Telugu Rughuvedham

బు'గ్వే దము

(శ్రీవేంక కేళ్వర విశ్వవిద్యాలయ స్రాచ్య(గంథమాలాకునుమము -- రీ ఆనందతీర్థాష్యము, దానివ్యాఖ్యల పై ఆధారపడిన [(పథమాంధవివృతి డాక్టర్‌. ఎన్‌ .బి. రఘునాథాచాడ్యూలు, ఎశ్‌.బీ;, వీహెబ్‌.జి. న్యాయలిద్యా(నవీణ్క శిన్లామూ ఇన్‌ జర్భన్‌ నంన్ర్రత బిలాము (శ్రీవౌంకో బేళ్చూల ఎిళ్చూబిద్యాలయను ఉపోదాతం : మి (ఫొ ఫెనర్‌ కొత్త నబ్బిదానంధ మూర్తి ఉనవలవతి ' (1. న. (శ్రీవోంక జ్రేళ్టూల్‌ బిళ్టూబిద్యాలయము. " సస... శ్రీవేంక పేశ్వర విశ్వవిద్యాలయ ప్రాచ్యపరిళోధనాలయము “తిరుపతి

(వథమ (వచురణము : 1879 1000 (వశులు క. వగ, ప. ల దరి) యతో చ ళల సా" సక అ శ్రీవేంకళేళ్వర విశ్వవిద్యాలయము తిరువతి --517 509 ఆం, ధ(పదేళ్‌ 106 [క 54-00 గంధా ఉడత లకీ పాలిత ఖా హా వు 1 వా , నె [ ము[దణము : (శీ) వేంకశేళ్వర విశ్వవిద్యాలయ ము్మదణాలయము . తిరుపతి

5,1. 81?ల310 ౧౧146141 546 ౫0. 8 మ త చ ్ల / 776 సంగ్‌ గెజటంగంటంంటాంం 72267076020072 22 26/484 0౯ 5.3. ఇఉ౮630౫4040ంక400ం 314. 20. గెగాటాణా/టా4ంగ44 లైంగాం 72 ౮6౯7౯౧ లిలాడగింగలి లగ వొంగాగగ నా] ₹7౧౭గబాగు ౮0/86 శగాండంం0/07 ల్రా వి౯ం165502 క, నశగాంయయం4నటాంుత కంట 700 ౮/47౮6/07 రవపాలు 5.1. లా ఈ2వ ౦మఘారుత. 25కి యయ క5ర0ల5 గాకని త 01

పంల వత టం: 1978 1000 ౮౦914 ౮౫౫ గక ఏ ఏష! 7204035344 స వి క ల9 ఉగ! - 517 502 తాకని 2240985 వరం6 5, 54-00 18606 2€ 2

• 5.7. ౮3176010 వనలింకి కాంరైి2ట

ఆవలి 4ఉఓట 6౮౦౫౫౩35 వమా 6, = ఉపోదాతం ము భూమిక ఉక9 2271471015 విశేషవిషయసూచిక బుగ్వేదము _లిలికి కకష వ 2800. 209 అనుబంధము 1 80 _8 39 ముఖ్యపదసూచి 800808 బుషసూచి త్రిక 'దేవతాసూచి తీ0కఠశీ 8 ఛనస్స్ఫూచి 807 న. మన్హ్రసూచి 8088 7 ౫310624 ౨౪7 తీ 8లీ తి

క ర ఈ 4 82765 6 2 8౧౦26౬ 168989౯6 0 130064౪806 10 భం ₹66410 50101213 10 8606౯2] 206 10 ఛ096 18 ఉ6%14 న౯86650 10 2260018, ఈ15 ౧491102602 కైత్రాండణం/7౫4 (5,7, ౮౫17లం1 0 0168621 56665 గం. థి 6 5534 గౌం10808 6౫00316020 0 శం వ2091016 0090601229” 9 మ? తం200642 ౧1082 (1197-1276 4.0.) 0% 6 12311000 76/46 0% (16 కం గ౧2ఢ44/2 0 ౦6 ₹276648. వగా తం2062 గరుడ, ౪611 100% 23 51 ₹క4607ఇెండల8, ౧6౦ (12మ0౪3 1620%ట 0? 6 08102 500001 07 వ08110909%) 889 30% 11 119 6009ల 988 16 19 6 016 *)క్రుం ఇషం &ఇ1086 19 418664 1 ఈం 064889 ౦66: త1కటుంలట ౧౭౧ 116 శీశ్రాగగి 77474 616. 0002156, 16 0291944 103615 123 ర6012166: న

• (ఇరా యగాగ, 17.22) కం ఓర ₹66ేఫ0 500129, 3661 10 1909 4 52090006 10164 09 7601008 186 6625... 016 క కర్యఖ్లా& 5105610 145 శేం౦12౯64 : చ. మ ఇటలా ళా సె (భాగలళ 207 19) ౦06 921 సెశీఠఆ ఇపేం 19 €0 096 10001 +ఏ10380 211 6 ₹6415ి. 0871089 01107108 616 1686 817608 6 రం 20001665, 50 త[2062 11002 189 201 ౪6 1027276 19 16318 0౯ [0[0ట9౧ 01 (06 వళిండలా4/27రెడడం, కె 817118 115 11667076(416402 0% 10513 ౨75/4 51 శం2962 ₹టుడ [29 90070 29 10 *23 80% ఇ6 048 106006 16 690076 764106 (16612076 0 270000౧ 1 ంంం 0% 0౦10- భంగు. 4&!1 మంం8 36459, 115 50%0121 1686156 01 క్ర! 1౬062 గండ స25 70021266 2 010966 9001 [0౯ 30101425 ౦0 4౯6 904 ఇం! 762966 10 54809116 కంగ06 1619 03806 అజ 1 ౪111 06 8004 1 15 ౪00 18 0466 4721142016 18 ౦0161 6) షొంం681 1064120 1490802805, 50 ఇ6 1660050664 08. 5.3. 4880042002042 వ్రక2 రాగం 227 సైడు పటం వమ.౨., సింంంల 10 లై. 0౯52091016 5.1. ౧17ట- కిశటి 10 ఇగ146 22 6౫90510008 0౯019 ఇం 10 01083. 6 818613

! 2006060464 10 మరేం4%ఓ6 ఉం ఇంక 2064 2190 129 9300682119 ౧౦౧2166664 1౬ మెక 306౯6 2010 €0 1100. 0 65660064 7106-012106110£ వి?0. 1౬. 516001164404101641 డటం ఇషం 41266 2 క్రం0రే 66&10% 1066౯656 16 416౪76100108 ౦౪౯ ౧1608421 మెంం6210% 00511005, 104 001 028 6000౯12866 116 90160006 206 3200602066 16 16069920 [0269 [001 1 0001102600, 041 2180 6 షే2జం &2డం[066 19 661టం9 ₹18 [119 80ష01221/ 1006400400. క 13 రేంంఢే 1080416 [01 009 ఇంక4ీ9 10 అర?698 93 84110066 €0 101 01౯ 211 0856 1606 2065. ॥ క మడక 6 5.1, ౮8176౯51/ వ౯633, ౨5. కిడ్‌. ంతే61, ౨01060- 106 0 ల490110204015, 5... ౦6910 204 50] పశ. ఏ2ట/2020202012, కళటా28ైల 5.7. ౮02/316 పిల885, 00 ౩064ేం1211008 60 0/8 113 క లిం 2-20-76 , కరర విర 3. కతరతమతమతమత యాతన అలం " నుగ ర ౮/టా, 07౧౯౫/౧౩/ గలాండగం/ [1౯0//04//02

ఉపోదాతం ఖు ఆార్య కొత్త నచ్చిదానంద మూర్తి ఉవకులపతి (శ్రీ వెంకకేళ్వర విశ్వవిద్యాలయం “బిన్లా నోదాః (వతిష్టితాళో అజా పురాణవాకష్టం వోదోమపాము - పితృ, దేవ, మనుష్యులకు వేదం సనాతనమైన చథువు. వేదళాస్తం అశక్యం, అ(ప్రమేయమున్ను. చాతుర్వర్హ్యం, మూడు లోకాలు, నాలుగు ఆశ్ర మాలు, భూతం, భవ్యం, భవిష్యం ... అన్నీ వేదం నుండే (ప్రసిద్దమొతయి. సనాతన మైన వేదళా స్తం సర్వభూతాలను భరిస్తుంది. అందుచేత దీనిసాధన జీవికి అతిముఖ్యమని తలుస్తాను. వేదళాస్తా౦ర్థత త్వజ్ఞుడు (బహ్మభూతుడౌతాడు, వేద శాస్త్రవేత్త సర్వలోకాధిపత్యానికి అర్హుడు.” __.ఈవిధంగా వేదాన్ని స్తుతించింది ధర్మశా స్త్రసాహిత్యంలో కెల్ల ప్రాచీనమైన, శిరో మాజణిక్యమైన మశున్న్యృతి. అంటే భుంగకాలం (2నుండి 1వ శతాబ్దం [కీ.పూ.) నాటికే వేదానికి ఇంతటి మహిమ ఉన్నట్టుగా విశ్వసింస బడింది. అంతకు పూర్వమే ఉదృవించిన సూటత సాహిత్యంలో కూడా (అంటే కనీసం (కీ,పూ. 600 నాటిక్సే వేదం సరమ (్రామా జిక మైన, అత్యంత సవిత్రమైన, మహామహిమాన్విత మైన, అభ్యుదయ ని శ్శ్రేయ సాలను గురించి సాధికారంగా చెప్పే ఏకైక శాస్త్రంగా పేర్కానబడింది, నేటికిన్ని ఆస్మికులు, శ్రద్ధాలువులు, సంప్రదాయబద్ధులు ఆయిన హిందువులందరికి వేదాన్ని గూర్చీ ఇటువంటి ఛావనే ఉంది. వోదోనిర్టూచనోం = . ఇష్టప్రా ప్పి ఆనిష్టపరిహారముల అలౌకిక మైన ఉపాయాన్ని ఏ (గంథం 'తెలుపుతుందో అది వేదమని సాయణాచార్యులు క ఎప్టయజుర్వేధానికి చెందిన తైత్తి రీయసంహితాభాష్య భూమికలో వ్రాశారు. ఆయనే ఆలౌకిక మైన పురుషార్థో పాయం

న బుగ్వేదము దీనిచే (మానవుడుతెలిసికొనును .._. అని వేదశబ్ద నిర్వచనమని బుగ్వేదభాష్యో పరక్రమణ్‌కలో వ్రాశారు, ("అలౌతతం వ్రడప్తార్ణోపౌయం వోత్సి అనోనో ఇతి వేద కొద్ది నిర్జాచనత్‌ “) దీన్నిబట్టి ఆలౌకికోపాయ బోధకత్వమే వేదత్వమని తేలు తుంది. (పత్యకత్షంచేత, అనుమానంచేత, ఏ ఉపాయం తెలియబడదో, దాన్ని "వేదంచే తెలుసుకొంటారు ! అందువలననే వేదమునకు వేదర, ___ అని ప్రాచీనా 'చార్యులు చెప్పినదానినే సాయణాచార్యులు అనువదించారు :

([వత్యూకేణానుమిత్యా వా యన్తూవొడూ నో మిద్ధ్యతో / ' ఎతం బిదోన్ని వోదోన తస్మాత్‌ వేదన వేదతా 4 సాయణులు శుక్ల యజు ర్వేదాంతర్లత కాణ్వసంహితాభాష్య భూమికలో కూడా, అలౌకిక పురుషార్దోపాయాన్ని తెలియజేస్తుందనే హేతువుచేతనే వేదత్వం ఆవగళత మౌతుందని చెప్పారు. కాబట్టి ఇంద్రియగోచరా లైన లేక అనుమానంద్వారా తెలుసు కోవటానికి వీల్లై న విషయాలూ, అర్ధకామాలను సాధించటానికి పనికొచ్చే లౌకిక ఉపాయాలు _ వీటిని తెల్చే (గంథం కాదు వేదం, అని సారాంశం. విజ్ఞానం (ఎనెన్సు. ఇతిహాసం (హిష్టర్రి, ఇంద్రియ ప్రత్యక్షవిషయాలు _ వీటిని బోధ పరచటం వేదం యొక్క పనికాదు వీటిని చెప్పేది వేదమూ కాదు,

వేదానికి మరొక విధమైన నిర్వచనం కూడా ఉంది. మంత బాహ్మణాలకు

వేదమని నామధేయం. (మత్త? [గొ ప్టాణయో ర్భేదనామధోయం.”) ఇది ఆపస్తంబులు యజ్ఞవరిథావలో ఇచ్చింది. కాత్యాయనాదుల నిర్వచనమూ ఇదే. దీనినే మంత (బాహ్మణాత్మక శబ్దరాశి వేదమని బుగ్వేద భాష్యోపక్రమణీకలోను, మంటత్ర(బాహ్మణ సమష్టి వేదమని తన సామ వేదభాష్యోప[క్రమణికలోను సాయణులు అనువదించారు, మంఠాలు బాహ్మణాలు అని రెండే వేదభాగాలు. యాజ్ఞికులు వేటిని మంత్రాలని సమా ఖ్యానించారో అవి మంత్రాలు, అవి కొనివి (బాహ్మణాలు. మంళశ్రాల కింతకంటపే మంచి లక్షణం అందరిచేత అంగీకరింపబడింది కనపడదు :

యాజ్ఞికానాం నమాథ్య్రానం అక్షణం దోవవర్జితవ్‌ /

తోంనుస్టానన్మారతాదౌ మంత కొట్దం (€వయందితే //

మంతళ్ళ్చు [బావజ్ఞణచ్ళేతి ద్వాఖాగౌ తోన మన్త్రః /

అస్టాద్‌ (బొవ్యువిమిత్తూతద్‌ భవోబ్‌ (దానజ్ఞణలక్షణన్‌ //

(-- తైమినీయన్యాయ మాలావిస్తర 1. ].7-8)

ఉపొద్దాతం ఇ

పాదబంధం, ఆర్థమున్ను కలిగి, వృ త్తదిద్దాలెన మంధశ్రాలు బుకు్కూలు, గితిరూపాలైన మంత్రాలు సామలు, వృత్సగీతి వర్షికాలై (స్లీష్ట పఠికాలైన మంత్రాలు యజుస్వ్సులు, ఈ ఆఖరు లక్షణం అథర్వమంధత్రాలకూ వర్తిస్తుంది.

పాణిని (117.2.66.) నిగమ (ఛందస్‌్స్‌, ్రాహ్మణాలకు చేసిన భేదాన్ని అధారం చేసుకొని స్వామీ దయానందసరన్వతి మంశ్రాలున్న సంహితలను మాత్రమే వేదంగా పరిగణించారు. శ్రీ అరవిందులు కూడా మంతసంపహితతే వేదమన్నారు. (వస్థానఖోదంలో మభుసూదనసరస్వతి ఉపనిషత్తులను కూడా (బాహ్మణాలలో చేర్చారు, కాని అవి విధులు అర్ధవాదాణకాని మూడోరకప్పు బాహ్మణాలన్నారు, వేదాలు బిన్చి 2

బుగ్వేదంలో బుగ్‌, యజుస్‌, సామవేదాలు మూడే యజ్ఞంనుండి ఉదృ _ వించినట్టు చెప్పబడింది.(“యడ్హాత్‌ శుచః నామాని వష్ఞరే, యజిన్తన్వాదో వాయత”, బుగ్వేదం, ౫90.9) ఐతరేయ బ్రాహ్మణం కనీసం రెండుచోట్ల వేదాలీమూడే అయినట్లు చెప్పింది. “(తయో వేదా అశాయంత,” ఐ.ద్రా. ౪32. “(6తయ్యా. విద్యారేతి (జూయాల్‌ .” ఐంభ్రా. 17.33.) తైత్తిరీయ (బాహ్మణంకూడా అట్లాగే అన్నది, (“యం మువయః (తయీవిదో ఎదుః,” తై బా. 1.2 1.26. "'వోదారంటాన్వా స్త్రీ లిరేతి నూర్య”, తై.థ్రా. 111.12.) కైత్సిరీయ సంహిత (౪1.5.10.3) లో కూడ ఈమూడు వేదాలే పేర్కొనబడినయి. నత్కా పౌభనూ తం (1.1) కూడ యజ్ఞం మూడువేదాలచేత విధించబడుకుందన్నది. (“(ిళిర్వేదైై ర్టాభీయతే”ఎ కాని ముండకోపనిషత్తు (1,1,) వేదాలు నాల్లని, నాల్గవది అథిర్వవేదం అని వక్కాణించింది. (తగతావరా యుగ్భేదో యవజిర్చేదః నాొమవేదో అథభర్భూనేదో) అట్లాగే బృహదారణ్యకోపనిషత్తు (4100) బుగ్వేద, యుజుర్వేద, సామవేద, అథర్వవేదాలు ఈ “మహాభూతం”* యొక్క నిశ్వసిత మని చెప్పింది. అథర్వాఖ్యుడైన (బహ్మచే చూడబడటంచే ఆయన పేరుతో ఈ నాల్లో వేదం వ్యపదేశించబడిందని గోపథ[వాహ్మణం (౧.4) చెప్పింది. (అభర్వాగ్‌ వనం ఎతా స్పేవావుంస్టాచ్భం తై తిరీయారణ్యకం 1.16)లో కూడా ఈవేద (వళంస ఉంది. (యద్‌ అథర్వాంగిరనో మధోః టాల్యాః)ఎ నృసింహపూర్వ శాపనీయోపనిషత్తు కూడా “ఖుగ్యూవాన్భామాలర్చాణక్పోత్చాలో వోదాళొ అని

271

ఇ బుగ్వేదము నాల్లా వేదాలను చెప్పింది. గోపథదాహ్మణం (11.160) ఆథర్వ వేదాన్ని బ్రహ్మ వేదం అని కూడా అన్నది.

బుగ్వేదంచే హొత్రం, యజుర్వేదంచే ఆధ్వర్యవం, సామవేదంచే బౌద్దా (ఈం, అథర్వవేదంచే _బహ్మకర్నవ్య ప్రతిపాదన సిద్ధించినయి. “అలోర్బాంగి రో భి(ర్భృవ్యాత్సూం” అని గోపథం టం. అన్నది. ఇట్లా చతుష్పాత్‌ అగు యజ్ఞశరీవనిస్పత్సి _చతుర్వేదాల ద్వారా జరిగింది. తక్కిన _ వాటికివలె అథర్వమంత్రాలకు తిథి, నక్షత, (గ్రహ, చంద్రులు అక్కర్లేదని, వాట్‌ సం(ప్రాప్పిచే సర్వం సిద్ధిస్తుందని వరికొష్టం (11.5) చెప్పింది, గోపథాన్ని ఆధారం చేసుకొని సారభూత బహ్మాత్య్మకత్వం వలన, (బ్రహకర వ్య (వతిపాదనవలన (బ్రహ్మ వేదం అని కూడా పేరొందిన అథర్వ వేదాన్ని సాయణులు కూడా “సర్వ సారత్వాద్‌ అయం వేదః (శేష్ట్ర” అన్నారు. కాని ఇది ప్రాసంగిక అర్థవాద

బుగ్వేదానికి 2! కాఖలు, యజుర్వేదానికి 10 శాఖలు, సామవేదానికి 1000 శాఖలు, అథర్వవేదానికి $ శాఖలు, ఉన్నట్టు మవిథావ్యూం (పస్పళాహ్నికం) చెప్పుతుంది. మళ్ళీ, కృష్ణ శుక్ల భేదంతో యుజుర్వేవంలోని శఛాఖాశరంలో

నీ ళం

క్వ్యైవిధ్యం ఉంది. ముగ్చేదంయెత్భు అభ్యోంర్హి తతాం:

పురుషసూక్తం మొదలు పురాణాలవరకు నాలుగు వేదాల పేర్లు ఎక్కడ చెప్ప బడినా ముందు బుగ్వేదమే చెప్పబడింది, అన్ని వేదాలోని (బాహ్మాణొలు స్వాఖి హితార్థంలో విశ్వాసదార్థ్యం కోసం “*తదోతత్‌ ఖుదా అభ్యుళ్తం” అని బుగ్వే దాన్నే ఉదాహరించినయి, యజుర్వేదంతోని మం(తకాండల్లోను అక్కడక్కడా అధ్వర్యువుచేత (ప్రయోజ్యాలై న బుక్కులే ఆమ్నాతం అయినయి పైగా కృష్ణ యజుర్వేదాంతర్ష్లత తై త్తిరీయ సంహిత (1/1.5.10.3.) .బుక్కులచే చెప్పబిడిందే దృఢమౌతుందని వక్కాణించింది. (యద్‌ బుకా తద్‌ దృథమితి 0) “మయిద్యూ ధ్యూఢం సామ గీయతే” అనే ఉక్తిన్ని సామలన్నిటియొక్క. బుగా(శ్రితత్వ మున్ను ప్రసిద్ధాలు. ఆథర్వణికులచేత కూడా న్వకీయనంహితలో బాహుల్యంగా బుక్కులే అధీత మైనయి. ఐత రేయోపనిషత్తులో కూడా “ఠతావా బలః నర్వా

ఉపోధ్ధారం ఛ1

బుబః నర్వే వేదా? అని సర్వ వేవపదంలో బుగ్వేదం ఇమిడి ఉన్నా తిరిగి బుక్కులను (ప్రత్యేకంగా చెప్పటంచేత దాని వైశిష్ట్యం తెలుస్తుంది. ఇట్లా ఇతర వేదాలన్నిటిచేత ఆద్భత మైన బుగ్వేదపు అభ్యర్హితర్వం స్పష్టమవుతుంది. నోదనాత్య్రాత్నం, (వొమాఖణ్యాం:

వేదాన్ని గురించి కనీసం మూడురకాలుగా వేదమే చెప్పింది: (1) అది తపసుచే. సిద్దిపొందిన బుషులచే వినబడిన నిత్యవాక్కూ. _ (“వాచా విఢూవ నిత్యూాయా”.. బుగ్వేదం, ₹/111.75-6.) (శ) అది యజ్ఞంనుండి జనించింది. (“భుద్దాల్‌ బుచః సొమాని జద్ధరే....” బుూగ్వేదం, ౫90-9 (8 స్వయం భువగు సరమేశ్వరుడు అందరి మేలుకొరకు దాన్ని (పకాశపరచాడు. (“న్హ్వయం తూః యాథాతథ్యాలః అర్జ్భాన్‌ వ్యదధాత్‌ ,” యజుర్వేదం, 40-8. “యస్యాల్‌ బుబో అనలోళన్‌ ..... ,దోవః నః,” అథర్వ వేదం, ౬23420) వేదాన్ని అగ్ని, వాయు, సూర్యుల ద్వారా పరమేశ్వరుడు (ప్రకాశపరచాడు. (శతపథద్రాహ్మణం. ౫1.42.03. "యూ వై వోదాంళ్ళ (వపొజోతి,”. శ్వేతాశ్వతర ఉపనిషత్తు, ౪1) చేదాదులు ఈ మహాభూతపు (బహ్మముయొక్క) నిశ్వసితం. (బృహదారణ్య కోవనిషత్తు, 11.4.10.) నిళ్యమగు వేదం తపస్పిద్దులైన వారి మనస్సులో పకట మైందని, అందుచే వారు బుషులై నారని యాస్కు-లు నిరుక్తం (1.20;11.11.)లో చెప్పారు. కాబ్టే బుషులు మంథశ్రదష్టలు మాత్రమే, మంత్రకర్తలు కారు, ఆద్యంతాలు లేని, నిత్యము, దివ్యము అయిన వేదమయమగు వాక్కు స్వయంభువునిచే ఉత్సృష్టమైందని, దానినుండే అన్నియు (వవృత్త మైనవని, చెప్పే శ్లోకాన్ని ఒకదానిని శంకరులు తన సూ(త్రభాష్యం (1.3 82ఎలో ఉదాహరించారు :

• అనాదినిధనా నిత్యా వాథత్సృష్టా న్యాయంభువా / ఆదౌ వేదముడూ. దివ్యా యతః నర్వాః (వవ్య్భత్తయః 4

ఇట్లా శ్రుతులు స్మృతులు కొన్నిచోట్ల వేదం నిత్యమని, మరి కొన్ని చోట్ల అది (బ్రహ్మకార్యం లేక పరమేశ్వరకృతం అని చెప్పినయి. ఇది పరస్పర విరోధం కాదా? దీనికి సాయణాచార్యులదే ఈవిధంగా సమాధానం చెప్పబడింది ; వేదంయొక్క నిర్యత్వం వ్యావహారికం. _సృష్టిజరిగినాక సంహారం జరిగే వరకు వ్యవహారకాలం. అందులో వేదం యొక్క ఉత్పతి వినాశాలు జరగవు. కాల

న. బుగ్వేదము ఆకాళాలు నిత్యం ఆయినశ్లై 'వేదమున్ను వ్యవహార కాలంలో నిత్యం. ఇతర (గంథా లన్ని వ్యవహారకాలంలో ఎవరో పురుషుల ద్వారా విరచించబడినయి. రఘువంశా దులు కాళిదాసాది పురుషులచే రచింపబడ్దట్టు, కాని, వేదం ఒక్కదానికి మామే వ్యవహారకాలంలో ప్పరుషవిరచితత్వా భావం ఉంది. ఈకారణంచే అది నిత్యం. అయినా, ఆదిసృష్టిలో కాల, అకొళాదులవలె అదిన్ని (బ్రహ్మమునుండి ఉత్పత్తి అయినది. కాబట్టి, వ్యవహారకొలంలో అది నిత్యం, కాని దానికి [బహ్మము లేక పర మ్వేళరుడు యోని అయినందున (క్రుతి స్మృతులలో కొన్నిచోట్ల అది బ్రహ్మ కార్యంగానో పర మేశ్వరకృతంగానో చెప్పబడిండి. ఇట్లా విషయభేదంచే పరస్పర విరోధం లేదు. రఘువనంళాదులకు కాళిదాసాదులు వలె దానికెవరూ పురుషులు కర్తలు కానందున ఆది అపౌరుషేయం; ప్రపంచంలోని తక్కిన [గంథాలన్ని పౌరు షేయాలు (ఎవరో ఒక పురుషునిచే రచింపబడినవి).

వేదానికి బోధకత్వం ఉండటంచేత దాని (ప్రామాణ్యం స్వతస్పిద్ధం. పౌరు 'షేయవాక్యాలు జోధకొలయినా, వాటి వక్షృలై న పురుషులలో ఉండే (భాంచిమూలత్వ సంభావనచే దాని పరిహారంకొరకు అవి మూలప్రమాణాలను అపేక్షి స్తయి. కొని వేదం నిత్యం కొబట్టి దాన్ని గూర్చి వ _కృృుదోషళంక ఉదయించదు. పక్షాం తరంలో దాని వక్త పర మేళ్యరుడు అనినా, ఆయనలో నక్త బ్రదోషాభావంచే వేద (ప్రామాణ్యం స్వత స్పిద్ధం.

