaj cxiuj aliaj objektoj, kiuj iam apartenis al mia
malgranda fratino.

Pri mi sxi tute ne okupigxis--sxi nun pli amis la mortinton, ol cxiujn
vivantojn--kaj tamen en mi cxiam sxteliris post sxi. Se mi iafoje sxian
robon ekprenis, aux sxian brakon karesis, por ke sxi min nur rimarku,
sxi ekrigardis min indiferente per siaj karaj, de nokta plorado lacaj
okuloj, aux diris: "Kion vi volas, Janko? Cxu mi devas doni al vi
orangxojn?"

Sxi tiam eltiris la tirkeston, kie la orangxoj kusxis, kaj lasis min
elekti, kiom mi volis. Kaj mi tute ne volis orangxojn, mi nur estis
jxaluza je mia malgranda, mortinta fratino.

                                                         FERENC HERCZEG.

 Ligi - to bind; angino - quinsy; stalo - stable, stall; pinto - point;
  gxeni - to trouble, disturb; funebro - mourning; pendolo - pendulum;
sxranko - cupboard; tirkesto - drawer; vico - turn; antauxtuko - apron;
                    laca - weary; jxaluza - jealous.


                   *       *       *       *       *


                             VENTEGA NOKTO.

                                            El "Nord-germanaj Rakontoj".

   La ventego kriegis kaj bruegis dum la malluma nokto kaj blovege pelis
la foliojn antaux si. Kia sonado estis en la aero! De malproksime venas
la ventego, el la regiono, kie estas la altaj montoj kaj la granda
akvo, el la malvarma nordo. Cxio, kion gxi ekkaptas dumvoje, devas
kunflugi. Gxi pelas la foliojn alten, tiel ke ili kirle flugas kaj en
sia timo saltas unu super la alia. Jen gxi permesas al ili dum memento
rekonsciigxi, ili opinias, ke nun cxesis la sovagxa pelado, ke ili
povas trankvile mallevigxi teren--jen la sovagxulo ree ekkaptas ilin
kaj la ludo denove komencigxas. Nun gxi estas en la torfejo; tie gxi
trovas nenion kun kio gxi povus petoli; tiam gxi atakas pluvnubon kiu
jxus volis ekpluvi--pusxegas en gxian flankon, gxis gxi tuj disflugas.
Jen la blovulo venas en la arbaron kaj furiozas inter la arboj, kiuj
gxemas kaj krakas. Ankoraux salton, kaj nun gxi estas cxe la lerneja
domo, kiu staras kasxite en arbetajxoj inter la du vilagxoj. Ho, kiel
gxi gxojkriegas ekvidante la malnovan kadukan domon! Tie cxi mi devas
enigxi! Per cxiuj pordoj gxi bruegas kaj skuas ilin, provante malfermegi
ilin. Sed vane. Ecx ne la lignan kovrilon de la truo en la frontono gxi
povas desxiri, kvankam la rustigxintaj hokoj preskaux ne plu povas teni
gxin. Sed almenaux gxi klakas kaj frapegas per gxi tiom, ke la edzino de
la instruisto vekigxas.

                                                       HEINRICH BANDLOW.

 Nordo - north; kirli - to whisk, to twirl; konscii - to be conscious;
   opinii - to be of opinion; torfo - peat; petoli - to play, tease;
    furiozi - to rage; gxemi - to groan; kraki - to crack, crackle;
       kaduka - decayed, infirm; skui - to shake; vane - in vain;
        frontono - gable, fronton; rusti - to rust; hoko - hook;
                        klaki - to clack, clap.


                   *       *       *       *       *


                               EN  PIRIN.


                                                 El "Bulgaraj Rakontoj".

Klime perdis la vojon, la blovegoj estis kovrintaj cxion: valojn,
montetojn, vojojn, kampojn. Li eliris hieraux cxe bona vetero el la
vilagxo, kaj nun ?... Dum tutaj horoj li vagadis en Pirin-monto kaj
li ne scias, kie li trovigxas, kien li iras, kion li renkontos. Li
komprenis nur unu: ke malproksime, malproksime li estas de sia vilagxo,
en nekonataj montaj dezertoj, en la regno de l'sovagxaj bestoj kaj de la
pereo...

Subite li ekvidis tra la krepusko multajn nigrajn ombrojn, kiuj iris
senbrue sur la negxo. Kio estas tio cxi? Cxu lupoj? Ili estas tuta
aro kaj venas de la dekstra flanko; ili bojas... Li ekkuregas. La
malsata aro rapide lin sekvas kun sovagxaj bojoj... Kiom da tempo
li kuris, li ne memoras... Antaux li cxiam nudajxo, cxiam dezerto,
cxiam negxa kampo. Subite Klime vidas, ke antauxe ekmovigxas io, lumaj
punktoj brilas kaj lin renkontas: la bestaro elsendis kelkajn lupojn
por fermi lian iradon... Klime vidis teruran, neeviteblan morton...
Tiam li ree ekkuregis kiel frenezulo maldekstren, al nova direkto, sur
ia krutajxo malsupren, kaj post li la lupoj... Li dufoje implikigxis
je sia skarpo, kiu trenis, kaj li ekfalis. Trovigxinte en la valo,
Klime gxoje vidis, ke li eniras en ian vilagxon... Kia gxi estas, cxu
pomaka, cxu kristana,--li ne pensas, cxar la luparo lin persekutas
ecx tien cxi. Gxi iras post liaj kalkanoj... Li ensxovigxis en ian
pordegon, kiun, versxajne, la ventego malfermis, kaj li alkuris al la
fenestro, kiu lumis. Kaj la lupoj ankaux kuras post li. Klime sxovis
malgxentile la pordon kaj eniris en nekonatan domon. Li ekgxemis: li
vidis bulgaran, kristanan domon, kaj la sanktfigurujon, kaj antaux gxi
la sanktlampeton...la flamo malklare briletis kaj estingigxis ankoraux.
El la krepusko eliris iaj homoj. Li cxirkauxrigardis mirege. Kie li
trovigxas?

Subite Klime ekscias, ke li estas en sia hejmo.

La Cxiopovanto estis direktinta liajn vagadojn al lia vilagxo, al lia
domo, kiam li pensis, ke li iras en tute malsaman direkton.

                                                           IVAN MINCXEV.

       [Footnote: "Pomako" estas bulgaro farigxinta mahometano.]

  Klime - man's name; blovego - storm; valo - valley; sovagxa - wild;
   krepusko - twilight; boji - to bark; nuda - bare; punkto - point;
       eviti - to avoid; freneza - crazy; impliki - to entangle;
        skarpo - scarf; persekuti - to follow in order to harm;
            sxovi - to shove, push; versxajne - apparently;
                        estingi - to extinguish.


                   *       *       *       *       *


                            SOMERA PLUVADO.

                                  El "Prozo el Danaj-Norvegaj Auxtoroj".

Estis premante varmege, la aero vibris pro varmo, kaj krom tio estis
tiel kvieta, nenio alia sin movis, ol la kokcineloj tie sur la urtikoj,
kaj kelke da velkitaj folioj, kiuj kusxis sur la herbo kaj kurbigis sin
kun etaj ekmovoj, kvazaux kuntiritaj de la sunaj radioj.

Kaj tiu <DW25> sub la kverko, li kusxis spiregante kaj melankolie,
senespere li rigardis supren al la cxielo. Li kantetis iom, kaj cedis,
fajfis per la busxo kaj cedis ankaux je tio, turnis kaj returnis sin,
rigardis malnovan talpan teraltajxeton, kiu tute helgrizigxis pro
sekeco. Subite eta, ronda, nigra makulo vidigxis sur la griza tero,
ankoraux unu, du, tri, kvar, multaj, ankoraux pliaj, la tuta altajxeto
farigxis malhelgriza. La aero estas nur longaj, malhelaj strekoj, la
folioj klinigxis kaj balancigxis, sibleto, plilauxtigxante gxis siblego,
sonis,--akvo fluegis teren.

Cxio briletis, fajretis, kraketis. Folioj, brancxoj, trunkoj, cxio
brilis de akvajxo, cxiu guteto falanta teren, herben, sxtonen, cxien,
disrompigxis kaj dissxprucis en milojn da etaj perloj. Malgrandaj gutoj
pendis tie iom da tempo kaj farigxis grandaj gutoj, malsuprenfalis
tien cxi, unuigxis kun aliaj gutoj, formis fluetojn, malaperis en
sulketojn, enfluis grandajn truojn kaj elfluis malgrandajn, forkondukis
polvon, lignajxetojn kaj foliopecojn, fiksigxis sur rifojn kaj denove
liberigxis, turnigxis kaj ree surrifigxis. Foliojn, ne estintajn kune
de la tempo, kiam ili estis burgxonoj, kolektis la akvajxo; musko,
neniigita de sekeco, eksxvelis kaj farigxis mola, cxifa, verda kaj
sukplena; kaj sximo kiu preskaux farigxis polvo, disvastigxis en graciaj
makuloj, kun brilo kiel silko. La konvolvoloj lasis plenigi siajn
blankajn kalikojn gxis la rando, interpusxis ilin kaj versxis la akvon
sur la kapojn de l' urtikoj. La dikaj, nigraj arbarlimakoj afablege
rampis antauxen kaj rigardis danke la cxielon.

Kaj la <DW25>? La nudkapa <DW25> staris meze en la pluvo, lasante la gutojn
sibli en harojn, brovojn okulojn, nazon, busxon, kraketis per la fingroj
je la pluvo, iom levis iafoje la piedojn, kvazaux li intencis danci,
ekskuis iam kaj iam sian kapon, kiam tro multe da akvo estis en la
haroj, plengorgxe kantis senpripensante tion, kion li kantis, tiel plene
la pluvado lin okupis.

                                                         J. P. JAKOBSEN.

       Vibri - to vibrate; kokcinelo - ladybird; urtiko - nettle;
 velki - to wither; fajfi - to whistle; talpo - mole; streko - streak;
      klini - bend; sibli - to hiss; sxpruci - to spurt, to gush;
sulko - furrow; truo - hole; rifo - reef; burgxono - bud; musko - moss;
 sxveli - to swell; cxifi - to crinkle, crumple; sximo - mildew, mould;
 gracia - graceful; konvolvolo - convolvulus; kaliko - chalice, calyx;
               limako - slug; brovo - brow; nuda - bare.


                   *       *       *       *       *


              KION NE KOMPRENAS LA HIRUNDOJ KAJ PAPILIOJ.

                                                    El "Pola Antologio".

... Iom pli malproksime kusxis flava grenkampo. Malalta barilo apartigis
gxin de l' konstruajxoj kaj de l' malgranda placeto antaux ili.

La barilo formis angulon kaj en la loko, kie kunigxis du gxiaj oblikvaj
duonoj, gxi havis pordegon, altan, largxan kaj en tiu momento tute
malfermitan.

Ni proksimigxis al la malalta barilo. Anjo ne havis ankoraux suficxe
da tempo por apogi al gxi sian ombrelon kaj jam en la flava domo oni
malfermis la pordon kaj viro starigxis cxe la sojlo kaj lauxte demandis:

--Cxu vi iras eksterlandon?

Ni komprenis. La barilo, malzorge konstruita el kurbaj bastonoj, estis
io pli grava, ol limo de kampara proprajxo...

Cxi tiu barilo apartigis du naciojn, du landojn, du civilizaciojn.

La sekalo, kreskanta post gxi, estis jam germana sekalo; la cejanoj,
kiuj, kiel bluaj lumetoj, bruletis inter la spikoj, estis jam germanaj
cejanoj.

Germana estis ecx la vento, fluganta de tie kune kun la miela odoro de
l'konvolvoloj...

Kompreneble, Anjo devis rifuzi al si la ricxigon de sia bukedo per
germanaj floroj kaj sxi tuj sciigis pri gxi la lauxte demandantan viron.

Li reigxis domon trankviligxinta, sed sendube dek kelkaj paroj da
viglaj, kvankam nevideblaj okuloj observis cxiujn niajn movojn.

Kun stranga sento ni komencis rigardi cxirkauxe.

--Kial?--demandis Anjo, largxe malfermante la okulojn--sekve la spiko,
kiu elkreskis tie cxi el grajno alportita de tie de la vento, estas nia,
sed milionoj da aliaj spikoj, gxiaj fratoj, estas fremdaj nur tial, ke
ili kreskas unu pasxon pli malproksime?

Mi penis klarigi al sxi, ke tio cxi estas tute natura, ecx necesega.

--Por kiu?

Anstataux respondo mi levis la sxultrojn.

Okupataj de la penso pri la divido, ni turnis la okulojn al la cxielo,
sercxante ankaux sur gxi liman linion.

Sed la cxielo estis nur unu, nedividita.

Ni rigardis la sunon.

Ankaux la suno estis nur unu, nedividita.

En la sama momento papilio, kiu sidis proksime de ni sur la barilo kaj
jen etendis, jen altiris siajn rugxajn flugiletojn kun argxenta subajxo,
rapide levigxis kaj transflugis al la germana flanko.

Gxi longe flirtis tie super la balancigxantaj spikoj kaj trovinte amikon
aux amikinon ankoraux pli trankvile revenis.

Samtempe kelke da hirundoj, antauxsentante proksimigxon de fulmotondro,
komencis kun lauxta pepado rondflugi malproksimen kaj senpune trans la
limon...

-- Vi vidas!--ekkriis Anjo kun infana triumfo.-- La hirundoj kaj
papilioj no konsentas la "necesecon," pri kiu vi tiel sage parolis.

Cxi tiuj senkonsideraj vortoj malgxojigis min.

-- Ah, Anjo, Anjo!--diris mi riprocxe,--cxu vi forgesis, ke la <DW25>
estas pli sagxa kreitajxo, ol la flirtemaj birdoj kaj papilioj
senpripensaj?...

                                                       WIKTOR GOMULICKI.

        Greno - corn; placo - place, square; apogi - to lean on;
     ombrelo - umbrella, parasol; sojlo - threshold; lauxta - loud;
         sekalo - rye; cejano - corn bluebottle; mielo - honey;
   bukedo - bouquet; paro - pair; spiko - ear of corn; linio - line;
    papilio - butterfly; flirti - flutter, wave; fulmo - lightning;
                   tondro - thunder; pepi - to chirp.


                   *       *       *       *       *


                            PRINTEMPO VENOS.

                        Se la naturo rigidigxas
                        De prem' de l' vintro frostiganta,
                        Se tute per la negx' kovrigxas
                        Je longe tero ekdormanta,
                        Amiko kara! vi ne ploru:
                        Printempo venos kaj somero,
                        Ke la naturo ree floru,
                        Ke verdu, revivigxu tero.