వేదశాఖలు కాఠకం, కౌథుమం, తై తిరీయం _ ఈరీతిగా కొందరి పేర్లతో న్యవహరింపబడుతున్నా అవి వాటి కర్ణ పేర్లు కావు; అవి వాట్‌ ప్రవర్శకుల పేర్ల. వేదంలో అక్కడక్కడా కనపడే *బబ5 ('ప్రవాహణి” మొదలైన శచ్దాలు చిదరుడు మొదలైన 'పేర్లగల మనుమ్యలను వివక్షించవు. అవి శబ్దసామాన్యాలు. ఈఉదాహరణలో బబిరధ్వనియుక్త మగు (పవహణస్వభావం కల వాయువు వివకీత౦,

లోకానుభవం, విజ్ఞానం, ఇతిహాసం, _ ఇవి సరమప్రమాణాలని ఎంచే వారెవరూ వేదనిత్యత్వ. (ప్రామాణ్యాలను గూర్చి పెన చెప్పిన వివరణను వొప్పు కోరు. వేదంలోని. మం్యతభాగాలు కొన్ని (క్రీపూ. (సిర్కా) 1200800 మధ్య; మరి కొన్ని మంటత్రభాగాలు, (బాహ్మణాలలో కొన్ని, ఉపనిషత్తులు కొన్ని

ఉపోరద్ధూతం ప క్రీపూ. (సిర్కా) 8080500 మధ్య, వివిధపురువులచేత విరచింపబడినవని; (క్రీ.పూ. (సిర్కా) 600 వరకు కొన్ని (బ్రాహ్మణాలు రచింపబడుతూనే ఉన్నయ్యని ___ ఆధునిక విమర్శనాదృష్టికల ఎక్కువమంది అభిజ్ఞుల అభిప్రాయం. కొందరు బుగ్వేదకాలం 2500-8000 (క్రీపూ. అంటారు. అన్నిటికంటే ప్రాచీనతమం బుగ్వేదం, అర్వాచీనం అథర్వణవేదం. అందుచేతనే దాని రచనాత్ప్చూర్వం (వ్రాయబడ్డ కొన్ని (గంథాల్లో వేద్యత్రయమే పేర్కొనబడింది. అథర్వం వేదంగా చాలకొాలం వరకూ అంగికరించబడలేదు. (దాహ్మణాల్లో కూడా శత వథాదులు (ప్రాచీనాలు. ఉపనిషత్తుల్లో బృహదారణ్యక, ఛాందోగ్యాదులు (ప్రాచీనాలు,

. 'శ్వేతాశ్వత రాదులు అర్వాచీనాలు. 'ఫిలాలజి, 'పొష్టరి, తులనాత్మక మతవివేచన.___ ఇత్యాదులలో నిష్ణాతులు ఈవిధంగా తలుస్తారు. అధ్యూయనవిధి, అర్జ్జాన విధి: చాలామంది నేడూ పూర్వం కూడా వేదాన్ని వల్లెవేసి కంఠస్థం చేసుకొని సనస్వరంగా కేవలం పాఠం మాతమే చేయగల్లుళున్నారు. వారికి అర్థజ్ఞానం ఉండదు. నేటి అనేక వేదపాఠళాలల్లోకూడా సస్వర వేదపఠనం నేర్పుతున్నారు గాని, అర్థాన్ని బోధించటం లేదు. ఇది పూరి (ప్రయోజనకరం కాదు. “స్వాద్యా యో౭ద్యతవ్యాః” (తైత్తిరీయ ఆకణ్యకం, ]11.25)అని వేదాధ్యయనాన్ని నిత్య కర్మగా విధించిన శుతే, “ఖావబ్ఞతోన నిస్పారజో. ధోర్భుః వభంగో వేదో౭ ధ్యయోా జ్ఞైాయళ్ళ” (ఛాహ్మణుడు నిష్కారణంగానే ధర్మాన్ని, షడంగ సహిత వేదాన్ని అధ్యయనం చెయ్యాలి, తెలుసుకోవాల్సి అని వేదార్థజ్ఞానాన్ని కూడా నిత్య కర్యగా విధించింది. ఇట్లా వేదపాఠం వలెనే అర్హావబోధకూడా విధిప్రయుక్తమే. (తనల్‌ అద్యాయనవట్‌ అర్థడ్థానన్కావి ఎిపాతత్వాత్‌ ”, సాయణ, బుగ్వేద థాష్యోప్మక మణిక. “అధ్యయననిధిః పాఠళన్యూతవర్జూవనాయీ అర్జానలోధన్తు బీధ్యాన్తర్యవయుత్త ఇతి నీద్ధత్‌,” సాయణ, కాజ్వసంహితా థాష్యోప క్రమణిక,) ఆలౌకికపురుషార్డోపాయం 'వేదంవలన తెలియబడుతుంది కాబ'స్టే చానికి వేదత్వం ఉంది. అలాంటప్పుడు అర్థజ్ఞాన రహితంగా వేదవాక్యాలు (గహింవబడి తిరిగి తిరిగి పరింపబడితే వాటికి ముఖ్యమగు వేదత్వమే సిద్ధించదు. ("యద్భేదవాత్యూం

• = =. +అర్జద్థానరోపొతం నెళడా వేణి వవ వున తునడచ్చార్యుతే, తద్‌ ...... స్వోర్జం న (నకాళయతి... .తథ్రానతి తన్య నాక్కన్య నోదత్సా మేన ముఖ్యం నో

౫ బుగ్వేదము స్యాత్‌ ఫి. అతో మభఖ్యువేదత్సనీద్దయే జ్ఞాలవ్వ వవ తదోల్టః” సాయణ, వేదాన్ని అధ్యయనం. చేసి దాని అర్థాన్ని తెలియనివాడు ఒక బరువును దాన్ని అనుభవించకుండా మోసేవాడు మాత్రమే అవుతాడు. అతడు కొమ్మలులేని ఎండిపోయి పొయిలోక్‌ మాత్రమే పనికొచ్చే చెట్టు మొద్దు వంటివాడు * (స్తాణుభయం భారహరః కిలాభూదధీత్య వేదం న విజానాతి యో౭ర్థమ్స్‌, అనే శాథాంతర(శ్రుతిని యాస్కులు ఉదాహరించారు. అర్థం కజెలియకుండా గురువునుండి గహింపదిడి మాటిమాటికి ఉచ్చరింపబడే వేదవాక్యం, అగ్నిలేని చోట విసిరివేయబడ్డ ఎండు కై జ్వలించనళ్లే, తన అర్ధాన్ని (పకాశపరచలేక నికర్ణ౦ అవుతుంది (నిగ నౌన్లైవ ల్‌బ్య్రాతే, అనగ్నాబిన వపైధో నే లోద్ద్య్వాలతి తర్టిబిల్‌ చ, సంపొతా బ్రాహ్మణం, 8), అనికూడా వేదమే చెప్పింది. “జీత తాః వళ్యాన్‌” (బుగ్వేదం, )౬71.4-5.) అనే మంత్రాలను సాయణులు ఇలా వివరించారు : వేద పాఠం మాత్రమే చేయగల్లినవాడు వేదాన్ని చూచిన్ని నిజంగా చూడడు. కేవలం వ్యాకరణాది అంగాల సహాయంతో నూత్రమే దాన్ని వినేవాడు నిజంగా వినడు. వ్యాకరణాద్యంగాలలో స్వశబ్దార్దాన్ని, మీమాంసచే తాత్చర్యాన్ని శోధించటానికి పవృళత్తుడైన వానికే వేదం తన ఆత్మను 'ప్రకాశపరున్తుంది. వానికే వేదార్థ (పకొళ నతమమైన సమ్యగ్‌ జ్ఞానం కలుగుతుంది, కర్మకాండో క్రధర్మానికి జ్డానం పుష్చం; ఉపనిషత్తులలో టోధించబడ్డ (బ్రహ్మము అజ్ఞానానికి ఫలం. 'వేదానుపచ నాదిధర్మజ్ఞానం అనుష్టానం ద్వారా ఫలాత్మక మైన (బిహ్మజ్ఞానేచ్చను పుట్టిస్తుంది. ఫలం తృప్పి హేతువై నట్టు (బహ్మజ్ఞానం కృతకృత్య హేతువు. వేదపాఠమా(త్ర పరుడు పుష్ప: ఫలరహిత మైన వాక్కును భశూషిస్తున్నాడు. పాఠదూత)పరుని పట్ల ' వేదవాక్కు అనే గోవు ధర్మబ)హ్మాజిజ్ఞాసరూపమైన క్షీరాన్ని ఇవ్వదు. కాబట్టి అర్జరహిత వేదవాక్కు. ఐందద్రజాలికుడు నిర్మించిన అసలు గోవువలె కన ఏడే మాయాగోవు వంటిది. _ దాన్ని పట్టుకుని ,వేలాడేవాడు పరమపురుషార్హాన్ని పొందడు. -ఇట్లా సాయణులు ఈ మంత్రాల అర్హం తెలిపారు. (ొఅధేన్నా చరతి మాయదైైవ వాచం చ్మభనాన్‌ అథలామవుప్పాత్‌”, బుగ్వేదం, వద71.5. ఏ ప్‌ స్తాణుక ఛిన్నశాఖం శుమ్క్మం వృదమూలం--__ ఇన నార్ద మేవోవయుజ్య తే ॥ వైసాయణులు. " ఇ 4

ఉపోద్ధాతం |! అరబోధనకేర్యాట్లు లేకండా కేవలం వేదపాఠానికే వర్పాట్లున్న వేదపాఠశాలలను గ్‌! ఎస్‌ ఎలు నడిపే వారిది గమనించాలి.

(బాహ్మణాలలో యాగం వలెనే ఫలం కొరకు వేదాన్ని శెలుసుకోవటంకూడా విధించబడింది. ("య ఎవకోన వాఎిపా యవఎతేయ జీ టైళదోవం వేదో,” తైలత్తి రీయ (బ్రాహ్మణం, 111. 1.4.1.) కర్మల యొక్క' శేవలానుష్టానం “కంపే విద్యా సహితానుష్టానంలో ఫలాతిశయిత్వం ఉందని ఛాందోగ్యోపనిషత్తు (1.1.0) చెప్పింది. (“యదోవ విద్యయా తలోతి (శోద్దయోవనివదా తదేవ బీర్యోవత్తరం భవతి” మరణానంఠరం కర్మజన్యమైన అపూర్వం జీవుని అనుసరించినళ్తే, విద్యాజన్య మైన అపూర్వంకూడా అనుసరిస్తుంది. “(ళం విద్యాతర్భుణీ నమున్చారో ఖేతో,” ఛఇతపథబాహ్మణం, 1. 7.2.3 బృహదారణ్యకం, 1౪. 4.20)

. ఊరి కే కంఠస్థం అయిన దానికంపే అర్థం తెలియబడినప్పుడు అధే కోటిరెట్లు అధికగుణం కలిగి ఉంటుంది; దాన్ని ఆచరించినప్పుడు అనంతగుణం కలిగిందొ తుంది. దానిని తర్క, ఆగమాలద్వారా అనుసంధానం కూడా చేస్తే ఇక చెప్పనే అక్కరలేదని, స్మృతివాక్యం. _ ("అర్జ(దన్హు: తోటోధుణం. ........”) వోదోవివతయం, అభితాలోం ౨

పురుషార్థానుశాననంలో సూతత్రిత మైనట్టు ధర్మమూ. (బ్రహ్మమూ. వేదం ద్వారా మ్యాతమే తెలుసుకోబిడదగినవి (ధర్య(బవజ్ర్ఞడో వేదైత నోద్యో). అవి మరొక(ప్రమాణం ద్వారా లభించవు. అందుచేత వాటిస్‌ తెలుసుకోగోరే వానిక్‌ వేద మందు అధికారం ఉంటుంది; ఆయితే, కేవలం కోరిక మాత్రమే గాకుండా, తెలుసు కునే సామర్ద్యం కూడా ఉండాలి. ఇలా అర్థిత్వం, సామర్థ్యం ఉన్న మానవ

. మాతులందలరికీ “వేదంలో అధికొరం ఉంది. ఒకజాతివారికో, దేశంవారికో, కలం వారికో మూ(త్రమే వేదాధికారం పరిమితం. కాదు. నేను ఈవిషయంలో చర్చ వేరేచోట చేశాను. (నా వ్యానం “500206 11028865 02 (16 176628 206 113 కళషర్రుస 26% ₹01. శీర గం.4్స సిర&ం0111020080ు 20. గీడ20% 19780) ళ్‌ జ హోదో న! ల్‌ో

(తయోర్జాః నర్చూవేదోవ” (వ్రరాణోత్త్రి

వేదానికి అనేక అర్జాలున్నట్టుగా చాలా _ప్రాచీనకాలంనుంచే థావించబడు

0. బుగ్వేదము

తుంది. వేదళబ్దాలకు మొదటగా ఆర్జాలు చెప్పింది యాస్కులు కాదు. ఆయన సమా

మ్నాయ సహితమగు నిఘంటువు నొకదానిని ఉదాహరిసూ వివరించారు. ఆయనకు

ముందు శాకపూణి, జొదుంబరాయణ, బౌపమన్యవాదులు వేదళబ్దాల అర్థాలు వివ రించారు. ఆయనది నైైరుక్షిక సంపదాయం కాగా, వేదార్జాన్ని చెప్పే ఐతి వోసిక, యాౌజ్డిక ఇత్యాది ఇతరసం(ప్రదాయాలున్నయ్యని ఆయన గుర్నించారు. యాస్కులలో కొన్ని దోషాలను శొనక్షకృత వృవాద్దేవత చూపించింది. ఉదా హరణకు, “పంచజనాఃొ అనగా చతుర్వర్డాలు, నిషాదులున్ను అని యౌాస్కు_లు చెప్పగా, శౌనకులు దానిని 8 విధాలుగా ఆర్జం చేసుకోవచ్చన్నారు : (1) పంచా గ్నులు, (2) నలుగురు ముఖ్యపురోహితులు యజమానిన్ని; (8) చతువు,

(శోత్రం, మనస్సు, వాక్కు, (ప్రాణం, ఆత్మవాదులు ఈ మూడో అర్జాన్ని

అంగీకరిస్తారన్నారు శౌనకులు. వృ(తోపాఖ్యానాన్ని, యజ్ఞవిధానాలను సాంకేతి

కంగా ఆర్హంచేసుకోవచ్చని, మహాభారతం సూచించింది. వృ్మకుడనగా తమస్సు, ఇంద్రుని వజం అంటే వివేకం, అని మహాభాుంత టీకాకొరులు సీలకంఠులు

చెప్పారు, (ఆశ్వమేధపర్వం, ౫:1. 7.20; అనుశాసనపర్వం. 84-47. 48.)

ఇంతెందుకు? బుగ్వేదమే తన బుక్కులు “ఎిన్నానో (రవాన్వస్తో(తాజ్సి,

“శిన్యావచాంని (రహస్య వచనాలు అని, వాటిని దివ్యపేరణకు లోనైన మహ

రులు వాక్రుచ్చారని కొన్నిచోట్ల చెపుతుంది. యజ్ఞ క్రియలను సాంకేతికంగా ఆర్థం

చేసుకోవచ్చని, అసలు యజ్ఞాన్నే ఆధ్యాత్మికంగా అనుషించటానికి వీలవుతుందని, భౌతిక యజ్ఞాలు వేదపరమార్థం కొదని, బ్రాహ్మణాలే కోన్ని చోట్ల సూచించినయి.

(యజ్జాన్ని గూర్చి విపులంగా వేరే చోట చర్చించాను, శ26 [0210 0 కం[

ఇ66%, 512, 1974, 08. 11). సారాంశమేమంపే యాన్క-కౌనకుల కాలం

నాటికే, వేదార్థాన్ని చెప్పే సంప్రదాయాలు చాలా దియల్వెడలినయి: ఐతిహాసిక శ

యాజ్జీక, నైరుక్షిక, సాంకేతిక? , అధ్యాత్మికాదులు.

జ వృతో9పాఖ్యానం, ఇంద్రదన్యువుల యుద్ధం, ఇవన్ని నిజంగా జరిగిన నంఘట నలుగా నమ్మి, వేదానికి ఐితివోసిక్రత్ర నివ్వబూనే వరిపొటి. వేదంలో చెప్ప బడిన నంఘటనలను, పురాణాలు, ఇతివోసాలు 'నవిన రంగా వశ్ష్రించటం బక్‌ విధమైన వేచార్థోపబ్బంవాణం. పా వృ[శుడు తమన్సు, వ(జాయు రాలు. వెతికే

1 వక బ్రంమిదుంటద్ధ క" వివేకం _ ఇట్లా అంత రాస

ఉపోర్ధూతం 711

వేదాన్ని ముఖ్యంగా అధియజ్ఞవిషయంగా , అధిదైవత విషయంగా,

అధ్యాత్క విషయంగా అర్హం చేసుకోవచ్చును. ఈ మూడు రకాల అర్థాలు వేద

మంతటా ఉన్నయి (భఆడాల్ధాః నర్భూవేదోవు) అని పురాణాలు చెప్పటమే కాకుండా వాటికనుగుణంగా దానికి మూడు విధాలైన భాష్యాలు (వ్రాయబడ్డయి.

(0) యాళ్ఞికులు వేదాన్ని కేవలం యజ్ఞయాగాల అనుష్టానానికీ ఉపయో గించే సాధనంగాను, ఆందులో పేర్కొనబడిన దేవఠలలు నిజంగా ఉనికి లేనివారు గాను, విధినిషేదాలు, వాటిని తెలియపరచే అర్థవాదాలు మామే కలిగి భూతార్జ వాక్యాలు లేని (గంథింగాను భావించారు. సాయణులకు పూర్వుడైన స్కందస్వామి, చాలావలఖ సాయణులు కూడా ఇలాగే వేదానికి భాష్యం చేశారు.

(2) వైదిక దేవతలు నిజమైన ఉనికి గలవారుగా వేదం చెప్పతున్నట్టు, కర్మకాండ వారి (ప్రీత్యర్థం జరవబడే తంత్రంగాను, భిన్నఫలాలకు భిన్న దేవతలను భిన్నభిన్నవిధాలుగా యజనం చేయవలసిన పద్దతులనుకెలిపే (గ్రంథంగాను, వేదాన్ని కొందరు అర్థంచేసుకుని వ్యాఖ్యానించారు. యాస్కుల నిరుక్తం చాలవరకు అధిదై వతవిషయమైనది. _ వేంకటమాధవుల భాష్యం దాదాపుగొను, పాళ్ళాత్య పండితుల, చాలామంది ఆధునిక భారతీయ పండితుల టీకలు, అనువాదాలు, రచ నలు, వేదాన్ని బహుదేవతారాధనను (ప్రతిపాదించే (గ్రథంగానే చాటినయి.

(8) వేదంలో చెప్పబడిన దేవతలందరు కూడా ఒకే మహాన్‌ ఆత్మయొక్క అవయవాలని యాస్కులే నిరుక్తంలో చెప్పారు. ఇంద్రాదులు అక్కడక్కండా వేదంలో కనబడినప్పటికీ, పరమేశ్వరుడే ఇంధ్రాది రూసంతో అవస్పితుడు, అని సాయణులు బుగ్వేదభావ్యభూమికలో చెప్పారు. (యద్యావి ఇం(దాదయః తాళ తత ద్భృళ్ళూంతో, తఢథావి వరవేళ్తూరన్వ్కైన ఇం(దాదిడావేణ అవన్థానాజ్‌ ) ఈ "అగ్ని" అనే దేవతే ఏకమూ మహత్తు అగు ఆత్మ, గినినే మేధావులు అనేక విధాలుగా చెపుకారు, (ఇమవేవాగ్శిం మవోన్త నూత్యాన వేక్‌ మాళత్రనోం అవాధా మేధాబినో వదన్న్రి, అని 'యాస్కులు చెప్పినదాన్ని ఆమోదిస్తూ పసాయణులు ఉదాహరించారు. (బుగ్వేదభాష్యం, 1-164.46. ) “అన్య వామన్యు” సూక్రానికి భాష్యం (వాస్తూ మొదటి మంత్రానికి సాయణులు 1 అర్జాలు చెప్పి, ఇస్లే ఉత్తరా కూడా అధ్యాత్మపరంగా యోజించుకోవచ్చన్లి, అయినా స్వరసత్వాభావ౦ం

2 యుగ్వేదము చేత, గంథవి స్తరభయంచేత తానట్లా చేయలేదని, “దాం సుపరా” ఇత్యాది మంత్రాలలో స్ఫుటంగా ఆధ్యాత్మికార్థం (పతీయమాన మైనప్పుడు, దాన్ని (పతి పొదిస్తానని చెప్పారు. (బుగ్వేదభాస్యం, 1. 164.1) ఆయన ఇతరచోట్లా, విశేషించి ఈసూ కంలో మొదట ఒక అర్థం ఇచ్చి తర్వాత ఉం నా” అనో, “యద్దాలో అనో, అద్యాత్యం"” అని మొదలుపెటో, లేక, “అథా డ్యాత్యవక్షే” యు అంటూనో , *అథ అధియజ్ఞం” అంటూనో వేరేవేరే అరాలు ఇచ్చారు. కొన్ని చోట్ల “ బీవమాత్భ విదాం అభి పేతోఒర్థం” అంటూ అదిచెస్పి-“నై రతి కొనాంతు ముత” చై న్‌ు అవాలి త అని వేరే అర్థంకూడా చెప్పారు. “*బుబో అశ్షరే వరనే వ్యోతుణ్‌ “ అనే దానికి ఆయన “అన్యులిట్లా పతిపొదిస్తున్నారంటూ 1 అర్జాలు ఇచ్చారు. సుప్రసిద్ధమైన యశ్ఞైశ యజ్ఞమయవిన్తా. దేవా..తేవా నాత్రం ముషొిమానః నచన్త” అనే మంత్రానికి, వ్యవహ ర్షలెన యజమానులు (దేవాఖ విమని (యజ్ఞం) పూజిస్తున్నారు భా (ఆయజన్న). ఆ మహానుభావులు విష్ణులోకాన్సిక్షి (నాకరి వెళుతున్నారు. (నచన్మం

• నంగచ్భన్లోో,” అని సాయణులు ఆధ్యాత్మికార్థంకూడా చెప్పారు. కాబట్టి ఆయన, వేదానికి వివిధార్థాలున్నయ్యని అంగీకరించారు. క్రింద (వ్రాయబోయేదాన్ని బట్టి ఆధ్యాత్మికార్థ మే ముఖ్యమైందని కూడా అంగీకరించారు. బుగ్వేదం ప్రధానంగాగల సాంగాలెన సర్వ వేదాల చేత (బ్రహ్మమే అధి చ గమనం చేయబడుతుందికదా, కాబట్టి అక్షరానికి. (బ్రహ్మమునకు) బుక్కు-లకు, (ప్రతిపాద్య(న్రతిపాదక భావం ఉంది, అని సాయణులు చెప్పారు. ఉపనిషడ్చాగాల విషయంలో అయితే ఇది సరిపోతుందిగాన్సి, ఇతరభ్ధాగాలకు (బహ్మవిషయత్వం ఎట్లా సిద్ధిస్తుంది ? అనే (ప్రశ్నకు ఆయన సమాధాన మిది : ఇతర భాగాలు యాగాది విషయక మైనవి అయినా, బుద్ధి కుక్యుత్సాదనం ద్వారా దేదనసాధనత్వంచేత టబ్రహ్మవిషయంగా ఆవుతుంది. *వోదాన్యు వచనోనా (వావ్యాణొ ఎిబిదివన్ని ” అని గగ్రతియే చెప్పినట్టుగా (బుగ్భాష్యం 1. 164. 39) సాంగా లెన సర్వ వేదాలు అతర మైన నరన్యాని ఆగు (బహ్మమునంచే పర్యవసిస్తున్నయ్యని ఆయన సిద్ధాతం, దనసాధన మై పదంద్వారా, వేద్యమైన బ్రహ్మమును ఎరగందే సాధించేది ఏమిటి ? దాన్ని తెలుసుకోకపోతే (పయోజనాభావం చేత వేదమంతొ నిషృలం అవు తుంది. . ద ర్రిహ్మమన తెలుసుకోక్రండ్లా, కర్మలకు కర్త అవుతూ యాగా దులను అష్టిం వాని త్‌ ఏకర్మకూడా కొంచమైనా నిజంగా శ్రీయబడదు, అని సాయణులు అక్కడ చెప్పారు (బుగ్భాష్యం, 164.39. ం. ॥

ఉపోద్ధాతం 2 సాయణుల అభిప్రాయం ప్రకారం బహ్మాముయొక్క అభ్యర్హితత్వం చేత (బిహ్మకాండకే పప్రాథమ్యం ఉచితం అయినా, కర్మలచే సాధ్యమైన చిత్తశుద్ధి లేందే బ్రహ్మకాండలో అధికారం కలగదు కొబిట్టీ, అధికారహేతువైన కర్మతి పాదకి మైన. కాండ మొదటగా సమామ్నాత మైంది. యాజ్ఞవల్భ్యన్మృతి (111. 219.) ఇెప్పినట్టు, విహిళాన్ని అనుష్టించకపోవటం వలన, నిందికాన్ని "సేవించటం వలన, ఇంద్రియాల అన్నిగ్రహం వలన, ప్రభ్యవాయం కల్గుతుంది. దానిచే బుద్దినూంద్యం ఏర్పడుతుంది. అందుచేర నిత్యానిత్యవన్తువివేకం, వైరాగ్యం ఉదయించనందున (బహ్మావివిదిష పుట్టదు. నిత్యనైైమిత్నిక కర్మల వివిదిషా 'హేఠుత్వం బృహదారణ్యకోపనిషళ్తు చెప్పింది. (లమేతొం చేదాచువచనోనో (వొవ్తాడా టిఎిదిన్తి, యజ్ఞేన దానోనో ఈవసా అనాళకేన్యో నిత్యవై మి త్రిక కర్మల అనుష్టానంచే త మోగుణరూపమైన చిత్తమాలిన్యం తొలగగా. సత్స్వగుణ రూవ' / మగు నై ర్యుల్యోదయం వలన, వివేక వైరాగ్య సంపత్తి కలుగుతుంది... అస్పుడు వరమ పురుషార్థరూపమగు బ్రహ్మత త్వాన్ని శెలుసుకోవనటంలో అభిరుచి పట్టుంది. కొమ్యుకర్మలకు (ఉదా : కౌరీరి, చిత్ర పరను పురుషార్ధ సాధకత్యం లేదు. మరి అవి ఎందుకు వేదంలో చెప్పబడినయి ? స్వాభావిక కామ్యగ్రస్తులై న పురుషులకు వైదిక మార్గంతో ఫలసంవాదం ద్వారా ళ ద్ద పృట్టించటానికే కామ్యకర్మలు "వేదంలో చెప్పదిడ్డయి. అవి వేదంలో (ప్రాసంగికోలు, చేదం యొక్క పరమతాత్చర్యం నిత్య కర్మలందే ఉంది. ఈవిధంగా సాయణులు కౌజ్వనంహితాధాష్యోషక్రమణీ కలో సిద్దాంతం చేళారు. వేదానికి వివిధార్థాలున్నయి; కొని వేదంద్వారా (బహ్మజ్ఞానం పొంది పరమ పురుషార్హప్రాప్తీ కలగాలి కాబట్టి, సమన్హ వేదానికి తాశ్చుర్యం _... మంత వాహ్మ జాలకు (ఉపనిషత్తులకున్న్నూ --- (బ్రహ్మవేదనమందే ఉన్నదని నిర్ణయం. అయితే సత్పురుషులు మునివాక్యానుసారంగా వేదానికి వ్యావ్యానం చేయటంటో దోషంలేదు, అని నారదీయపురాణం చెప్పింది. ((వేదానాం అర్థనానాత్సం గన్‌ళీ తాబవీ నన్ఫుతిః మనివాక్వానులోధోన వ్యాఖ్యాం వరణ్‌ న దువ్యతి ఎీఠదోవతా/నతివొదన:ః - వేదంలో 'సర్వథశ్రా ఒకే పరమేశ్వరుడు (సతిపాదింపబడినాడు, అనేవాదం సవీనం కొదు. బుగ్వేదమే “వతం నజ్‌ బిపొః అవాధా వదోశ్తి” (1. 164.4ర్చు

అన్నది. దీనికి రెండు రకాల అర్థాలు యోజన చేయవచ్చును. (1) బాహ్మణ త్వాద్యభిమానులగు వి ప్రలు యాజ్డాది సిద్ధికొారకు ఒకె సత్పదార్థాన్ని ఇంద్రాది రూసములై న అనేక విధాలైన బహు అభిధానాలతో పిలుస్తున్నారు, (తత్త్వ విదులు, మేధావులు అయినవారు ఇందదాదిరూపములందు బహుధా స్మదృహ్మము ఒకపే అని వక్కాణిస్తున్నారు. అంటే, యజ్ఞాదులు చేయనుత్సహించు జాత్యా ద్యభిమానం కల [బాహ్మణులు ఏకత్వంలో బహుత్వాన్ని భావిస్తుండగా, తత్త్వ వేత్తలు నానాత్వంలో ఏకత్వాన్ని ఉద్దోషిస్తున్నారు. నిజంగా ఇంద్రాది శద్దాలు గుణంచేతనో, యోగంచేతనో, వ్యుత్చ త్రిచేతనో, వరమేళ్వరుణ్ణి ఒక్కట్డే సూచిస్తున్నయి; వి,పులు ఆ ఒక్కల్ణే అనేకవిధాలుగా చెప్పుతున్నారు. (ప్రాజ్జులు మాతం నానాత్వం అంతా సత్పదార్థమొక'పే ఆంటున్నారు : , ఇందాదిళజ్ల్టా తజయోగతో వా

వ్యూత్చ త్తితో వావీ వరేళోమూవాుః

వివ్లై న్హదోతం వివఖధా నద్ర

టెజ్జాన్సు నానావీ నదోతమానఖ;ః విష్ణధర్మో త్తరంలోని కల్పం, బుగ్వేదంపై ఆత్మానందభాష్యం, (]. 164.46.) ఇం్యద్రుడనగా పరమైశ్వర్యవంతుడు; అగ్ని అనగా మహావేగవంతుడు, అందరికం'పే ముందుండువాడు (అణి), (ఇది పరమైశ్వర్యే, అగి గతౌ; అ(గణీత్వాదగ్ని ౩) ఇట్లా అన్ని నామాలు సర మేశ్వరుని సంకేతాలే, ఎిష్హుధర్యోలో రంలో పుష్క్టరు డనే యక్షుడు (శ్రీరామునికి సర్వధర్మాలు చెప్పి బుగ్‌, యజుస్‌, సామ, అథర్వ విధానాలు కూడా చెప్పి చివరికి మోక్షొర్టం “అన్య వామస్య”" సూక్తం చెప్పాడు. కొన్ని సూక్సాల సంఘాతంగా కల్పం కూడా చెప్పాడు. బుగ్వేదంలోని “అన్వ వామన్ధు” సూక్తం గొప్ప అధ్యాత్మవిషయ మైనందున అందులోని (ప్రతిమం శాన్ని అధ్యాత్యపరంగా వ్యాఖ్యానించే ర్‌తి అక్కడ సూచించబడింది. దాన్ని ఆధారంగా చేసుకొని ఆత్మానందులు (148124 కీ. శ (ప్రాంతం) ఆ సూక్రానికి ఆధ్యాత్మిక భాష్యం వాళాడ. (దీ 17280252 కణం, 52035016 గలు ఇ లం ైల2303/25 0 వ23222 226 గ[002020642, (664.) 6. 100120 జడ స 1956.) తాను యౌాన్క, శౌనక, వేదమిత్రాదులను, విన్దధర్మోత్త రాన్ని ఆధారం చేసుకొని ఆ సూక్రాన్ని వివరించానని ఆత్మానందులు చెప్పారు. ఒక పూర్తి నూ క్రానికి విన్హుధర్యో తరం ఆధ్యాత్మికార్దాన్ని సూచించటం విశేషం.