                                                             A. NAUMANN.


                   *       *       *       *       *


                                LA VOJO.

                  Tra densa mallumo briletas la celo,
                  Al kiu kuragxe ni iras.
                  Simile al stelo en nokta cxielo,
                  Al ni la direkton gxi diras.
                  Kaj nin ne timigas la noktaj fantomoj
                  Nek batoj de l' sorto, nek mokoj de l' homoj
                  Cxar klara kaj rekta kaj tre difinita
                  Gxi estas, la voj' elektita.

                  Nur rekte, kuragxe, kaj ne flankigxante
                  Ni iru la vojon celitan!
                  Ecx guto malgranda, konstante frapante,
                  Traboras la monton granitan.
                  "L' espero, l' obstino", kaj "la pacienco"--
                  Jen estas la signoj, per kies potenco
                  Ni pasxo post pasxo, post longa laboro,
                  Atingos la celon en gloro.

                  Ni semas kaj semas, neniam lacigxas,
                  Pri l' tempoj estontaj pensante.
                  Cent semoj perdigxas, mil semoj perdigxas,--
                  Ni semas kaj semas konstante.
                  "Ho, cxesu!" mokante la homoj admonas,--
                  "Ne cxesu, ne cxesu!" en kor' al ni sonas:
                  "Obstine antauxen!  La nepoj vin benos,
                  Se vi pacience eltenos."

                  Se longa sekeco aux ventoj subitaj
                  Velkantajn foliojn desxiras,
                  Ni dankas la venton, kaj, repurigitaj,
                  Ni forton pli fresxan akiras.
                  Ne mortos jam nia bravega anaro,
                  Gxin jam ne timigas la vento, nek staro,
                  Obstine gxi pasxas, provita, hardita,
                  Al cel' unu fojon signita!

                  Nur rekte, kuragxe kaj ne flankigxante
                  Ni iru la vojon celitan!
                  Ecx guto malgranda, konstante frapante,
                  Traboras la monton granitan.
                  L' espero, l' obstino, kaj la pacienco--
                  Jen estas la signoj, per kies potenco
                  Ni pasxo post pasxo, post longa laboro,
                  Atingos la celon en gloro.

                               L. ZAMENHOF, el "Fundamenta Krestomatio".

Celo - aim; simile - like; fantomo - phantom, apparition; sorto - fate;
    moko - mockery; elekti - to choose; flanko - side; guto - drop;
  frapi - to strike; bori - to bore; signo - sign; atingi - to attain;
    laca - weary; semo - seed; cxesi - to cease; admoni - to exhort;
    koro - heart; vento - wind; subita - sudden; velki - to wither;
         desxiri - to tear from, pluck off; akiri - to acquire;
              provi - to make trial of; hardi - to harden.


                   *       *       *       *       *


                 EL LA PAROLO DE D-RO. L. L. ZAMENHOF.
                     EN LA GUILDHALL, URBO LONDONO,
                       La 2lan de Auxgusto, 1907.

. . . La dua kulpigo, kiun ni ofte devas auxdi, estas tio, ke ni
esperantistoj estas malbonaj patriotoj. Cxar tiuj esperantistoj, kiuj
traktas la esperantismon kiel ideon, predikas reciprokan justecon
kaj fratecon inter la popoloj kaj cxar laux la opinio de la gentaj
sxovinistoj patriotismo konsistas en malamo kontraux cxio, kio ne estas
nia, tial ni laux ilia opinio estas malbonaj patriotoj, kaj ili diras,
ke la esperantistoj ne amas sian patrujon. Kontraux tiu cxi mensoga,
malnobla kaj kalumnia kulpigo ni protestas plej energie, ni protestas
per cxiuj fibroj de nia koro! . . .

Vi staras nun antaux miaj okuloj, mia kara Litovujo, mia malfelicxa
patrujo, kiun mi neniam povas forgesi, kvankam mi forlasis vin kiel
juna knabo. Vi, kiun mi ofte vidas en miaj songxoj, vi, kiun nenia alia
parto de la tero iam povos anstatauxi en mia koro, vi atestu, kiu vin
pli multe, pli kore kaj pli sincere amas: cxu mi, idea esperantisto,
kiu revis pri frateco inter cxiuj viaj logxantoj, kvankam mi devis
bedauxrinde forlasi vin, simile al multaj centoj da miloj da aliaj viaj
filoj--aux cxu tiuj personoj, kiuj deziras, ke vi apartenu nur al ili,
kaj cxiuj aliaj viaj filoj estu rigardataj kiel fremduloj aux sklavoj!
Ho patriotismo, patriotismo, kiam fine la homoj lernos kompreni gxuste
vian sencon! Kiam via sankta nomo cxesos esti armilo en la manoj de
diversaj malhonestuloj! Kiam fine cxiu <DW25> ricevos la rajton kaj la
eblon algluigxi per sia tuta koro al tiu peco da tero, kiu lin naskis!

Longe dauxros ankoraux malluma nokto sur la tero, sed ne eterne gxi
dauxros. Venos iam la tempo, kiam la homoj cxesos esti lupoj unuj
kontraux aliaj. Anstataux konstante batali inter si, elsxiri la patrujon
unuj al la aliaj, perforte altrudi al si reciproke siajn lingvojn kaj
morojn, ili vivos inter si pace kaj frate, en plena interkonsento
ili laboros sur la tero, sur kiu ili vivas, kaj kontraux tiuj krudaj
fortoj de la naturo, kiuj ilin cxiujn egale atakas. Kaj kune kaj
interkonsente ili celados cxiuj al unu vero, al unu felicxo. Kaj se iam
venos tiu felicxa tempo, gxi estos la frukto de konstanta kaj senlaca
laborado de tiuj homoj, kiujn vi vidas nun en cxi tiu cxambrego kaj
kies nomo, ankoraux tre malmulte konata kaj tre malmulte sxatata, estas
"esperantistoj."

                                           El "The British Esperantist."

         Kulpo - fault; trakti - to treat; prediki - to preach;
  gento - tribe, race; sxovinisto - Chauvinist; Litovujo - Lithuania;
  sengxo - dream; atesti - to bear witness; revi - to imagine, dream;
 bedauxri - to regret; sklavo - slave; senco - meaning; rajto - right;
alglui - to glue to, stick to, attach; lupo - wolf; trudi - to obtrude;
       moro - manners, custom; paco - peace; konsenti - to agree;
               kruda - crude, rough, raw; frukto - fruit;
                  sxati - to prize, appreciate, like.


                   *       *       *       *       *


                 FOREWORD TO SUPPLEMENTARY VOCABULARY.

As this Vocabulary is intended for those who have worked through the
preceding lessons, it is not a full vocabulary, but only supplementary
to those already given, and the words contained in those are, as a rule,
not repeated here.

In order to get in as many root words as possible, derived words and
the second word of a pair (e.g., male or female, opposites, the action
and the tool, the animal and its young, etc.) are generally omitted;
the simple word or one of the pair being found, the other word is to be
formed from it by means of the proper word-ending, prefix or suffix.

In English there are often several words to express the same or nearly
the same meaning. Want of space prevents these being all included; the
most important or most commonly used word has therefore been chosen; for
instance, "mercury", "tranquil", "diaphanous", "suffocate", "salve",
"renown", "fiddle", are not to be found, but "quicksilver", "calm",
"translucent", "smother", "ointment", "fame", "violin", are there.


A most valuable help to the student is a good English dictionary, and
if this gives the derivation of the words, the interest of the study
is greatly increased. The difficulty often is, not to find the right
Esperanto word, but to know exactly what the English word or phrase
means. It is the experience of most Esperantists that in learning
Esperanto their knowledge of their own language has become much more
thorough. [Footnote: A remark made by a student during one lesson was
"Well, if we don't learn Esperanto, we shall learn English."] For this
reason and also that this language cannot be learned simply as a matter
of rote, but demands the exercise of the thinking and reasoning powers,
[Footnote: To convince an opponent or a doubter of this, tell him that
"utila" means "useful," and "mal" denotes the contrary; then ask what
"malutila" means. The answer will almost certainly be "useless." Then
show that the contrary of a good quality is not merely the absence
of that quality, but is a bad quality, and therefore the contrary of
"useful" is "harmful."] Esperanto ought to be taught in all schools.


                              VOCABULARY.

                               === A ===

abbot : abato.
abdomen : ventro.
ability : kapablo, povo, lerteco, talento.
able (to be) : povi.
abolish : neniigi, forigi.
abomination : abomeno.
abroad : eksterlande.
absent (to be) : foresti.
absolve : senkulpigi, senpekigi.
absorb : absorbi; sorbi.
abstain : deteni sin.
abuse : insult'i, -o; trouzi; malbonuzi.
abyss : abismo, profundegajxo.
accent : akcent'i, -o; supersigno.
accept : akcepti, alpreni.
accident : malfelicxajxo, okazo.
account : kalkulo; rakonto; konto. "on--of," pro.
accuse : kulpigi, akuzi.
ace : aso.
ache : dolor'o, -i.
acknowledge : konfesi.
acorn : glano.
acquaint : sciigi.
acquainted, become--with : konatigxi kun.
acquire : akiri, atingi.
acquit : senkulpigi.
acrid : akra, morda, pika.
act : ag'i, -o; far'i, -o; legxo; akto.
action : agado; ("law") proceso.
active : agema, aktiva.
actor : aktoro.
actual : nuna, efektiva.
adapt : alfari.
add : aldoni, kunmeti, sumigi.
address : alparoli al; sin turni al; ("letters") adresi.
adhere : aligxi, algluigxi al.
adjourn : prokrasti.
admit : allasi, konfesi.
adopt : alpreni, fil (-in) -igi.
adore : adori, amegi.
adult : plenkresk'a, plenagx'a.
adulterate : falsi.
adultery : adulto.
advantage : utilo, profito, bonajxo.
advertise : anonci, reklami.
advice : konsilo.
affair : afero.
affected (to be) : afekti.
affiliate : aligxi, filiigxi.
afternoon : posttagmezo.
again : re-, ree, denove.
agenda : tagordo, programo.
agent : agento.
agile : facilmova.
agitate : agiti.
agony : dolorego, ("death"--) agonio.
agree : konscnti, interkonsenti.
agreeable : afabla, agrabla.
agreement : kontrakto, interkonsento.
agriculture : terkulturo.
aim : cel'o, -i.
air : aero, aerumi; mieno; ario.
aisle : flankajxo.
alarm : maltrankviligi; alarmo.
alder : alno.
alert : vigla.
alien : alilandulo, eksterlandulo.
alike : simila, egala.
alive : vivanta, viva.
alleviate : plidolcxigi, malpliigi.
allow : permesi.
allowance : porcio; (a/c) rabato; dekalkulo.
allude : aludi.
almanac : almanako, kalendaro.
almighty : cxiopova.
almond : migdalo.
alms : almozo.
alone : sola.
along : lauxlonge.
aloud : lauxte, vocxe.
alternate : alterni.
amazement : mirego.
amber : sukceno.
ambition : ambicio.
ambush : embusko.
amiable : afabla, aminda.
amputate : detrancxi, amputi.
amuse : amuzi.
anarchy : anarhxio.
ancestors :  praavoj,  prapatroj.
ancient : antikva.
anecdote : anekdoto.
angel : angxelo.
angle : angulo; fisxi.
animal : besto.
ankle : maleolo.
anniversary : datreveno.
announce : anonci.
annoy : cxagreni, gxeni.
annual : cxiujara.
annul : nuligi.
anoint : sanktolei, sxmiri.
anonymous : anonima, sennoma
ant : formiko.
anthem : antemo.
anvil : amboso.
anxious : maltrankvila.
apathetic : apatia.
aperture : malfermajxo, aperturo.
apologise : peti pardonon.
apparatus : aparato.
appeal : alvoki; (law) apelacio.
appear : aperi; sxajni.
appearance : vidigxo; sxajno, mieno.
appetite : apetito.
applaud : aplauxdi.
apply : almeti;  sin turni al.
appoint : nomi, difini.
appreciate : sxati.
approach : alproksimigxi.
approve : aprobi.
apricot : abrikoto.
apron : antauxtuko.
arable : plugebla, semotauxga.
arbitrary : arbitra.
arbitration : arbitracio.
arbour : lauxbo.
arch : arko; arkefleksi.
argue : argumenti.
arithmetic : aritmetiko.
arm : brako, "-pit," akselo; armi.
arms : armiloj, bataliloj.
aroma : aromo.
arouse : veki.
arrange : arangxi.
arrest : aresti.
arrive : alveni.
arrogant : aroganta
arrow : sago.
art : arto.
artery : arterio.
artful : ruza.
artichoke : artisxoko.
article : artikolo, komercajxo.
artificial : artefarita, arta.
artifice : artifiko.
artisan : metiisto.
artist : artisto.
ascertain : konstati.
ash : cindro, (tree) frakseno.
ask : demandi. "-for," peti.
asparagus : asparago.
aspect : aspekto, vidigxo, fazo.
aspen : tremolo.
ass : azeno.
assemble : kunveni, kunvoki.
assert : aserti, konstati.
assign : asigni.
assure : certigi; asekuri.
astonish : mirigi. ("to be -ed"), miri.
astringent : adstringa.
astute : sagaca.
asylum : rifugxejo, azilo.
athletic : atleta.
atmosphere : atmosfero.
atom : atomo.
attach : alligi, kunigi.
attain : atingi, trafi.
attempt : provi; (criminal) atenco.
attention : atento, ("pay"--) atenti.
attitude : sintenado.
attract : altiri, logi.
auction : auxkcio.
audit : kontkontroli.
author : auxtoro.
authority : rajto, auxtoritato.
avalanche : lavango.
avaricious : avara.
avenue : aleo.
average : meznombro, mezakvanto.
avert : deturni.
avoid : eviti.
award : aljxugxi
axis : akso.
axle : akso.
azure : lazuro.

                               === B ===

baboon : paviano.
baby : infaneto.
bachelor : frauxlo.
back : dorso, posta flanko.
backbone : spino.
bacon : lardo.
bag : sako.
bait : allogajxo.
bake : baki.
balance : ekvilibri; (of account) restajxo. "-sheet," bilanco.
balcony : balkono.
ball : (play) pilko, (cannon) kuglo, (dance) balo.
balloon : aerostato.
ballot : baloti, -o.
balsam : balzamo.
band : ligilo; bando; orkestro.
bandage : bandagxi.
banish : ekzili.
bank : (money) banko; bordodigo.
banker : bankiero.
bankrupt : bankroto.
banner : flago, standardo.
banquet : festeno.
baptism : bapto.
bar : bar'i, -ilo; bufedo.
barbarian : barbaro.
barber : barbiro.
bare : nuda.
bargain : marcxandi.
bark : boji; sxelo.
barley : hordeo.
barrel : barelo. "-organ," gurdo.
barrister : advokato.
base : bazo; fundamento; malnobla.
basin : pelvo, kuvo.
basket : korbo.
bat : vesperto; batilo.
bath : bano, bankuvo.
bathe : sin bani.
beam : radio, trabo, vekto.
bean : fabo, fazeolo.
bear : urso; porti; subteni
beard : barbo.
beat : bati, vergi, vipi, venki.
beautiful : bela.
beaver : kastoro.
because : cxar, tial ke, pro tio ke.
bed : lito, kusxejo, fluejo, florbedo.
bee : abelo.
beech : fago.
beer : biero.
beet : beto.
beetle : skarabo, blato.
beg : peti, almozpeti.
begin : komenci, ek-.
behave : konduti.
behold : rigardi; jen!
bell : sonorilo.
below : sube, malsupre.
belt : zono.
bench : benko; (joiner's) stablo.
bend : fleks'i, -igxi; klin'i, -igxi.
bent : kurb'a, -igita.
bequeath : testamenti.
berry : bero.
besiege : siegxi.
bet : veti.
betray : perfidi.
betrothal : fiancx' (-in-) igxo.
bewitch : sorcxi.
bilberry : mirtelo.
bile : galo.
bill : kalkulo; kambio; afisxo; beko.
billiards : bilardo
bind : ligi; (books) bindi; bandagxi. -"weed", liano.
birch : betulo.
birth : naskigxo.
biscuit : biskvito.
bishop : episkopo.
bit : peco;  enbusxajxo.
bite : mordi.
bitter : akra, maldolcxa.
blackbird : merlo.
blacking : ciro.
bladder : veziko.
blade : klingo; (of grass), folieto
blaspheme : blasfemi.
bless : beni.
blind : blinda. "window"-, rulkurteno.
blond : blonda.
blood : sango.
blot : makulo.
blow : blovi; bato, frapo.
blouse : bluzo.
blue : blua; -"bell", hiacinto, kampanoleto.
boa-constrictor : boao.
boast : fanfaroni.
boat : boato.
bobbin : bobeno.
body : korpo.
bog : marcxo.
boil : boli; absceso.
bold : kuragxa, sentima.
bolt : rigl'i, -ilo; bolto.
bomb : bombo.
bombard : bombardi.
bond : obligacio, garantiajxo
bondage : servuto, sklaveco.
bone : osto.
bonnet : cxapo.
booth : budo.
border :  rand'o, -ajxo; borderi.
bore : bori; kalibro.
born : (to be), naskigxi.
borrow : prunte preni.
bosom : brusto, sino.
bottom : fundo, malsupro.
boundary : limo.
bouquet : bukedo.
bow : saluti; kapklini; pafarko; arcxo; banto.
bowels : internajxo, intestaro.
bowl : pelvo, kuvo.
box : kesto, skatolo; logxio; boksi; pugnobati.
braces : sxelko.
brain : cerbo.
bran : brano.
branch : brancxo; filio.
brass : flava kupro, latuno.
brave : brava, kuragxa.
breach : brecxo.
break : rompi, frakasi.
breakfast : matenmangx'i, -o.
breast : brusto, mamo.
breathe : spiri.
bribe : subacxeti.
brick : briko.
bridge : ponto.
bridle : brido.
bright : hela, brila, gaja.
bring : alkonduki, alporti.
broad : largxa.
broker : makleristo, ("act as--") makleri.
brooch : brocxo.
brood : kovi, kovitaro.
broth : buljono.
brown : bruna.
browse : sin pasxti.
bruise : kontuzi; pisti.
brush : bros'o, -i; balailo; peniko.
bucket : sitelo.
buckle : buko.
bud : burgxono.
budget : budgxeto.
buffet : (restaurant) bufedo.
bug : cimo.
build : konstrui.
bullet : kuglo.
bullfinch : pirolo.
bunch : fasketo, aro.
bundle : fasko.
bungle : fusxi.
burden : surpezi, sxargxo.
bureau : oficejo, kontoro.
burgess : burgxo.
burn : brul'i, -igi.
burrow : kavigi.
burst : krevi.
bury : enterigi, enfosi.
business : afero, okupo, negoco
busy : okupata, aferema.
butcher : bucx'i, -isto.
buttercup : ranunkolo,
butterfly : papilio.
buzz : zumi.

                               === C ===

cab : fiakro; kabrioleto, drosxko.
cabbage : brasiko.
cabin : kajuto, kabano.
cabinet : cxambreto, kabineto.
cable : sxnurego, kablo.
cage : kagxo.
calico : kalikoto.
calk : kalfatri.
call : voki, (--"together") kunvoki.
callosity : kalo.
calm : kvieta, trankvila.
camel : kamelo.
camp : tendaro.
canary : kanario.
candid : sincera, verdirema.
candidate : kandidato, aspiranto.
cane : kano; bastono; vergi.
cannon : kanono.
canon : kanoniko.
canopy : baldakeno.
canvas : kanvaso.
cap : cxapo, (milit.) kepo.
capable : kapabla, kompetenta.
cape : manteleto; promontoro, terkapo.
capital : cxefurbo; kapitalo; granda litero.
capitalist : kapitalisto.
capitulate : kapitulaci.
capsize : renversigxi.
captain : sxipestro, kapitano.
capture : kapti.
car : veturilo, cxaro.
card : karto, "-board," kartono.
carnation : dianto; flavroza.
carp : karpo; kritikajxi.
carpenter : cxarpentisto.
carpet : tapisxo.
carriage : veturilo, kalesxo, vagono; transporto.
carrot : karoto.
cart : sxargxveturilo.
carve : trancxi; skulpti.
case : okazo; ujo; kazo; proceso.
cashier : kasisto.
cast : jxeti, (metal) fandi.
castle : kastelo.
catch : kapti.
caterpillar : rauxpo.
cathedral : katedralo.
cattle : bruto, brutoj.
cauliflower : florbrasiko.
cause : kauxz'i, -o; -igi; afero.
caution : averti; singardemo.
cave : kaverno.
cavil : cxikani.
caw : graki.
ceiling : plafono.
celebrate : festi, soleni,
celery : celerio.
cell : cxelo, cxambreto.
cellar : kelo.
censor : cenzuristo.
censure : riprocxi.
ceremony : ceremonio, soleno.
certain : certa; kelkaj; ia.
chaff : grenventumajxo.
chaffinch : fringo.
chain : cxeno.
chair : segxo. "-man," prezidanto.
chalk : kreto.
chance : hazardo; riski; okazi; sxanco.
chancellor : kanceliero.
change : sxangxi, aliigi.
channel : kanalo.
chaos : hxaoso.
chapel : kapelo, pregxejeto.
chapter : cxapitro.
character : karaktero; (drama) rolo.
charm : cxarmi; talismano.
chaste : cxasta.
cheat : trompi.
check : haltigi; kontroli.
cheek : vango.
cheerful : gaja.
cheese : fromagxo,
chemist : apotekisto,  hxemiisto.
cheque : cxeko.
cherry : cxerizo.
chess : sxako.
chest : brusto; kesto, (of drawers) komodo.
chestnut : kasxtano, ("horse--") marono.
chew : macxi, ("--cud") remacxadi.
chicory : cikorio.
chief : cxef'o, -a.
chimney : kamentubo.
chin : mentono.
china : porcelano.
chirp : pepi; (insects) cxirpi.
chisel : cxiz'i, -ilo.
chocolate : cxokolado.
choir : hxoro.
choke : sufoki.
chop : haki; koteleto.
chronicle : kroniko.
church : pregxejo.
cigarette : cigaredo.
circle : rondo, cirklo.
circular : (letter), cirkulero.
circumference : cxirkauxo.
circus : cirko.
city : civito, urbo.
citizen : urbano, burgxo, civitano, regnano.
civil : civila, gxentila.
civilize : civilizi.
claim : pretendi, postuli.
clap : (hands) manfrapi, plauxdi.
class : kurso; (sort) klaso.
classify : ordigi, klasifiki.
claw : ungego.
clay : argilo.
clergyman : pastro.
clerk : oficisto, kontoristo, komizo.
clever : lerta.
cliff : krutajxo.
climate : klimato.
climb : grimpi, suprenrampi.
clink : tinti.
cloak : mantelo.
clod : bulo.
closet : necesejo; cxambreto.
cloth : drapo; ("a"--) tuko.
clothe : vesti.
cloud : nubo.
clover : trifolio.
club : klubo, (cards) trefo.
clue : postesigno.
coal : karbo.
coast : marbordo.
coat : vesto; "-tail", basko.
cockle : kardio.
cocoa : kakao; "-nut", kokoso.
cod : gado, moruo.
coffee : kafo.
coffin : cxerko.
coil : rulajxo, volvajxo.
coin : monero.
coke : koakso.
colander : kribrilo,
cold : malvarm'a, -umo.
colleague : kolego.
collect : kolekti, amasigi.
collective : opa.
college : kolegio.
colony : kolonio.
colour : koloro.
comb : kombi; (fowl's) kresto.
combine : kombin'i, -igxi, kun'igi, -igxi.
come : veni.
comfort : komforti, konsoli.
comic : komika, ridinda.
comma : komo.
command : ordoni, komandi.
comment : komentar'i, -o.
commerce : komerco, negoco.
commission : komisi'i, -o; ("sell on"--) makleri.
committee : komitato.
common : komuna, ordinara, vulgara; erikejo, step'o, -eto.
commune : komunumo.
communicate : komuniki.
companion : kunulo.
company : anaro, kompanio, societo, trupo, roto.
compare : kompari.
compartment : fako.
compass : ("mariners'"--) kompaso; (drawing) cirkelo.
compel : devigi.
compensate : kompensi
complete : konkuri.
complaint : plendi.
complete : plen'a, -igi.
compliment : kompliment'o, -i.
compose : verki; komposti.
compositor : kompostisto.
comrade : kamarado.
concern : koncerni; zorgo; rilati al.
concrete : konkreta.
concussion : skuego.
condemn : kondamni.
condition : kondicxo; stato.
condole : kondolenci.
confectioner : konfitisto.
conference : konferenco.
confirm : konfirmi.
confiscate : konfiski.
conflict : konflikto.
conform : konformi.
confuse : konfuzi.
congratulate : gratuli.
congregation : kongregacio.
congress : kongreso.
conjure : jxongli.
conscience : konscienco.
conscious : konsci'a, -"ness", 'o.
consequence : sekvo.
conservative : konservativa.
consider : pripensi, konsideri.
consistent : konsekvenca.
consonant : konsonanto.
constipation : mallakso.
consult : konsiligxi kun.
consume : konsumi.
consumption : (disease) ftizo.
contact : kontakto.
contain : enhavi, enteni.
content : kontenta.
continue : dauxri, -igi.
contract : kontrakti; kuntir'i, -igxi.
contrary : kontrauxo, malo.
contrast : kontrasti.
contrive : elpensi.
control : estri, regi.
convenient : oportuna.
conversation : interparolado, konversacio.
convict : kondamnito.
convince : konvinki.
convolvulus : konvolvolo.
convulse : konvulsio, spasmo.
copper : kupro.
copy : kopii; ekzemplero.
coral : koralo.
cord : sxnuro.
core : korajxo, internajxo.
cork : korko; sxtopi,
corn : greno; (foot), kalo.
corner : angulo.
correct : korekti; gxusta, senerara.
correspond : korespondi.
corrode : mordeti.
corset : korseto.
costume : kostumo.
cotton : (raw), kotono; (manuf.) katuno.
cough : tusi.
council : konsilantaro.
count : kalkuli; grafo.
country : lando; kamparo.
courage : kuragxo.
course : kuro; kurso.  "of"--, kompreneble.
court : korto, ("royal"--) kortego; jugxejo; amindumi.
covetous : avida.
crab : krabo, kankro.
crack : fendi, kraki, krev'i, -igi.
cradle : lulilo.
crafty : ruza.
crane : gruo, sxargxlevilo.
crape : krepo.
crater : kratero.
cravat : kravato.
creature : estajxo, kreitajxo.
credit : kredito.
creed : kredo.
creep : rampi.
crest : tufo, kresto.
crevice : fendo.
cricket : grilo; (game) kriketo.
crime : krimo.
crippled : kripla.
crisis : krizo.
criticism : kritiko.
crochet : krocxeti.
crocodile : krokodilo, aligatoro.
cross : kruco, trans' -iri, -pasi. --"out", streki.
croup : krupo.
crow : korniko.
crowd : amaso.
crown : krono; (of head) verto.
cruel : kruela.
cruise : krozi.
crumple : cxifi.
crust : krusto.
crutch : lambastono.
cry : krii, ekkrii, plori; (of animals) bleko.
crystal : kristalo.
cube : kubo.
cuckoo : kukolo.
cucumber : kukumo.
cuff : manumo; frapo.
cultivate : kulturi.
cunning : ruza.
cup : taso, kaliko.
cupboard : sxranko.
cure : resanigi; (bacon, etc.) pekli.
curious : scivola, stranga, kurioza.
curl : buklo.
currant : ribo, sekvinbereto (korinta).
current : fluo.
curtain : kurteno.
curved : kurba, fleksita, nerekta.
cushion : kuseno.
customer : kliento.
cutlet : kotleto.
cycle : ciklo.
cyclone : ciklono.
Czar : Caro.