ఉపొర్దూతం స. ఇతిహాసపురాణాల ద్వారా వేదాన్ని సముపబృంహణం చేయాలి అని అందరంగీక రించిందే కాబట్టి విష్ణధర్మో త్తరానుసారియగు వ్యాఖ్య ఉపాదేయమే.

| “త్షృత్ణం నయానం వారయః నువర్జాా అనే “అన్య వామన” సూక్తం (ముగ్వేదం, 1. 164.47.) లోని మంథశ్రానికి ఆత్మానందులిలా అర్థం చెప్పారు: “కృష్ణుని (విష్ణుని, సగుణ్రిహ్మాను) నియమంగా భక్తులు పొందవలెను. (నియానం) అట్టివారు గరుడసమానజాతికి చెందిన పక్షులను ఎక్కి, ఆంతరిక సమమైన సూక్ష్మ వస్తా9న్ని ధరిస్తారు. కొంతకాలానికి స్వర్గాన్ని వీడి తిరిగి భూలోకొనికి వస్తారు.” అంటే, సగుణ[ద్రహ్మారాధకులు సగుణబహ్మతో సారూప్యాదులచే సమానత్వం పొంది. విష్ణ్వాదిలోకాల్లో వసించి. బహుకాలానంతరం అక్కడినుండి పునరా వర్తం చెందుతారు. ఇది భదక్తిమార్గానికున్న దోషం. నిర్ణణబ్రహ్మను సంధానం చేసేవారు పునరావ్య త్రి చెందరు. అద్వెతి కొబిట్టి ఆత్మానందుల భాష్యం ఇలా

ఉంది. మరొకరై తే దీనికి వేరే విధంగా భాష్యం చెయ్యవచ్చు. ఈ మంత్రానికే నిరు క్షాన్ని ఆధారం చేసుకుని సాయణులు ఇలా అర్హం చెప్పారు: “కృష్ణవర్ణంగల నియమంగా పోతున్న మేఘాన్ని ఉదకాన్ని హరించే ళోభనపతనాలగు రశ్ములు సీటితో నింపుతున్నవి. అవి ద్యులోకానికి ఎగురుతున్నయి, ఆ ఉదకస్థానం నుండి తిరిగి వస్తున్నయి. __ న ఇట్టి ఆధిభౌతిక (1201211360) వ్యాఖ్యా

నాన్నే ఎక్కువమంది ఆధునికులు అనుసరిస్తారు. దీనికి, ఆత్మానందుల ఆధ్యాత్మిక భాష్యానికి గల శేడా ఎంతో చూడవచ్చును.

ఈ దేవతను యజించండి,. ఆ దేవతను యజించండి అని వేదంలో చెప్ప బడినా, ఆ దేవతలందరు ఒకే సర మేశ్వరుని విసృష్టియే, అని బృహదారణ్యకోవ నిషత్తు ఎన్నడో చెప్పింది. (తట్‌ యద్‌ ఇదమావురముం యనోత్యేశైతం దోవం, భత్మ్యైన నొ వినృష్టీరేవ ఉహ్బేన నర్వే దోవా ఇతి) అన్ని వేదాలు ఆ ఒక (బ్రహ్మమునే చెప్పుతున్నవని (సర్వే వేదా యత్సదనూమనన్తి) అని (శుత్యంతరమున్ను, అన్నివేదాలచే వేద్యుడను నేను అని భగవద్గీతలో (శ్రీకృష్ణు డున్ను (వేదైళ్చ న్నర్ప్రారవామేవ వేద్యాః), వా(క్రుచ్చినారు కదా. మరొక మంతై 9కదేళం “తనూవు తో (తతవ ఇంద భూరయొ అంటుంది. “|బహ్మా త్మవిషయా వేదాః” అని మహాభారతమూ, వేదళా స్త్ర్రిమంతా సమన్వయం చేసి

• చూ స్టే అది జగత్కారణాన్ని .((టహ్మమునుు తెలుపుతుందని వేడాంత సూడ్రాలు

న. బుగ్వేదము చెప్పుతున్నయి. హృ్‌దయకమలం మధ్యలో దీపం వఠె వేదసారం (పరమేశ్వ రుడు) ఉందని, ఇంకో స్మృతివచనం. వేదంలో రామాయణంలో, పురాణాల్లో, భారతంలో, మొదట, చివరా, మధ్యా, ఆంతటా విష్ణువే కీర్రించబడినాడని విష్ణువు నందే వేదాలు (ప్రతిష్టిశాలని, సవ్వ వేదాలు విష్తుపరాలని, పురాణవచనాలున్నయి: (వేదో రామాయడో చైన శ్రరొతో ఖారతే తథా, ఆదావన్తే చ మధ్యో చ విన్హుః నర్వ్యూత గీయతే” “విత్దా వేదాః (వతిష్తతాః.” “విన్దువరా ఏన నర్భూవేదాః.”) “అగ్ని” మొదలైన శద్దాలు విష్తువునందు ఎలా (ప్రవర్షిస్తయ్యో అట్లా. వాటి నిరుక్తిని చెస్పుతాము, అనే వ్యాసవచనం కూడా ఉంది. (యరై వాగ్నాాదయః కొడ్డాః (వవర్త్‌ న్ల ఉనార్జ్‌నో, తథా నిడుక్రీం వక్యామో డ్ఞానినాం డ్ఞాననద్దయే.) “బుబో అక్షరే వరమే వ్యోమన్‌” (బుగ్వేదం, 1 16439 అనే మంశ్రానికి ఆత్మానందులు చెప్పిన భాష్యం ఇది: బుగ్వేదం పధానంగా గల చతుర్వే దాలు (బుచః) జీవాత్హయందు (అక్షరే, అప్నతే వ్యాప్నోతి విషయాన్‌ ఇత్య కరం), తత్పదార్థమందు (బ్రహ్మమునందు, పరమే, పర్పైర్మీయశ ఇతి పరమం), వాక్యార్థమందు ((బహ్మా త్రైక్యమందు, వ్య్కోమన్‌ , వ్యావకే వాక్యార్థే (బివ్భో జై అత్య. లేక వ్యాకార్థమందు (అసి పదార్థమందు), పర్యవసిస్తున్నవి. “వం (ళిల్రైన వేదం”. ఇంకో బుక్కుకు భాస్యంచేస్తూ ఆళాానందులు ఈ విధంగా (వ్రాళారు: వేదాలు శీర్షస్టానీయాలయిన ఉపనిషద్భాగంలో (బ్రహ్మమును స్పష్టంగా (పతిపొదిన్తున్నయి. నిజంగా అయితే సర్వత (బహ్మపరాలే కొబట్టి (్రహ్మమునే అంతటా (పతిపాదిస్తున్నయి. “నర్యోోవీ వేదో (ఎవ్మావర ౯”, అయికే, సగుజేశ్వర విషయాలైన వేదభాగాలు తత్పదార్థాన్ని, కర్మవిషయాలై న భాగాలు చ్వం పదార్దాన్ని, వివేచన చేస్తున్నయి. అందుచే వీటికిన్ని, (బ్రహ్మేత్రైక్య (పతిపాదకాలై న ఉపనిషత్తు లకున్ను ఏకి వాక్యత ఉంది. సగుణేశ్వర విషయక, కర్మవిషయక వేదభాగాల్లో స్పష్టంకాని _బహ్మబుద్ధి ఉపనిషత్తులలో స్పష్టం అవు తుంది. (ఆత్మానంద, బుగ్వేదభాష్యం, 1.164.7,) ఇట్లా వేదాలన్ని టబహ్మా కైశ్మక్య విషయాలే ; “తాండ్యాతయ. వివయా వేదాః (బవజ్టవివయా. వచ”, (అక్కడే, 1.164.39.) శ్రుతిళాత్సర్యమంతా ఒకే ఒక పరమాత్మలోనే (టుతిః వరిమే ఆత్భని...... వీళన్భున్నాన తాత్పర్భవతీ,“ (అక్కడే, [.164,410) ఇది ఆత్యానందులు కొ త్తగా కనుక్కున్న విషయంకాదు. విన్హుభర్వోో త్తరం

ఉపొద్దాతం నగ లోని కల్చం కూడా ఇలాగే చెప్పింది : “వేదం చాలా విషయాలు చెప్పింది, కాని విద్వాంసులకది సాక్షాత్తుగా ఏకార్హసర మే. ... ... దాని తాత్పర్యం ముక్తి ఒక దాని యందే.” (భూయాంని వన్తూని ఉగాదో వేదః, సాక్షాత్‌ న భకార్థవలో మిధానాం, ద్వా్య్రాదిః నవాగనొశ్హ ముణూద్యూ చౌర్జం తాత్బర్యు వేత్యళ దధాతి ముక్తా) సర్వ(శ్రుతుల మహాతాత్పర్యం ఆత్మయందే పర్యవసిస్తుంది. (“అతః నర్టా(తతీనాం త స్కొాద్‌ మవోతాత్సర్యమాత్యని.” (అక్కడే, 1.2164,420). వేదం బహుదేవతారాధనను, యాంతికమైన యజ్ఞయాగకలాపాన్ని పకి పొదించే (గ్రంథంకాదు; వేదం యావత్తు _ మంత్ర, బ్రాహ్మణ, ఆవణ్యక, ఉప నిషత్తులన్ని _ ఒకే ఒక పరమేశ్వరుణ్ణి లేక ఒకే ఒక (బహ్మపదార్థాన్ని, తత్చా ప్వ్యుపాయాన్ని ప్రతిపాదిస్తుంది: _. అని చిరకాలం నుంచి కొన్ని వేద వాక్యాలు, స్మృతీతిహాసపురాణ వాక్యాలు చెప్పతున్నయి. అద్వెతులైన ఆత్మానంద, సాయ ణాదులు , ఇతరులా, దీన్ని ఒప్పుకున్నారు. నేడు చాలామంది అనుకున్నట్టు వేదం ఏకేశ్యరవాద (ప్రతిపాదక ముని మొదటగా చెప్పింది స్వామీ దయానంద సరస్వతీ కాదు; వేదంలో సాంకేతిక (5౪200110, రహస్యార్దాల అన్వేషణ (ప్రారంభించింది. థీ అరవిందులూ కాదు. వారికంటె శశాద్దాలముందే ఇది జరిగింది. ఆయితే, వేదం యావత్తు నిజంగా ఆధ్యాత్మికమా, ఏకేశ్యర(ప్రతిపాదకమా ? ఇది అర్హత గలవారు, విమర్శనాబుద్దితో వేదాన్ని అర్హం చేసుకున్నవారూ నిర్ణయించుకోవలసిన విషయం. కాని, కీథ్‌, మాక్స్‌ముల్లరు, రెనో, జెల్డ్‌నర్‌, విల్సన్‌, విట్నీలకంశె విసు ధర్మో త్తరకర్తకు, సాయణ, ఆత్మానంద, మధ్వాచార్యాదులకు వేదాన్ని గురించిన జ్జానం, దాన్నిగురించి సాధికారంగా చెప్పగల అర్హత అత్యధికం అని మనం గుర్తుంచుకోవాలి. అయితే, ఈ సంప్రదాయవిదులు చెప్పిందంళా కూడా సబబుకాదు. వేదథాప్యాాలు : | బుగ్వేదంపై స్కందస్వామి, శుక్షయజుర్వేదంపై ఉవ్వటులు, తె త్తిీరీయ సంహితపై భవస్వామి, గుహదేవాదులు, సామవేదంపై మాధవ, భరతస్వామి ఇత్యాదులు భాష్యాలు వ్రాశారు, సరే, (ప్రాచీనమైన శాకపూణి, యాస్కాదుల నిరుక్తాలు, శౌనకుని బృవాద్దేవత ఉండనే ఉన్నయి. కాక, వేంకట మాధవా దుల భాష్యాలున్నయి. “అన్య వామున్యా” సూ క్తంపైై అత్మానందుల భాష్యం,

ని బుగ్వేదము కొన్ని సామవేద మంత్రాలపై గుణవిస్తు వ్రాసిన వ్యాఖ్య ఉన్నయి. బుగ్వేదం లోని మొదటి 4| సూక్తాలపై సం్యగ్రహభాస్యుం మధ్వాచార్యులు వాశారు.. వీటిలో కొన్ని ఇప్పుడు లభించటం లేదు.

అన్ని వేదభాష్యాల్లోకి (పసిద్ది చెందింది సాయణాచార్యులది. ఈయన విజయనగరాధీశులయిన బుక్క (రాజ్యపాలనం క్రీ. ఈ. 1844_70), హరిహర (శీ శు 1870 _ 89) భూపొాలుల “సా మాజ్యధురంధరులు, బహుళా శీ. శు 1887 లో మృతిపొందినవారు. ఈయన సేరన చతుర్వేద సంహితల భాష్యాలు, (బ్రాహ్మణాల భాష్యాలు, ఒక ఆరణ్యకొనికి భాష్యం లభ్యమౌతున్నయి. ఇవన్ని ఏకకర్చృత్వం కలవా ఆని సంశయం; పైగా సాయణులు అమాత్యులు కూడా: కౌబట్టి ఆయన నేతగా గల ఒక విద్వద్బృందం ఈ వేదసాహిత్యానికంతా బుక్క, హరిహరుల కాలంలో వారి పోషణతో భాష్యాలు రచించి ఉంటుంది. నేడు భార తీయ విశ్వవిద్యాలయాలన్నిట్‌లో అపేక్షించబడుతున్న మృగ్యమైన “కో ఆప రేటివ్‌ టీమ్‌ వర్క్‌ ఆన్‌ ఏ (ప్రోజక్ట్‌” అనాడు విజయనగరంలో ఈ మహత్కా ర్యాన్ని నిర్వహించి ఉంటుంది. ఈ ఉపోద్దాతం (వాయటంలో నేను సాయణా చార్యులకెంతో బుణపడి ఉన్నాను.

ఆధునిక కాలంతో స్వామీ దయానందసరస్వతి, శ్రీ ఆరవిందులు కూడా (క్రమంగా సంస్కృృతంలోను, ఆంగ్లంలోను వేదంపై భాష్యం, టీకా, నిబంధాలు రచించారు. అవిన్ని అత్యంత పాండిత్యాన్ని, గాఢపరిశోధననూ (ప్రదర్శి స్తయి. మధ్ద్యాథావ్యం :

బుగ్వేదంలోని మొదటి ఆధ్యాయం సాంప్రదాయికంగా వింకే, దానిచే వ్యుత్సన్నుడై న బుద్ధిమంతుడు తక్కింది అంతా బోధసరచుకోగలడని సాయణులు అన్నాడు. దిగ్దర్శనానికి మధ్వాచార్యులు (కీ. ఈ 1197 _ 1278 లేక 11881278) సార్థాధ్యాయద్వయానికి భాష్యం (వ్రాశారు. పతి 'వేదమంత్రమూ విష్ణువునే (పతి పాదిస్తుంది అని చూపటానికే ఆయసీభాష్యం (వ్రాశారు. అగ్ని ఇంద్రాది శద్దా లన్నీ విష్తువునందే (ప్రవర్ధిస్తున్నవని ఆయన చూపగల్లారు. దానిపై జయతీర్జులు (క్రీ, *. 1885 = 1888 ప్రాంతం) టీక, దానిపై నరసింహులు (క్రీ. ళ. 1661 (ప్రాంతం) వివృతిః భాష్యాన్నాధారం చేసుకుని రాఘవేందదులు (శీ. కళ. 1020

ఉపోద్దాతం న! 1071 (ప్రాంతం చుంతార్థమందిలిని రచించారు. త్రిమకాచార్యులలో ఒకరు, వాయుదేవుని అవతారంగా తన్మత స్టులచే భావింపబడిన వారు, మధ్వాచార్యులు. జయతిర్థులు మహావండితులు; నహావాది. రాఘవేంగద్రులు గొప్ప విద్వాంసులు, మహాయోగి; కర్నూలు జిల్లాలోని మంత్రాలయంలోవి ఆయన సదూధి దినదినమూ వందల __ బహుశా వేల _- సంఖ్యలో జనాన్ని ఆకర్షిస్తుంది. వారి రచనల నాధారం చేసుకుని తెలుగులో సులభంగా అందరికీ (గ్రాహ్యమయ్యే విధంగా బుగ్వేదసూ క్త అకు టీకా తాత్పర్యాలు ఈ పుస్తకంలో పొందుపరచబడ్డయి. ఎందుకో, మధ్యా చార్యుల భాష్యం సంగతి తన్మతన్తులకే చాలామందికి తెలియదు. అది ఏ భాష లోకీ అనువదించ బడలేదు. సాయణుల భాష్యాన్నో, పాశ్చాత్యుల అనువాదాలనో ఆధారం చేసుకుని చేయబడిన వేద అనువాదాలు తెలుగులో ఉన్నయి కొని, వేదం ఏక దేవతాప్రతిపాదక మని నిరూపించే ఈ భాష్య అనువాదం గాని, దీన్ని ఆధారం చేసుకొని వ్రాసిన టీకగాని తెలుగుతో లేదు. స్వామీ దయానందసరస్వతి, (శ్రీ అరవిం దులు వేదంపై చేసిన రచనలు పూర్తిగానో కొంతవరకో తెలుగులో ఉన్నట్టున్నయి. వాటికి చాలా పూర్వమే ప్రణీత మైంది (వతిభావంత మైంది మాధ్వభాష్యం,. దానిపై మహావైదుష్యంతో జయతీర్థ, రాఘవేంగద్రులు తమటీకను, నుం(తార్థమంబరి ని రచించారు. వాటినాధారం చేసుకుని [వాయబడిన ఈ తెలుగుటీకా తాత్పర్యాలు ఆంధ్ర ప్రజలకు విశేషోపసయోగకరం అవుతయి. మధ్వ, జయతీర్ణ, రాఘవేంటదులు, ఏదో కసరత్తు, సాము, చేసి (ప్రతివేదమం[త్రమూ పర మేళ్వర్యవతిపాదక మేనని హఠంతోనో, మళాగ్రహంతోనో చెప్పలేదు; వారివెనుక ఒక పురాతన సంప్ర దాయం ఉంది; వారుచేసిన నిర్వాహాన్ని (అంశే వారి ద్వైతవాదాన్నిగాక, వేద మం(శ్రాలకు సకేశ్వరపర మైన వారి ఆధ్యాత్మికార్జాన్ని) అద్వైతులు, విశిష్టాద్ర్య్వైతులు, ఇళరులూ కూడా ఆమోదించగవఐరు. మధ్వాచార్యులు భాష్యం రచించింది బుగ్వేదంలోని మొదటి 40 సూక్తాల పెన. ఇందులో మొదటి [10కి విశ్వామిత్రుని కుమారుడు మధుచ్భందుడు బుషి; 11వ దానికి మధుచ్చందుని కుమారుడు జేతబుషి; 12నుంచి 28వ సూక్తం వరకు బుషి కణ్వవంశానికి చెందిన మేధాతిథి; 84 నుంచి 80 వరకు ఆజీగర్హుని ప్యతుడు, విశ్వామిత్రుని దత్తపుత్రుడు, శునఃశేపుడు బుషి; 81 నుంచి 865 వరకు అంగివస వంళానికి చెందిన హిరణ్యస్తూపుడు బుషి; 86 నుండి 48 వరకున్న సూక్తాల బుషి ఘోరబుషి కుమారుడైన కణ్వుడు. ఇట్లా ఈ 40 సూ క్రాలకు ఈ 271

మ. బుగ్వేదము ఆరుగురు బుషులు. వీరికి మొదటగా ఈ మంత్రాలు (థకటమైననని పూర్వుల విశ్వాసం వీరే ఈ సూ క్రాల కర్తలని ఆధునికుల తలంపు. తెలుగు టోకా తాత్పర్యాలు 7 వీటిని రచించిన డాక్టర్‌. ఎస్‌, వి. రఘునాథాచార్యులు సం(ప్రదాయవిదులవద్ద ప్రాచీన పద్ధతిన శాస్తాధ్యయనం చేశారు, న్యాయవిద్యా(పవీణులు అయినారు. నూతనపద్ధతిన విద్యాభ్యాసం చేసి ఎం.ఏ. కూడా తీసుకున్నారు. వారాణసేయ సంపూర్ణానంద సంస్కృత విశ్వవిద్యాలయంనుంచి డాక్ట రేటును కూడా పొంది ఉన్నారు. ఈయన కొన్ని ఏండ్లు తిరుపతి [ప్రాచ్య కళాళాలలో ఆధ్యాపకులుగా ఉండి, రెండేండ్త నాడు శ్రీ వేంక పేళ్వర విశ్వవిద్యాలయంలో నంస్కృృతాధ్యాపకు లుగా నీయమిళులై నారు. ఈయన యువకులై నా చక్కని పాండిత్యం, విద్యకు తగ్గ వినయం, సంస్క్టృతాంధ్రాలలో మంచి వ క్షృత్వం, నిత్యశా స్తాంభ్యాసం, నిరంతరగవేషణ కలవారు. నా ఆదేశానుసారం దివారాత్రాలు కృషిచేసి అతిస్వల్ప కాలంతో ఈ టీకా తాత్పర్యాలు (వాళారు. మధ్వ, జయతీర్థ , రాఘ వేంద్రుల రచనలు ఆధారంగా, (పతిమంత్రాన్ని వీలై సంత సులభతైలిలో, శిష్ణవ్యావహారి కంలో వివరించమని ఆయనకు సూచించాను. ఆయన చాలావరకు ఈ (వయ త్నంలో కృతకృత్యులై నారని నాకు తోస్తుంది. ఈ పుస్తకంలో కొన్ని లోపాలు దోషాలు అటు మధ్వశాస్త్రంతో కృతపరిశములకూ, ఇటు వేదవే _త్తలకూ కానరావచ్చును. కాని, నేను ఆయనకు సూచించినరీతిగా ఇంతకంకే బాగా (వాయటం ఎవరికైనా దుష్కరం. టీకా తాత్పర్యాలు వాన్తుంది అపారుషే యమని ఎంచబిడ్డ అద్వితీయ మైన మహా[గంథానికి, _ ఉపజీవ్య (గ్రంథాలను _ భాష్యం టీకలున్ను _ నాసీంది మకపవ ర్రకులు, మహాసండితులు, మహాయోగు లున్ను. ఇది జ్ఞాపకం ఉంచుకుంచే (శ్రీ రఘునాథాబార్యులను మనం అందరం ఆభినందించవలసిందే.

భూమిక

బుగ్వేదమునకు సంస్కృృతభాషలో కల ఇరువదిరెండు భాష్యములలో ఏక దేవతావాదమును (వతిపాదించునది మధ్వాచార్యులను ప్రసిద్ధిక ల ఆనందతీర్దులు (శ్రీశ. 12 లేక 18 వ శశాబ్దం) సంతరించిన బుగ్భాష్యము. _పథమమండలములోని మొదట్‌ నలువది సూక్తములకు క్లోకరూసనున శ్రీహరివరముగ వీరు భాష్యుమును రచియించి అదే మార్గమున మిగత వేదభాగమునకును అర్థవర్షనము చేయనగునని ఉపదేశించిరి. పతి బుక్కును సామాన్యదేవతాసరముగ, విష్షుసరముగ, అధ్యాత్మపరముగను ఈయన వ్యా్యానించిరి. ఆతినండీ ప్తమైన బుగ్భాష్యమునకు జయతీర్ధులు చాలవిస్తరమైన టీకను (వ్రాయుచు ఉపోద్దాతమున భాష్యస్వరూపమునిట్లు నిర్వచించిరి,. ,

“బుగర్థళ్చ (తివిధో భవతి. ఏకస్తావత్‌ పసిద్దాగ్న్యాదిరూపః,

ఆపర స్త దన్తర్గతేశ్వరలక్షణః, అన్యోఒధ్యాత్మరూసః. త త్తితయపరం చేదం భాస్యమ్‌.”

ఛలారి నారాయణ ప్యుతుడగు నరసింహుడు ఈటీకకు సకల్మప్రమాజోపన్యాసములతో విశిష్టమైన వివృతినొళదాని నొనర్చెను. దీనికే 'ఛలారీయటిప్పణి' యనియు పేరు. మం(శ్రాలయనిలయులగు. శ్రీరాఘ వేందద్రయతి బుగ్భాష్యము ననుసరించి 'మంథశ్రార్థ మంజరి” యను వ్యాఖ్యనొకదానిని స్వతం్యతముగ రచియించిరి. ఇది జయతీర్థులటీకళు సారరూపముగనుండి చక్కగ మూలార్థమును విశదపరచును. నారాయణుడను రాఘవేం్రయతి శిష్యుడు జయతీర్ధలటీకకు “భావరత్న(ప్రకాశికి యను వివృతిని చేసెను. నరసింహుని తండ్రియగు ఛలారి నారాయణుడీయన కాదు,

బుగ్భాష్యమునకు గల పై వ్యాఖ్యలలో 'మన్హార్థమంజరి' మూలార్ధమును (గ్రహించుటకు బాగుగనుపయోగించుటచే నేను దానినే ఈ వివృతిని (వాయుటకు (ప్రధానముగ తీసికొని ఇతర వ్యాఖ్యలను అవసర మైన తావులయందుపయోగించితిని. ఈ వ్యాఖ్యలలో ఒక్కొక్క-దానియందొక్కక్క విశేషము కలదు. వి స్తరఖీతిచే నేనిట వాటిని ప్రస్తావించుటలేదు. మొత్తముపై ఆనందతీర్ధల హృదయమునర్థము జేసికొనుటకీ వ్యాఖ్యాసామ్మగ్రి అంతయు. బాగుగనుపయోగించును. బుగ్భాష్యము

ర? నందును దాని వ్యాఖ్యలలోను చెప్పబడిన త్రివిధా్ధములలో ఏకేళ్వరోపాసనమును విశేషముగ (పతిపాదించు విష్ణుపరమగు దానిని నిరూపించుటకు మాత్రమే ఈ వివృతిలో (సయత్నము చేయబడినది. (ప్రతి బుక్కులోను విడివిడిగ (పతి పద మునకు అర్ధము, తదుపరి భావమును ఇవ్వదిడినవి. పాఠకునకు భావము సూటిగ తెలియనలెనవి సరళదుగు శిష్ణవ్యావహారిక భాషనే నేనిచటనుపయోగించితిని. (గ్రంథ గౌరవముననుసరించి శుద్ధ వ్యావహారిక ముజోలికి పోలేదు. చివల ముఖ్యాంశములు కొన్ని “నోట్సు అను పేర ఇవ్వబడినవి. పరిశోధకులకుపయోగించునని సూచికలను కొన్నింటిని అనుబంధములో చేర్చితిని.

ఆనందతీర్ధులు బుగ్భాష్యములోను, జయతీర్జాదులు.. వారి వ్యాఖ్యలలోను అనుసరించిన, వైదిక వాజ్మ్యయమునందు సుప్రసిద్ధమైన అష్టక _ అధ్యాయ._అనువాక _ సూ క్త_వర్షవిభాగమునే ఈ వివృతిలోను నేననుసరించితిని. బుగ్వేదమునకు ఏక దేవళావాద(ప్రతిపాదకములగు వినరణములు నాకు తెలిసినగంతవఅకు తెనుగులో రాలేదు, కనుక ఈ (ప్రథమ [ప్రయత్నమున నేనెంతవణకు కృతకృత్యుడనై తినను విషయమున వై దికసం ప్రదాయజ్ఞులు సహృృదయులగు పాఠకులే (ప్రమాణము.

బుగ్భాస్యమును, దాని వ్యాఖ్యలననుసరించి బుగ్వేదముపై తెనుగులో ఒక వివృతిని [వ్రాయుట కన్నివిధముల నన్ను (ప్రోత్సహించినవారు మా విశ్వవిద్యాలయ మునకు -ఉపకులపతులు, భారతీయపాళ్చాత్య త త్హ్వశాస్త్రనిష్టాతులు, జగద్విఖ్యాత వైదుష్యవిభాసురులు ఆచార్య కొత్త సచ్చిదానందమూ ర్రి గారు, (ప్రభు-మం(త్ర ఉచ్చ్సాహళ క్రిసంపన్నులగు వారి (యేరణవలననే సంస్కృృుతభాషలో మరుగునపడి యున్న ఆ భాష్యవ్యాఖ్యానములు తేటకేనుగులో ఈ వివృతిరూపమున వెలుగును చూచి తెనుగువారికి కన్నులపండువ నొనర్పజాలినవి. అంతేకాక ఆదరముతో ఉపోద్ధాతమును (వ్రాసి, ఈ వివృతికి అందచందములనొనగూర్చిన, గుణ్యగహణ పాఠీణులగు వారికి హార్టమగు కృతజ్ఞతల నందించుటకు నిస్సారములైన నా మాటలు చాలవు.

ఈ (ప్రోజెక్టును తీసుకొనుటకనుమతించిన శ్రీ వేంక పేళ్వర విశ్వవిద్యాలయాధి కారులకు, దీనిని రమ (గ్రంఠమాలాకుసుమముగ (ప్రకటించుచు 97౯61206 ను వాసిన = , (శ్రీ వేంక'పేశ్వర విశ్వవిద్యాలయ (ప్రాచ్యపరిశోధనాలయ నిగ్దేశకులు, సహృదయశిరో మణులునగు ఆచార్య ఎస్‌, శంకరనారాయణన్‌ గారికిని నా కృతజ్ఞతలు.