                               === D ===

daffodil : narciso.
daily : cxiutaga.
dainty : frandajxo; frandema delikata,
daisy : lekant'o, -eto.
dam : digo, akvosxtopilo.
damage : difekti.
dance : danc'i, -o; balo.
dandelion : leontodo.
dare : kuragxi.
darn : fliki.
date : dato; (fruit) daktilo.
dawn : tagigxo.
dead : senviva, mortinta. -ly, pereiga.
dear : kara, multekosta.
debauch : dibocxo.
debris : rub'o, -ajxo.
debt : sxuldo, ("be in"--) sxuldi.
decipher : decxifri.
deck : ferdeko; ornami.
declaration : deklaracio.
decoration : ornamajxo; ordeno.
decree : dekreto, mandate.
decrepit : kaduka.
dedicate : dedicxi.
deed : ago, faro, farajxo, faritajxo; dokumento.
deep : profunda; (sound) basa.
deer : cervo.
defeat : venki, malvenko.
defend : defendi.
defer : prokrasti.
deficiency : deficito, malsuficxeco.
defile : intermonto; malpurigi.
define : difini.
definite : definitiva.
degenerate : degeneri.
degree : grado.
Deity : Diajxo, Dieco.
delay : prokrasti.
delegate : deleg'i, -ito.
delicate : delikata.
delightful : cxarma, rava.
delirium : delir'o, ("be in") -i.
deliver : savi, liberigi;  (goods) liveri.
deluge : superakvego, diluvo.
den : nestego, kaverno.
denounce : denunci.
deny : nei, malkonfesi.
depart : foriri.
department : fako.
depend : dependi.
derive : devenigi.
descendant : ido, posteulo.
describe : priskribi.
desert : dezerto; forlasi; forkuri de.
desk : pupitro.
despatch : ekspedi, depesxo.
dessert : deserto.
destine : (for), difini (por).
destroy : detrui.
detail : detalo.
detriment : malutilo, perdo.
develop : plivastigi, disvolv'-i, -igxi, (phot.) aperigi.
devil : diablo, demono.
devoted : sindona.
devout : pia.
dew : roso.
dexterous : lerta.
dial : ciferplato.
diarrhoea : lakso.
dice : ludkuboj.
dictate : dikti.
dictionary : vortaro.
die : morti.
differ : diferenci.
digest : digesti.
dignity : digno, rango.
dine : tag', vesper', -mangxi.
dip : trempi, subakvigi.
diploma : diplomo.
diplomacy : diplomatio.
direct : direkti, rekta, senpera.
disappoint : seniluziigi, cxagreni.
discharge : eligi, eksigi, elpagi.
disciple : lernanto, discxiplo.
discipline : disciplino.
discount : diskonto, rabato.
discover : eltrovi.
discreet : diskreta, singardema.
discuss : diskuti.
disease : malsano.
disguise : alivesti, maski.
disgust : nauxzi.
dish : plado.
dislocate : elartikigi.
dismal : funebra.
dismay : konsterni.
dispel : peli, forpeli, dispeli.
dispose : disponi.
disposition : inklino, emo.
dispute : disputi, malpaci.
dissect : sekci.
disseminate : dissemi.
dissolve : solvi.
distance : interspaco, malproksimeco, distanco.
distinct : klara.
distinguish : distingi.
distract : distri.
distribute : disdoni.
district : regiono, kvartalo, distrikto.
ditch : foso.
dive : subakvigxi.
dividends : rento, dividendo.
divorce : eksedzigi.
dizziness : kapturnigxo.
do : fari.
doctor : kuracisto, doktoro.
doctrine : doktrino, instruo.
domestic : hejma, doma.
dose : dozo.
dot : punkto.
double : duobl'a, -igi.
doubt : dubi.
dough : knedajxo.
down : lanugo; malsupre.
dowry : doto.
drag : treni.
dragon : drako. "-fly", libelo.
dragoon : dragono.
drain : defluilego, senakvigi.
drake : anaso.
drape : drapiri.
draught : aerfluo. "-s" (game) damoj.
draw : desegni; tiri, (from well) cxerpi.
drawer : tirkesto.
drawers : kalsono, (chest of -s), komodo.
dream : songx'i, -o; (day-), rev'o, -i.
dredge : skrapegi.
dress : robo; vesti, sin vesti.
drill : bori; ekzerco, manovro.
drink : trinki, (to excess) drinki.
drive : veturi; peli. "--away", forpeli.
droll : ridinda, sxerca.
drone : abelviro; zumi.
drop : gut'o, -i.
drown : dron'i, -igi.
drug : drogo.
drum : tamburo.
drunken : ebria.
dry : seka. "--land", firmajxo.
duck : anasino, anaso.
duration : dauxro.
duty : devo, (tax) imposto. "be on--", dejxori.
dwell : logxi, restadi.
dye : tinkturi.
<DW18> : digo.

                               === E ===

eager : avida.
ear : orelo, (corn) spiko.
earl : grafo.
early : fru'a, -e.
earn : perlabori.
earnest : serioza, diligenta, fervora.
earth : tero. "-quake", tertremo.
earthenware : fajenco.
east : oriento.
easter : Pasko.
ebony : ebono.
ecclesiastical : eklezia.
echo : ehxo, resonadi.
edge : rando, trancxrando, bordo
edify : edifi.
edit : redakti.
edition : eldono.
editor : redaktoro.
educate : eduki.
eel : angilo.
effect : efiko, efekto.
effective : efektiva.
efficacious : efika.
effort : peno, klopodo.
eiderduck : molanaso.
elastic : elast'a, -ajxo.
elbow : kubuto.
elder : (tree), sambuko.
elect : elekti, baloti.
electricity : elektro.
elegant : eleganta.
elf : koboldo, elfo.
elm : ulmo.
eloquent : elokventa.
embalm : balzami.
embrace : cxirkauxpreni, enbrakigi; ampleksi.
embroider : brodi.
emerald : smeraldo.
emigrate : elmigri.
eminent : eminenta.
emotion : kortusxeco.
emphasis : emfazo, akcentego
empire : imperio.
enable : ebligi.
enamel : emajl'o, -i.
enchant : ravi; ensorcxi.
encore : bis.
endeavour : klopodi, peni.
endow : doti.
endure : dauxri; toleri, suferi.
energy : energio.
engine : masxino, lokomotivo, motoro.
engrave : gravuri.
enjoy : gxui.
enlist : varbi, rekruti.
enough : suficxa, (be--) suficxi.
entangle : impliki.
enterprise : entrepreno.
entertain : amuzi; regali.
enthusiasm : entuziasmo.
entice : logi, allogi.
entwine : kunplekti.
envelop : envolvi.
envelope : koverto.
environs : cxirkauxajxo.
equivalent : ekvivalenta, egala.
erase : trastreki; forfroti.
erect : vertikala; rekta; starigi.
errand : komisio.
escape : forkuri, forsavigxi.
establish : fondi, starigi.
estate : (land) bieno.
esteem : estimi.
estimate : taksi.
eternal : eterna, cxiama.
ethical : etika.
eve : antauxtago.
even :  ecx; parnombra;  ebena.
event : okazo.
evil : malbono, peko.
exact : gxusta, preciza; postuli.
examine : ekzameni, esplori.
examination : ekzameno.
example : ekzemplo.
exceed : superi.
except : krom, esceptinte; escepte.
exchange : intersxangxi. "the--", Borso.
excite : eksciti.
exclusive : eksklusiva.
excursion : ekskurso.
execute : efektivigi; (--"a criminal"), ekzekuti.
exercise : ekzerci. -book, kajero.
exhaust : konsumi, elcxerpi.
exhibition : ekspozicio.
exhort : admoni.
expect : atendi.
expel : elpeli.
experience : sperto.
experiment : eksperimento.
expert : lerta, kompetenta.
explode : eksplod'-i, -igi.
express : esprimi, ekspreso.
extend : etendi.
exterminate : ekstermi.
extinguish : estingi.
extract : ekstrakti, eltiri.
extraordinary : eksterordinara.
eye : okulo. "-brow", brovo. "-lid", palpebro.

                               === F ===

fable : fablo.
fact : fakto. "in"--, ja, efektive.
factory : fabrikejo, faktorio.
fade : velki.
fail : manki; malprosperi, bankroti.
faint : sveni.
fair : foiro; blonda; justa.
fairy : feino, feo.
faith : fido, kredo.
falcon : falko.
false : falsa, malvera.
fame : gloro, renomo; famo.
familiar : kutima, intima.
family : familio.
fan : ventum'i, -ilo.
fare : farti; veturpago.
farm : farmi (have  on lease); farmobieno.
fashion : modo, maniero, fasono.
fast : fast'i, -o; rapida.
fasten : alligi, fiksi,
fat : gras'a, -o; sebo.
fatal : fatala, mortiga.
fate : sorto.
fathom : sondi, klafto.
fault : kulpo; difekto; eraro.
favour : favori, komplezo.
feast : regalo, festeno; festo.
feather : plumo.
feature : trajto.
feed : nutri, mangxigi, pasxti.
feel : palpi, senti.
felt : felto.
female : ino, virinseksa.
fence : skermi; palisaro.
ferment : fermenti.
fern : filiko.
ferret : cxasputoro,
ferry-boat : pramo.
fester : ulcerigxi, pusi.
festival : festo.
feudal : feuxdala.
fever : febro.
fibre : fibro.
fife : fifro.
fig : figo.
fight : batal'i, -o.
figure : cifero;   figuro.
figurative : figura.
file : fajli, -ilo.
film : filmo, tavoleto.
filter : filtr'i, -ilo.
fin : nagxilo.
fine : delikata; monpuno.
fir : abio.
fire : brulo, fajro; (gun), pafi.
fireplace : kameno, fajrejo.
fireworks : artfajrajxo.
firm : firma, fortika; firmo.
fish : fisx'o, -i, -kapti.
fist : pugno.
fit : atako.  "--for", tauxga; konvena, deca.
fix : fiksi.
flake : floko, negxero.
flame : flami.
flannel : flanelo.
flat : plata, ebena; apartamento.
flatter : flati.
flavour : gusto.
flax : lino.
flea : pulo.
flesh : (meat), viando; karno.
flint : siliko.
flit : flirti.
float : nagxi; surnagxi.
flock : aro, pasxtataro, sxafaro.
flog : skurgxi.
flood : superakvegi.
floor : planko, etagxo.
flour : faruno.
flow : flui.
flower : flor'o, -i. "-bed," bedo.
fluid : fluajo.
flutter : flugeti, flirti.
fly : musxo; flugi.
fog : nebulo.
fold : fald'i, -o.
follow : sekvi.
fondle : dorloti, karesi.
food : nutrajxo.
fool : malsagxulo.
foot : piedo; futo. "-man," lakeo. "-path," trotuaro, piedvojeto.
forage : furagxo.
forehead : frunto.
foreign : ali', ekster'-landa, fremda.
forest : arbarego.
forge : forgxi.
forget : forgesi. "-me-not", miozoto.
forgive : pardoni.
formidable : timeginda.
formulate : formuli.
fortress : fortikajxo.
fortunate : felicxa.
foundation : fundamento
foundry : fandejo.
fountain : fontano.
fowl : kortbirdo.
fox : vulpo.
frame : kadro.
freckle : lentugo.
free : liber'a, -igi; senpaga.
freeze : frostigxi, glaci'igi, -igxi.
frequent : ofta; vizitadi.
fringe : frangxo.
fritter : fritajxo.
frock : vesteto. "-coat," surtuto.
frog : rano.
frolic : petoli.
frown : sulk'o, -igi.
frugal : sxparema,
fruit : frukto. "-ful," fruktodona.
fry : friti, (spawn) frajo,  "-ing" "pan," pato, fritilo.
fuel : brulajxo, hejtajxo.
fulfil : plenumi.
fun : sxercado.
function : funkcio.
funeral : enterigiro.
funnel : funelo.
funny : ridinda.
fur : felo; "--coat" pelto.
furnace : fornego.
furnish : mebli, provizi.
furrow : sulko.
further : pile, plimalproksime.
fury : furiozo, furio.
fuse : fandi.
furniture : mebl'o, -aro.
future : estonteco.

                               === G ===

gadfly : tabano.
gain : gajni, (clock) trorapidi.
gall : galo.  "-nut," gajlo.
gallery : galerio.
gallop : galopi.
game : ludo, cxasajxo.
gap : brecxo; manko.
gargle : gargari.
garrison : garnizon'o, -i.
gas : gaso.
gate : pordego.
gauze : gazo.
gelatine : gelateno.
gem : gemo.
general : gxenerala; generalo.
generation : generacio.
generous : malavara.
genius : genio, geniulo.
gentle : dolcxa, neforta, milda.
gentleman : sinjoro.
genus : gento.
germ : gxermo.
germinate : gxermi.
gesture : gesto.
ghost : fantomo.
giant : giganto.
gild : ori, orumi.
gill : (of fish), branko.
gin : gxino.
ginger : zingibro. -bread, mielkuko.
gipsy : cigano.
give : doni, donaci,
glacier : glaciejo.
glass : vitro, "a--," glaso.  "looking--," spegulo.
glaze : glazuri.
glorify : glori.
glove : ganto.
glow : ardi, brili. "-worm," lampiro.
glue : gluo.
glycerine : glicerino.
gnat : kulo.
gnaw : mordeti.
goat : kapro.
goblet : pokalo.
goblin : koboldo.
God : Dio.
gold : oro.
goldfinch : kardelo.
golosh : galosxo.
goodbye : adiaux.
goose : anserino.
gooseberry : groso.
gospel : evangelio.
gout : podagro.
govern : regi.
governess : guvernistino
graceful : gracia.
gradual : grada, lauxgrada.
graft : inokuli, grefti.
grain : grajno, greno.
grammar : gramatiko.
grape : vinbero.
grass : herbo.
grasshopper : akrido.
grate : fajrujo;  raspi, skrapi.
grating : krado.
gravity : pezo.
gravy : suko.
grease : graso; sxmiri.
great : granda.  "-coat," palto, gravitoj
greedy : avida, mangxegema.
green : verda. "-house," varmejo.
greengage : renklodo.
grey : griza.  "-hound," leporhundo.
grill : kradrosti.
grin : grimaci, rikani.
grind : mueli; pisti; grinci.
gristle : kartilago.
groan : gxemi.
grocer : spicisto.
grotesque : groteska.
grotto : groto.
ground : tero.  "-floor," teretagxo.
groundsel : senecio.
group : grup'o, -igi.
grouse : tetro.
grub : larvo.
guarantee : garantii.
guard : gardi, (milit.) gvardio.
gudgeon : gobio.
guess : diveni, konjekti.
guide : gvidi.
guillotine : gilotino.
gulf : golfo.
gull : mevo.
gullet : ezofago gorgxo, fauxko.
gum : gumo, dentokarno.
gun : pafilo, kanono.  "-powder," pulvo.
gush : sxpruci.
guttapercha : gutaperko.
gutter : defluilo.