గగ ఈ ప్పస్తకపు ముద్రణప్రతిని తయారుచేయుటలో. నాకు చేదోడువాదోడుగ నిలచిన (పియమి[తమణులు ఆయుష్మంతులు శ్రీ ఎస్‌. సురేంద్రనాథ్‌ (55134201 కెక్‌జ2ఇ861 వ్ర061021+6 82010 గటయంిడట) గారికి చల్లని ఆశీస్సులు. ముద్రణము త్వరగ జరుగుటలో అనల్పోత్సాహము నందించిన డా.వి. ఎమ్‌. రెడ్డి (1౯60101 0£ విళ0110411015) గారికి నా కృతజ్ఞతలు, ముదణను త్వరగ పూర్తిచేయటలో నాతో సహకరించి, దీనిని సర్వాంగ సుందరముగ తీర్చిదిద్దిన మా విశ్వవిద్యాలయ ముద్రణాలయం మేనేజర్‌ శ్రీ.ఎమ్‌, సత్యనారాయణ గారికి, వారి సహాయకులు శ్రీ కె.వి.ఎన్‌. రాజు, శ్రీ వి.ఆర్‌. సోమశేఖర్‌ గార్హరు, ఇతర సిబ్బందికి. ముఖప్యతప్ప అర్జును తయారుచేసి ఇచ్చిన శ్రీ సుబ్రహ్మణ్యం (అ9౬ 01 కెంంళ1108 5046165) గారికి అభినందనలతో కృతజ్ఞతలను తెలియ జేయుచున్నాను. తిరుపతి, మధ్వాష్టమి 112.1 ఎస్‌.వి, రఘునాథాచార్యులు

ఉకివి మి ?1[4 10135 బు.భా బుగ్భాష్యమ్‌ బు,మ బుజ్మన్హః (కొా.క. ఉ కఠోపనిషత్‌ (ఈం గీ (భగవద్‌ గీతా' పూ,మీ పూర్వమీమాంసాదర్శనమ్‌ మమ మనా రమంజరీ అభి య. వే “"యజుర్వేదః వై. నీ. వై దికనిఘణ్డుః శర శబరత్నాకరము " టి శాందీ శాస్త్రదీపికా

విశేషవిషయసనసూచిక మొదటి అధ్యాయము 1_102 మొదటిసూ క్రము 10 . 'రండవసూక్తము (6.10 మూడవసూక్తము 11-16 నాలుగవసూ క్రము 17 ల9 ఐదవసూ క్రము లిఫీ_27 ఆజవనూక్తము 2889 ఏడవసూక్తృము 8887 ఎనిమిదవసూక్తము శిర_42 తొమ్మిదవసూక్తుము 4? పదవసూక్ష్తము 4854 పదునొకండవసూక్తృము ర్‌ర్‌_08 వం(డైండవసూక్తము 6$0_64 వదమూడవసూక్తుము 671 పదునాల్గ్లవసూక్ష్య ము 7271 సదునై దవసూక్తృము 7888 పదునాజవసూక్తము 8488 సదునేడవసూక్తము 80888

• పదునెనిమిదవసూ క్రము 408 పందొమ్మిదవసూక్తము $8_102

చ.

రెండవ అధ్యాయము 108214 ఇరువదవసూక్తము 105109 ఇరువదియొకటవసూక్తము 110112 ఇరువదిరెండవసూక్పము 118128 ఇరువదిమూడవసూక్తము 124186 ఇరువదినాల్గవసూక్తృము 136.. 146 ఇరువదియైదవసూక్ష ము 147-156 ఇరువదియోఅవసూక్టము 157161 ఇరువదియేడవసూ కృము 182189 ఇరువదియెనిమిదవసూక్తము 170174 ఇరువదితొమ్మిదవసూక్త ము 15.178 ముస్పదియవసూక్తము 180_180 ముస్పదియొకటవసూక్కము 191-204 ముస్పదిరెండవసూక్తృము 205_214 మూడవ అధ్యాయము 215. 288 ముస్పదిమూడవసూక్తము 217228 మువ్పదినాల్గవసూక్కము 22-27 ముప్పదియైదవసూక్తృము 288246 ముస్పదియాజవసూక్తము 247250 ముస్పదియేడవసూక్తము 200267 ముప్పదియెనిమిదవసూక్తము 288_275 ముప్పదిళొమ్మిదవసూక్తము 976_ 282 నులువదవసూక్షృ ము 208_288

[(పథమమండలమ్‌ వథమంసూ క్త మ్‌ | మధుచ్చన్దా వై శ్వామి[తః. అగ్నిః, గాయ్యతిం

(విశ్వామి్యకునివ్యకుడగు మరధుచ్చందుడు బుషి. అగ్నియనబడు విష్ణువు దేవత. గాయ్యతి

చఛందన్ను] శం అగ్భితీే శ్రురోపొలొం యజ్ఞన్య దోవమ్యుత్మావి్‌ వోతాలం రత్సధాతమన్‌.

. పురోహితం = అనాదినుండి నిథిల్వప్రాణులకు అనుకూలుడును, యజ్ఞస్యజ= (జాతియం దేక వచనము] జో్యోతిష్టో మాది యజ్ఞములకు, బు_త్రిజం జ అధ్వర్యుడు, వోత, ఉద్దాతయను బు _త్రిజులయందు నియామకుడు గనుండుటచే బు _్ధ్విజుడను (ప్రసిద్ధి కలవాడును, వోతారం హోతయను బు_త్రిజునియందు నియామకుడుగ అధికసాన్నిధ్యము నెఐపుటచే పోతయనబడువాడును, రత్నధాతమం = నిరవధి కానందుడును, లేక ధనాఢ్యుడును, దేవం = (ప్రకాశించువాడు, (క్రీడించువాడును, లేక న్తుతింపదగిన వాడును అగు, అగ్నిం = పూజ్యులందతిలో (పథిముదై, లేక సర్యో త్తముదై , లేక ప్రథమస్రవర్తకుడై అగ్నియనబడు విష్ణువును, ఈశే(ద్రే== స్తుతించుచున్నాను.

అనాదినుండియు నిథిలజీవకోటికి అనుకూలుడై , జ్యోతిష్టోమాది యజ్ఞములకు అధ్వర్యుడు మొదలగు బు_త్రిక్కులలో నియామకుడుగ నుండుటచే బు_త్రిజుడై, చోతయందు అత్యంత సన్నిపాతుడగుటచే హపోతయనబడుచు. నిరతిశయానందు డగుచు, లేక ధనాఢ్యుడగుచు, (వ్రకాశించుచు [క్రీడించుచు, లేక స్తుతింపబిడుచు, పూజ్యులలో సర్వ(ప్రథముడై , నర్వో తముడై, (వ్రథమ్మప్రవర్తకుడై అగ్నియనబడు విష్ణువును స్తుతించుచున్నాను.

271

వ . బు గ్వేదము కి. అగ్భః వూ ర్చౌబిమువీభిరీడ్యో నూతనై డత న దోవొగ్‌ం బీవొ వజోలి, లి అగ్నిః = అందథిలో (వథమపూజ్యుడగు విష్ణువు, పూర్వేఖీః = పప్రాచీను లగు, నూతనై = ఇప్పటి, ఉత జ= ముందుండటోవు, బుషి భిః = జ్ఞానులగుటచే బువులనబడు దేవతలచే, ఈడ్యః వా స్తుతింపదగినవాడు, సః =ఇట్లు స్తుతింపదగిన ఆస్వామి, ఇహ=ఈ యజ్ఞమును గూర్చి, _ దేవాన్‌ =హవిస్సును భుజించు దేవతలను, ఆవక్షతి =తీసికొనిరాగలడు. = “మొదటపూజింపద గిన విష్ణువు ఇంతకుపూర్వము ఇపుడును యున్నటువంటి రాబో వుకాలమునందుండునట్టి, జ్ఞానుల్లై బుషులని పిలువబడుదేవతలచే స్తవ నీయుడు.. అట్లు స్తుతింపబడిన ఆయన ఈయజ్ఞమునకు హవిర్భుజులగు దేవతలను తీసికొనిరాగలడు " కి. అగ్భ్యనా రయిమక్ళావత్యోవమేవో దివో దినే యళనం బీలన క్తమవ్‌, గ్‌ అగ్నినా (ఏవ) =విష్ణువుచేతనే, రయిం=ధనమును, అశ్నవత్‌ = (యజ మాని పొందుచున్నాడు, దివే దివే = (పతిదినమునందు, పోషం ఏవ=పొందిన ధనముయొక్క. పరిపోషమునే, అళ్నవత్‌ = పొందుచున్నాడు, వీరవ త్తమంజ అభ్యు దయమందిన యోగ్యులగు ప్యుతులుగల, యళనం =కీ ర్తిని, అళ్నవత్‌ =పొందు చున్నాడు. ఆవిష్ణువుద్వారా యజమాని సక అధనధాన్యముల బొందును. ఆయన దయచే పొందిన ఆసంపద పతిదినము వృద్దినందునే గాని వేటొకదానివలె నళింపదు. అంకేగాక యోగ్యులగు వీరపుతులనంది సముజ్జ్వ్యలమగు యశన్ఫుతో (ప్రకాశించును. ... అగ్నే యం యజ్ఞ మభ్బూరం బిళ్బూతః వరిభూరని న ఇద్దేవోవు గబ్బతి. టి అగ్నే =ఓ విష్ణూ : (నీవు అధ్వరం =శాస్త్రో క్తముగ ననుష్టింపబడిన, యం యజం=వీ యజమును. విశ్వతః జ ఎల్లప్పుడు, పరిభూః అసి=అంతట థో జా ల

ఛథమం నూక్తమ్‌ తి

నుండి రికింతువో, సః ఇత్‌ =ఆయజ్ఞము, దేవేషు గచ్చతి = దేవతలను పొందును. ఓ మహావిమ్ణూ ః విధ్యుక్తముగ నాచరింపబడిన యజ్ఞమును నీవెల్ల వ్వుడును ఆంతట వ్యాపించి రక్షింతువు. అట్లు సీచే రక్షింపబడిన ఆ యజ్ఞమునే దేనతలును తమ సాన్నిధ్యాదులచే స్వీకరింతురు. - 5. _అగ్మిల్లోతా తోబ్యాశతుః నత్యాల్చిగత (తవ నమః .

దోవో దోవోభిరాగముత్‌ . గ్‌ పోళా=హోతలను పేరేపించుటచేతను. లేక హోతయందు సన్నిహితు డగుటచేతగాని వోతయనబడువాడు, కవి[కతుః= అన్నివిషయములను తెలియ (పజ్ఞక లవాడు,. సత్యః = సద్గుణపూర్జుడై నియ_న్హయగువాడు, చ్నితశ్రవస్త్వమః :. చిత్ర = అద్భుత మైన. (శవస్తమః=కీ ర్తికలవారిలో. (శేషుడు, దేవః= క్రీడా విజయాదులొనర్చి స్తుతింపబడువాడునగు, అగ్మిఃజ మహావిష్ణువు, దేవేభిః = దేవ

; తలతో* (యజ్ఞస్తానమునకు] ఆగమళ్‌ = వచ్చును. .

పనా.

. హోతయు, అన్నివిషయములను (గ్రహించుప్రతిభకలవాడును, సద్దుణగణ సంపన్నుడై లోకమును నియమించువాడును, అత్యద్భుతమైన కీర్తికలవారిలో ముందు పేర్కొనదగినవాడును, వివిధ్యక్రీడారూపములగు విజయాదుల వ్రదర్శించి స్తుతింపబడువాడునగు మహావిష్ణువు దేవతలతో యజ్ఞస్థానమునకు వచ్చును,

ఇతి (పథమాష్ట్ర కే | పళథమూధ్యాయే [వథమో వర్మః, ఇది (వళమాస్ట్రకమున (వళమాధఛ్యాయమున (వథమవర్ష ము. 6. యదొజ్లి దావషే త్పూమగ్శే భ(దం తరివ్యన ఈవో త్తత్భత్యూమళ్లిరః. (0 అజ= ఓ నజ్జ్ఞన్మపియుడా ।: అఆజ్లీరః =సర్వశరీర(పేరకా ।! అగ్నే=మహా గ జ గ్‌ వ్‌ వివ్లా 1 త్వం = నీవు, దాశు షే = యజమానికొ అకు, భద్రం = మంగళమును,

త్శీ బుగ్వేదము కరిష్యసి (ఇతి యర్‌ =చేయగోరుచున్నాడవనునది యేదికలదో, తర్‌ = ఆకోరిక , తవ ఇత్‌ = నీదికనుకనే, సత్యం =యకథార్దము.

ఓ సజ్జన్నప్రియా । అంగిరసుని పృతుడగు అగ్నిరూపములో నున్నవాడా 1 మహావిన్లూ ।; యజమానికి శుభకునొసంగవలెననెడి నీకోరిక సర్వధా నిజమైనది. ఎందువలననగా నీవు సత్యసంకల్పుడవు సర్వళ క్రివిగాన అట్లు తప్పకో శుభము నొసంగ గలవు,

7... ఉవ త్వొాగ్మే దివే దివే దోపావ న్తర్జయా వయమ్‌ నమో భర్త ఏమని. 7 అగ్నే =ఓ మహావిష్టూ । ధియా = బుద్ధ్య్యాదిగుణములతో, వయం = మేము, దివే దివే= (పతిరోజు, దోషానస్తః =రా(త్రిందివళ్లు, నమః భర న్తః= నమస్కరించు చున్నవారమై, దానులమై, త్వాం=నిన్ను, ఉప ఆ ఇమసి=శరణుపొందు ఓ మహావిమ్లూ 1 బుద్ది మొదలగు అల్పగుణములతో మేము ఎల్లప్పుడు, ! సద్గుణసంవన్ను డవగు నీకు నమస్కరించుచు, దాసులమై నిన్ను శరణుపొందు చున్నాము. 8. రాజన్తమధ్యూరాడాం గోనొమ్చులన్భం దీదివణ్‌ వర్తమానం న్వేదోమే. భి

క్‌ అగ్నే = ఓమహావిష్ణూ: అధ్వరాణాం = యజ్ఞములకు, రాజ_న్హం బా రాజగు. బుతస్య = యథార్ధక్తానమునకు, గోపాం =రక్షకుడగు, "స్వేద మే =స్వస్థానములగు వైకుంఠాదులందు, దీదినం= ్రకాళించుచున్నవాడగు, వర్థమానంజ సదాపరిపూర్ణు డగు, (శ్వాం్స నిన్ను. (ఉపేమస్రి =ఐశరణు పొందుచున్నాము.

ఓ మహోవిష్ణూ 1 సీవు యజ్ఞాధిపతివి, యజథార్థజ్ఞాన రక్షకుడవు. న్వస్తాన మైన వైకుంఠము, భక్తుల హృదయము మొ॥ వాటియందు (ప్రకాళించుచు, సర్వదా వరిపూర్ణుడవగు నిన్ను శరణుపొందుచున్నాము. - "

(వథమం నూక్ర్త్రమ్‌ ర్‌ 9. న వౌ వితోద నూనవేఒ గే నూసాయనో భవ నచస్తాా సః న్పూన్తదే. థి హే అగ్నే =ఓవిష్ణూ : సఃజమాచే శరణుపొందబడినవాడవైన, (త్వం = సీవు, నఃజమాకు, సూనవే=కుమారునికొలకు, సితేవ=తండడ్రివలె, సూపా యనః = మంచిఆశయముగ, భవ=కమ్యు, నం౭=మమ్ములను, స్వస్తయే ఇనిరం తరసుఖముకొటకు, సచస్వ =రక్షీంపుము, ॥ ఓమహావిష్టూ 1 మేము నిన్ను శరణువేడితిమి. నీవు లోకములో ఒకతండడ్రి తనకుమాూరునకు ఆశ్రయ మైనట్లు వాకు రకకుడవై నిరంతరము సుఖములననుభ వించునట్లు మమ్ము అనుగ్రహింపుము. | ఇతి (పథమాష్టుకే ప్రథమాధ్యాయే ద్వితీయో వర్ష: ఇతి ప్రథమం నూక్తక్‌. ఇది పిథమాన్ట్రకమున ప9ిథ మాధా్యయమున కెండవవర్గము, ఇది మొదటికూక్ష ము.

ద్వితీయం నూకమ్‌ అణాఖి మధుచృన్దా వ్లై శ్వామ్మిఈః, 1.9 వాయుః; క-6 ఇస్టి..వాయూూ; ॥ 7-9 మి్మిిశా-వరుణా. గాయ శీ, (విజ్వామ్మిశుని వ్యతుడగు మధుచ్చందుడు బుషీ, ఇం[ద-నాయు-మికఠావరుణు లనంఐడు విషస్టురూవులు చేవరలు, గాయి ఛందన్నుం] 10, వాయనా యాస దర్భతోమే నోమూ అరంతృతాః తేపొం పాపా (తధీ వావత్‌. దర్శశ ఇ సర్వజ్డా వాయో = బలవంతుడవు లోక (ప్రాణఢారకుడ వై వాయు వనఐబడు ఓమవోవిష్ణూ ఆయాహి = మాయజ్ఞమునుగూర్చి విచ్చేయము, ఇమే= ఈ, సోమా; =సోమరసములు , అరంకృతాః = బంగారముచే నలంకరింసదబడిన వి, తేషాం సీకుసందింధించిన వీటిని. పాహిజత్రాగుము, హవంజఈ నసీఆహ్వాన మును, (శుధి=వినుము. సర్వజ్ఞుడవు, బలవంతుడవు, జీవ(పాణధారకుడవై వాయువనబడు ఓ మహావివా ; ఈ యజమునకు వేంచేయుము. బంగారముతో నలంకరింపబడిన, ం మా పీకు. నేంబంధించిన ఈసోమరసమును (త్రాగుము. మాయీ ఆహ్వానమును మన్నంపుము.. 114 వాయ ఉర్ధేభిర్థల న్లో త్యామవ్చా ఊలితొరిఃి నుళతనోమా అవార్చొదోః. వి "ఫే వాయోజ ఓమహానిమా : సుతసోమాః=సోమము కుమారుడుగ గల, , గా గ క అచ్చజణఎదురుగ, అహర్విదః = యజ్ఞస్వరూసమును దెలిసినవారై న, జరితార।ః జా స్రోతలు, ఉన్థేఖిఃఆశస్రమను మంథత్రవిశేషములద్వారా, త్వాం నిన్ను, జరన్నే = స్తు తిచేయచున్నారు

ద్వితీయం సూక్తమ్‌ 7 ఓ మహావిమ్లూ : సోమముప్పుతుడుగగలిగిన, యజ్ఞస్వరూసమును చక్కగ నెజింగిన, స్తోతలను బుత్స్విక్కులు శస్త్రమను మంథతవిశేషముద్వారా నిన్ను స్తుతించుచున్నారు. 12, వాయో తవ (వవ్యృత్చాతీ దేనా వగాతి దాఖపే శఉడూబీ నోతునీతలే. శి "'హీవాయో = ఓ మహావిష్తూ ! తవణనిన్ను, (పపృజ్బతీ =తాకునట్లి (నీకు స! య్‌ సంబంధించిన), ఉరూచీ = చాలపెద్దదై న, ధేనాఐవాక్కు, సోమపీఠయే =సోమ రసపానమొనర్చ్భు. దాకుషేజయజమానునికొలకు, _ (ఆఫీప్పితం )= ఇష్టమును, జిగాతి = క లిగింపజేయుచున్నది. ఓ మహాోవిన్లూ ః నిన్నుగూర్చి .మేమొనర్చు, చాలపెద్దదై న ఈస్తుతి సోమ 'పానమొనర్చు యజమానునకు అఖీష్టముల (ప్రసాదించుచున్నది. . కనుక స్తుతిచేయ మామనోరథములనీడేర్చుము, . 18. . ఇస్ధవాయూ ఇమే నుతా జీవ [(వయోలిరా గతట్‌ - ఇన్ఫవో నాముళ్నన్ని పొ, శీ హే ఇన్ష్రవాయూ = ఆఫీష్టదాతవగు ఉపేంద్రా। తోక్కపాజధారకుడవగు ఓ సంకర్షణా : ఇమే సుఠాః= ఈ సోమరనములు మీకొజకు నంపాదింపబిడినవి. ఇన్టవః = ఈ సోమరసములు, _ తదభిమానిదేవతలును, హి = ఎందువల్లనై తే, వాం = మిమ్ములను, ఉళ న్తి=రాగోరుచున్నవో (ఆందువలన, (వ్రయోభిః = ఇష్టు లతోకూడ, ఉవ ఆగతమ్‌ = ఈ యజ్ఞభూదికి వ త్తురుగాక । ఓ ఉఊపేంద్ర-సంకర్షణులారా ! సంపాదింపబడిన ఈ సోమరసములు, తదభిమానిదేనతలును మిమ్ములనీ యజ్ఞభూమికి రాగోరుచున్నవి ' కనుక మీప్రియ సహచరులతో కూడి ఈ యజ్ఞధూమికి విచ్చేయుదురుగాక = ]

8 బుగ్వేదము నవాయబ్యిన్దళ్ళ చేతథళ నుతానాం వావినీవనూ తానా యాతమువ (బవక్‌ హే వాయో=ఓ సంకర్షణా ఇన్టళ్చ=టఓ ఉపేందా వాజినీవసూ= అన్నపతియగు సూర్యువియందున్నట్టి మీరు సుతానాం = సోమరసములను చేతథ = మనచే బ్వకరింపదగినవీనోమరసముల ని తలంచుడు (అందువలన (ద్రవత్‌ =త్వరగ తౌ =అట్లుతలచిన మీరిద్దలు ఉవఆయాత మ్‌ = ఇచటకు విచ్చేయుడు అన్నాధివతియగు సూత్యునియందున్నట్లి ఓ సంకర్షణో 'పేంద్రులారా ఈ సోమరసములను (గ్రబాంపదగినవిగ తలంచుడు అట్లు తలచి త్వరగ ఈ యజ భూమికి విచ్చేయుడు ఇతి ప్రథమాష్ట కే [పథమాధ్యాయే తృతీయో వర్మ ఇది 1వథమాన్ట కమున (వథమాధ్యాయమున మూడవవర్శము 8 వాయవ్యశ్చళ్ళ నున్సూత ఆయాలమువనివ్య్క్యృతట్‌ ముజీ బౌ ఛియా నరా 6 నరా=అవినాశులగు హే నాయో=ఓ సంకర్షణా ఇన్ట్ర (త్వంచ== ఓ ఉపేంద్రా మీరిరువురును సున్వత =యజమానునకు నిష్కృతం౦ం=ఆత డొనర్చిన యాగమునకు దగినఫలమునిచ్చుటకు ఇళ్ఞా = అతనికి ఫలమిచ్చి తీరుదుము అను ధియా = సంకల్పముతో మతు = శ్మీఘముగ ఉప ఆయా తమ్‌ =విచ్చేయుదురు గాక శాశ్వతుల్లై వాయువు_ఇంద్రుడనిఎలువబడు ఓ సంకర్షణో పేంద్రులారా యాగమొనర్చు యజమానునకు తగినఫలమునిచ్చి తీరుదుము అను సంకల్పముతో త్వరగ ఈ యజ్ఞభూమికి విచ్చేయుదురు గాక 6 మితం వఐవో శ్రూతదోతం నడణం రినాబనచ్‌ భియం ఖభ్యృత బీం నాధ నా | పూతదక్షం=యబజమానులను సవి(తులనొనర్చినవానివి రిళాదసం == అతిశ యించిన సఖముననుభవించువానిని బ(్రం=రక్షింపదగినవానిని తెలిఎకొని

ద్వితీయం నూక్తమ్‌ ర రశజీించుచు మితుడనబడు హరిన్వరూపుని, వనరుణంచ జనిరవరికొనందన్వరూపుదై వరుణుడనబడు. విషురూపుని, - హువే = ఆహ్వానించుచున్నాను. (ఎందువలన

భు మీరిద్దణు) ఘృతాలీ = విష్ణువిషయిణియగు,. ధియం = బుద్ధిని, సాధన్తా= వ! య్‌ సాధించుచున్నారో.

ఓ మి(శ్రావరుణులను విష్ణురూపులారా : మీరు విష్ణుపరమైన భావనకలవారు. యజమానులను పవిషశుల నొనర్పజాలినవారు. నిరవధిక సుభానుభవము కలవారు. ఎవరిని రక్షింపవలెనో తెలుసుకొని రశీంచుచు మిుడనదిడుచు, అఖండానంద ళూపియె వరుణుడ సబడుచున్న విస్తురూప్పులగు మీయుభయులను ఈ యజ్ఞభూమికి ఆహ్వానించుచున్నాను.

17. మిఠోనో మితానథతా వృతావృధావృతన్చ్పలా

(తుం బృవాన్తమాలాథే . 8

బుతవృధో = నిత్యవృద్దులును, బుతేస = యథార్థులుగ, బుతస్పృళౌ జ వేదముచే (ప్రతిపాదింబడినవారును, మిత్రావరుణా = మిత్ర_వరుణళబ్దములచే పిలువబడు వివురూపులగు మీరు, బృహనం = ఉత్క్బృాష్తమగు, (క్రతుం = సుఖ

ణు వాటి ళు మును, లేక జ్ఞానమును, ఆశాథే=(పేరేపించుడు.

మీరు మి్యక్ర_వరుణళద్దిములతో వ్యవహరింపబడు. విష్తురూపులు, వేద ములచే యథారులుగ పేర్కొనబడిన నిత్యవృద్దులు. అట్టి మీరు మమ్మును[గ్రహించి

గ్‌ భి ట్‌ మాలో విళిష్ణ సుఖ జ్లానముల (ప్రేరేపింపుడు, టి న 18. శవబీనో మ్యాతావడుణా తవినాతా జీడుకయా బోశ్లం బధాతో అవని. $్రి

క వీ=సర్వజ్ఞాలు, తువిశాకా పరిపూర్ణ స్వభావులు, ఉరుకతయా=అంతట నున్నవారు, మి(శ్రావరుణా=మి(త్రవరుణ శద్దిములచే పిలువబడు విష్ణురూపులగు మీరు, నః=మాయొక్క, అఆపసంజ=యజమానిని, దతం=సమర్దునిగ, దధాతేజ చేయుచున్నారు. .

10 బుగ్వేదము మ్మితుడు వరుణుడని వ్యవహరింపదిడు విష్ణరూపులగు మీరు, అన్ని విషయ ములను తెలిసినవారు, పరిపూర్ణ స్వభావులు, అంతటనున్నవారు, కనుక మా యజమానుని సమర్దునిగ చేయుచున్నారు. ఇతి (వథమాష్ట్ర కే వథమాభ్యాయే చతుర్జో వర్మః ఇతి ద్వితీయం సూక్తమ్‌. ఇచి వర9ిభమాన్టృక మున ప౦థ మాధార్థయమున నాలుగవవర్ష ము షె రెండవనూ క్రము.

తృతీయం నూక్ష్తమ్‌ మధుచ్చన్హా వైశ్వామ్మితణ 1-9 అశ్వినౌ 4-6 షన్దర్సిక 7-9 విశ్వేదేవాః, 10.12 సరన్వతి. గాయతీ9,

([(విశ్వామి్యతుని వ్యకుడగు మదుచ్చందుడు బుషి. ఆశ్వినులు, ఇంద్రుడు, విశ్వేదేవలనఐతు విష్టుడావలు, నరన్వతియను విళ్ణు స్త్రీరూవమును దేవతలు. గాయ్యతి ఛందన్సు,]

18. అళ్టానా యజవ్చారీరపో (దవత్సాణో భభన్సుతీ _

త్రడభుతా చనన్యతబ్‌ .

ద్రవత్సాణీ = బొదార్యముతో త్వరగ వరములనిచ్చునట్టి చేతులుగల, కుభస్పతీ=సకలమంగళములకు అధివతులగు, పురుభుజా =ఎమహా(ప్రనంచమునకు రక్షకులగు, హే అళ్వినా=శ్న్‌ఘగమనముగలవారగుటచే అశ్వినులని పిలువబడు విష్ణరూపులారా ! (యువాం) == మీరిద్దణు, యజ్వరీః = యజ్ఞసాధనములగు,

లా ఇ

ఇషః =అన్నరూపమగు హవిస్సును, చనస్యతం =ఇచ్చుదురుగాక 1 గ్రయజ్వరీః= యజ్ఞమునందంగీకరింసబడిన, ఇషః = మీ హవిర్భాగములను, చనస్యతమ్‌ = బ్రహింతురుగాక ; ]. "

(ప్రార్టించినవారికి వెంటనే కోరికలనిచ్చు నౌదార్యముగల చేతులు మీవి, సమస్తశుభపరంపరలు మీయధీనముననుండును. ఈ మహాపప్రపంచము మీరళుణలో నున్నది. శీఘగమనముచే అశ్వినులని పిలువబడు శ్రీ మహావిష్ణుస్వరూవులగు మీరు యజ్ఞసాధనములగు హవిస్సులనిత్తురుగాక 1 (లేదా యజ్ఞమునందంగీక రింప బడిన మీహవిర్భాగములను గైకొందురుగాక $], 20. అక్టానా వ్రుడదొంననా నరా కవీలయా యా

భిత్యాా వనతొం గిరః. . కి ప్‌!

పురుదంససా = చాలపనులను నిర్వహించునట్టి, నరా = నాశములేనట్టి,

ధిష్ట్యా =ఎల్లిప్పుడు ఆంద అకు ఆశ్రయ మైనట్టి, అశ్వినావ= అశ్వినులనబడు మహావిష్ణు

12 బుగ్వేదము న్వరూపులగు మీరు, శవీరయా =సుఖ_వీర్యరూపిణియగు బుద్దితో, గిరః=మా స్తుతులను, వనతమ్‌ =స్వీకరింపుడు. శ్మ్‌ఘగమనముచే నశ్వినులని పిలువబడు శ్రీహరిస్వరూపులారా : మీరు అనేక కార్యముల నెఅపుచు, కాళ్వతులె, నిరంఠరము ఎల్ల అకునా శ్రయులె న! వ్‌ కా యొప్పుచున్నారు. అట్టి మీరు సుఖ_పరాక్రమభావనతో మాస్తోోతములను స్వీక రించుడు. బం ద్యనా యువాకతవః నుతా నానత్యాా వ్భృతో వరి వః అవ బా అఆ యాలొం డ్యదోవ లనీ, | రుద్రవర్శ నీ జారోగాదిదుఃఖమును బోగ్గొట్టు వాయువును 'స్నేహముచేగాని, భృత్యభావముచేగాని అనువర్తించుచున్న, నాసత్యా=సద్దుణములు కలవారై న, ద్మస్రా=నర్వశ్మతునాశకులగు, _(హేఆళశ్వినా) =అశ్వినులని పిలువబడు విష్లు | భా స్వరూపులారా । వృక్తచిర్హిషః =యజమానునకు సంబంధించిన, సుతాః=సోమ ములు, యువాకవః=మీకొఅకే సమకూర్చబడినవి. (తస్మాత్‌ =కావున ఆయాతమ్‌ = ఇటకు దయచేయుడు. . మంచిగుణములకొటపటగు మీరు సర్వశతువినాళకులు. తోగము మొ॥ దుఃఖ లబ ముల వోగొట్టు వాయువును స్నేహముతోనో, 'సేవాభావముతోనో అనుసరించు యి చున్నారు. ఆశ్వినులని పిలువబడు విష్ణున్వరూపులారా ! ఈ యజమానిచే సోమ రసములు తమకొఅికే సిద్ధముచేయబడినవి. ఇటకు దయచేసి వాటిని తీసికొనుడు. 22, ఇనా యావా బ్యితథానో సుఠా ఇమే త్యాయవః టి అజ్జూఖీ న్లనా శొాతానఃం శీ చి తభానో = అద్భుత మెన జాన(ప్రకొాశముగల, ఇన్స్ఫి= అభీషములనిచ్చు మీ ౮ (గ ళో ణి లబ ఏ మహావిమ్హా । అజ్వీభిః=సన్ననివ స్త్రములతో. తనా=విస్తరముగ, పూతాసః= శోధింపబడిన, ఇమే సుతాః=ఈసోమరసములు, త్వాయవః='ఎపుడు మమ్ము విష్ణు వాస్వాదించునో? యవి కోరుచున్నవి. (తస్మాత్‌) =అందువలన, ఆయాహి =త్వరగ విచ్చేయము.

తృతీయం నూర్తమ్‌ 18 ఆశ్చర్యకరమగు జ్ఞానతేజస్సులుకలిగి. అఖీష్టదాత వై ఇంద్రుడని పిలువబడు ఓ మహావిమా : సన్ననివస్తములతో బాగుగళోధింపదిడిన ఈసోమరనములు ఎపుడు లి తమను విషువాస్వాదించునో కదా! యను ఉత్కంఠతోనున్నవి, కనుక వచ్చి వ! వాటినాస్వాదించుము. | 28. (ఇన్దా యాహి ధియేవితో వ్యనజూతః నుతావలః ఉవ (అవట్టినో వాథులఃం ఇన్హ =అలీష్ట్రపదుడవగు ఓ విష్ణూ 1 ధియా =మాబుద్ధితో ఇషిత॥== ప్రార్థింపబడి, _ (ధియా =నీబుద్ధిచే, ఇషిఈః జ్యపేరితుడవై ] . విపజూతః= బుత్స్విక్కులచే భక్తితో (పే రేపింపబడినవాడవై (త్వం)=నీవు, వాఘతః =స్తుతి చేయుహోత యొక్క. (బ్రహ్మాణీ = స్తుతివాక్యములనుగూర్చి, సుతవతః = సోమ రసముగల యజమానునియొక్క-, _ (పోమాన్‌) = సోమములనుగూర్చి, ఉప ఆయాహి =దయచేయుము, కోరినకోరికలనొసంగు ఓ విష్ణూ 1 దూడే ప్రార్థింపదిడి, బుత్రిక్కులచే ఖై అజాన్‌ భక్నితో _పేరేపింపబడిన నీవు, హోతయొక్కం స్తుతివాశ్యములనుగూర్చి, యజ మాని సమకూర్చిన సోమరసములనుగూర్చి విచ్చేయుము. వశీ ఇన్హా యాసొ తూతునాన ఉవ న! వొంట? నుతో బధివ్టా నళ్చనా, 6 హరివః = భక్తుల జననమరణాది సంసార క్షేళమును 'పోగొట్లుచున్న, 'హేఇన్తు=టఓవిషూ 1 నః మాయొక్క, (దిహ్మాణి జు స్తుతివాక్యములనుగూర్చి , వ! |! న! తూళుజానః=త్వరక లవాడవై , ఉపఆయాసి=రమ్ము. (వచ్చి నః సుతే=మా సోమరసమునందు, చనః=మనన్సును, దధిష్వ=చేయుము, భక్తుల జననమరణరూపసంసారబాధలను పోగొట్టుచున్న ఓ మహావిష్షూ | మాస్తోోత ములనుగూర్చి త్వరకలవాడ వై విచ్చేయుము. వచ్చి మేముసంపాదించిన సోమరసమును (గోలుటయందాసక్షుడవు కమ్ము. -

క. - బుగ్వేదము ఇత్తి ప9థమాష్ట కే వథిథమాధాళ్థయే వుచమో వః ఇది ప్ఫోళమాష్టకమున వ్రిధమాధార్థయమున ఐదవవర్గము, 25. శమానక్చర్ణ్షజోదృ్భతో ఎక్వ దోేవాన ఆ గల దాగ్వాంనో దాభువః నుతశ్‌. గా

ఓమానః మై సమ _్తముకెలిసినవారును, చర్షణిధృత ః నా! (పజాపోషకులును, దాళ్వాంసః = దాతలునగు, హే విశ్వేదేవాసః = అంతటను (పవేశించియుండుటచే “విశ్వే” అని, (క్రీడావిజయాదులొనర్చి స్తుతింపబడుటచే “దేవు” లని పిలుబవడుచు విశ్వే దేవులని (ప్రసిద్దినందిన విష్ణురూపులారా ః దాశుషః=యజమానుని, సుతం= సోమరసమునుగూర్చి, ఆ గత =విచ్చేయుడు. ॥

లోక మంతటను (పవేశించియుండుటచేతను, క్రీడావిజయాదులొనర్చి స్తుతింప బడుటచేతను, వి శ్వేదేవులని పిలువఐిడుచున్న విష్తున్వరూపులారా £ మీరు అంతయు ను తెలిసినవారు. జీవధావకులు, మహాదాతలు. కొవున మాయజమానుని సోమ రసమును సేవించుటకు రండు. లకి. బిక్వే దోవానో అవ్తలః నులమా గన్త తూర్ణయః , ఉనా ఇవ న్ధునరాణి. $

అప్పురః =త్వరత్వరగ కార్యములనిర్వహించు, హే విశ్వేదేవాసః =వి శ్వే 'దేవులనిపిలువబడు విష్ణున్వరూపులారా ; స్వసరాణి=దినములనుగూర్చి, ఊస్రా ఇన=కిరణములవలె, తూర్ణయః= వేగముకలవారై , (అన్మదీయం) సుతం= మాసోమరసమునుగూర్చి, ఆగన్హ=దయచేయుడు. ... . విశ్వేదేవులని వ్యవహరింపబడు ఓ. విష్ణస్వరూపులారా ః మీరు అతివేగముగ కార్యముల సాధింపగలరు. సూర్యుని కిరణములు పగటినిగూర్చి ఎట్లు వేగముగ వచ్చునో అశ్లే మీరు మాసోమరనములనుగూర్చి శ్మీఘముగ దయచేయుడు,

తృతీయం " నూక్తమ్‌ కేర్‌ 27. విళ్సా దోవానో అగనీదధ వీపొతూయానసో అ(దువాః -. వైభం వొవన్నా వవ్మాయః. అసిధః=హింసలేనివారును,. ఏపవామాయాసో=అన్ని విషయములందును స్వతం[త మైనవారును, నిశ్చితజ్ఞానముకలవారును, ఆ(ద్రుహః =దుఃఖరహితులును, వహ్నయః=జగ్యత్పవర్నకులునగు. హే వి క్వేదేవాసః=వి క్వేదేవులని పిలువబడు ఓ విష్ణుస్వరూపులారా । మేధం=నమాయజ్ఞమును, జుషన్న = సేవింపుడు. విశ్వేదేవులని తోకమున (ప్రసిద్దినందిన హరిస్వరూపులారా 1 మీరు పాంస చేయనివారు. అన్నివిషయములలోను స్వతంత్రమైన _పవృత్ని కలవారు, నిశ్చ యాత్మక మైన జ్ఞానముకలవారు, దుఃఖరహితులు: (ప్రపంచపవర్నకులు. కనుక దయతో మాయజ్ఞమును సేవింపుడు, 28. _సౌనకా నః నరన్వ్వతీ వాదోభిర్సావీనీవతీ యజ్రిం వవ్లు ధియాననుః, దౌ యి పావకాఃజళోధించునదియు, వాజినీవతీ =అన్నపతియగు సూర్యుడు ప్యుతుడు గ గలదియు, (వాగ్లేవతయగు ఉమ పుత్రికగ గలదియు]. ధియావనుః =నిరంతర జ్ఞానముకలదగు, సరస్వతీ=వ్యా ప్రి-జ్ఞాన-_సుకాదిగుణములు కలిగియండుటచే సరస్వతియనదిడు స్త్రీరూపుడగు విష్ణువు, నః యజ్ఞం=మాయజ్ఞమును. నాజేధిః= అన్నములతో, వష్టు=(స్రవ ర్తింపచేయుగాక 1 పరిశోధించునదియు, అన్నాధిపతియగు సూర్యుడు కుమారుడుగ గలదియు (వాగ్దేచతయగు ఉమాదేవి పృత్రికగ గలదియు] ఎల్లవ్వుడు జ్ఞానము కలదై, వ్యాసించియండుట, జ్ఞానము, సుఖము మొ గుణములతో పరిపూర్ణటై సరన్వతి యని పిలువదిడు స్త్రీ రూప్పడగు విష్ణువు యీయజ్ఞమును అనేక హవిస్సులతో చక్తగ (వవ ర్రింపజేయుగాక ॥ 29. చోదయ్యితీ నూనృతానాం చేత శీ నుముతీనావ్‌ యజ్దం బదో నరోన్ఫతీ. _ 11 ఎట

16 బుగ్వేదము .

' సూనృతానాం = మంచిపలుకులకు, చోదయిత్రీ = (ప్రేరకురాలును, సుహాతి నాం=మంచిభావనలను. చేత న్రీ=(పోత్సహించునటువంటి, సరస్వతీ=సరస్వతి యని పిలువబడు శ్తీరూపుడగు మహావిష్ణువు, యజ్ఞం =ఈ యజ్ఞమును, దదే== థరించుగాక "

_, మనచే మంచిమాటలను మాట్లాడించునదియు, మసలో మంచి భావనల కలిగించుసదియునగు సరస్వతిరూపములోనున్న విషువు, లోకములోని పను లన్నియు వాగ్‌ బుద్ది వ్యపహారరూపములుగాన ఈయజ్ఞ మును అన్ని విధముల పరిపుస్ష

య ఇ పే మొనర్చుగాక్ష ॥ ॥ , ॥ 80. మవో అర్జః నరన్ఫుతీ (వ చేతయతి కేతునా భయా ఎిప్వా విరావితి, 12 సరన్వతీ=సరస్వతియని పిలువబడు స్త్రీరూపియగు విష్ణువు, మహః= (పకాళించునదియు, గొప్పదియు, అర్హ ౩=పరిపూర్ణానందమయమగు తన న్వరూప మును, శేతునా = జానమునిచ్చుటద్వారా.. (ప్రచేతయతి = (పకాళింపజేయుగాక ః మలా [తత ః= అట్లు మంచిజ్ఞానము నిచ్చుటద్వారా, భక్తానాం =భ క్రలయుక్క_] విళ్వాః దియః =బుద్ధుల నన్నింటిని, విరాజతి =(పకొళింపదేయుచున్నాడు. సరస్వతిరూవములోనున్న విష్ణువు మనకు వలనిన జ్ఞానమునిచ్చి, (ప్రకాశించు చున్నదియు, గొన్పదియు, సరిపూర్ణానందమయమగు తన స్వరూపమును (ప్రకాళింప జేయుగాక ! ఆయన భక్తులకు అట్టి జ్ఞానమునిచ్చుటవలన వారి బుద్దులన్నియును వెలుగొందుచున్న వి. . ఇతి [పథమాష్ట్ర కే (వళభమాధ్యాయే మష్టో వర్ష: ఇతి (వథమమండలే (వథమోఒనువాకణ ఇతి తృతీయం న్లూక్తమ్‌. . ఇది [పథమాన్టకమున [(వథమాధ్యాయమున ఆజవవర్శ ము. ఖది (వళభమమండలమున (వళమానువాకము. ఇది మూడవ సూక్తము,

చతురం నూకమ్‌ థి అవాలి | మధుచ్భన్హా వై శ్వామి[తః ఇన్ట్రః, గాయి. [విశ్వామ్మతుని వ్యకుడగు మధుచ్చ్భందుడు బువీ. ఇందుడనబడరు విర్దున దేవత. గాయతి) ఛందన్ను] 81. నుడూవతృత్నమూతయే నుదుభూతువ గోదుపౌ తావలామనీ ద్యాబిద్యూఎ,. ద్యవిద్యవి = (పతిదినమునందును, గోదుహే = పాలుపితుకువానికి, సుదు ఘామిన = కామధేనువువలెనున్న, ఊతయే = యజమానునికోరికలు సిద్దించుట కొజకు, రతణముకొటజకు, సురూపకృత్నుం == మంచి (ఆవతారములను) రూప ములను ధరించునటి, (ఇన్హ్రం) == ఇందుడని పిలువబడు విషవును,. జహూ . లబ న! స! మసి == ఆహ్వానించుచున్నాము. పాలుసితుకువానికి కామధేనువువలె, అన్నికోర్కెలను తీర్చునటువంటి, భ క్తులకోర్కెల దీర్చుటకు, వారిని రక్షించుటకు, చక్కంనిరూసముల (అవతార ముల ధరించునటువంటి, ఇంటదుడని పిలువబడు నటువంటి, మహావిష్ణువును భక్తితో ఆహ్వానించుచున్నాము. , తతి. ఉవ సోః నవనా గొపా నోమును నోమవొః నీల గోదా ఇ(దోవతో మదోః, లి హే సోమపాః = ఇన్ద్రరూవియగు. ఓ విమ్హా : (యః)=ఎవరు, రేవతః ఇత్‌ =ఆర్చనకొఅకు నంపాదింపబడిన ధనముకల యజమానునకే, గోదాః =జ్ఞాన మునిచ్చునో, మదః == సుఖమునొనంగునో, (న త్వం) = అట్టి నీవు, నః =మా యొక్క, సోమస్య సవనా = సోమయాగమునుగూర్చి, ఉవ ఆగహి =దయ చేయుము, (సోమం) =సోమరసమును, పిబ=పానముచేయును. 2712

1ేరి బు గ్వేదము

ఇన్ట్రృరూపముసనున్న ఓ మహావిన్దూ ; నిన్నారాధించుటకెవరు ధనమును సంపొదింతురో వారికే సీవు జ్ఞానమును, సుఖమును అన్ముగహింతువు. అటువంటి నీవు ఇపుడు మేమొనర్చు నీ సోమయాగమునకు విచ్చేసి సోమరసమును స్వీక రింపుమ్ముు "

8. అథా తో అన్తమానాం విద్వాము నుమతీనాశ్‌

మూనో అతి ఖు అ గపా. శి అథ=సీవు .జ్ఞానాదులున్న యజమానునక భీష్షములి త్తువుగనుక, (వయం)== లబ అతి

మేము, అన్హమానాం=అత్యు త్తమమైన, తే=సీకు సంబంధించిన, నుమతీనొం= మంచిభావనలను, విద్యామ=పొందగలము. (త్వం) =నీవు, నః =మమ్ములను, అకి=ఆతిక్రమించి, (అన్యాన్‌) = ఇతరులను, మాఖ్యః =చూడకుము, ఆగవపొా:== విచ్చేయము. -.. ఇన్ట్రరూపుడనగు ఓ మహావిష్ణూ । నీవు జ్ఞానాదిగుణసంపన్నుడగు యజ మానికి కోర్కెలసీడే ర్తువుగాన మేము నీకు సంబంధించిన, సర్వోత్కృష్టమైన, భావనలనే పొందుదుముగాక ః నీవును దయార్ద్రదృష్టితో మమ్ములనే కటాక్షింపుము. ఇచటకు విచ్చేయము.

84. వరేపి వ్యోగమత్త్య్రతమ్యన్చం వృచ్చా వావ్చితశ్‌

యస్తే నఖిభ్యూ ఆ వర్‌. 4

హే మనః=ఓ మనసా: వరాజ=నీవింద్రరూపియగు విష్ణువునకు దూరము నందున్నావు. లేదా సీకు హరి దూరమునందున్నాడు. (తథాపి త్వం) =అయినప్పటికి నీవు, యః=వీ విష్ణువు, తే=నీయొక్క, సభిభ్యః=విషయముల కంటె, ఆ వరంజ=సర్వో త్తముడో, (తఈంజ=ఆ, వి(గ్రం=తెలిసికొనలేని, అ_స్ఫృతం = అచ్చా దింపబడని, విపళ్చితం = వ్యాపించిన మనస్సుకల, ఇన్లరిం = సర మేశ్వరుడగు విష్ణువును, ఇపి = శరణుపొందుము. పృచ్చ్ళ = ఆయననుగూర్చి ఆచార్యుని (వశ్నించుము.

చతుర్ధం సూక్తమ్‌ 10 ఓ మనసా ః నీవు హరికి సమీపమున లేవు. హరియు నీకు దూరము నందున్నాడు. అయినను నీవు విషయములకం జ నర్వో త్త్వముడును, తేలికగ కనుగొనబడనివాడును, ఆవరణరహితుడును, అంతటను నిండిన మనసుకల వాడును, పరమేళ్వరుడగు ఆస్వామిని శరణుపొందుము. అఆదేవుని గూర్చి నీ ఆచార్యుల నడిగి తెలిసికొనుము. 85. ఉత దృవన్తు నో శిదో నిరన్యాతజ్చిదారత దధానా ఇన ఇద్దువః, ల్‌ (యేే=ఏ (బ్రహ్మాదులు, నిదః = సృష్ట్యాదిలో విష్ణసమీపషమునందుండి రో, తే ఉత=వారును, నః=మాకు, (బ్రువ ను=పర మేశ్వరుడగు విష్ణుని యథార్దన్వరూ పమును వ్యాథ్యానింతురుగాః : (యే చిత్‌_ఎవరై తే, అన్యతః=సంసారహేతువగు అజ్ఞానమునుండి. విఃజదియటపడి, (పర మేశ్వరం)=విమ్టువును, ఆరతజపొందిరో, (తే ఉతఎవారును. (బువ న్తు=ఆయననుగూర్చి చెప్పుదురుగాక : (యే చృజఎవరు, ఇన ఇత్‌ =విష్తువునం దే, . దువః=పప్రాణములను, దధానాః=ధరించుచు ఆయనను పొందుటకుపాసించుచున్నారో, (కే ఉత వారును, నః మాకు, (బువన్తుఐ విష్ణువునుగూర్చి వివరింతురుగాక - సృష్టికాలమున ఏ బ్రహ్మాదులు విష్ణనమీపమునందుండిరో వారును, సంసార హేతువగు అజ్ఞానమునుండి బయల్పడి ఎవరు పర మేళ్వరుడగు ఆయనను పొందిరో వారును, ఆయనయందే ప్రాణములనునిల్చి యెవరాయనను పొందుటకుపాసించు చున్నారో వారును, మాకు ఆ విమువుయొక్క యథార్హన్వరూవమును వ్యాఖ్యానింతురు లు నా! ॥ గాక ఇతి (వళమావ్చ కే (వథమాభ్యాయే న్నవ్ల్దమో వర్షః, ఇది (వళమాన్ట కమున (వథమాధ్యాయమున వడోవవర్శ ముం ఒం

వి0 ఖుగ్వేదము

$6, దల నః నుభగాగ్‌ం ఆరిర్య్వోచోయర్లన్థు త్భ్‌్టయః

జ టి డు న్యావేద్యన్దన్థ్యా కోరుడో. 1

దన్మజశ[తువులను భేదించువాడా । అరిః ఉతవక్యతువులును, కృష్ణయః== (ప్రజలును, నః = మమ్ములను, సుభగాన్‌ = మంచివారినిగ, వోచేయుః = చెప్పుదురు గాక్‌ ! (వయం)=మేము, ఇన్ద్రస్యవఇం(ద్రరూపియగు నీయొక్క, (ఆన్యుగ్రహే సత్రి=దయకలుగగ, కళర్మణి=సుఖమునందు, స్యామ ఇత్‌ జఐఉండితీరుదుముగాక : ..... క్యకుంజయుడపవు, ఇంద్రరూపివగు ఓ మహావిమ్లూ।! నీ కరుణవలన శశువులు, (ప్రజలు మమ్ము మంచివారుగ 'చెప్పుకొందురుగాక ! మేము సకల సుఖముల ననుభవింతుముగాక :

87. వభమావమాతోవో భల యశ్ఞ్యగతియం నృమాదనవ్‌

వతయన్భున్హయత్సలిన్‌. - 77

"హే ఆశవే=త్వరగ కార్యముల నిర్వహించు సామర్ధ్యముక లవాడా: ఆళుం = (దవరూపముగాన వేగముకలది, యజ్ఞ్యశ్రియం =యజ్ఞాలంకారభూత మైన ది, నృమౌాద నంజసేవించిన పురుషులకు సంతోషమును కలిగించునది, పతయత్‌ = సేవించిన వారికి మదమును కలిగించి గంతులు వేయించునదియు, మస్పయత్సథఖం =తనను 'వేవించినవారిలో వేగమును కలిగించుటద్వారా వారిమి(త్రులగమనమును తగ్గించు నదియు, (తవ) ఈమ్‌ =నీకుమా తమే అధీనములోనున్న (సోమం) =సోమరన మును (ఫ్వోద రే =సీకడుపులో, ఆభర =భరించుము.

ఓ మహావిష్ణూ 1 ఎంతటి కార్యమైనను త్వరగ నిర్వహించు సామర్థ్యము గల నీవ్హు (ద్రవముగనుండుటచే వేగము కలదియు యజ్ఞమునకలంకొర మైన దియ్కు తనను సేవించినవారికి మదమును కలిగించునదియు, గంతులు వేయించు నదియు, పుచ్చుకొనినవారిలో వేగమున్సు శక్తిని పెంచుటద్వారా తనను సేవింపని, వారిమి(త్రుల వేగమును తగ్గించునదియు, సీస్వాధీనములోనున్నదియునగు సోమరస మును సేనింప్తము. . .

చతుర్థం సూక్తమ్‌ న 88, అన్య వీత్సా కత్యళతో థునో వృాతాడామభోవః | (€వొబో వాజేవు నావినన్‌. 8 హీ శత(క్రతో = ఆపరిమితజ్ఞానివగు ఓ మహాోవిష్ణూ 1 అన్యజనీఅధీనము లోనున్న ఈసోమరసమును, పీఠ్వా== సేవించి, వృద్రాణాం=జీవులనందణ నావ రించు అక్ఞానములకు, ఘనః = అభేద్యుడవు (అడ్డు), అభవః == అయితివి , (త్వంజాసీవు, వాజినం= అన్నదాతయగు యజమానుని, వాజేషుజ=అన్నిభోగము ల (యందు నిచ్చి ప్ర ఆవః=రక్షీంచితివి, ఆంతులేని జ్ఞానముకల ఓ (శ్రీహరీ: నీ అధీనములోనున్న సోమరనమును సేవించి ఈయజ్ఞముననుగ్రహించితివి. అందుచే ము _క్పులగు యజమానులకు సామాన్యజనులనావరించు అజ్జానములావరించకుండ చేసితివి. అన్నదాతయగు యజమానికి అన్ని థోగములనిచ్చి కాపాడితివి. 88, ఆతంత్వా వానోవు వాబీనం నాజయామి కతకతో భనానామ్యిన్ద నొాతతే. 0 హీ శత[కతో ఇన్ల=జ్లానన్వరూపా 1 ఓ శ్రీహరీ 1 తంజప్రసిద్దుడె న, టి దో దిగరు వాజినం=యోధుడై న, త్వాజనిన్నుగూర్చి, ధనానాం=జ్ఞానాది సంపదల, సాతయే ప్రాప్తికొఅకు, వాదేష=యుద్ధములందు , వాజయామః=అడ్జానాది శత్రువులతో యుద్ద మొ నర్చుచున్నాము. వై ఓ జ్ఞానన్వరూపా : మహావిమ్లూ : సుప్రసిద్ధడెన మహాయోధుడవగు నిన్ను గూర్చి, జ్ఞానాది సంపదలను పొందుటకు అజ్ఞానము మొ॥ శ్మతువులతో పోరాడు చున్నాము. 40, యా రాయాజవనిర్భవోన్త పొరల నున్బూత, నఖా తొనీస్టై ఇ(/నాయ గొయతొ 10 టి యః।=నీ (శ్రీహర్హి రాయః=సమస్త ద్రవ్యమునక్కు ఆననిః=౪శ్రయ స్పానమో, మహాన్‌ =ఉత్తముడో, సుపారఃజసంసారదుఃఖమును బోగొట్లి సుఖము కా తటి శ ష్నా

విది బుగ్వేదము నిచ్చువాడో సున్వత =యజనానునకు నకా=ఇష్తుడునో (అట్టి. రమ్యై=ఆో న! ట్‌ వ! ఇన్హా్యాయ=ఇంద్రరూబయగు విష్తువుకొఅకు (హే ఉద్దాతార )=ఓ ఉద్గాతలారా న! ణా లి ళి గాయత=సామగానరూపమగు స్వుతిని చేయుడు ఓ ఉద్గాతలారా ఏస్వామి నిఖిల సంపదలకు ఆశ్రయభూతుదో సర్వోత్త ముడో సంసారదు ఖమును టోగొట్టి భక్తులకు సుఖముల నొసంగువాడో యజ మానున కిష్ణుడో అటువంటి ఇంద్రరూఎయగు శ్రీమహావిష్తువును గూర్చి సామ స! గానస్తుతుల నొనర్చుడు ఇతి వీళథమాష్ట్ర కే ప్రిథమాభఛ్యాయే అష్ట మో వర్మ ఇతి చళుర్థం మాక్షమ్‌ ఇది ప్విథమాన్ట్రకమున ప్రిఛథమాధార్టయమున ఎనిమిదవవర్శ ము ఇది వాలుగవ సూక్తము

పంచమం నూక్తుమ్‌ మధుచ్చ్శన్దా వై శ్వామిళ9ః. ఇన్టరిః, గాయతీరి,

(విశ్వామిక్సుని వుతుడగు మధుచ్చందుడు బుషి. ఇంద్రుడనబడరువిమ్లువ జేవఠ, గాయర్వి చందన్సుం] .

ఢశ1. ఆ ల్సోతా ణి వీదోతో(న్బతులి (€్‌ గాయత

నఖాయః స్తోమవానానః.

సథాయఃజ స్నేహితులైన, హే ప్రోమవాహనః=స్తోమములను సామలను వహించు ఉద్దాతలారా ! ఆ ఇత=విచ్చేయుడు, ఆ నిషీదత=వచ్చి కూర్చొనుడు, ఇన్ద్రిమభి=ఇంద్రరూపియగు విష్ణువునుగూర్చి. వ్రగాయతఎగానము చేయుడు.

ఓ మిత్రులారా 1 సోమములను సామమం(త్రములను పఠించు ఉద్గాతలారా: ఇటకు దయచేయుడు.. ఇట కూర్చొనుడు. శ్రీహరిని స్తుతించుచు సామ గానము చేయుడు.

49. త్రుడూతముం భడూడాతీవానం వార్యాణాశ్‌

ఇస్తం సోవే నచా నుకో. 2 | ం

పురూణాం=పరిపూర్ణులె నవారిలో, పురూతమం=మిక్కి-లి పరిపూర్ణుడై నః వార్యాణాంజ్న శేస్టవస్తువులకు, ఈశా నం=అధిపతిమైన, ఇన్జ 9౦=(్రీహరిని, సోమే=సోమరసము, సుతే సతి=పిండబడగ, . సచాజ్మపసన్నమైన మనస్సుతో,

(వగాయతఎగానముచేయడు. _ పరిపూర్జులలో మిక్కిలి పరీపూర్ణుడై న, ఉత్తమవస్తువులకు (వ్రభువైన, ఇం(ద్రరూపియగు విష్ణువును, సోమరసము పిండబడగ (ప్రళాంత మైన మనస్సుతో

-. గానములతో స్తుతింపుడు. .