                               === H ===

habit : kutimo.
haddock : eglefino.
hair : haro, haroj; hararo  "-dresser," frizisto.
hall : vestiblo, halo, salono.
halt : halti, lami.
halter : kolbrido.
ham : sxinko.
hammer : martelo.
hand : mano.  "-ful," plenmano,  "-shake," manpremo.
handkerchief : naztuko.
handle : tenilo, manpreni.
hang : pend'i, -igi.
hansom : kabrioleto, fiakro.
happen : okazi.
harbour : haveno.
harden : malmoligi, (health), hardi
hare : leporo.
harm : difekti, malutili.
harness : jungi, jungajxo.
harpoon : harpuno.
harrow : erpi, erpilo.
harvest : rikolto.
hasten : rapid'i, -igi.
hatch : kovi.
hatchet : hakilo.
haunch : kokso.
hawk : akcipitro; kolporti.
hawthorn : kratago.
hay : fojno.
hazlenut : avelo.
heal : resanigi, cikatrigxi.
health : sano.  "propose a--," toasti.
heap : amas'o, -igi.
heart : koro, (cards) kero.  "by," parkere.
hearth : kameno, fajrujo, hejmo.
heath : eriko, erikejo, stepo.
heathen : idolano.
heaven : cxielo.
heavy : peza.
hedge : plektobarilo, "-hog" erinaco.
heir : heredanto.
hell : infero.
helm : direktilo.
helmet : kasko.
hem : borderi.
hemp : kanabo.
herald : heroldo.
heresy : herezo.
hermit : ermito.
hero : heroo.
heron : ardeo.
herring : haringo.
hesitate : sxanceligxi, heziti.
hiccough : singulti.
hide : kasxi; felo.
hinge : cxarniro.
hip : kokso.
hire : dungi; lui; pago.
hiss : sibli
hit : frapi.
hoard : amaso.
hoar frost : prujno.
hoax : mistifik'o, -i.
hole : truo, kavo
holiday : festo, libertempo.
hollow : kav'a, -o.
holly : ilekso.
honey : mielo, "-comb," mieltavolo. "-suckle," lonicero.
hood : kapucxo, kufo.
hook : hoko, agrafo; alkrocxi.
hope : espero.
hops : lupolo.
horizon : horizonto.
horn : korno.
hospitable : gastama.
hospital : hospitalo.
host : mastro; gastiganto; hostio.
hostage : garantiulo.
hotel : hotelo.
hover : flirti.
hub : radcentro, akso.
hue : nuanco, koloro,
hum : zumi.
human : homa. "-being," <DW25>.
humane : humana.
humble : humila.
humbug : blago.
humming-bird : kolibro.
humorous : humorajxa, sprita, sxerca.
hump : gxibo.
hunger : malsato.
hunt : cxasi.
hurrah : hura.
hurricane : uragano.
hurt : vundi, malutili.
husk : sxelo.
hut : kabano.
hymn : himno.
hyphen : streketo.
hypocritical : hipokrita.

                               === I ===

ideal : ideala.
identical : identa.
idiom : idiomo, idiotismo.
idiotic : idiota.
idle : senokupa.
idol : idolo.
illegitimate : nelauxlegxa, bastarda,
illuminate : ilumini.
illusion : iluzio.
illustrate : ilustri.
image : figuro, bildo.
imagine : imagi, revi.
imbibe : ensorbi.
imbue : penetri, inspiri.
imitate : imiti.
immediately : tuj.
imminent : surpenda, minaca.
impassive : stoika, kvietega.
impertinent : impertinenta.
implement : ilo.
implicate : impliki.
importune : trud'i, -igi.
impose : trudi, trompi.
impregnable :  fortika,  nekaptebla.
impress : impresi.
improvize : improvizi.
impudent : senhonta.
inch : colo.
incident : okazajxo, epizodo.
incite : instigi; inciti.
incline : inklini, deklivo.
include : enhavi, enkalkuli.
income : enspezo, rento.
incommode : gxeni.
incompatible : nekunigebla.
increase : kreski, pli'igi, -igxi.
incriminate : enkulpigi.
indeed : efektive, ja.
independent : sendependa.
index : nomaro; montra tabelo.
india-rubber : kauxcxuko.
indifferent : indiferenta.
indigenous : indigxena, enlanda.
indignant (to be) : indigni.
indirect : malrekta, pera.
indispensable : nepre necesa.
individual : individuo.
indolent : senenergia.
indomitable : necedigebla.
indorse : dorseskribi, gxiri.
induce : decidigi, alkonduki.
indulge : indulgi.
industrious : diligenta, laborema
industry : (business), industrio.
infantry : infanterio.
infect : infekti.
infiltrate : ensorbigxi.
infinite : senlima, sennombra, senfina.
infirm : kaduka, malforta.
inflammation : brulumo.
influence : influ'o, -i sur.
influenza : gripo, influenco.
inform : informi, sciigi.
infuse : infuzi.
inherit : heredi.
initiate : iniciati.
inject : ensxprucigi, enjxeti.
injection : (med.), klistero.
injure : vundi, difekti, malutili.
inquest : enketo.
inquisitive : sciama, scivolo.
insect : insekto.
inside : interna, "--out" returnite.
insidious : insida.
insist : insisti.
inspector : inspektoro.
inspire : enspiri, inspiri.
instigate : instigi.
instinct : instinkto.
institution : instituto.
instructions : instrukcio.
insult : ofendi; malhonori.
insure : asekuri.
intellect : intelekto, prudento.
intelligent : inteligenta.
intend : intenci.
intense : ega, intensa.
intercourse : interrilato.
interest : procento, rentumo, intereso, interes'i, -igi, -igxi.
interfere : sin inter'meti, -miksi, sin altrudi.
interrupt : interrompi.
interval : inter'spaco, -tempo.
intervene : interveni.
interview : intervjuo.
intricate : malsimpla, komplika.
introduce : prezenti, enkonduki.
intrude : trudi.
invade : invadi.
invaluable : netaksebla.
invent : elpensi.
invert : renversi.
invest : (money), procent'doni, -meti.
invoice : fakturo, kalkulo.
iris : (of eye), iriso; (flower) irido.
iron : fero; gladi.
ironmonger : ferajxisto.
irony : ironio.
irritate : inciti, kolerigi.
island : insulo.
isolate : izoli.
isthmus : terkolo, istmo.
italics : ("in--"), kursive.
itch : juki.
item : ero.
itinerant : vaganta.
ivory : eburo, elefantosto.
ivy : hedero.

                               === J ===

jackal : sxakalo.
jacket : jako, jxaketo.
jam : fruktajxo, konfitajxo.
jaw : makzelo. --"s". fauxko.
jealous : jxaluza.
jelly : gelateno.
jessamine : jasmeno.
jewel : juvelo.
jingle : tinti.
join : kun'igi, -igxi; unuigxi kun, aligxi.
joiner : lignajxisto.
joint : artiko;  kunigxo.
joist : trabo.
joke : sxerci.
journal : jxurnalo; taglibro.
journey : vojagx'i, -o; veturi.
joy : gxoj'o. be --ful, -i.
jubilee : jubileo.
judgment : jugxo.
judicious : prudenta, sagxa.
jug : krucxo.
juggle : jxongli.
juice : suko.
jump : salti.
jury : jugxantaro, jxurintaro.
juryman : jxurinto.
just : justa; gxuste; (time) jxus.
justify : pravigi.

                               === K ===

keel : kilo.
keep : teni, gardi, konservi.
kernel : kerno.
kettle : kaldrono, bolilo.
key : sxlosilo, (piano) klavo.
kick : piedfrapi.
kidney : reno.
kill : mortigi, bucxi, senvivigi.
kind : speco; afabla, bonkora
kingdom : regno, regxlando.
kingfisher : alciono.
kiss : kisi.
knapsack : tornistro.
knave : fripono;  (cards) lakeo.
knead : knedi.
knee : genuo.
kneel : genufleksi.
knife : trancxilo.
knight : kavaliro.
knit : triki.
knock : frapi.
knot : nodo, (in wood) lignotubero
know : (--"a fact"), scii;  (as a person) koni.
knuckle : fingroartiko;  (hock) poplito.

                               === L ===

label : surskribeto, etiketo.
lace : punto; pasamento; ("boot"--), lacxo.
lacquer : lako.
ladder : sxtupetaro.
ladle : cxerp'i, -ilo.
ladybird : kokcinelo.
lagoon : laguno.
lair : bestkusxejo, nestego.
lake : lago; lakrugxo.
lame : kripla.   to be--, lami.
lamp : lampo, lanterno, (-"wick") mecxo.
land : lando; tero; surterigxi.
landscape : pejzagxo, vidajxo.
language : lingv'o, -ajxo.
lapwing : vanelo.
larch : lariko.
lard : lardi; porkograso.
lark : alauxdo.
last : lasta, fina; dauxri; ("boot"-) botosxtipo.
lath : lato.
lathe : tornilo.
lattice : krad'o, -ajxo; latajxo.
laurel : lauxro.
lava : lafo.
lavender : lavendo.
law : legxo;   juro,   (-suit)  proceso.
lawn : batisto; herbejeto.
lay : meti; (eggs) demeti; laika.
layer : tavolo; (plants)   markoti.
lead : konduki.
lead : plumbo.  "black"--, grafito.
leaf : folio, paperfolio.
league : ligo.
leak : traflueti.
lean :  klini. --"on", sin apogi sur; malgrasa.
leap year : superjaro.
learn : lerni, sciigxi pri.
learned : klera, instruita.
leather : ledo.
leave : lasi, forlasi; deiri; testamenti; restigi.
lecture : parolad'o, -i; prelego.
leech : hirudo.
leek : poreo.
leg : kruro, (of fowl, etc.) femuro.
legacy : heredajxo, testamentajxo.
legend : legendo, fabelo.
legitimate : rajta, lauxlegxa.
lemon : citrono.
lemonade : limonado.
lend : pruntedoni.
lentil : lento.
leprosy : lepro.
lesson : leciono.
let : lasi, permesi; (a house) luigi
lettuce : laktuko.
level : ebena; nivel'o, -ilo.
lever : levilo.
liberal : liberal'a, -ulo.
library : biblioteko.
lichen : likeno.
lick : leki.
lie : kusxi, ("tell a"--) mensogi.
life : vivo, vigleco.
lift : levi, levilo, lifto, elevatoro.
light : lum'i, -o; (ek)lumigi, malpeza.
like : simila; kiel; sxati.
likely : versxajne, kredeble.
lilac : siringo.
lily : lilio; (of the valley) konvalo.
lime : kalko; (tree) tilio.
limit : lim'o, -igi.
limp : lami, lameti.
line : linio; subsxtofi.
linen : tolo, linajxo, (washing) tolajxo.
linnet : kanabeno.
lint : cxarpio.
lip : lipo.
liquid : fluid'a, -ajxo.
liquidate : likvidi.
liqueur : likvoro.
liquorice : glicirizo.
list : tabelo, nomaro, listo, katalogo, registro.
literal : lauxlitera, lauxvorta.
literature : literaturo; ("polite"--) beletristiko.
live : vivi, logxi.
liver : hepato.
livery : livreo.
lizard : lacerto.
load : sxargx'i, -o; "--a gun" sxargi
loaf : pano, panbulo.
lobby : vestiblo.
lobster : omaro.
local : loka, tiea, regiona.
lock : sxlosi;  seruro; (hair) tufo; (canal) kluzo.
locust : akrido.
log : sxtipo, bloko.
loins : lumbo.
lonely : sol'a, -eca, -ula.
long : longa.  "--for," sopiri pri.
look : aspekto, mieno. "--at," rigardi. "--for," sercxi.
   "--after," zorgi pri, varti.
loop : masxo.
Lord : "(the--)" Sinjoro, "(a--)" nobelo.
lose : perdi, malgajni, (clock) malrapidi.
lots : (cast), loti.
lottery : loterio.
loud : lauxta.
love : ami. "make--," amindumi.
loyal : lojala, fidela.
lozenge : pastelo, "--shape" lozangxo.
luck : felicxo, sxanco, sorto.
lucky : felicxa.
luggage : pakajxoj.
lull : luli; trankviligi.
lamp : bulo, maso, sxvelajxo.
long : pulmo.
lupin : lupeno.
luxury : lukso.
lynch : lincxi.
lynx : linko.
lyre : liro.
lyric : lirika.

                               === M ===

machine : masxino.
mackerel : skombro.
mad : freneza, rabia.
magic : magio.
magnanimous : grandanima
magpie : pigo.
mahogany : mahagono.
majesty : majesto, Mosxto.
major : (milit.), majoro.
majority : plimulto; plenagxo.
make : fari, -igi; fabriki.
male : vira, virseksa.
malicious : malica.
mallow : malvo; "(marsh--)" alteo.
malt : malto.
mammal : mambesto.
manage : administri, "(--a house)" mastrumi.
mane : kolharoj.
mange : favo, skabio.
mania : manio.
manna : manao.
manner : maniero; tenigxo, mieno.
manners : moroj.
manoeuvre : manovro.
mantle : mantelo.
manufacture : fabriki, manufakturo.
manure : sterko.
manuscript : manuskripto.
map : karto, geografikarto.
maple : acero.
marble : marmoro; globeto.
march : marsxi.
marigold : kalendulo.
mark : sign'o, -i; mark'o.
market : vendejo, foiro, komercejo.
marl : kalkargilo.
marrow : ostocerbo, "(vegetable--)" kukurbeto.
marry : edz (in) -igi, -igxi.
marsh : marcxo.
martyr : martiro, suferanto.
mask : masko.
mason : masonisto. "free--," framosono.
mass : amaso, (church) meso.
mast : masto.
master : mastro, majstro.
mastiff : korthundo, dogo,
mat : mato.
match : alumeto; parigi.
matchmaker : svatist'o, -ino.
material : sxtofo, materialo.
mattress : matraco.
mayor : urbestro.
meadow : herbejo.
meal : faruno;  "(a--)" mangxo.
mean : celi diri; signifi; malnobla.
meaning : signifo, senco.
means : rimedo. "by--of," per.
measles : morbilo.
measure : mezuri; (music) takto.
meat : viando.
mechanic : mehxanikisto, metiisto
meddle : enmiksigxi.
medicine : (a), kuracilo, medikamento, (science) medicine.
meditate : mediti.
medium : meza; (a), mediumo.
meek : modesta, kvieta.
meet : renkonti, -igxi; kunveni.
melody : melodio.
melt : fluid'igxi, -igi, (metals) fandi.
memory : memoro.
mend : ripari, (patch) fliki.
mental : spirita, intelekta, cerba.
merchant : komercisto,   negocisto.
mercy : kompato, indulge, korfavoreco.
merry : gaja; "(to be--)" gaji.
mesh : masxo, -ajxo.
Messiah : Mesio.
metal : metalo.
method : metodo.
middle : mezo.
midwife : akusxistino.
mignonette : resedo.
migrate : migri.
mild : milda, neforta, kvieta
mile : mejlo.
military : milita.
milk : lakto, melki.
mind : spirito, animo; intelekto atenti, zorgi pri, ne ofendigxi
mine : mini, subfosi; mia.
mineral : mineralo.
minister : pastro, (polit.) ministro.
mint : mento.
minutes : (of meeting, etc.), protokolo.
miracle : miraklo.
mirror : spegulo.
misery : mizero.
mission : misio.
mistake : erar'o, -i.
mistletoe : visko.
mite : akaro.
mix : miksi.
mob : popolamaso, popolacxo, fipopolo, kanajlaro.
mock : moki.
model : modelo.
moderate : modera.
modern : moderna.
modest : modesta.
molasses : melaso, sukerrestajxo.
mole : talpo; digo.
molest : gxeni, sin altrudi al.
monarch : monarhxo.
money : mono, "-order," posxtmandato.
mongrel : hibrida.
monk : monahxo.
monkey : simio.
monster : monstro.
mood : modo.
moor : stepo, erikejo; "(--a ship)" alligi.
moral : morala, bonmora.
mortar : mortero, "(a--)" pistujo.
mortgage : hipoteko.
mortify : cxagreni; gangrenigxi.
mortification : (med.), gangrene.
mosaic : mozaiko.
mosquito : moskito.
moss : musko.
moth : ("clothes"--), tineo.
motive : motivo.
motto : devizo, moto.
mould : model'i, -ilo; tero, sximo.
mound : altajxeto, remparo, digo.
mourn : funebri. "-ing," funebra vesto.
move : mov'i, -igxi.
movement : movo, movado.
mow : falcxi.
mud : koto, sxlimo.
muddle : fusxi; konfuzi.
muff : mufo.
mug : pokaleto.
mulberry : moruso.
mule : mulo.
mummy : mumo.
murmur : murmuri.
muscle : muskolo.
museum : muzeo.
mushroom : fungo, agariko.
muslin : muslino.
mussel : mitulo.
must : devi.
mustard : mustardo, ("-plant"), sinapo.
mutual : reciproka.
myriad : miriado.
mystery : mistero.
myth : mito.