బి్త బుగ్వేదము కఠ. నతూనోయోగ ఆ తవళ్ళి రాయే న వురొన్ద్యాయ్‌ గక ముద్దాతోలిరా న నః. శ్రి నః ఘ=ఆ పరమేశ్వరుడగు విష్ణువే, నః=మనకు, ఆయోగే=ఎసాయుజ్యరూప మగు ముక్షికొజకు, భువత్‌=ఉందెను. సః(ఏవ)=ఆదేవుడే, పురంధ్యాం=మంచి భార్యనిచ్చుటకు, భువత్‌=ఉండెను. సః=ఆహంరి. వాజేభిః=వివిధఖభోగముల(తో) నిచ్చుటికు, సః=మనలనుగూర్చి, ఆగమత్‌=వచ్చితీరునుగాక 1 పరమేశ్వరుడగు (శ్రీ మహావిష్ణువే మనకు పాయుజ్యరూపమోతమును కలిగించును. ఆయనదే మంచిభార్యనిచ్చుటద్వారా ఇహలోక సుఖములనిచ్చి, మనలను కాపాడును. ఆ స్వామియే వివిధ భోగములను సుఖసంపదలను మన కను[గ్రహించుటకు తప్పక మనవద్దకు రాగలడు. 44 యన్య నంస్దే శ్‌ వృజ్బాతో వొటీ నమత్సు కతటః తనిజ్జు ఇగన్దాయ గాయతాం శీ యవ్యజవఏ శ్రీహరి, సంస్థే సతి=రథమునందుండగ, సమత్కుుజయుద్ధము లందు, శ(త్రవః=ళతువులు, హరీ=గుజ్జములముందుకుకూడ, న వృణ్వలే=రాదల చరో, త న్యైజఅట్టే ఇన్దా్యయ=ఇం[దరూపియగు విన్తువునుగూర్చి= గాయతఎ గానముచేయుడు. యుద్ధసమయముననే థ్రీహరి రథముపై కూర్చొనియుండగ శత్రువులు రథాశ్వముల ముందుకుగూడ వచ్చుట కిష్ణపడరో అట్టి ఇం(ద్రరూవియగు విష్ణువును గూర్చి గానమొనర్చుడు. 45. నుతపొన్దో నుతా ఇమే భచయో యన్తి బళడే నోమానో బోధ్యాంతిలోః. ర్‌ శుచయః=కుద్ద మైన, సుతాః=పిండదిడిన, దధ్యాశిరః=పెరుగుతో. కలుప దిడిన,. ఇమే=ఈ, సోమాసః=సోమరసములు, వీతయే=యజనమానుడు విష్ణువును పొందుటకు, సుతపాన్వే=సోనుపానముజేయు. ్రీహరికొజకు, యన్తి=వెళ్లు చున్నవి.

వంచమం నూకళ్తమ్‌ బి5

ఈ సోమరనములు పరిశుద్ద మెనవి. చక్కగ పిండబడినవి. పెరుగుతో కలువదిడినవి. యజమానుడు విష్ణసాయుజ్యము నందుటకొఅకు ఇవి సోమపానము చేయు మహావిషువున కర్చింపబడుచున్నవి.

న! ఇతి ప9థమాప్ట కే ప౦ిథధమాధ్యాయే నవమో వర్శః. ఇది ప్శ)థమాష్ట కమున ప9థమాధార్థయమున తొమ్మిదవ వర్శమొ. శశి, తం నుతన్య వీతదో నద్యో వ్భద్ధో అవాయథాౌః తాగల్లో వై ్రిఫ్యాయ న్యుకతో, / సు[క్రతో=మంచి జ్ఞానముకల, హీ ఇంద్ర=ఓ (శ్రీహరీ | సద్యః వృద్ధః== నిత్యపూర్దుడవగు, త్వం=నీవు, సుత స్య=పిండబడిన సోమరసమును, పీఠయే= (తాగుటకొఅకు, (యజ్ఞే =యజ్ఞ మునందు, (యత్‌=ఎందువలన, అజాయథాః= అభివ్యక్తుడవై తివో, (తత్‌=లది, జైస్ట్యాయ=ఇకర 'దేవతలకంకు సోమపానము ద్వారా నీ (శేష్టతను తెలియజేయటకొలకే.

ఓ జ్ఞానస్వరూపా ః శ్రీహరీ | నిత్యపూర్ణుడవగు నీవు సోమరనమును పానముజేయుటకు యజ్ఞమునందభివ్యక్తుడవగుట, _ దానిద్వారా ఇతర దేవతల కంక నీకున్న (శేష్టతను తెలియదేయుబకేగాని, ఆకలిచేగాని, సోమరసపానము చేయవలెనని కోరికచేతగాని కొదు. నీవు కోరికలన్నింటిని పొందినవాడవుగదా 1

శ అత్వ ఎిళన్త్హాభవోః సోమాన ఉ్యస్లో గిర్భాణః

శం తో నన్తు (వచేతనే, /

గిర్వణః =వాక్కు లతో "సీవింపదగిన, హే ఇనన్హ=ఓ హరీ! ఆశవపః=

'వేగముకల, సోమానః=సోమకసములు, త్వా=నిన్ను, ఆ విశన్ను =(ప్ర వేశించుగాక ॥

(శ్రే=నిమ్న పొందిన ఆ రసములు, తే=నీయొక్క, వ్రచేత సేజషమంచి మనస్సు గల యజమానుని కొజకు, శం=సుఖమునుగూర్చి, సను ఎ=అగుగాక |

ఓరి 'బుగ్వేదము-. మంచి స్తుతులతో సేవింపదగిన ఓ మవోవిషూ 1 (ద్రవరూసమున నుండు ప! టచే వేగము కలవగు సోమరసములు నిన్ను (వవేశించుగాక : నీచే శౌగబడిన ఆ సోమరసములు మంచి మననుగల నీయజమానునకు సకల సుఖముల కలిగించు గాక: 48. త్వాం సోమా అబీవృధన్‌ త్వాముక్థా భత్యళతో ల్పాం వర్జన్తు నో శ౮౫. 8 హే శత (క్రతో=సంపూర్ణ జ్ఞానముకలవాడా £ థీహశీ । త్వాంజనిన్ను, ప్తోమాః =సామమన్త విశేషములు, అవీవృధన్‌ =వ్యంజింపజేసినవి, త్వాంజనిన్ను, ఉర్దాఃజఉక్తములను బుగ్వేదమం[డత్రములు, అఆవీవృధన్‌=తెలియ వేసినవి, నః మాయొక్క, గిరః=వాక్కులు, త్వాం=నిన్ను, వర్ధన్తు=క ల్యాణగుణ పూర్ణునిగ ప్రకాశింపజేయుగాక | -.. ఓ పరిపూర్ణ జ్ఞానన్వరూపీ 1 థ్రీ హరీ నిన్ను స్తోమములను సామవేద మంత్రములు, ఉక్తములను బుగ్వేద మంత్రములు (వకాశింపజేసినవి. అందు వలస మాౌస్తు తులుకూడ నిన్ను సకల కల్యాణ గుణ పూర్ణనిగ (పకొశింపజేయుగాక ; 49... అజ్షీతోతిః ననోదిమం వాజిమ్యోన్హవ నవా(నివవ్‌ యన్థుస్తాల్బాని వౌంన్యా. థి యస్మిన్‌ =ఏవిష్ణువునందు, విశ్వాని=అంతటను వ్యాపించిన, పౌంస్యాఎ సామర్థ్యములు (నన్ని )=ఉన్నవో, అక్షీతోతిః=కోరిక లనన్నింటిని పొందిన, ఇస్త0ః=ఇందుడని పిలువబడు ఆశ్రీహరి, సహ(సిణం=యజమానికి . అనవన్త ఫలములనిచ్చు, ఇమం=ఈ, వాజంజహవిస్పును, సనేత్‌=మానుండి స్వీకరించు గాక్‌ £ ఏ స్వామియందు అంతటను వ్యాపించిన సామర్థ్య్యములున్నవో, కోరికల నన్నింటిని పొందిన ఆ మహావిషువు, యజమానునకు అంతులేని ఫలముల నొసంగ లా కాలిన ఈ హవిస్పును మానుండి స్వీకరించుగాక : [లేదా తన నారాధించుటకు, మాకు వివిధ వావిస్సులను కోరికల మేరకు అన్నుగహించుగాక :]

పంచమం నూశ్తమ్‌ బి 50౧. మానో మర్తా అథి (తువాన్తు నూనామిన్దా? గిర్భాణః ఈలకొానో యవయా నధశన్‌. [0 గిర్వణ:ః =వాకు్కులతో "సీవింపదగిన, హీ ఇన్ష్ర=ఓ శ్రీహరీ : మర్తాః= మానవులు, నః=ఎమాయొక్క_, తనూనాం=శరీరముల(కొజ)కు, మౌ అభిద్రుహన్‌= (దోహముచేయువారు. కౌకుందురుగాక ! ((యేసఎ=ఎందుచేత, (త్వం=నీవు, ఈళానఃంసమర్థుడనో, ((తేన్స=అందుచే, నః=మాయొక్క, వధం=మరణమును, యనయఎ=దాట వేయుము. _ [(నః=మాయొక్క, తనూనాం=ళలీరములకు, మర్తొః= మర్త్యులచేనై న ఆపదలు, మా ఆభిదుహన్‌ క లుగకుండుగాక 1 ఈళానః=(ప్రభు వైన, త్వం-సీవు, నధం=(మరణమునుు మోక్షమును, యవయఎ=పొందింపుము.] స్తుతులతో నుపాసింపదగిన ఓ శ్రీహర్‌ : మర్త్యలు మా శతీరములకు ఏ హానిని కలిగించకుందురుగాక 1 నీవు సర్వ సమర్హుడవుగాన మా మరణావధిని, (జీవనమును) పొడిగించుము. (మా శరీరములకు దుష్పులగు మర్త్యులచే నెట్టి ఆసదలు కలుగకుండుగాక | నీవే మాకు (మరణమును) మోక్షమును కలిగింతువు గాక 1] ఖతి వ్వెథమాష్ట కే వ)థమాధ్యాయే దళ మో వర్గ ః ఇతి పంచమం మూక్త మ్‌, ఇద్‌ (వళమాన్చకమున (వళమాధ్యాయమున పదవవర్శ ము ఇది ఐదవసూక్త్తృ ము.

షష్టం సూక్తమ్‌ మధుచ్చగద్దా వైశ్వామి[తః. 1,9,క మరుతఖ $్కిర్‌ మరుత ఇన్త్ద్రిర్చు; 6,7,8,9,10 ఇన్టి౩. గాయని. (విశ్వామిత్సుని వుకుడగు మధుచ్చందుడు బుమీ, మరుత్తులు ఇంద్రుడనబడు విళ్లువ దేవత, గాయత్సి ఛందన్ను.] ర్‌1, యుక్ఞాన్తి (ఎద్బుమదవం చరన్హాం వరి తన్గుషః రోచన్నో రోచనా బిబి. యస్య=ఏ విష్ణవుయొక్క, పౌంస్యా=సామర్హ్యములు, అరుషం=అరుణ వర్ణ ముగల, (బధ్నం=వృద్దుడగుటచే (దిధ్నుడని చెప్పబడు సూర్యుని, తస్టుషః= సర్వతములలో, పరిచరన్నం=ఆఅంతటను త్రిరుగువానినిగ, యుఖ ని=నియోగించు అణాదొ ణో చున్నవో, (తై రేవఏ=అ సొమర్థ్యముల చేతనే, రోచనా=నత్స[తములు, దివి= ఆకాశమునందు, రోచన్వే =(ప్రకాశించుచున్నవి. ఇతరులను భాసింపజేయుచున్నవి, .ఏ మహావిష్ణువుయొక్క సామర్థ్యములచే, ఎజ్జనై నవాడు, నృద్దుడగుటచే చున్నాడో, ఆ సామర్థ్యములే నక్షత్రములను ఆకాశమున (వ్రకాశింపజేయుచున్నవి. వాటివలన ఇతరవస్తువులన్నియు వెలుగుచున్నవి, ర్‌లి, యుక్తాశ్త్యన్యా కామ్య వారీ వివశనా రథో డా ధృవ నృవావానా, ల్లి త్‌ (పౌంస్యాా=విష్ణుసామర్హ్యములు, అస్యజఇం[ద్రరూపియగు తనయొక్క. రథే=రథమునందు, కామ్యా=గుణాధికములగుటచే కవమనీయములె నటువంటి. వివక్షసా=నుంచి రెక్కలుగల పక్తులనలె శీఘగమనముగల, శోణా=శరస్సునందు ఎజ్జనిరంగుతో నుండుటచే ఎజ్జనివిగ చెప్పబడు, ధృష్టా=ప్రౌఢములై న, నృవా

షష్టం సూక్తమ్‌ నళ హసా=నరులనుగూర్చి ఇండద్రుని వహించునవి, లేక నరుడగు ఇంద్రుని వహించు నవి, హరీ=రథమునకు ముందున్న గుజ్జములను, యుళ్షన్ని ఉ్యపవర్తి, ంపజేయు చున్నవి.

మహావిష్తువుయొక్క గుజ్జిములు చాల అంద మైనవి. త్వరగ పోవునట్టివి. ఎల్జనిరంగు గలవి. చాల ధైర్యముకలవి. నరులవద్దకు ఆయనను తీసికొని పోవునట్టివి. అట్టి ఆ గుజ్జములను ఆయన తన సామర్యములతో ఆనాయాసము గనే తన రథమునందు ప్రనర్హింపజేయుచున్నాడు.

గరి... శోతుం తృత్చ్రాన్న కేతవే వేగో మర్శొా అసేపసే

నముషద్భిరవా యఢాః శ్రి

హే ఇన్ష్ర=ఓ శ్రీహరీ! (త్వం=నీవు, అకేతవే=అజ్ఞానిని;. కేతుం=

మంచి జ్ఞానముకలవానినిగ, కృణ్వన్‌=చేయుచు, అపేళ సేఎనిర్ధనునకు, పేశఃం

ధనమును, కృజ్వన్‌=ఇచ్చుచు, ఉషద్భిః=దాగుగ(ప్రకొశించు, (ఫౌంప్వైః)=నీ

సామర్థ్యములతోకూడ , సమ్‌ ఆజాయథా! =వ్యక్తతనందితివి, మర్యాః=మరణ

వంతులగు. దేవతలుకూడ నీవలె మాకు జ్ఞానధనములనిచ్చుచు, ((అజాయన్త )= యజమునందావికృవించిరి.

షొ ,

& శ్రీహరీ । నీవు జ్ఞానములేని వానికి జ్ఞానమును, ధనములేని వానికి ధనమును ఇచ్చుచు, బాగుగ (పకా?ంచు నీ సామర్థ శ్రములతో యజ్ఞ మునందావిర్భ వించితివి. నీవుమాత మేకాక మరణశీలురగు దేవతలును జ్ఞానమును, ధనమును వలసిన వారికిచ్చుచు, వారి సామర్జ్యములతో యజ్ఞము సందావిర్శవించిరి.

కశ... ఆదోనా న్ధాధామను తనర్గర్భృత్హూవేం రే

భధానా నామ యజ్ధయవ్‌ ॥ శీ

యజ్హియం=యజ్ఞ మునందు చెప్పదగిన, నామ=పేరును, దధానా!=ధరించు

చున్న (హరేః శక్తృయః=శ్రీహరి సామర్థ్యములు, లేదా దేవతలు, ఆత్‌-విష్టు

సంక ల్పముచే. అహ _అపుడు, స్వధామను=సుఖముగనే, గర్భత్వంఎగూఢతను, ఏరిరే=పొంది(రినవి.

త్‌0 బుగ్వేదము

యజ్ఞ మునందుచ్చరింప ఐడు పేర్లను ధరించుచున్న (శ్రీ మహావిష్ణు సామర్థ్య ములు, వివిధ దేవతలును, ఆయన సంకల్పముజే నపుగు భయములేక. సుఖము గనే విగూఢభావమును పొంది(ర్రినవి.

65. వీన బిదారుచ్చభీర్ల్రవో బిదిన్స 9 వోష్మాటి:

" అవఎిన్త ఉ్యనీయా అను. గ్‌

ది

హే ఇన్హు=ఓ హరీ! గుహాచిత్‌ =లోకులకు గూఢముగనున్నప్పటికివి, త్వం=నీవు, వీళచిత్‌ ఎరృఢ మైనదైై నప్పటికిని, ((బ్రహ్మాండాదికం)=(బ్రహ్మాండ పర్యంతమగు విశ్వమును, ఆరుజత్నుభిః:=ఎసంహరించుచున్న, వహ్నిభిః=లోక మును వహించుచున్న దేవతలతోకూడ, పౌంపై్వ్వైః = సీసామర్థ్యము లతో, ఉ(సియాః=అనేకవిధ (సకటనములను, అను='స్వేచ్చగ, ఆవినః=పొందితివి " ఓ హరీ । సీవు లోకులకు కనుపడకుండ గూఢముగనున్నావు. అయి నప్పటికి [బహ్మాండపర్యంతమగు విశ్వమును సంహరించుచున్నటువంటి, లోక మును 'నిర్వహించుచున్నటునంటి. వివిద దేవతల రూపమున, నీ శక్షి సామర్థ్య ' ముల ద్వారా నిన్ను నీవనేకవిధముల అనుకూలముగ (వకటించుకొనుచునే యున్నావు,

ఇతి [పథమాన్ట కే పథమాధ్యాయే వకాదళో వర్షః

ఇదె (వళమావ్ట కమున (వథమాధ్యాయమున వదునొకండవ వర్షము,

58. దోవయన్తో యథా మతిమచ్చా ఎదద్దానుం రః మవోమునూవత (కుతడ్‌, (6

అచ్చ=దాగుగ, దేవయన్న1=(ప్రకాశింపజేయుచున్న, గిరః=వేదరూపము లగు వాక్కులు, లేదా వేదము నుచ్చరించు. పురుషులు, యథా=నిర్వికారుడగు, మతింజబుద్ధిరూపుడగు. విదద్వసుం=పొందిన ధనముగల, మహాం=గొప్పవాడగు, (శ్రతం=(ప్రసిద్దుడగు, అముమిన్ల్వ౦=ఈ శ్రీహరిని, అనూషత=స్తుతించిరి.

షష్టం సూక్తమ్‌ తి1 శ్రీహరి నిర్వికారుడు, జ్ఞానన్వరూపుడు, పొందిన సకల సంపదలుగల వాడు, చాల గొప్పవాడు, మంచి (పసిద్దిగలవాడు, ఈయనను చక్కగ సత్యమును (వకాశింపజేయుచున్న వేదవాక్కులు, వేదాధ్యయనముజేయు మహాప్పరుషులును, న్తుతిచేసిరి. 57... ఇన్దోంలి నం పొ దృతనే నంజగ్యానో అలిభ్యూపొ మున్తూ నమానవల్చనా, 7 ది మన్దూ=సుఖములనిచ్చు శంకర_పురందరులు, లేక లక్మ్మీ_వసుంధరలు, సందృక్ష సే=పర మేశ్వరుడగు విష్ణువుయొక్క నందర్శనముకొణకు, అఖిభ్యుషాఎ భయములేని, సమానవర్భసా=నిర్వికొర మైన తేజస్సుగల, ఇందేణ=విస్తువుతో. సంజగ్మానః హి=కలిసిరికదా 1 మనకు సకల నుఖముల నొనంగు శంకర__దేవేంగద్రులు, లేక లక్ష్మీ_వసుం ధరలు, సరమేళ్వరుడై న శ్రీహరి సందర్శనమునకై, భయరహతుడును, నిర్వి కార మైన (ప్రకాళముగలవాడును, అగు ఆదేవృని చేరిరి. 58. అనొవదై్యారలిద్యూలిల్భు లక నవొన్వదోర్భృతి గజ్జైంిన్ద 9న్క తామై్య్రాః. 8 మఖః=యజ్ఞాథిమానియగు ఇంద్రుడు. అనవద్యైః=దోషములులేని, అభి ద్యుభీః=మహాోజ్ఞానుణను, ఇందస్యజ,శ్రీహరిక్‌, కామ్మైః=ఇమ్షలెన, గణైః=దేన గణములతో కూడ, సహస్వడ్‌ = వాయువుతోకూడ, ఇస్ట0ిం=మహావిమ్తువును, అర్బతి=పూజించుచున్నాడు. యజ్ఞాఖిమానియగు దేవేంద్రుడు. దోషరహితులు, మంచిజ్ఞానము కల వారు, విష్ణువునకిష్తులునగు అనేక దేవసమూహములతోను, వాయువుతోను కలసి ఆయన నారాధించుచున్నాడు.

తి2 బుగ్వేదము 59. అతః వంివ్చున్నా గవా దినో వా రోచనా దధి నముమ్థున్నాభక్షోతో గిర. ఠి హే పరిజ్మన్‌=ఓ సర్వవ్యాపీ : మహావిష్తూ! దివః=స్వర్గమునుండి, రోచనాద్వా=(పకాశించుచున్న సూర్యమండలమునుండి కాని ఆధి=మేము చేయు పూజ నందుకొనుటకు, (ఇహు=ఈ యజ్ఞవాటికకు, ఆగహి=విచ్చేయుము. అస్మిన్‌ =ఈయజ్ఞ స్థానమున, గిరః=స్తు తిరూపనులై న వాక్కులు, సమ్‌=బాగుగ, (ముఖ్యమ మైన శబ్దివ్యాసారముద్వారా) _ ((త్వాలఐనిన్ను, _బుజ్ఞుతే=పొందు చున్నవి. ఓ సర్వవ్యాపీ । మహావిష్తూ : మేము చేయుచున్న ఈ పూజను స్వీకరించు టకు, 'స్వర్గమునుండియో, లేక (ప్రకాశించుచున్న సూర్యమండలము నుండియో ఈ యాగశాలకు విచ్చేయము.. ఈ యాగశాలలో మేము చేయు సోతములు 'ముఖ్యతమ మైన శబ్దవ్యాపారముచే నిన్నే స్తుతించుకున్నవి. 60: ఇతో వా సాతివీమపా దబివో వా పౌర్థివాదోధి ఉన్ల 90 మవో నా రొవినః. 10 వయం=మేము, ఇతః దివః=ఈ స్వర్గమునుండిగాని, పార్టి వాద్వా _పృథివిక్‌ సంబంధించిన పాతాళలోకము నుండిగాని, మహఃగొప్పదైన, రజసః=రంజక మైన విష్ణులోకమునుండిగాని. సాతిం=లాభస్వరూపుడగు, ఇన్ద్వం = మహావిష్ణు మ్‌ వ! పును, ఆధి ఈమహే=తలంచుచున్నాము, లేదా స్తుతించుచున్నాము. లేదా యాచించుచున్నాము. మేము యీన్వర్ల మునుండిగాని, భూమికి అడుగు భాగము నందున్న పాతా శమునుండిగాని. గొప్పదై మనోరంబకమగు విమ్ణలోకమునుండిగాని, లాభ న్వరూపియగు, మహావిస్తువును తలంచుచున్నాము. లేక స్తు తించుచున్నాము. లేదా ఇటకు దయచేయుటకు యౌాచించుచున్నాము. ఇతి [వథమాష్ట శే (వ్రళమాధ్యాయే చ్వాదళో వర్గ $, క ఇతి మస్థం నూక్తమ్‌. ఇది వధమాన్ట కమున | నభమాధ్యాయమున వన్నెండవ వర్ష ము. ఇది ఆఅవనూక్తృము.

సపమం నూకమ్‌ =. అలో అణాల మకచ్చన్దా వై శ్వామిత)ిః. ఇన్ట$ిః గాయతిర్సి,

(విశ్వామిక్సుని వుత్రుడగు మధుచ్భందుడు బుషి, ఇంద్రుడనబడు విష్ణువు దేవత. గాయత్సి ఛందన్సు.]

(01. ఉ(న్హమిద్దాథినో ఖ్యవాదిన్హమ ర్యే ఖిరర్భిడాః

ఇ(నం వొణీళభూవల | ది

బృహల్‌ =గొప్పవాడగు, ఇన్ష్రం ఇత్‌ =ఇం(ద్రరూపియగు విష్ణువునే, గాథినః= ఉద్గాతలు, _ (సామ్నా)=సామముంమనులచే, అనూషత=న్తుతించుచున్నారు. అర్కిణః=దహ్వ్బూచులు. (బుగ్వేదమునధ్యయనము._ చేసినవారు, అర్కే-ఖిః= అర్క్మములనబడు బుక్కులచే, అనూషత=స్తుతిచేయుచున్నారు. వాణీః=ఇతర మైన యజ ర్వేదాదిమం[తములు, ఇన్ల9ం ఇత్‌ = ఈక విష్ణువునే, అసూషతజస్తుతి చేయుచున్నవి. (ఆధ్వర్యువ్రభృతయః=ఆధ్వర్యుడు మొదలగు బుత్త్విక్కు-లును, వాణీః=యజు ర్వేదాది మం్యటత్రములచే, అనూషత=ఈయననే స్ప్తుతించుచున్నారు.

ఉద్గాతలు సామమం[త్రములతోను. బుగ్య్వేదులు అర్క్మములనబడు బుక్కూల తోను, అధ్వర్యుడు మొదలగు బుత్స్విక్కులు మహాత్ముడైన ఈ విష్ణువును యజురాది వేదమం[తములతోను స్తు తిచేయుచున్నారు.

2. ఇన ఇద్దర్యోక నవా నంతొళ్ల అ వచోయతా

(న్లో వ్యవ పొరజ్ధాయః. లి

వ జీ=జ్ఞానానందములు కలవాడు, పారణ్యయః=అందఅకు హితుడు, రమణీయుడునగు, ఇన్ష్రి ఇత్‌ =ఎఇంద్రరూపియగు విష్ణువు తనంతట తానే, హర్యోః= గుజ్జిములు, వచోయుదా=మాటతోనే అంకెకు వచ్చినవికొగా, (రథ్రే=రథము నందు, సచాజసుఖముగనే, ఆసంమిళ్లః=ఎక్కగలిగెను. 271 3

తశ బుగ్వేదము

థీ మహావిష్ణువు జ్ఞానానందములు కలవాడు. భక్తులకెల్లణకు హితుడు. రమణీయుడై నదాడు, భక్తుల మనోబుద్దులనుగుజ్జములు మాటతోనే అంకెకురాగా, వేదవాక్యానువర్తు లుకాగా, చాల సుఖముగ భక్త దేహమను రథము సనరిరోషింవ కల్లెను.

. 68. ఇ్యన్లో దీర్జాయ చన అ నూర్యం రోవాయబ్‌ దిలి ఎ గోభిరదిమైర్‌ యత్‌. శ

ఇనస్షః=ఇంద్రరూపియగు శ్రీహరి, డీర్థాయ చచ 'సే=జీపులకు పగలంతయు వస్తువులు కనపడుటకొజకు, సూర్యుం=సూర్యువి, దివి=ఆకొాశమునందు, ఆరో హయత్‌ =నిలి'పెను. గోధిః=వ(్రాఘాతములచే, అద్రిం=పర్వతముల, విఐవరయక్‌_ రెక్కలను నరికివై చెను. (గోభిః = సీటికరణమున, అద్రిం = మేఘమును, విఐవరయత్‌ నియమించెను.)

ఇంద్రరూపియగు శ్రీహరి లోకులకు పగలంతయు వస్తువులు కనపడుటకు ఆకాశమున సూర్యుని (ప్రకాశింపజేసెను. పట్టణములపై వాలి నాళనమొనర్చు పర్వతముల రెక్కలను వత్రాయధముతో తెగనరికెను. [మేఘము సకాలమున వర్షించునట్లు చేసెను.)

84... ఇన వాదోము నో౬వ నవాాన్యనథనోవు చ

ఉగ్ర జగాలిదూతిలిం. శీ

హే ఇన్ద్ర==ఓ ఇంటదరూపీ విష్ణూ ఉఊగః (త్వం) =దుష్టులకు క్రూరుడ వైన నీవు, వాజేషు =యుద్ధములలో, (అస్మాస్తు = మేము, సహనప్రథనేషు చజ అనేకమందితో యుద్ధము చేయువారమైనప్పటికి, నః=మమ్ములను, ఉ(గాభిఃఎ దుష్తులవిషయమున [క్రూరములై , సహజముగ శాంతములై న, ఊతిభిః=ఆభిప్రాయ ములతో, అవ=ఎల్ల ప్పుడు కాపాడుము,

ఓ (శ్రీహరీ : దుర్దనుల విషయమున (కూరుడవైన నీవు, మేము అనేక మందితో యుద్ధము చేయగలవారమైనప్పటికిని, సహజముగ శాంత మైన అభ్మిపాయ ములతో యుద్ధములలో మమ్ముల నెల్ల స్పృుడు కాపాడుము.

సప్తమం నూక్తమ్‌ తల్‌

85. ఇగస్తాం వయం మువోధల ఇగన్హతుర్భే వొవామపిా

టి ది . యుజం వృ్యతోవు వ్యజిజద్‌. గ్‌ నృ(త్రేమ=అజ్ఞానములలో, యుజం=వి రోధిగ చేరునట్టి, వ(జ్రిణం=ఐభయము వలన దరిజేరిలేని శతువులుగల, ఇన్ట 90=ఇం(దరూపియగు విష్ణువును, మహా ధనే=మోతమను మహాప్పరుషార్డసిద్దికొ అకు, అర్బే(చ=సంసారముసకు కావలసిన అర్థ పురుషార్థము కొఅకును, వయం=పై రెండింటిని కోరు మేము, హవామహేఎ ఆహ్వానించుచున్నాము.

అజ్ఞానములకు విరోధియు, భయమువలన దగ్గణకురాని శత్రువులు కల వాడునగు ఇంద్రరూపియగు శ్రీహరిని మోత్తమను మహాపురుషార్థమును, ఆర్ధ మను అల్పప్పరుషార్థమును కోరి మేమాహ్వానించుచున్నాము.

ఇతి (పథమాష్ట్రకే [పథమాధ్యాయే తయోదళో వర్షః.