                               === N ===

nail : najli; (of finger, etc.) ungo.
naive : naiva.
naked : nuda.
nape : nuko.
nation : nacio.
native : enlanda, indigxena; (--"land") patrujo.
nature : naturo.
nausea : nauxzo.
nave : (church) navo; (of wheel) aksingo.
navigable : sxipirebla.
near : proksima; apud.
neat : pura, bonorda.
necktie : kravato.
nectar : nektaro.
need : bezoni.
neglect : ne zorgi pri, preterlasi, malatenti.
negociate : negoci.
neighbour : najbaro, proksimulo. "--hood," cxirkauxajxo.
neither : nek.
nerve : nervo.
net : reto; tulo.
nettle : urtiko.
neuter : neuxtra.
neutral : neuxtrala.
news : sciigo, novajxo. "--paper," jxurnalo, gazeto.
next : plejproksima, sekvanta.
niche : nicxo.
nightingale : najtingalo.
noble : nobla. "-man," nobelo.
nod : signodoni.
noise : bruo.
nonsense : sensencajxo.
noon : tagmezo.
noose : masxo.
nor : nek.
normal : norma, normala.
north : nordo.
note : not'i, -o, rimark'i, -o, (music) noto, tono.
notice : rimarki, noti, avizo.
nought : nulo, nenio.
nourish : nutri.
novel : romano.
novice : novico, novulo.
now : nun, nuntempe.
numb : rigida.
number : (quantity) nombro; (No.) numero; numeri.
nurse : (a child) varti, (the sick) flegi.
nurseling : sucxinfano.
nut : nukso, (of screw) sxrauxbingo.
nutmeg : muskato.
nymph : nimfo.

                               === O ===

oak : kverko.
oakum : stupo.
oasis : oazo.
oath : (legal) juro; blasfemo.
oatmeal : grio, avenfaruno.
oats : aveno.
object : objekto, ajxo, (aim) celo.
oblige : devigi; fari komplezon.
observe : rimarki; vidi, observi.
obstinate : obstina.
obstruct : bari, obstrukci.
obtain : ricevi, akiri, havigi al si.
occasion : okazo, okazigi.
occur : okazi.
octopus : okpiedulo.
off : for, de.
offend : ofendi.
offence : ofendo, kulpo, peko.
offer : propono.
office : ofico, oficejo, kontoro.
officer : oficisto, (milit.) oficiro.
officiate : funkcii; dejxori; servi kiel.
offspring : ido, idaro.
often : ofte.
oil : oleo. "-cloth,"  vakstolo.
ointment : sxmirajxo.
olive : olivo.
omnibus : omnibuso.
omnipotent : cxiopova.
omniscient : cxioscia.
once : unufoje, iam, foje.
onion : bulbo.
only : nur, sola.
ooze : traguteti; sxlimo.
open : malferm'i, -a.
opera : opero. "-glass," lorneto.
operate : funkciigi; (med.) operacii.
opinion : opinio; ("be of--"), opinii.
opium : opio.
opportunity : okazo.
oppress : subpremi.
or : aux.
oracle : orakolo.
orange : orangx'o, -kolora.
orbit : orbito.
orchard : fruktarbejo.
orchestra : orkestro.
orchid : orkideo.
order : ordo; klaso; ordoni; mendi; (postal) posxtmandato,
   (decoration) ordeno.
ore : minajxo, mineralo, metalo.
organ : organo, -ilo; (music) orgeno.
organic : organika.
organise : organizi.
origin : deveno, origino.
original : original'a, -o.
ornament : ornamo; garnituro.
orphan : orf'o, -ino.
oscillate : balancigxi, pendoli.
osier : salikajxo.
ostentation : fanfaronade, parado.
ostrich : struto.
other : alia, cetera.
ought : devus.
ounce : unco.
outlaw : proskripcii.
outlay : elspezo.
outlet : defluejo, elirejo.
outline : konturo, skizo.
outrage : perfort'ajxo, -i.
oval : ovalo, ovoforma.
oven : forno.
overall : kitelo, supervesto.
overcoat : palto.
overlook : esplori, pardoni, malatenti.
overseer : laborestro, kontrolisto, vokto.
overtake : kuratingi.
overturn : renversi.
owe : sxuldi.
owing to : pro, kauxze de.
owl : strigo, gufo.
own : propra; posedi; konfesi.
ox : bovo.
oyster : ostro.

                               === P ===

pack : <DW67>.   "--up," enpaki.
pad : sxvelajxo, pufo; remburi.
pagan : idol'isto, -ano.
page : pagxo; (boy) lakeeto; (noble) pagxio.
pail : sitelo.
pain : dolor'o, -i; igi. "take--s," peni.
paint : pentri, kolori; "-brush," peniko.
pair : paro.
pale : pala; malhela.
paling : palisaro.
palm : palmo, manplato.
palpitation : korbatado.
pan : tervazo. "sauce-", kaserolo; "frying-," pato.
pane : vitrajxo.
<DW29> : violo trikolora, trikoloreto.
paper : papero. "wall-," tapeto.
parable : komparajxo, alegorio.
parade : parado, pompo.
paragraph : paragrafo.
parchment : pergameno.
parish : parohxo.
park : parko.
parliament : parlamento.
parrot : papago.
parsley : petroselo.
parson : pastro.
particular : speciala, aparta.
partridge : perdriko.
party : (polit.) partio; festeto; aro.
pass : pasi, pasigi.
passage : trairejo, vojagxo.
passion : pasio; manio; kolerego.
past : estinta, pasinta.
paste : pasto.
pastry : pastecxo.
pasture : pasxti, pasxtejo.
patch : fliki.
path : vojeto.
pathetic : kortusxa.
patience : pacienco.
patriot : patrioto.
pattern : modelo, desegno.
pause : halteti, pauxzi.
pave : pavimi.
paw : piedego.
pawn : garantie doni; (chess) soldato.
pay : pagi; salajro.
pea : pizo.
peace : paco.
peach : persiko.
peacock : pavo.
peak : pinto.
pear : piro.
pearl : perlo.
pedal : pedalo.
pedestal : piedestalo.
peel : sxelo, sensxeligi.
pen : plumo, skribilo.
pencil : krajono, ("slate"--) grifelo; ("hair"--) peniko.
pendulum : pendolo.
penetrate : penetri
peninsula : duoninsulo.
pension : pensio.
people : homoj, (a--) popolo.
pepper : pipro.
percentage : procento.
perch : (fish) percxo.
perfect : perfekta.
perhaps : eble.
period : periodo.
perish : perei.
persecute : persekuti, turmenti.
persist : persisti, dauxri.
person : persono.
pestle : pistilo.
petroleum : petrolo.
petulant : petola, incitigxema.
pewter : stanplumbo.
phantom : fantomo, apero.
phase : fazo.
pheasant : fazano.
phenomenon : fenomeno.
philanthropist : filantropo.
philanthropy : filantropio.
phrase : frazo, frazero.
piano : fortepiano.
pickaxe : pikfosilo, piocxo.
pickle : pekli.
picture :  bildo, pentrajxo; prezenti, ilustri.
pie : pastecxo.
pig : porko.  "guinea-", kobajo.
pike : (fish), ezoko.
pilgrimage : ("go on--"), pilgrimi.
pill : pilolo.
pillow : kapkuseno.
pilot : pilot'o, -i; gvidi.
pimpernel : anagalo.
pimple : akno.
pin : pinglo, pinglefiksi.
pincers : prenilo.
pinch : pincxi.
pine : pino; konsumigxi. "-apple," ananaso.
pink : rozkolora; dianto.
pioneer : pioniro.
pipe : tubo, pipo; (mus.) sxalmo.
pistol : pistol'o, -eto.
piston : pisxto.
pit : kavo, fosajxo, (well) puto; (theatre) partero.
pitch : pecxo, bitumo; tono.
pitcher : krucxo.
pity : kompati. ("a-"), domagxo.
pivot : pivoto, akso.
placard : afisxo,
place : loko; meti.
plague : turmenti, inciteti; pesto.
plait : plekti, har'ligo, -plektajxo,
plan : plano, projekto, skizo.
plane : rabot'i, -ilo;  ("--tree") platano.
planet : planedo.
plank : tabulo.
plant : kreskajxo; planti.
plash : plauxdi.
plaster :  plastro; (of  Paris) gipso.
plate : telero; (photo) klisxajxo.
platform : estrado; platajxo; perono, trotuaro.
play : ludi; teatrajxo. "-ful", petola.
please : placxi al, kontentigi.
pleasant : afabla, agrabla.
pledge : garantiajxo.
pliable : fleksebla.
plot : konspir'i, -o; intrig'i, -o.
plough : plug'i, -ilo.
plum : pruno.
plumber : plumbisto.
plural : multenombro.
plush : plusxo.
pocket : posxo, enposxigi.
pod : sxelo.
poem : poemo.
poet : poeto.
poetry : poezio, versajxo.
point : punkto; (cards) poento; (tip) pinto.
poison : veneno.
poker : fajrinstigilo.
pole : stango; (of car) timono; (geog.) poluso.
polecat : putoro.
police : police, (--"court") jugxejo.
policy : politiko.
polish : poluri.
politics : politiko.
pompous : pompa.
poodle : pudelo.
poor : malricxa, kompatinda.
pope : papo.
poplar : poplo.
poppy : papavo. -"", punca
popular : populara.
porcelain : porcelano.
porcupine : histriko.
porous : pora, truajxa.
porpoise : fokeno.
porridge : kacxo.
port : haveno.
porter : portisto, pordisto.
portion : parto, (ration) porcio,
portmanteau : valizo.
position : pozicio, situacio.
positive : pozitiva, definitiva.
possess : posedi, havi
possible : ebla.
post : stango, fosto; ofico. "letter"--, posxto.
postage :  postelspezo, (stamp) posxtmarko.
posture : tenigxo, pozo, pozicio.
potato : terpomo.
potent : potenca.
poultice : kataplasmo.
poultry : kortbirdoj.
pound : funto, (money) funto sterlinga; pisti.
pour : versxi (liquids), sxuti.
powder : pulvoro. "gun"-, pulvo; ("face"--) pudro.
power : povo, potenco.
practise :  sin ekzerci; (profession) praktiki.
praise : lauxdi, glori.
pray : pregxi, peti.
preach : prediki.
precaution : antauxzorgo.
precious : altvalora, karega
precipice : krutegajxo; profundegajxo.
precise : preciza, gxusta.
prefer : preferi.
prefix : prefiks'i, -o.
pregnant : graveda.
prejudice : antauxjugxo.
premium : premio.
prepare : prepari, pretigi.
prescription : recepto.
present : (be), apudesti, cxeesti; (gift) donaco.
present : prezenti, donaci.
preserve : konservi, konfito.
preside : prezidi.
press : premi; gazetaro, jxurnalaro.
pretend : preteksti, sxajnigi.
price : prezo, kosto.
prick : piki.
primrose : primolo.
principle : principo.
print : presi; gravurajxo.
prison : malliberejo.
private : privata, konfidencia.
privilege : privilegio.
prize : premio; sxati.
probable : kredebla.
problem : problemo.
proboscis : rostro.
process : proceso.
procession : procesio.
proclaim : proklami.
profession : profesio.
professor : profesoro
profit : profito, gajno.
progress : progreso.
pronounce : elparoli.
proof : pruvo, provo, presprovajxo.
proper : gxusta, konvena, deca.
prophesy : profeti, antauxdiri.
proportion : proporcio.
propose : proponi.
prosecute : persekuti, procesi kontraux.
protect : protekti, sxirmi.
protest : protesti.
proud : fiera.
provide : provizi.
provoke : inciti, kolerigi.
prudent : singardema.
public : publika, komuna.
puff : pufo.    --"up," sxvel'i, -igi.
pug : mopso.
pull : tiri.
pulley : rulbloko.
pulp : molajxo.
pump : pump'i, -ilo.
pumice-stone : pumiko.
pupil : lernanto; (of eye) pupilo.
pure : pura, virta.
purple : purpura.
purpose : cel'i, -o; intenci.
push : pusxi; (along) sxovi.
put : meti. --"off", prokrasti. --"aside", apartigi.
putrid : putra.
puzzle : enigmo.

                               === Q ===

quadruped : kvarpiedulo.
quail : koturno.
Quaker : kvakero.
quality : kvalito, eco.
quantity : kvanto, kiomo.
quarry : sxtonminejo.
quarter : kvarono, (district) kvartalo.
quay : kajo, en (el) sxipigejo.
question : demandi, dubi.
quick : rapida, "-en," akceli.
quicksilver : hidrargo.
quiet : kvieta, trankvila.
quinine : kinino.
quinsy : angino.
quite : tute.
quits : kvitaj.
quorum : kvorumo.
quote : citi.

                               === R ===

rabbit : kuniklo.
race : raso, gento; vetkuri.
radish : rafaneto. "horse-," rafano.
raft : floso.
rag : cxifono.
rail : relo. "-way," fervojo. "-way station," stacidomo.
rainbow : cxielarko.
raisin : sekvinbero.
rake : rast'i, -ilo.
rampart : remparo.
rancid : ranca.
rank : vico, grado, rango.
raspberry : frambo.
rat : rato.
rate : procento, --"of," po.
rattle : kraketi. "-snake," sonserpento.
raven : korvo.
raw : kruda, nekuirita.
reach : atingi, trafi.
ready : preta. "-money,"  kontanto.
real : vera, reala, efektiva.
ream : rismo.
reap : rikolti.
reason : (cause) kauxzo, (faculty) prudento; rezoni.
reasonable : prudenta.
rebel : ribeli.
receipt : kvitanco, ricevo.
receipts : enspezoj.
receive : ricevi, akcepti.
recipe : recepto, formulo.
recite : deklami.
recruit : rekruto; varbi.
refer to : sin turni al.
refine : rafini.
refuge : (take) rifugx'i, -ejo.
refuse : rifuzi; forjxetajxo, rubo.
register : registri, enskribi.
regularly : akurate, regule.
reign : regxi; regxado, regxeco.
relate : rakonti; rilati al.
relation : parenco; rilato.
religion : religio.
remain : resti.
remedy : kuracilo, rimedo.
remember : memori.
remove : translogx'igxi, -igi.
rent : luprezo.
repeat : ripeti, rediri.
repent : penti.
report : raporti; famo; (official) protokolo.
represent : reprezenti.
reptile : rampajxo.
republic : respubliko.
repugnance : antipatio.
require : bezoni, postuli.
resemble : simili.
reserve : rezervi.
resign : eksigxi.
resignation : resignacio; eksigxo.
resin : rezino. "-wood," keno.
resolve : decid'i, -o; solvi.
respect : respekti.
responsible : (for), responda pri.
rest : pauxzo, restajxo, kvieteco, ripozo, apogi.
restaurant : restoracio.
result : rezulti; sekvo; rezultato.
retail : detale, pomalgrande.
revenge : vengx'o, -i.
revolution : revolucio.
reward : rekompenco, premio.
rhubarb : rabarbo.
rhyme : rim'i, -o.
rhythm : ritmo.
rib : ripo.
ribbon : rubando.
rice : rizo.
riddle : kribrilo; enigmo.
right : ("--hand") dekstra; ("legal--") rajto; (straight) rekta;
   (correct) prava.
righteous : justa, pia.
ring : ringo, rondo; sonorigi.
ringworm : favo.
rinse : gargari, laveti.
riot : tumulto.
rise : levigxi, supreniri, deveni.
risk : riski.
road : vojo, strato. "-stead," rodo.
roar : (winds and waves) mugxi.
roast : rost'i, -ajxo.
rob : rabi.
robe : vesto, robo.
robust : fortika.
rock : sxtonego, roko; balanci, luli.
rod : vergo. "fishing-," hokfadeno.
rogue : fripono, kanajlo.
roll : rul'i, -igxi; kunvolvajxo, (bread) bulko.
roof : tegmento.
rook : frugilego.
root : radik'o, enradiki.
rope : sxnurego.
rot : putri.
round : ronda; cxirkaux.
rouse : eksciti, veki.
row : vico; remi.
rubbish : rubo, forjxetajxo.
ruby : rubeno.
rudder : direktilo.
rue : ruto; bedauxregi, penti.
ruin : ruin'o, -igi.
rule : regi, regado; regulo.
ruler : registo; liniilo.
rumour : famo.
run : kuri; flui.
rapture : rompo; hernio.
ruse : ruzo.
rush : junko; kuregi.
rust : rusti.
rut : radkavo, radsigno.
rye : sekalo.

                               === S ===

sable : zibelo.
sacrifice : ofero.
saddle : selo.
sagacious : sagaca.
sage : salvio; sagxa.
sail : velo; nagxi.
salad : salato.
salmon : salmo.
salt : salo, "--meat," peklajxo.
saltpetre : salpetro, nitro.
same : sama.
sample : specimeno,
sanction : sankcii.
sap : suko.
sapphire : safiro.
sarcasm : sarkasmo.
sardine : sardelo.
sated (to be) : sati.
satin : atlaso.
saturate : saturi.
sauce : sauxco, "-pan," kaserolo.
saucer : subtaso.
sausage : kolbaso.
save : savi, sxpari; krom.
savoury : bongusta.
scaffold : esxafodo; trabajxo.
scald : brogi.
scale : skalo, (fish) skvamo; tarifo.
scales : pesilo.
scandal : skandalo.
scar : cikatro.
scarf : skarpo.
scarlet : skarlato.
scene : vidajxo, sceno.
scenery : pejzajxo.
scent : odoro, parfumo; flari.
scissors : tondilo.
scold : riprocxi, mallauxdi.
scorpion : skorpio.
scoundrel : kanajlo.
scour : frotlavi;
scourge : skurgxi.
scrape : skrapi, raspi.
scratch : grati.
screen : sxirm'i, -ilo.
screw : sxrauxbo.
scrupulous : konscienca, skrupula.
sculpture : skulpti.
scum : sxauxmo.
scurvy : skorbuto.
seal : sigel'i, -o, (animal) foko.
seaside : marbordo.
season : sezono; spici.
seasonable : gxustatempa.
secret : sekreta, kasxita.
secretary : sekretario.
section : sekcio.
secular : monda.
sedentary : hejmsida, sida.
sediment : fecxo.
seed : semo.
seem : sxajni.
seemly : deca.
seize : ekkapti.
select : elekti, elelekti.
selfish : egoista.
semicolon : punktokomo.
semolina : tritikajxo.
send : sendi, (--"for") venigi.
sensation : sensacio,
sense : sento, senco.
sensitive : sentema.
sensual : volupta.
sentence : frazo, jugxo, verdikto.
sentiment : sento, opinio.
sentimental : sentimentala.
separate : apart'a, -igi, disigi, malkunigi.
serfdom : servuto.
sergeant : sergxento.
series : serio.
serious : serioza.
serve : servi, (--"for") tauxgi.
service : servo, mangxilaro, Diservo.
serviette : busxtuko,
set : meti, (--"on edge") agaci.
sew : kudri, stebi.
sewing machine : stebilo.
sex : sekso.
shade : ombro, ombrajxo, nuanco
shadow : ombro.
shaft : (of vehicle) timono; (pit) sxakto.
shake : sxanceli, skui; tremi.
shame : hont'o, -igi.
share : dividi, partopreni; parto; porcio; akcio.
shark : sxarko.
sharp : akra, acida, pinta, pika.
shatter : frakasi.
shawl : sxalo.
sheaf : garbo.
shear : tondi.
shed : budo.
sheet : drapo, lit-tuko, tavolo.
shelf : breto.
shell : konko, sxelo, bombo.
shelter : sxirmilo, rifugxejo,
shield : sxildo, sxirmi.
shin : tibio.
shirt : cxemizo.
shock : skueg'i, -o.
shop : butiko, magazeno.
shoulder : sxultro,-"blade", skapolo
shovel : sxovel'i, -ilo.
show : montri; parado.
shrill : sibla.
shrivel : sulkigxi.
shrimp : markankreto.
shroud : mortkitelo; kasxi.
sick : ("be"--), vomi.
siege : siegxo, "be"-, siegxi.
sift : kribri.
sigh : sopiri, ekgxemi.
sight : vidado, vidajxo.
sign : signo, subskribi.
signal : signalo.
silent : silenta.
silk : silko.
sill : sojlo.
silver : argxento.
simple : simpla, naiva.
since : de kiam, cxar, tial ke.
sinew : tendeno.
situation : situacio, sido, ofico.
size : grandeco, amplekso; for mato; glueto
skate : glit'i, -ilo; (fish) rajo.
skeleton : skeleto.
sketch : skizi.
skilful : lerta.
skin : hauxto, felo.
skirt : jupo.
skittles : keglo.
skull : kranio.
slander : kalumnii.
slanting : oblikva.
slate : ardezo. -"s", tegmentajxo.
slave : sklavo.
sleeve : maniko.
slipper : pantoflo.
slime : sxlimo.
sloe : prunelo.
<DW72> : deklivo.
sluice : kluzo.
sly : ruza, kasxema.
smallpox : variolo.
smart : eleganta; doloreti.
smear : sxmiri.
smell : flari, odori.
smelt : fandi.
smock : kitelo.
smoke : fumi, (fish, etc.) fumajxi.
smooth : glata, ebena.
smother : sufoki.
smuggle : kontrabandi.
snail : heliko.
snake : serpento.
sneeze : terni.
snore : ronki.
snowdrop : galanto.
so : tiel, tiamaniere.  "--much", tiom.
soak : trempi.
soap : sap'o, -umi.
sober : sobra, serioza.
social : sociala.
society : socio, societo.
socket : ingo.
sod : bulo.
soda : sodo.
sofa : sofo, kanapo.
soft : mola, delikata.
soil : tero.
solder : luti.
soldier : soldato, militisto.
sole : sola; (fish) soleo; (foot) plando; (boot) ledplando.
solemn : solena.
solfa : notkanti.
solicitor : advokato.
solid : fortika; solida, malfluida.
solidarity : solidareco.
sonorous : sonora.
soot : fulgo.
sorcery : sorcxo.
sorry (be) : bedauxri.
sort : speco.
soul : animo.
sound : son'o, -i; sondi.
soup : supo.
sour : acida, malgaja.
source : fonto, deveno.
south : sudo.
space : spaco; (of time) dauxro
sparrow : pasero. "-hawk", akcipitro.
spawn : fraj'o, -i; fisxosemo
spear : lanco, ponardego
special : speciala.
spectacles : okulvitroj.
speculate : spekulacii, teoriigi, konjekti.
spell : silabi; sorcxajxo.
spend : elspezi.
sphere : sfero.
sphinx : sfinkso.
spice : spico.
spill : disversxi, dissxuti.
spin : sxpini.
spinach : spinaco.
spiral : helikforma.
spirii : spirito; energio; fantomo; alkoholo.
spit : kracxi; sputi.
spite : malamo, vengxo, ("in--of") malgraux; spite.
splash : sxpruci; plauxdi.
spleen : lieno; spleno
split : fendi, spliti.
spoil : difekti, malbonigi; ruinigi; akiro.
spoke : (wheel), radio.
sponge : spongo.
spontaneous : propra'mova, -vola.
spot : makulo.
spout : sxpruci.
sprain : tordi, distordo
spread : disvast'igi' -igxi; etendi, sterni.
spring : printempo, fonto, risorto, salti.
sprinkle : sxpruci, aspergi.
spur : sprono.
spy : spioni; esplori.
squadron : skadro, eskadro.
square : kvadrato; rektangulilo; placo.
squint : strabi.
squirrel : sciuro.
staff : (officers), stabo.
stage : estrado, scenejo.
stain : makul'o, -i.
stair : sxtupo.
stake : paliso, fosto; veto.
stalk : trunketo.
stall : budo, stalo.
stammer : balbuti.
stamp : stampi; posxtmarko; piedfrapi.
starch : amelo.
starling : sturno.
state : stato; Sxtato; esprimi, diri, aserti.
station : stacio, stacidomo.
steak : bifsteko.
steel : sxtalo.
steep : kruta; trempi.
steer : direkti, piloti.
step : sxtupo; pasxi.
steppe : stepo.
steward : intendanto.
stick : bastono, glui,(--"bills") afisxi.
stiff : rigida.
still : kvieta; ankoraux, tamen.
stimulate : stimuli.
sting : piki.
stipulate : kondicxi.
stock : provizi.
stocks : rentoj.
stocking : sxtrumpo.
stoker : hejtisto.
stomach : stomako.
stone : sxtono, (of fruit) grajno.
stool : skabelo, benketo.
stoop : kurbigxi.
stop : halt'i, -igi; resti, pauxzi; ("full"--) punkto; sxtopi.
stopper : sxtopilo.
store : magazeno; tenejo; proviz'o, -i.
stork : cikonio.
storm : ventego.
story : rakonto, fabelo; etagxo.
stout : dika.
strain : strecxi; filtri, kribri.
strait : markolo; embarasajxo.
strange : stranga, kurioza, fremda.
strap : rimeno.
straw : pajlo.
strawberry : frago.
streak : strio, strek'i, -o.
stretch : strecxi.
stretcher : homportilo.
strict : severa.
strike : frapi; striko.
strip : strio; (--"off") senigi je.
strong : forta, fortika.
struggle : barakti; batali.
student : studento, lernanto, studanto.
stuff : sxtofo; remburi.
stupid : stulta, malsprita.
stupor : letargio.
sturgeon : sturgo.
style : stilo; modo.
subject : objekto; temo; (gram.) subjekto.
subscribe : (to journal) aboni; (to society) kotizi; (sign) subskribi;
   (money) monoferi.
substance : sxtofo, substanco.
succeed : sukcesi; sekvi.
suck : sucxi.
suckle : mamnutri.
sudden : subita, abrupta,
suet : rensebo.
suffer : suferi, toleri.
sufficient : suficxa. "be"--, -i
suffrage : vocxdonrajto.
suggest : proponi, inspiri, pensigi.
suit : konveni; tauxgi.
suitable : deca, konvena, tauxga.
sum : sumo.     --"up", resumi.
summer : somero. -"house", lauxbo.
summon : kunvoki, procesi.
superfluity : superfluo, tromulto.
superintendent : intendanto.
superior : supera.
superstition : supersticxo.
supple : fleksebla.
support : subteni.
suppose : supozi, konjekti.
sure : certa
surface : suprajxo.
surgeon : hxirurgo.
surgery : hxirurgio.
surprise : mir'o, -igi, ("take by"--) surprizi.
surrender : cedi, kapitulaci.
survey : termezuri.
susceptible : impresema.
suspect : suspekti.
swaddle : vindi.
swagger : fanfaroni.
swallow : hirundo; gluti.
swan : cigno.
swear : jxuri; blasfemi.
sweat : sxviti.
sweep : balai.
swell : sxveli.
swing : balanc'i, -igxi; svingi.
sword : glavo, spado.
sycamore : sikomoro.
syllable : silabo.
syllabus : temaro.
symbol : simbolo, emblemo, signo
symmetry : simetrio.
sympathy : kompato, simpatio.
symptom : simptomo.
syndicate : sindikato.
syrup : siropo; melaso.
system : sistemo.