ఇదరి (వథమాష్ట్రకమున (వథళమాధ్యాయమున పదమూడవవర్గ ము,

66. న నో వ్యావన్నృమం చడం న్యతాదొవన్నపా వ్యథి. అన్ముభ్యామవతిమ్య_తః. 8 హే వృషన్‌=ళక్పుల కోర్కెల దీర్చువాడా! సశ్రాదావన్‌=అన్నింటినిచ్చు వాడా! ఓ శ్రీహరీ 1 సః(త్వం)=ళట్టి నీవు, నః=మా, అముం చరుం=ఎమోకము నందనుభవింపదగిన ఆనందమును, అస్మభ్యం=మాకొజకు, అసవృధి=అవిద్యా నరణమునుండి తొలగింపుము. (యతస్త్వ్వం)=ఎందువల్లనై తే నీవు, అవ

తిష్కుతః=ళ్యతువులకు వెన్నుచూపక పోవుటచే పోటీలేనివాడవో, -

ఓ (శ్రీహరీ: నీవు భక్తుల కోరికల పర్షించువాడవు. సమస్తమునను (గ్రహించు వాడవు. శత్రువులకు వెన్నుచూపక పోరాడుచు పోటీలేని వాడవుగ గణుతికెక్కితివి, కనుక మేము మోకమునం దనుభవింవదగిన ఆనందమును అవిద్యానవరణమునుండి మాకొజకు తొలగింపుము. +

86 బుగ్వేదము 67. _ తుక్డో తుక్టో య ఉత్తరే న్తోమా ఉ్య స్లాన్సూ వ(జిడాః న ఎిన్దై అన్ఫూ నుష్టుతవ్‌. 7 (హే ఇన్ష్రు = ఓ మవావిష్తూ 1 తుల్లో తుక్టో నీ రాకనుగురించిగాని, దయను గూర్చిగాని, లేదా విన్ను స్తుతించువారిలో నీ (పేరణకలుగగా, ఊత్తరాః= ఉ త్తమములైన, యే స్తోమాః = ఏస్తుతులేర్పడినవో, (తేఒప్రి = అవియును, అస్య వ(జిణః = భయముచే శ్మతుపులు దరికిజేరని, ఇన్ష్రస్య (తవ) = ఇంద్రరూపి వగు నీకు, సువ్హుతిం = మంచి సోతములగుటను, న విన్హే = పొందుట లేదు. అలీష్టఫలదాతవగు ఓ శ్రీహరీ ! సీ రాకనుగూర్చి లేక నీ అనుగ్రహమును గూర్చి, లేదా నీవలన (పేరణ కలిగిన పిదప, స్తొాత్రమొనర్భుటలో నేర్పరు లొనర్చిన అత్యుత్తమమైన సీ స్తుతులుకూడ, అనన్న గుణములుకల నిన్ను పూర్తిగ స్తుతిచేయలేక పోవుటచే మంచి సోత్రము లనిపించుకొనుటలేదు. 68. వృషా యాథేవ వంనరః తృష్టీిరయర్తోవినా ఈకానో అనతివ్కుుతం. క వంసగః = విరోధి వృషభముతో నిర్భయముగ పోరాటమునకు వెళ్ల, వృషా = ఎద్దు, యూథేన = ఎద్దులగుంపు నాకర్షించినట్లు, ఈశానః = పభువు, అప తిష్కుతః = ఎదురులేనివాడునగు, (ఇన్ష్రః) నా శ్రీహరి. కృష్టీః = (ప్రజలను, ౧ 'ఓజసా = త నసామర్థ్యముచే, ఇయర్తి = (పేరేపించుచున్నాడు. ఎదుటి ఎద్దులతో విర్భ్యయముగ పోట్లాడుటకు సిద్ధపడు పోట్లగిత్త ఎద్దులనెట్లు తన శక్తీ సామర్జ్యములతో ఆకర్షించునో, అ్లే జగ(్చభువు ఎదురులేని వాడగు థ్రీహరి (వజలనందఅను తన ఆక ర్షణలత్రో ప్రోత్సపించుచున్నాడు. 69. య బీళళ్ళర్ష్‌జోనాం వనూనాయిరోడ్టూళి ఉ(స్హః వత్చి శీతీనావ్‌. ర యః ఇన్ట్రః = ఏ ఇందద్రరూపియగు మహావిష్ణువు, ఏక (ఏవ) = ఒక్కడే, చర్షణీనాం = (పజలను, వసూనాం (చ) = విత్తములను, పంచకీతీనాం (అపి) = దేవతలు, గంధర్వులు, రాక్షసులు, పితరులు, మానవులను అయిదు విధములగు

నప్తమం నూర్తమ్‌ తి (వజలనుకూడ, ఇరజ్యతి = నియమించుచున్నాడో, [నః = ఆ విష్తువే, కృష్టీః = గ ఇ” లిజ జీవులనందలఅను, ఇయర్సి = (పేరేసించుచున్నాడు. ] అఖీష్టఫలదాతయగు వ్‌ విస్తువొక్కండే జీవులను, సంపదలను, దేవ_ గంధర్వ ._ రాక్షస _ పితృ _ మానవులను నియమించుచున్నాడో, ఆ స్వామియే జీవులనందఅను (ప్రేరేపించుచున్నాడు. 70... ఇన్చం వో విళ్టాతన్సలి వావామహే ఎనోల్యాః అన్వ్బాకమన్తు కేవలః. 0 “జ్‌ శ జ హే జనాః = ఓ (ప్రజలారా : విశ్వతః = అంతటనున్న, ఇన్హ్రం = (శ్రీ మహా విష్ణువును, జనేభ్యః వః = మీ (ప్రయోజనము కొకు, పరి = బాగుగ, హవామహే = వ్య క్రమైన రూపముగలవాడుగ నొకచో నుండుట కాహ్వానించుచున్నాము. (ఆ హూతః అసొ = పిలువబడిన ఆ విష్ణువు, కేవలః = ఒక్క డే, అస్మాకం = మనకు, అస్తు = కోరికల నొసంగువాడగు గాక ఓ (ప్రజలారా : సర్వవ్యాపియైన మహావిష్ణువును మీ యందటీ కోరికలు నెజ వేరుటకొఅకు చక్కగ వ్యక్తమైన రూవము ధరించినవాడై యొకచోట నుండుట కాహ్వానించుచున్నాము. ఆహ్వానింసబడి ఇటకు విచ్చేసిన ఆ స్వామి యొక్కడే మన కందలఅకు కోరికల నొనంగువాడగు గాక 1 : . ఇతి వథమాసష్ట్ర కే వథమాఛ్యాయే చతుర్జో వర్గ ౭, ఇతి [పథమ మండలే ద్విశతీయో౬ను వాకః. ఇతి స్వ్టమం నూ_క్రమ్‌. ఇది విథమాన్థ కమున ప్రిథమాధ్యాయమున వదునాల్గవ వర్గ ము. ఇద విథమ మండలమున రెండవ అనువాకము, ఇది వడవ సూక్తము. .

అష్టమం సూక్తమ్‌ . మధుచ్శన్హా వై శ్వామిత!, ఇస్టం, గాయ్యీ. (విశ్వామ్మికుని వ్యకుడగు మధుచ్చ్భందుడు బువి. ఇంుడనబడు విష్ణువు దేవత, గాయ్యతి ఛందమ్బ. ] 71. వగళ్ణ నొనసోనీం లొయిం నవిత్సానం నదానవాబ్‌ వర్తిషమూతడు భోర,. | తద హే ఇన్ష = ఓ విష్ణూ! సానసిం = లాభముతోగూడిన, సజిత్వానం = జయశీలుడైన పు[కుడు మొదలగు కుటుంబముతో గూడిన, సదాసహ౦ = ఎల్లప్పుడు తరగని, వర్షిష్టం = అత్యధిక మైన, ఊశయే = రకణకొలకుపయోగించు, రయిరి = జాన = ధనరూసమగు సంపదను, అభర = ఒనంగుము.

ఓ మహావిమ్లా ।: లాళముతో పెరుగునట్టి, విజయ న్వభావుడగు పుత్రుడు మొదలగు మంచి కుటుంబిముతో కూడిన, ఎన్నటికి తరగనటువంటి, చాల పెద్ద దైన, ఆత్మ _- పర రతణల కుపయోగించు జ్ఞాన = ధన రూపమగు సిరి సంపదలను మా కొనంగుము.

72 ఎతైన ముష్ణ్టవాత్యాయా లి వృతా డణధామృహై త్యోతానో న్యాల్భతా. 2 యేన = ఏ ధనముద్వారా, త్యోతాసః = నీచే (కేరేపింపబడిన వారమైన, (వయం) = మేము, ముష్టిహత్యయా = పిడికిలి గుద్దుచే, ఆరీన్‌ = శ్యకువులను, నిరుణధామ హై = నిరోధింపగలమో:; యేన=ఏ జ్ఞాన ధనముద్వారా, వృ(్రౌ= అజ్జ్ఞానములను, ని (రుణధామ హై = నిరోధింపగలమో £ యేన (చ) =పఏధన ముతో, అర్వతా = గుట్టములు మొదలగు వానిచే, (కొంశ్చిదరీన్‌) = కొందలు శత్రువులను, ని (రుణధామ హై = నిరోధింపగలమో 1 (తాద్భశం) = అటువంటి

అష్షమం నూళ్తమ్‌ లిం ఏ శక్తి సామర్ద్యములతో నీచే (పేరేపింపబడిన వారమై మేము పిడికిలి గుద్దుచే శ్మతువుల నెదిరిపగలమో 1 ఏ జ్ఞాన ధనముద్వారా అజ్జానములను నిరో ధింపగలమో । ఏ పర్మాకమ ధనముచే గుబ్జములతో కొందణయి శత్రువుల నడ్డగింప గలమో । అటువంటి ధనముల మా కొసంగుము. 70... ఇల్ల త్యోతాన ఆ వయం వశం ఘనా దటీమవొ వయమ్‌ నం యభి న్ధుల్రభః, 1! హ్‌ ఇన్హ్ర=అలీష్టదాతవగు ఓ శ్రీహరీ ।; త్య్వోతాసఃజనీచే (వేరేపింప బడినవార మై, వయం=మేము, వ(జం=జ్ఞానమునందలి కోరికను, ఘనా=దృఢ ముగ, ఆదదీమహి=పొందుదుముగాక । యుధి=యుద్ధమనందు. స్పృథః=స్పర్థ చేయువార మై, సంజయేమ=జయింతుముగాక | ఓ శ్రీహఠీ ః నీ పేరణవలన మేము జ్ఞానము నొందవలెననెడి కోరికను దృఢముగ పౌందుదుముగాక 1 యుద్ధములందు పోటీచేయవార మై విజయపరంపరల నందుదుముగాక £ 74 వయం ఖారేభిరన్న అళిం/్త త్వయా యవా వయన్‌ సొనవ్యూమ వృతన్యాతః. శీ హే ఇస్ట్ర=ఐఓ ఛ్రీహరీ।! త్వయా యుజా=నీవు మాకిస్తుడుగ నుండగ, శూరేభిః=కూరులై న, అస్పృభిః=యోధులతోకూడ, వృతన్యతః=యుద్ధముచేయ చున్న శ(కువులను, వయం=మేము, సాసహ్యామ=వాగుగ సమర్థులమై సహిం తుముగాక ! వయం(చృ= మేమును, (త్వయా ఏవ=సీ అధీనములోని వారమే, ఓ మహాోవిమా : మేము నీ అధీనములో నున్నాము. నీవు మా యందు దయతో నుండగా శూరులగు యోధులతోకూడ, యుద్దమొనర్చు శ్యతువులను నైఠతము “మేము అవనలీలగ సపహింవగలుగుదుము గాకో |

త్తం: బుగ్వేదము “76. మవోగ్‌0 ఇగన్హః వరళ్చ ను మపాత్చామన్తు వ(దిడో ద్వార (వథినా కోవః శ్‌ ను=ఎందువల.నె తే, (అస ఇన్త0ః=ఈి మహావిషువు. మహాన్‌ = న. మ! ళల గుణములచే అనంతుడో, పరశ్చ=కౌలముచేతను అనంతుడో, (ప్రఠినా=వై శాల్యము చేత, ద్యౌః న=ఆకాళశమువలె (వదేశముచేతను అఆనంతుడో. శవః =సుఖ=దిలాత్మ కుడో, (తత్‌్‌ఎ=ఆందువలన, మహిత్వం=(బ్రహ్మభావము, వజజిణీ=వజి యన ఐడు ఆ విష్తువునకే, అస్తు=అగుగాక 1 థ్రీ మహావిష్ణువు ఎందువలన అనంత గుణగణములు కలవాడో : ఎల్లకాల ముండుటచే కాలముచేత అంతములేనివాడో సర్వవ్యాసియగుటచే ఆకొశమువలె దేశముచేతను అంతములేనివాడో 1! సుఖ-బలస్వరూపుడో : అందువలన ఆతడే పరదబహ్మయని మనము తెలిసికొందుముగాక 1 , ఇతి పథమాష్ట్ర కే [వళమా ధ్యాయే వఖ్బదళో వర్శ్మ॥. ఇది వర్తిధమాష్టకమున వప9థమాధ్యాయమున పదునై దవవర్గము. 74 నవాహే వాయ అళత నరనోతన్య నశలౌ “=. బ్యపొనో వా ధియాయవః. 6 యే=ఎవరు, సమోహే వాఎఇతరులచే (ప్రేరేపింపబడిన వారై నప్పటికిని, తోక స్యఎడ్ఞానరూపమగు సంతానము, సవికౌ=కలుగగ, ఇన్ద్రంఎవిష్టువును, ఆశత=ళరణుపొందిరో, (తే వొ=వారే, నరఃజప్పరుషులు, యే=ఎవరు, ధియా యవః=భగనంతుని స్వరూపజ్ఞానముకలవారో, (తే వా్రా=వారే. విపాసః=(బాహ్మ ణులు. - | ఎవరు జ్ఞానమను సంతానము కలిగిన వెంటనే ఇతరులచే సంసారమున (ప్రేరేపింపబడిన వారై నప్పటికిని (శ్రీ మహావిష్ణువును శరణాగతి చేయుచున్నారో వారే సత్పురుషులు, - ఇతరులు పళుసమానులు. అశళ్లే ఎవరు పరబహ్మ స్వరూపజ్ఞానము కలవారో వారే బ్రాహ్మణులు. ఇతరులట్లుకౌదు. " (వ!

అష్టమం నూక్తమ్‌ త్తే 7. యః తతః నోమనాళమః నమో ఇవ చన్బూతో ఉర్చారావో శ రొవదొఃం "7

(స్య ఇన్జ్రస్య్ర = ఆ విష్ణువు యొక్క, యః కుక్షి! = ఏ ఉదరము, సోమఫొతమః = భాగుగ సోమపాన మొనర్భినదై, నముద్ర ఇవ =రత్నాకరుని వలె, పన్వతే = భక్తులకు కోరికల నిచ్చుచున్నదో, తస్య = ఆ విష్తుపు యొక్క, కాకుద* == నాలుకలు, ఉర్వీః = అధిక మైన, ఆపఃన జ నీటివలె తృప్తిని కలిగించు చున్నవి,

ఆ మహావిష్ణువు ఏ యజ్ఞమున చక్కగ సోమపాన మొనద్చునో ఆ యజ మావికి రత్నాకరునివలె కోరిన కోరికల నిచ్చుచున్నాడు.. ఆతని నాలుకలు పెద్ద జల(ప్రవాహములవతె చల్లగ మనకు తృ స్తిని కలిగించుచున్నవి. .

78. వవా న్యాన్య నూస్యతా బిరన్ళీ గోమతీ మనా

వత్వా నాతొ లో దానే. శ్రి

" (హే ఇస్ష్ర కు లిష్టూ 1 (యస్వ్వం = ఏ నీవు, విరస్నీ= పలక్షణ మైన

బలము కలవాడవో,. అస్య = బలవంతుడవై న నీకు సంబంధించిన, గోమతీ = వేద.

ములచే స్తుతింపదగిన, మహీ = గొప్పదైన (య్యా = ఏ, సూనృతా = మంచిమాట ,

ఏన సాఎ=నీ కడుపు ' మొదలగు వానివటి, దాుుషే = యజమానుని కొలకు,

వక్వా = వండిన పండ్తుకల, శాఖా న = కల్చవృకప్ప కొమ్మనలె కోరిన కోస్కలను వెంటనే తీర్చునదియే. ,

ఓ విమ్ణా | పీవు మహాబలవంతుడవు. సీ మాట వేదములచే స్తుకింన దగినది. సత్యమైన ఆమాట నీకడుపు మొదలగు వానివలె యజమానునకు, పండిన పంర్లతో నిండైన కల్చ్ళవృకపు కొమ్మవభలె కోరిన కోర్కెల నన్నింటిని వెంటనే సమకూర్చును.

త్తి బుగ్వేదము 70. ఎౌవా వొ కే విభణాతయ ఊతయ వ! మూవతో నద్యాక్సిత్స శ్తి దాఖపే, రి హే ఇన్హ్ర = ఓ శ్రీహరి 1 (శ్రే దాశుషే _వీ కొణకు యాగమొనర్చు, మావతే జ్ఞాని (యగు యజమాని కొఅకు, (దాతుం) = ఇచ్చుటకు. తేఎ=నీ యొక్క, విభూతయః = ఐశ్వర్యములు, ఊతయః = రతణలును, సద్యఃచిత్‌ == ఎల్లప్పుడును, న్స ఏవ హ్‌ =తప్పక ఉన్నవి కదా: ఓ శ్రీహరీ ! నీ కొఅకు యాగమొనర్చు, జ్ఞానియగు యజమానునకు సకల సంపదలను, గకల రక్షణలను ఎల్లప్పుడును తప్పక నీ వను[గ్రహింతువు కదా : 80. ఏనా వ్యాన్య కామ్య స్తో ణ్‌ర్ధం చ కంన్యా ఇ(న్హాయ నోమవీతయే. 10 (అస్య = వర మేళ్వరుడగు విష్ణువునకు, కామ్యా = (పియములగు, ఉక్తం == ఉక్హములను బుగ్యేదమం(త్రములు, సోమపీతయే = సోమపానమునకైై. ఇన్టాయ విష్ణువు కొజకు, ళంస్యా ఏవ హి =చెప్పదగినవి కదా! సోమః = సోమలను సామమంధత్ర విశేషములు, సోమపీతయే _ సోమరనమును (శ్రాగుటక్రై. ఇన్ద్రాయ విషమవు కొకు, (గేయా!) = గానము చేయదగినవి కదా ణి మహో విష్ణునునకు ప్రియమైన ఉర్హములను బుగ్వేద మంత్రములు, ఆయన సోమరసము నా స్వాదించుటకు ఉచ్చరింపద గినవి, అబ్లే స్రోమలను సామమం్ర ములును సోమరసపాన మొనర్చుటకై ఆయనను (ప్రారించుచు గానము చేయదగినవి థి కదా। ఇట్లు బుక్సామ మం (తములచే స్తుతింపబిడి (వనన్నుడైై ఆయన సోమరసము నా స్వాదించునే గాని అందలి యభిలాషతో దాని నాస్వాదింపడు. ఇతి (పథమాష్టు'కే వరిథమాధ్యాయే షోడళో వర్మ 8. ఇతి అస్థమంనూక్తమ్‌,. ఇది పథమాన్ట క్రమున ప9థ మాధార్థయమున వదునాఆఅన వర్శము. ఇది ఎనిమిదవ నూ కృము.

నవమం నూక్తమ్‌ " మధుచ్చన్తా వై శ్వామ్మిఈ8. ఇన్ట9ః గాయ నీ. [విశ్వామ్మికుని వ్యతుడగు నుధుచ్భందుడు బుషి. ఇందుడనబడు విమ్ణువు దేవత. గాయి ఛందన్ను. ] 81. ఇ(న్హేవా తుత్స్రాద్ధానో బిజ్ళఖిః నోమవల్పూభిః మవోణగ్‌ 0 అభిస్టీరో వినా, క్ష ఎన్‌ జ వల హే ఇని = ఓ శ్రీహరీ 1 ఓజసా = సామర్హ్యముతో , అఖిష్టిః = స్వేచ్చా ధీనముగ జేసికొనిన సకల (ప్రపంచము గలవాడవై , మహాన్‌ (చ త్వం) == అందు వలననే గొప్పవాడవైన సీవు, విశ్వేభిః == సమస్తమైన, సోమపర్వభిః = సోమ రసపానముచేయు దేవతలతోకూడ. ఆ ఇహి = రమ్ము. అన్టసః జా అనేక హవిన్సుల నందుకొని, మత్పి = సుఖము నొందగలవు. వ ఓ మహోవిష్తూ ! నీవు నీ సామర్హ్యమునే సకల పపంచమును 'స్వేచ్చాధీన ముగ జేసికొంటివి. మహాత్ముడనగు నీవు సోమరసము నాస్వాదించు దేవత లందజితో కూడ ఇటకు దయచేయుము. ఇచట మే మర్పించు అనేక రకములగు హవిస్సులు నీకు సుఖమును కలిగింస గలవు. 82, వవేనం నృవితా నుతే మబ్దిమినాయ మన్చీనో చి చి ది బోగళిం బిక్వాని చ(కథేు, ల్లి (హే బుత్ర్విజణ) = ఓ బుద్త్విక్కులారా । మన్దినే = మదస్వభావుడగు, విశ్వాని చక్రయే = సమస్త కార్యముల నొనర్చిన, ఇన్ద్రాయ = విష్ణువు (పాన మొనర్చుట)కై. సుతే = పిండబడిన సోమరన సమీపమునకు, ఏనం మన్దిం = ఈ మదకారణ మైన, ఆచక్రిం జ మంచి పనులకు సాధన భూతుడగు విష్ణువును, ఆ సృజత ఈమ్‌ = తస్ప్సక రప్పింపుడు. [ .

త్తీస్త బుగ్వేదము ఓ బుత్రిజులారా 1 మద స్వభావుడును, సృష్ట్యాది సమ స్తకార్యముల నిర్వ హించిన వాడునగు శ్రీ మహావిష్ణువు ఆస్వాదించుటకు సిద్దముచేయదిడిన ఈ సోమ రనము వద్దకు, మదకారణుడు, మంచి సనులకు సాధన భూతుడగు ఆ విష్ణువు తప్పక విచ్చేయునట్లు (ప్రార్టించుడు. శక. చుత్చ్వా నుల్యివ మల్దిలిః సోమేలిర్పాళ్ళుచర్షతో న్రైవు నవనోప్వాా, త్రి హే సుళ్ళిప ఆ మంచి ఆనందము కలవాడా! విశ్వచర్షణే = విశ్వములో నున్న జీవులందణకు సీశ్వరుడా ।: మహావిషమూ ।; ఏమ (తిష) సవనేషు = ఈ 3! మూడు యాగములందు, సచా=కూడ, మనిభిః = దుద హేతువులె న, సోమేధిః= | గ మనా నా | మాచే. చేయబడు సోమ మంత స్తుతులద్వా రా, ఆమక్స్వ = చక్కగ సుఖము నందుము. -

. ఓ గ్రీమహావిష్తూ 1 నీవు పరిపూర్ణానందము కలవాడవు. (ప్రపంచములోని సకల జీవులకు నియ నవు. మేమనుష్టించు ఈ మూడుయాగములందును, మే మొనర్చు, మద హేతువులై న ఈ స్రోమమం[త్ర సోత్రముల నాలకించి బాగా సుఖము ననుభవింపుము.

త... అన్ఫగ్రమ్యున్త తో ౧౮౭ (వతి త్రాముదవోనలో అజోవ్లా వృవభం నతితా. శీ

“స్‌ం ఇన్ట్ర అ ఓ విమ్హా ; అజోషాః = నీకంప ఇతరులను సేవింపని, త్రే= నీ నుండి యుద్భవించిన, గిరః = వేదవాక్కులు, అసృ్యగం == ఎల్లప్పుడు, వృషభం = (శేష్టుడగు, పతిం = తమ (ప్రభువెన, త్వాం (పతి (ఏవ) = నిన్ను

ను (లున్న న్‌్‌ గూర్చియే, ఉత్‌ = చక్కగ, ఆహానత = చేరినవి. .

ఓ మహావిష్ణు: నీ నుండి యువృవించిన సకల వేదవాక్కులు, నీకంజె

ఇళఈరులను సేవింపక ఎల స్వుడును సర్వ(శ్రేమడవు, తమ కధిపతివైన నిన్నే ళం ఈ | (వధానముగ లోకమునకు తెలియ జేయచున్నవి.

నవమం నూక్తమ్‌ శీర్‌ . 85. నం చోదయ బిితమర్శాా[గాధ ఇత వరేజ్దూన్‌ అనది త్తే విభు (వభు. గ్‌ హే ఇన్హ్ర = ఓ శ్రీహరీ ! అర్వాక్‌ = అడుగుననున్నమాకు, చిద్రం = శుభమును, వరేణ్యం =కోరదగిన మంచిని, రాధః=ఐశ్వర్యమును. సంచోదయ = (వసాదింపుము. తే=నీ(కువద్ద, విభు (ప్రభు = విశేషముగ గొప్పదైన (అతయమైన) శుభము, అసత్‌ ఇత్‌ = ఉన్నదికదా | ఓ ఛ్రీహరీ 1 అడుగుననున్నమాకు శుభవరంపరలను, కోరధగినమంచిని, సంపదలను నీవే అనుగ్రహింపుము. విశేషమైన పభము అక్షయముగ నీవద్ద కలదుగదా ! నీవు నకల మంగళములకు నివాసస్థానముకదా 1 ఇతి (పభమాష్ట్ర కే (వశిమాధ్యాయే సప్పృదళో వర్షశి ఇది (పథమాన్టకమున (పథ మాధార్థ్రయమున వదునేడవవర్ష ము. , 88. అన్క్రన్తు) ల/ళ చోదోయ్యేన్హ రాయే రోఖ్‌ న్ధూతోః ॥ తువిద్యూన్ను యళన్దూతం. ( తువిద్యున్ను = గొవ్ప కీర్తిగల, హే ఇన్ట్ర = ఓ మహోావిష్దూః రభ స్వతః = స్తోత్ర మొనర్చు, యశస్వినః = సత్కీర్లికల, అస్మాన్‌ = మమ్ములను, రాయే = మహా సంపత్స్వరూపుడవగు, త్ర = నీయందు భక్తికలుగునటుల, సుచోదయ == బాగుగ (పేరేపించుము. .. చక్కని కీర్ని (ప్రతిష్టలుకల ఓ మహావిష్ణూ 1 నిన్ను స్తోత్రము చేయుచున్న, మంచికీ-ర్తికల మాకు, సకలసంపద లకు నిధివై నటువంటి సీయందు భక్తి కలుగు నట్లు బాగుగ (ప్రేరేసించుము.

త్ర బుగేశదము 87. నం గోమద్యిన్హ వావివద స్ఫే వృథు (శవో దృివాల్‌ విక్ళాయుర్జేవ్యాశీతత్‌. ౫7 హే ఇన = ఓ శ్రీహరీ 1. విశ్వాయుః = నిత్యుడవైన, త్వం = సీవు, అస్మే = మాకు, గోమళ్‌ = పళుసంపదకల, వాజవత్‌ = వివిధధోగములతో కూడిన, ఆఅఆషితం == అక్షయమైన, పృథు బృహత్‌ అ చాల విశాలమైన, (శ్రవః = జ్ఞానమును. సంధేహి == బాగుగ (ప్రసాదింపుము, ఓ శ్రీహరీ: సీవు కాశ్వతుడవు. మాకు పటసంపదతోను, వివిధభోగ 'భాగ్యములతోను, అక్షయమై. ఎన్నటికి తరగని జానమును అను(గ్రహింపుము. ॥ | జా దా 608. అస్వే ధోపా (లో వృవాద్‌ ద్యుమ్మం నవా[ననాళమతు ర! తా రొభినీరిషః. 8 హే ఇన్హ్ర = ఓ మహావిష్షా । ఆస్మే = మాకు, బృహత్‌ శవః =గొప్ప జ్ఞానమును, సహ్యస్రసాతమం ==అనేక లాభములతోకూడిన, ద్యుమ్నం =కీర్రిని, తాః = ప్రసిద్ధములైై న, రథినీః ఇషః = స్థిర దేహముగల. సక లభోగములను, ధేపా =సమకూర్చుము. ఓ మహావిష్ణూ ! మాకు చక్కని ఆత్యజ్తానమును, అనేక లాభములతో

• ఖా ఏ కూడ మంచి కీర్తిపతిష్టలను, మంచి ఆరోగ్యముగల దేహమును, (వసిద్ధములై న సకల భోగభాగ్యములను (పసాదింపుము. | "80. వనోరిన్దం వనువతిం గేర్టిర్ల్‌త న్లో ముగ్ధాయవ్‌ వళోతు గన్తారయాతయే. క్ర వసోః = దేవతలకు, వసుపఠిం == దేవదేవేళశ్వరుడగు, బుగ్మియం = బుక్కులద్వారా తెలియదగినవాడగు, గన్తారం = భక్తులను రకీంచుటకు చేరునటు వంటి, ఇన్ష్రం=మహావిష్తువును, గీరి! = వేదవాక్కులతో. గృణన్తః = న్తుతి ణి ణి ణి కు, వోమ== ఆహ్వానించుచున్నాము.

నవమం సూక్తమ్‌ శ

దేవదేవుడును, బుగాది వేదమం్యత్రములచే దెలియదగినవాడును, ఆరు

అగు భక్తుల నాదుకొనువాడునగు మహావిష్ణువును, వేదవాక్కులతో. స్తుతిచేయు చున్న మేము మా కోరికల నెణవేర్చుటకు ఆహ్వానించుచున్నాము.