                               === T ===

table : tablo, tabelo.
tact : delikateco, takto
tactics : taktiko.
tail : vosto.
tailor : tajloro.
talent : talento.
talk : interparolad'i, -o; konversacio.
tallow : sebo.
talon : ungego.
tame : dresi; malsovagxa.
tan : tan'i, -ilo.
tankard : pokalo.
tap : krano; frapeti.
tape : katunrubando.
tar : gudr'o, -umi.
tart : torto; acida.
task : tasko.
taste : gust'o, -umi.
tattoo : tatui.
tax : imposto.
tea : teo.
teach : instrui, lernigi.
tear : sxiri.
tear : larmo.
tease : inciteti.
tedious : teda, enuiga.
tell : rakonti, diri.
temper : humoro, karaktero.
temperate : sobra, modera.
temperature : temperaturo.
temple : templo;  tempio.
tempt : tenti.
tenant : luanto.
tendency : tendenco, emo, inklino.
tenor : tenoro; senco; signifo
tent : tendo
terrace : teraso.
terror : teruro.
testify : atesti.
text : teksto
textile : teksa.
thaw : degeli.
theatre : teatro.
then : tiam, poste, do.
thick : dika; densa.
thigh : femuro.
thing : afero, ajxo, objekto.
think : pensi, opinii.
thirst : soif'i, -o.
thistle : kardo.
thorn : dorno.
thrash : drasxi; skurgxi, bategi.
threaten : minaci.
threshold : sojlo.
thrill : eksciti.
throat : gorgxo, fauxko.
throne : trono.
throw : jxeti.
thrush : turdo.
thunder : tondr'i, -o.
thus : tiel, tiamaniere; jene
thyme : timiano.
ticket : bileto.
tickle : tikli, amuzi.
tide : tajdo, marfluo.
tidy : bonorda.
tie : ligi; kravato.
tiger : tigro.
tile : kahelo; tegolo.
till : gxis; prilabori.
time : tempo, fojo, dauxro, (mus.) takto.  "-table," horaro.
tin : stano.
tinkle : tinti.
tire : lacigi, tedi.
tired : laca, enuigita.
tissue : teksajxo.
title : titolo.
titmouse : paruo.
toad : bufo.
toast : panrostajxo; toasto.
tobacco : tabako.
toe : piedfingro.
toilet : tualeto.
tolerate : toleri.
tone : tono.
tongs : prenilo.
tongue : lango.
top : supro, pinto; verto; turbo.
torment : turmenti.
torrent : torento.
tortoise : testudo
total : tuto.
totter : sxanceligxi.
tourist : turisto.
towel : visx'ilo, -tuko.
tower : turo.
town : urbo.
trace : postesigno.
trade : negoci, komerci; metio, (--"union") sindikato, metia unuigxo.
tradition : tradicio.
train : vagonaro; eduki, dresi; trenajxo.
tram : tramo, tramveturilo.
translate : traduki.
translucent : diafana.
transparent : travidebla.
trap : kaptilo, enfalejo; kariolo.
travel : vojagxi, veturi.
tray : pleto.
treacle : melaso.
tread : marsxi, pasxi
treasure : trezoro.
treasurer : kasisto.
treat : regali; kuraci; trakti.
treaty : kontrakto, traktajxo.
tree : arbo.
trellis : palisplektajxo.
tremble : tremi, skuigxi.
tribe : gento, tribo.
trick : fripon'i, -ajxo, (cards) preno.
trickle : guteti.
trifle : bagatelo, trivialajxo.
tripe : tripo.
triumph : triumf'i, -o.
troop : trupo, bando.
tropic : tropiko.
trot : troti.
trough : trogo.
trousers : pantalono.
trout : truto.
trowel : trulo.
tramp : (cards), atuto.
trumpet : trumpeto.
trunk : (animal) rostro; (tree) trunko; (box) kofro; (body) torso.
trust : fidi.
try : provi, peni.
Tsar : Caro.
tuber : tubero.
tuft : tufo.
tumbler : glaso.
tumult : tumulto.
tune : ario, melodio; agordi.
turbot : rombfisxo.
turkey : meleagro.
turn : turn'i, -igxi; torni; pivoti; vico.
turnip : napo.
turpentine : terebinto.
turquoise : turkiso.
turtle-dove : turto.
tutor : guvernisto.
twilight : krepusko.
twin : dunaskito, gxemelo.
twist : tordi.
type : modelo, tipo; presliteraro.
tyrant : tirano.

                               === U ===

umbrella : ombrelo, pluvsxirmilo.
underline : substreki.
understand : kompreni.
undulating : ondolinia.
unfailingly : nepre.
uniform : uniformo; unuforma.
unit : unuo.
unite : unu'igxi, -igi; kun'igxi, -igi.
universe : universo.
unless : esceptinte ke, se ne.
up : supre.
upholster : remburi.
upright : vertikala, rekta; honesta.
upset : renversi.
upstairs : supre.
urchin : bubo.
urgent : urgxa.
use : uzi, utiligi,("--up") eluzi.
useful : utila, ("be--") utili.
usual : ordinara, kutima.
usurp : uzurpi.
usury : procentego.
utmost : ekstrema.

                               === V ===

vacant : neokupata.
vacate : forlasi.
vaccinate : inokuli.
vacillate : sxanceligxi.
vain : vana; vanta.
valet : lakeo, servisto.
valley : valo.
value : valoro; sxati, estimi; taksi.
valuation : taks'o, -ado.
valve : klapo.
various : diversaj.
varnish : lak'i, -o.
vase : vazo.
vast : vasta, ampleksa.
vat : kuvego.
vault : arkajxo,
vegetable : legomo, vegetajx'o. -a; kreskajxo.
vegetate : vegeti.
vehicle : veturilo.
veil : vual'o, -i.
vein : vejno.
vellum : veleno.
velvet : veluro.
venerable : respektinda.
venerate : respektegi.
vent : ellas'o, -truo.
ventilate : ventoli.
venture : kuragxi, riski.
verandah : balkono.
verb : verbo.
verbal : parola, busxa.
verbatim : lauxvorte.
verdict : jugxo, verdikto.
verger : sakristiano.
vermicelli : vermicxelo.
vermilion : cinabro.
verse : verso, strofo.
very, : -much - tre.
vessel : sxipo; vazo, ujo.
vest : vesxto; jxaketo.
vestige : postsigno.
vex : cxagreni.
vibrate : vibri, tremeti.
vicar : parohxestro; vikario
vice : (prefix), vie-,
victim : viktimo, oferajxo.
victory : venko, triumfo, sukceso.
view : vidajxo; perspektivo.
vigilant : vigla.
vine : vinberujo.
violate : malrespekti, malvirtigi.
violence : perforto.
violet : violo.
violin : violono.
viper : vipero, kolubro.
virago : megero.
virgin : virgulino, virga.
virile : vira.
virtue : virto.
virus : veneno, viruso.
viscid : glueca.
vision : vizio, vidado.
visit : viziti.
vocabulary : vortaro.
voice : vocxo.
void : eljxeti, nuligi.
volcano : vulkano.
volley : salvo.
volume : volumo; volumeno, amplekso.
voluntary : memvola, propravola.
voluptuous : volupta.
vote : vocxdoni.
vow : solene promesi, dedicxi.
vowel : vokalo.
vulgar : vulgara.
vulture : vulturo.

                               === W ===

wadding : vato.
waddle : sxanceligxi.
wade : vadi, akvotrairi.
wages : salajro.
waggon : sxargxveturilo, vagono
waist : talio, (-coat) vesxto.
wait : atendi, (-on) servi.
waiter : kelnero.
wake : vek'i, -igxi; sxippostsigno.
walk : piediri, marsxi, promeni.
wallflower : keiranto.
walnut : juglando.
walrus : rosmaro.
waltz : valso.
wander : vagi, deliri.
want : bezoni;   seneco, manko; mizerego.
ward : zorgato.
wardrobe : vestotenejo; vestaro.
warehouse : tenejo, provizejo.
wares : komercajxo.
war : milito.
warm : varma, fervora.
warn : averti, admoni.
wart : veruko.
wasp : vespo.
waste : malsxpari.
watch : observi; spioni; posxhorlogxo.
water : akvo; surversxi.
waterproof : nepenetrebla.
wave : ondo; flirt'i, -igi.
wax : vakso.
way : vojo, maniero, kutimo.
wean : debrustigi, demamigi.
weapon : batalilo, armilo.
wear : porti; ("--out") eluzi; ("--away") konsumigxi.
weary : laca.
weather : vetero. "-cock," ventoflago.
weave : teksi, plekti.
wedding : edzigxo.
wedge : kojno.
weed : sarki; malbonherbo; "sea-," fuko, algo.
weep : plori.
weigh : (ascertain the weight) pesi; (have weight) pezi.
weight : pezo, pezilo.
welcome : bonvenigi; bonvenu!
weld : kunforgxi.
well : bone; nu!; puto.
west : okcidento.
whale : baleno.
wharf : kajo, el(en)sxipejo.
wheat : tritiko.
wheel : rado.
wheelbarrow : pusxveturilo.
whelk : bukceno.
whey : selakto.
whim : kaprico.
whip : vip'i, -o.
whirl : turnigxi, kirligxi. "-pool," turnakvo.
whisk : (eggs, etc.), kirli.
whiskers : vangharoj.
whisper : murmuri; subparoli, flustri.
whistle : fajfi, sibli.
whist : visto.
whiting : merlango.
Whitsuntide : Pentekosto.
whole : tuta, tuto.
wholesale : pogrande.
whooping-cough : koklusxo.
wick : mecxo.
wicker : salikajxa.
widower : vidvo.
wig : peruko.
wild : sovagxa, nedresita.
wilderness : dezerto.
will : vol'o, -i.
willingly : volonte.
willy-nilly : vole-nevole.
win : gajni.
wince : ektremi.
wind : volvi, ("--clock") strecxi
windpipe : trahxeo.
wing : flugilo, flankajxo.
wink : palpebrumi.
winnow : ventumi.
wipe : visxi.
wire : metalfadeno.
wish : deziri, voli.
witch : sorcxistino.
withdraw : eligxi.
wither : velki, sensukigxi.
withstand : kontrauxstari.
witness : atest'i; -anto.
witty : sprita.
woe : malgxojo; veo
wolf : lupo.
wonder : mir'i, -o; ("a --") mirindajxo.
woo : amindumi, sin svati.
wood : ligno; arbaro.
woodcock : skolopo.
woodpecker : pego.
word : vorto.
work : labor'i, -o; (mental) verk'i, -o; funkcii.
worm : vermo.
wormwood : absinto.
worn (out) : eluzita.
worry : maltrankvil'igi, -igxi; cxagrenadi, gxenadi.
worship : adori; Diservo; kulto.
worth : ind'o, -eco, valoro.
wound : vundi.
wrap : faldi, envolvi.
wreath : girlando.
wreck, (ship-) : sxippereo; periigi.
wren : regolo.
wrestle : lukti.
wretched : mizer(eg)a.
wring : tordi.
wrinkle : sulketo, sulkigi.
wrist : manradiko.
wry : torda.

                               === Y ===

yacht : jahxto, sxipeto.
yard : korto, (measure) jardo; velstango.
yarn : fadeno, rakont(acx)o.
yawn : oscedi.
year : jaro. "-ly," cxiujara.
yeast : fermentilo.
yellow : flava.
yew : taksuso.
yield : cedi, kapitulaci; produkti.
yoke : jungi; ("-- of egg") ovoflavo.
young : juna, junularo; ido, idaro.
youth : junulo, juneco, junularo.

                               === Z ===

zeal : fervoro, diligenteco.
zealot : zeloto, fanatikulo.
zebra : zebro.
zero : nulo.
zigzag : zigzag'a, -o,
zinc : zinko.
zone : (ter)zono.


                                 INDEX.

[Most index entries in the original listed both page and lesson numbers.
Since page numbers are useless for this etext, they have been removed.
Entries that originally appeared with page numbers only, have nothing
after them here.]

A, an ... 1
Accent
Accusative ... 5
Adjective ... 2
Adverb ... 12
" showing Direction ... 12
" of Degree ... 12
" of Comparison ... 12
ajn ... 20
Alphabet
Arrangement of words

cxi ... 20
Common Useful Expressions
Comparison ... 12
 " ... 20
Complete Grammar of Esperanto
Compound Words
Conjunctions
Consonants
Correlative Words (Table) ... 20
 ia ... 20
 ial ... 20
 iam ... 20
 ie ... 20
 iel ... 20
 ies ... 20
 ie ... 20
 iom ... 20
 iu ... 20
cxu ... 1

Days of Week ... 3

Endings of Words:
 -a ... 2
 -anta ... 16
 -as ... 1
 " ... 6
 -ata ... 15
 -e ... 12
 -i ... 10
 -inta ... 16
 -is ... 6
 -ita ... 15
 -j ... 3
 -n ... 5
 -o ... 1
 -onta ... 16
 -os ... 6
 -ota ... 15
 -u ... 10
 -us ... 11
Exclamations

Infinitive Mood ... 10

Key to Exercises

La ... 1
" instead of Pronoun ... 4
Letters, Beginnings
", Endings

Manner of Using the Book
Mem ... 7
Months ... 8

n ... 5
Nouns ... 1
Numbers, Cardinal ... 8

", Ordinal, etc. ... 8
Oni ... 4
Origin and Aim of Esperanto

Participles ... 15
" Active ... 16
" Passive ... 16
" as Nouns ... 16
" as Adverbs ... 17
Plural ... 3
Prefixes:--
 bo- ... 43
 dis- ... 45
 ek- ... 14
 ge- ... 43
 mal- ... 13
 pra- ... 43
 re- ... 14
Prepositions ... 26
 " with Accusative ... 26
 " Omission of ... 26
 al ... 27
 anstataux ... 39
 antaux ... 33
 apud ... 28
 cxe ... 28
 cxirkaux ... 34
 da ... 9
 " ... 35
 de ... 35
 dum ... 34
 ekster ... 30
 el ... 30
 en ... 29
 gxis ... 34
 inter ... 30
 je ... 40
 kontraux ... 39
 krom ... 39
 kun ... 36
 laux ... 38
 malgraux ... 40
 per ... 36
 po ... 40
 por ... 37
 post ... 33
 preter ... 32
 pri ... 38
 pro ... 37
 sen ... 36
 spite ... 40
 sub ... 31
 super ... 31
 sur ... 31
 tra ... 32
 trans ... 32
Pronouns ... 4
Pronoun-Adjectives ... 4
Pronunciation

Selections for Reading
Si ... 7
Subject ... 5
Suffixes :--    Lesson
 -acx- ... 45
 -ad- ... 14
 -ajx- ... 41
 -an- ... 23
 -ar- ... 24
 -cxj- ... 43
 -ebl- ... 44
 -ec- ... 41
 -eg- ... 21
 -ej- ... 42
 -em- ... 44
 -er- ... 24
 -estr- ... 23
 -et- ... 21
 -id- ... 43
 -ig- ... 19
 -igx- ... 19
 -il- ... 22
 -in- ... 13
 -ind- ... 44
 -ing- ... 42
 -ist- ... 18
 -nj- ... 43
 -obi- ... 9
 -on- ... 9
 -op- ... 9
 -uj- ... 42
 -ul- ... 25
 -um- ... 45

The ... 1

Verbs ... 6
" ... 10
" ... 11
" ... 15

Words used with the Object










End of the Project Gutenberg EBook of The Esperanto Teacher, by Helen Fryer

*** 