80, నుతేనుతో న్యోత సే బృవాద్‌ ఖృవాత ఎదో

ఇగన్దాయ వావమర్చకి.

(యః) = ఎవరు, అరిః = తన అవినాళమును కోరుచున్నారో, (సః్ర= వారు, బృహత్‌ = గొప్పదైన, శూషం = సుఖమునుగూర్చి, సుతే సుతే = ప్రతి పోమయాగమునందును, ఓక సే = సత్పురుషుల కాశ్రయభాతుడగు, బృహతే == పరిపూర్తుడగు, ఇన్ల్రాయ ఇత్‌ = సరమేశ్వరుడగు విషువునే, ఆని అరతి =

ణు ద ణు ఆరాధింపవ లెను.

ఎవరు తమ అభివృద్ధిని కోరుచున్నారో. వారు ఉత్క్చష్టమైన సుఖము కొజకు, (ప్రతిసోమయాగమునందును, సజ్జనుల కాాశయభూతుడును, పరిపూర్ణుడు నగు ్రీమహావిషువునే సేవింపవలెను.

లా ఇతి [వథమాస్ట్ర కే (పథమాధ్యాయే అష్టాదళో వర్ష

• ఇతి నవమం నూ క్రమ్‌.

ఇదె [1వథమాపష్ట కమున (వథమాధ్యాయమున పదునెనిమిదవ వర్షము,

ఇది తొమ్మిదవ సూక్తము,

దశమం సూక్తమ్‌ మధుచ్చన్దా వై శ్వామిత ఇ్య్వి. అనుష్టుప్‌ విళ్వామి తుని వు కుడగు మధుచ్చంచుడు బుషి ఇం దుడనబడు విమ్ణన దేవత అనుష్పున్‌ ఛందన్సు క్రి గాయ ్షి త్వా గాయతిజోఒర్చ న్వూర్భ్యమర్భిణ (అవస్టిణస్తాా కత్యకత ఉద్‌ వంళమన డేమిరె హే శతికతో = గొప్ప జ్ఞానముకల ఓ మహావిష్ణూ ఆర్క-౦ = అత్యంత సుఖస్వరూప్పుడవగు శ్వా = నీన్నుగురించి గాయ త్రిణ = గాయ్యత్రమను సామకల సొమవేదాధ్యయవసంపన్నులు గాయని = గానము చేయుచున్నారు అర్కిణ = ముగ్వేదులు త్వా=నిన్ను అర్భి న్ని =బుక్కులతో సుతిచేయ చున్నారు (బసహ్మాజ = యజుర్వేదాధ్యేతలగు (బ్రహ్మలు ఉత్‌ వంళవివ వా పై శె త్తబడిన ఇంద్ర ధ్వజమునలె త్వాం =నిన్ను యేదిరే = తెలిఎకొనిరి ఓ థ్రీ మహావిమ్హా నీవు మహాజ్ఞాన సంపన్నుడవు ఆక్యంతసుఖి న్వరూపుడవు _ సామవేదము చదివినవారు నిన్నుగూర్చి సామగాశము చేయ చున్నారు బుగ్వేదము చదివినవారు నిన్ను బుక్కులతో స్తుతిచేయుచున్నారు యజు ర్వేదము చదివినవారు నిలబెట్టబడిన ఇంద ధ్వజమువలె నిన్చు తెలిుకొను చున్నారు 82 యత్సానో నానుమూదవాద్భూల్వన్చన్ణ కర్తల తద్యన్లో అర్జం చోతతి యూధోనో నృవ్దీలేవితి లి హ్‌ అస్పష్ట = ఓ గూఢళ_గలవాడా యత్‌ = ఎందువల్ల నై తే (శవ) = నీయొక్క కర్వ్వం = కొర్యనిర్వహణసామర్ధ్యము సానో సానుం = మిక్కిలి యుత్క్య్బృష్టమెనది ఆ ఆరుహత్‌ = అయెనో భూరి = అంతకంటె ఎక్కువయును అయెనో రక్‌ = అకారణముచే నృజ్ద జూ భక్తుల అవీష్టముల

దశమం సూక్తమ్‌ తరి వర్తించు, ఇ్యన్లః (భవాన్‌ = విషవగు నీవు, అరం = అన్ని పదారములను, యె ౧ ణు యఖ య థి చేతతి = తెలిసికొనుచున్నావు, యూఖథేన = ము క్రులయొక్క-, బద్దులయొక్క- సమూహముతో, ఏజరి = (ప్రకాశించుచున్నావు.

[యత్‌ = ఎందువలన (ఇస్షస్య్ర) = విష్ణువుయొక్క, క_ర్ష్వ్యం =కర్శృ త్వము, సానోః సానుం = అత్యుచ్చమైనదై , (బహ్మాదిదేపతాజాతం౦) = (దిహ్మాది దేవసమూహమును, ఆ అరుహర్‌ = పొందినదో, (తత్‌) = అకారణముచే, తల్‌ = ఆకర్హ్భృత్వము, కూరి అస్పష్ట = సంళయములేకనే స్పష్టమెనది. (ఈత జు అన్నికొార్యములకు క ర్తయగుటవలన, ఇ్యన్షః నా విష్ణువు, అర్థం న్‌ా సమస్తార్థములను, _ చేతతి = తెలిసికొనుచున్నాడు. వృష్టిః = భక్తులకఫీష్టముల నిచ్చువాడై, యూథఖేన = తన వివిధరూవసమూహముచే, ఏజతి = (ప్రవర్తించు చున్నాడు. ]

నిగూఢమగు శక్తిగల ఓ మహావిష్టూ £ సీక_ర్హృత్వసా మర్ధ్యము చాల ఉన్నతమెనది కనుకనే భక్తుల కోరికలనన్నిటిని నెలవేర్చు నీవు అన్ని పదార్హ ములను తెలిసికొనుచు, ముక్తులతోను. బద్దులతోను కూడ (ప్రకాశించుచున్నావు.

[మహావిష్తువుయొక్క సామర్థ్యము చాల ఉత్మ్బష్టమైనదై (దిహ్మాది దేవత లందఅిలోనున్నది. _ కనుకనే అది నిస్సంళయముగ స్పష్టమైనది. విష్ణువు సర్వకార్యములకు కర్త కావున అన్ని పదార్థములను చక్కగ తెలిసి కొనుచున్నాడు. భక్రల కోర్కెలదీర్చు అనేక రూపములతో లోకమున (వన ర్వించుచున్నాడు.]

$3. యక్వా వా కేతనా వారీ వృవడా తత్యపా

అథా న ఉ్యన్చ నోమవా గిరామన్యవతిం చర. శ్రి హే సోమపాః ఇన్ష్ర = ఓ సోమపానముచేయు విమ్లూ 1 కేశినా = (వేలాడు జూలుగల, వృషజా = యొవనములోనున్న, కత్యప్రా = రొమ్ముపై కట్టబడిన (తాడుగల, హరీ = గుజ్జములను, యుక్వ్య = రథమున కట్టుము, అథ = తరువాత, నః=ఎ మాయొక్క, గిరాం = స్తుతివాక్కులను, ఉపశ్రుతిం చర = వినుము. 271 4

ర్‌0 | బుగ్వేదము ఓ సోమపానముచేయు విస్తూ 1 (వ్రేలాడుచున్న జూలుగల, రొమ్ముపై (శాడుగల, మంచి యొవపనములోనున్న "రెండు గుజ్జిములను కథిమునందు కట్టుము. తదుపరి ఇచటకు దయచేసి మాస్తోశ్రముల నాలకింప్పము. 98 వహి ఖోమాగ్‌ం అలి న్ధూరాలి గృజీవ్యూ డవ దివ్యా చ నో వనో నచేన్బ్ర యజ్ఞం చ వర్థయ. శీ హే ఇన్ట్ర = ఓ శ్రీహరీ! ఆ ఇహి=దయచేయుము, స్తోమాన్‌ = స్తుతులను, అభిస్వర = స్వీకరించుచున్నట్లు ధ్వనిచేయము, అభిగృణీహి = అతి న! = ట్ల స్లోతలారా 1 బాగుగ చేసిరి” అని మమ్ము (ప్రళంసించు వాక్యమును పలుకుము, ఆరువ =సంతోషముతో 'పెద్ద శబ్దమును చేయము, హే వసో = అందటిలో లోపల బయటనుండు ఓ విమ్ణూ! నః = మాయొక్క, (బహ్మ చ =సో(త్రమును, యజైం చ= యజ్ఞమును, సచా = సుఖముగ, వర్ణయ = నడిపింపుము.

ఓ శ్రీహరీ! ఇచటకు దయచేసి మా స్తుతులను ఆంగీక రించుదున్నట్లు ధ్వవిచేయము. “ఓ స్రోతలారా 1. బాగుగా చేసితిరి అని మమ్ము ్రళంసింపుము, తృప్తితో పెద్దగ శబ్దిము చేయుము. సర్వత్ర వ్యాపించియున్న సీవు మాస్టోశ్ర ములను, యజ్ఞ మును సుఖముగ నడిపింపృము.

రి. ఉర్ణమ్యన్హాయ ళంన్చాం వర్ధనం వుఠనిస్షదో

ళో యథా నుతేవు జో రారజత్భల్యేము చ. క్‌

పురునిష్టిధే జ రాతీసులను వధించు, ఇన్దా్రాయ == విష్ణువు కొకు, వర్ధనం =

ఇ

ఆయనను ప్రకాశింపజేయృు, ఉక్తం నా ఊక్షృములను బుక్కులు, శంస్యం = చెప్ప

దగినవి, (సః) శకః = శ క్తిసుఖరూప్పుడగు ఆ విష్ణువు, సుకేషు = సోమరసములు

తీయబడగా, రరణత్‌ = బు_త్త్విక్కులలోనుండి, స్తోోత్రములను చేయుచున్నాడు.

(ఏవం) = ఇళ్లే, నః సఖ్యేష = మనతో సభఖ్యముకొలకు, రరణాత్‌ = మనలో నుండి "నేను మీ మితుడను” అని చెప్పుచున్నాడు.

రాక్షసులను చంప్పనట్టి విష్ణువునకై ఆయన మహిమల తెలియజేయు ఉక్త

ములను బుక్కులను చెప్పవలెను. ఆ విష్ణువు సోమరనసములు పిండబడగ

దథమం సూక్తమ్‌ ర్‌1ే బు త్త్విక్కులలో చేరి స్తోతముల జేయుచున్నాడు అకు మనతో చెలిమి కొజకు మనలోనుండి నేను మీ మ్మికుడను అని చెప్పుచున్నాడు 6 తమిళ్ళాలిత్స ఈమహే తం రాయే తం నుబీ ర్య న భక ఉల న కతద్యాన్లో వను దయమాల 6 తం _ అవిస్ణువును సభిత్వే _ చెలిమికొలకు (నిత్యం శరణం) ఈమ హేజఐ ఎల్లప్పుడు శరణు పొందుచున్నాము రాయే = ధనము కొజకు తం = ఆయనను ఈమహే = కరణుజొచ్చు చున్నాము. సువీర్యే (చ) = చక్కంని బలము కొజకును తం _ ఆ విష్ణువును ఈమహే =శరణు పొందుచున్నాము న ఈర = శ్రి సుఖ స్వరూప్పడగు ఆ విష్ణువు ఉత = అందువాన శకర్‌ = ఆయా కోర్కెల దీర్చుటకు సమర్దుడగుచున్నాడు (న )ఇన్ష్ర =ఆ విస్ణవు న = మనకు థు ౧ వసు = ధనమును దయమాశ ఇక్‌ = ఇచ్చుచునే యున్నాడు (శ్రీ మహావిష్ణువు శ క్తి-సుఖన్వరూపుడగుటచే మన కోరికల నన్నింటీని తీర్చగలుగుచున్నాడు ఆయన మనకు సల సంవదల నిచ్చుచునే యున్నాడు కనుక ఆయనను చెలిమి కొటకు ధనము కొటకు చక్కని బలము కొఅకును ఎల్లప్పుడు శరణు పొందుచున్నాను ఇతి [పథమాన్ట కే [వథమాధ్యా యే వకోనవింళో వర్గ ఇది (ప్రళమాష్ట్ర కమున చథమాధ్యాయమున పందొమ్మిదవ వర్షము 87 _నుబివృతం మునిరో జయిగన్దో త్వాదాత మద్యూతో గవామవ (వం వృధి కృణువ్చు రాభో అ్యదిన ఆదివ = (ప్రాణములను (వవ ర్తింపజేయు హ్‌ ఇన్ల్ర = ఓ (శ్రీహరీ త్వాదాతం ఇత్‌ = నీవొసంగినట్టి యళ =కీర్తి సువివృతం = జగద్విక్యాత మైనది సునిరజం = అకయమైనది (త్వం) = సివు గవాం= జ్ఞానములయొక తా ద్రజం = స్వరూపమును అపవ్ఫుధి = తొలగిన ఆనరణముగల దానినిగ జేయుము (న స్స జూ మాకు రాధ == అభివృద్దిని కృణుష్వ = కలిగింపుము ఇష్‌ ఉలి

ర్‌2 బుగ్వేదము

ఓ శ్రీహరీ: నీవు మా [ప్రాణములను సంచరింపజేయుచున్నావు. నీవు మాకొసంగిన కీర్తి జగద్విఖ్యాత మైనది, శాశ్వతమైనది. నీవు మా జ్ఞానములకు కలిగిన ఆవరణమును తొలగించి మాకు చక్కని అభివృద్దిని కలిగింపుము,

8. నప త్వా రోదనీ ఉల బుమూయమాణతిన్యాతః

దేవః నూర్భాతీరవః నం గా అన్ఫుభ్యంం ఢూనువా. 8

హే ఇన్ష్ర న! ఓ మహావిష్టూ 1 మబుఘాయమాణం=అన్ని చోట్లనున్న, త్వా

నిన్ను సేవింపక, రోదసీ = ఆకాళము_భూమి ఈ రెంటి అభిమానులగు. శ్రీ

దేవియు. భూదేవియును, ఉభే _ ఇద్దణు కలసి, న హి ఇన్వతః = మాకు లభింపరు

గదా। (త్వం) = నీవు, స్వర్వతీః = సుఖవంతులగు, అపః = స్వర్గములోనున్న

ముకక్తులైన పజలను, జేషః == వశపరచుకొంటివి. ఆస్మభ్యం = మాకు, గా;జ జ్ఞానములను, నసంధూనుహి == బాగుగ కలిగించుము.

ఓ మహావిష్ణూ ; సర్వవ్యాపివగు నిన్ను 'పీవింపక నే ఆకాశమునకు పృథివికి అభిమాని దేవతలగు శ్రీ దేవి, భూదేవియును మమ్మను[గ్రహింపరుకదా । వీవు స్వర్గములోను మోకములోను సుఖముననుభవించు (పజలను స్వాధీన వరచుకొంటివి. అట్టి నీవు మాకు చక్కని జానములను కలిగించుము.

న్య 89, _ఆ(వత్కార్ణ (భధీ వాదం నూ బిద్దథివూ మ ౧0౭ ఇ్యల్హ స్తోమమముం మము తృృష్తాం యవిల్బిదో శరత్‌. క అ్మశుత్కంర్డ ఇ ఆఅం౦ంతను విను చెవులు కీలవాగా! పహావం =మా పిలుపును, (శుధి = వినుము. ను చిత్‌ = ఇస్పుడే, మే = నాయందు, గిరః = వేదవాకులు, దధిష్యజ స్థిరముగ నుండునట్లు పోష్షింపుము. హే ఇస్ష0ి=ఐ ఓ విమ్లా । ఇమం మమ మ! సోమం = ఈ నా స్తుతిని, యుజః చిళ్‌ = సమాధికంటె, అ _న్దరం = ప్రియమైన దానినిగ, కృష్వ = పరిగణింపుము.

ఓ మహోవిష్ణూ । నీవు అన్ని శబ్దములను చక్కగ వినగల చెవులు కల వాడవు. అట్టి నీవు మా పిలుపును వినుము. వేద విజ్ఞానముకల వానినిగ నన్ను ఇపుడే కరుణింపుము. నేను చేయు సుతులను సమాధి దశకంశు చాల ప్రియముగ స్వీకరింపుము.

దళమం సూర్తమ్‌ “ల్‌తి 100. ఎద్కా పా త్వా వృవన్తయం వొడోషు వావన్యోతలత్‌

వృష శ్థతున్యు వోతునా తిం నవా(నసాలమతు. 10 . పొ౭ఎందువలన, వృషన్త్నమం =మిక్కిలి ళక్తిగల, వాజేషజయుద్ధము అందును. హవనశుతం = ఆహ్వానమును వినునట్టి వానినిగ, త్వా = శ్రీహరి వైన నిన్ను, విద్మ = తెలిసికొనుచున్నామో । (తస్మాత్‌ = ఆందువలన, వృష మస్య (తవ) జు దిక్కింలి శక్తిగల నీ యొక్క. సహ్మససాతమాం జ అనేక లాభ

ముల కలిగించు, ఊతిం = రత్సణను, పోమహే = ప్రార్ధించుచున్నాము,

ఓ శ్రీహరీ! నీవు చాల కోలాహలముగనుండు, యుద్ధసమయమునందు కూడ, ఆహ్వానమును వినగల్గిన గొప్ప శ క్తిగలవాడవు. కనుక మా కనేక లాభ పరంపరల నివ్వజాలిన మిక్కిలి శక్తిగల సీ రకంను మా కొనంగుమని | పార్థించు చున్నాము. ॥ , *

101. అతూ నో ఇ్యల్హ కౌళిళ మన్దసానః నుం టీవి

నొవ్యూ వాయుః (వ నూ తిర తృథీ నవాానసొమ్యషత్‌ 11

కౌళక = (దిహ్మాండకోళమునందున్నవాడా 1 హే ఇన్హ'= ఓ విమా । మన

న! న! ది

సానః = నిత్యసుఖస్వరూపీ । (త్వం) = నీవు, నః = మాయొక్క, సుతం ౯

సోమరసమును, తు = త్వరగ, ఆపిబ = ఆస్వాదింపుము. నవ్యం = స్తుతింప

దగిన, ఆయుః (చ = అఆయుష్యమును, (నః) = మాకు, (ప్రసుతిర = అధిక

ముగ నిమ్ము, మాం = నన్ను, సహ(స్రసాం- = లెక్కలేనన్ని లాభములతోగూడిన, బుషిం ఇ జ్ఞానివిగ, క్నధి = చేయుము.

(బ్రహ్మాండకోశమునందున్న ఓ మహావిన్లూ 1 నీవు నిత్య సుఖస్వరూపుడవు. మేమర్పించిన ఈ సోమరనమును త్వరగ స్వీకరింపును. నిన్ను స్తుతిచేయట కుపయోగపడు ఆయుష్యమును మా కధికముగ నొసంగుము, నన్ను అనన్త లాభ ములతో గూడిన మంచి జ్ఞానిగ రూపొందించుము, .

ల్‌కీ బుగ్వేదము 102. వతి త్వా గిర్చూజో గెర ఇమా భవ్తు బిళ్చాతః లే ఖ వృద్ద్ధాయుమను వృద్ధయా వట్టి భ్‌వ్‌న్తు ఉష్టయఃి. 19 హే గిర్వణః == వేదవాక్కులచే స్తుతింపదగిన ఓ (శ్రీహరీ 1 ఇమౌాఃఎ=నా యొక్క, గిరః = స్తుతిరూపములగు వాక్కులు, విశ్వత॥ = ఎల్లప్పుడు, వృద్ధా యుం = సమస్త _లాభములుకల, త్వా =నిన్ను, పరిభవన్తు= సీ గుణగణముల -పకౌశింపజేయునవగు గాక ; _వృద్ధయః = నీ అభ్యుదయమును తెలియజేయునట్టి, జాహ్టాః = పేవింపదగిన, (నః గిరః) _మాస్తుతులు, జుష్ణయః అనుభవన్తు = నీ "సేవకు తగినవగు గాక : ఓ శ్రీహరీ । నీవు వేదములచే న్తుతింపదగిన వాడవు. నిఖిల (శ్రేయస్సు లకు విధివి, నా ఈ స్తుతులెల్లప్పుడు నీ గుణగణములను, పొగడునవే అగుగాక 1 నీ ఐశ్వర్యమును తెలియజేయునట్టియ, అందథిచే సేవింపదగిన మా స్తుతులు, నిన్ను పేవించుటకు యోగ్యములైన వగుగాక 1 ఇతి ప్రథమాప్టశే వ్రిథమాధ్య్యాయే వింళో వర్గ ః. " . ఇతి దళమం సూక్తమ్‌. , ఇది పర్తధమాస్ట కమున పిభమాధార్థయమున ఇరువదవ వర్శము, ఇది పదవ సూక్తము.

ఏకాదళ నూ కమ్‌ మధుచ్చ్శన్హా వై శ్వామి[తఐ ఇన్ట$ిః, అనుష్టుక్‌, [చిక్వామిక్ళుని వుత్రుడగు మధుచ్చందుడు బువ. ఇింద్రుడనబడు. విళ్ణువు నేవత అమమ్హుప్‌ చందన్సు, ) 10కి. భ్యన్హం బిజ్చా అబీవ్భుధోన్‌ శమ్యుదో వ్యాచనం గర రోజీతయం లోటీనాం వానానాం నత్సృతిం వతిత్‌. శ సముద్రవ్యచసం =వ్యక్తమై చక్కగ 4; దేకించిన గుణములుకల, (బ్యి తేలు ప్రా (€ రథినాం = రథులలో, రథితమం = (శేమ్షుడగు రథిల్రైన, వాజానాం == వివిధథోగ థభాగ్యములకు, పతిం __ అధిపతియెన, సత్చతిం = నజనులకు (పభువెన, ఇన9ిం = చూ (హో గూ ౧ విష్ణువును, విశ్వాః గిరః = నమ _న్తమైన వేదవాక్కు-లు,. అవీవృధన్‌ ఇ (ప్రకాశింప జేసినవి. బాగుగ 6 (దేకొవస్థనంది అభివ్య క్త మైన గుణములుకల, రథులలో మహా రథియైన, వివిధ భోగభాగ్యములకు అధిపుడై న, నజ్జనుల కాశ్రయుడైన శ్రీ మవా విష్ణువును సకలవేదములు -పకొశింపజేసినవి. 104. - నత్వో ల్‌ ఉగబ్హ వావనో మూ శ్రోత కవనన్ఫృతో తప్పా మళీ (వ జేచుమో శోతారమవరావతా. - లి శవసః పతే=సుఖమునకు, బలమునకు అధిపఠి | శూ ఇన్హ్రిఎఓ శ్రీహరీ | నే వాజినః జ యుద్దములుకల మేము, శే నఖ్యే (నత్సి=నీ అనుగ్రహము కలుగగా, మా భేము = భయపడము. (తదర్హం) = ఆ అనుగహము కొజిక్ష, చేశ్రారం జు జయళీలుడగు, (న్వయం)ఎ=స్వయముగ, అవపరాబితం త్వాం ఇతరులకు జయింప శక్యముకాని నిన్ను, అథి (వజోనుమః = అధికముగ మాటి మాట్రక్ర సుతించు చున్నాము. ' . “

ర్‌6 బుగ్వేదము ఓ శ్రీహరీ సీవు సకల సుఖములకు సర్వశ కులకు (పభుడవు స్వయముగ జయశీలుడవగు నీవు ఇతరులకు జయింప శక్యముకానివాడివి నీ అనుగ్రహ మున్నచో మేము యుద్దములలో భయసడవలబన పనిలేదు కనుక ఆ అను[గ్రహము నశ్చై నిన్ను తరచుగ స్తుతిజేయచున్నాను 5. వూర్చాంగళ్దన్య రాతయో న బి దొన్యాన్త్యూతయ యటీ వాదనా గోతుత సోతృ్ఫల్యో మంవాతో శుళుత్‌ శ్రి ఇస్ట్రి విష్ణువు గోమత వాజన్య = జ్ఞానముతోడి భోగభాగ్యములను మఘం =కీర్తిని స్తోతృభ్య =సోత్రముచేయువార్‌ కొఅకు మంహతే యది ఇచ్చినట్లై తే ఇన్ల్రస్య (తవ) = విష్తువైన నీయొక్క. రాతయ దానములు ఊతయశ్ళ్చ == రక్షణములును పూర్వ్య = అన్నిటి కంజె (శేష్తములై నవి (యస్మాత్‌) = ఎందువల్లనై కే న విదస్య _న్‌ = అవి ఎన్నటికి నళించవో జ్ఞానమును భోగధాగ్యములను కీర్తి (ప్రతిష్టలను నిన్ను స్తోతముచేయు వారికి వీ విచ్చినచ్తై తే నీచే నన్ముగబాంపబడిన ఆ దానములు రక్షణల అన్నింటి కంఘె ఉత్తమమైనవిగ చెప్పబడుచున్నవి _ఏలనన అవి ఎన్నటికిని నశింపవు గదా 8 ఫ్రరాం బిన్దుడ్యువా తొబిరతితొశా అదాయల ఇ్యన్లో విళ్చాన్టూ తర్థుజో ధర్తా నబీ వుడుస్టుత శీ పురాం = శలీరములను పురములను భిను = భేదించువాడును యువా = నిత్యయౌవనుడును కవి = సర్వజ్ఞుడు అమితౌజా =, అపరిమిత మెన వీర్యముకల నూ! వాడు విశ్వస్య కర్మణ ధర్తా= లోకమునందలి కర్యలనన్నింటని (_పేరేఎంచు వాడు వట్రీ = జ్ఞానానందములుక లవాడు పురుష్టుత = చాలమందిచే సుతింపబడిన వాడునగు ఇన్ట్ర == విష్ణువు అజాయత = యజ్ఞమునందభివ్య క్తుడాయెను శరీరములను పురములను భేదించువాడు నిత్యనూతన మెన యౌావనముగల వాడు సర్వమును తెలిఎనవాడు అపరిమిత సరాక్రమముగలవాడు లోకములోని కర్యలనన్నింట్‌ని (ప్రేరేఎఉంచువాడు క్లానానందములుకలవాడు అనేకమందిచే స్తుతింపబడు వాడునగు శ్రీ మహావిష్ణువు యజ్ఞమునందథివ్య క్తుణాయెను

పకాదళ 'నూక్తమ్‌ ఠ్‌7 107. త్యం అలన్య గోమతో౬నావర్య/దివో. ఖిలంవ్‌ త్వాం దోవా అభిభ్యూవ న్తుష్చామానాన అబిమః. క్‌ హే అదదివః=ప్రాణములను (ప్రవర్శింపడేయువాడా : విమ్లా : త్వం=నీవు , గోమత! == వేదవాక్కుల విషయమున, బిలస్య = మిథ్యాజ్ఞానమునకు, బిలం:= మూలకొారణమగు అజ్జానమును, అప తవః 2 త_త్వదర్శనముద్వారా పోగొట్టితివి. దేవాః = సాత్త్విక పురుషులు, అభిభ్యుషః = సంసారభయములేనివారై , తుజ్యమా నాసః = నీచే (పేరేపింపబడుచున్నవారునై , ర్వాంజనిన్ను, ఆ విషుకి= రాక్షసులచే దుర్వాక్యములతో దాచబడుచున్న నిన్ను మంచి న్తుతులతో (పకొళింపజేసిరి. జీవుల [ప్రాణములను నడపువాడా ।: ఓ శ్రీహరీ! సీవు వేదవాక్కుల విష యమున మాకు కలిగిన మిథ్యాజ్ఞానమునకు (్రధానకారణ మెన అజ్ఞానమును త్త్త్వము. నసుసదేశించుటద్వారా పోగొట్టితివి. సత్త్వగుణ సంవన్నులు, సంసారభయములేని వారై, నీ(్రేరణనంది, రాక్షసుల దుర్చాషలతో దాచబడుచున్న నిన్ను చక్కని స్తుతులతో (పకాశింపటేసిరి. 108. తవావాం చూరో రాతిలిః (నత్యాయం నింభుమావదన్‌ గా = ఉపొతిస్టన్న గిర్చాజో ఎదుళ్లే తన్యం కారవః, | హే జూర=టఓశూరుడైన హఠీ: అహం =నేను, తవ=నీ యొక్క, రాతిభి! = అన్నుగహముల కారణమున, (యజ్ఞ దీఇెర్ణముద్యతస్పన్‌ = యజ్ఞ దీక్ష కొలకు సిద్దపడి) సిన్దుం (ప్రతి = నదినిగూర్చి, ఆయం = వెళ్ళితిని. ఆవదన్‌ = వేద ములతో నిన్ను . స్తుతిచేయుచుంటిని. [ నర్వదా = ఎల్లప్పుడు, త్వాం =నిన్ను, అవదన్‌ == స్తుతిచేయుచు, అహం = నేను, సిస్టుం పతి = నదినిగూర్చి, ఆయం = వెళ్ళితిని ]. గిర్వణః = వేదములచే (ప్రతిపాదింపదిడినవాడా ; తన్య తే = అటువంటి వానినిగా నిన్ను, (యే =ఎవరు, విదుః = తెలిసికొనుచున్నారో, తే కారవః = ఆ బుత్త్విక్కులు, (త్వాంజనిన్ను, ఉప అతిష్ట్ర న = మం్యతములతో పూజించిరి. ఓ హరీ । నీవు కూరుడవు, నేను నీ అన్ముగహములనుకోరి యజ్ఞదీక్షను గైకొనుటకై, _ నదీతీరమునకువెళ్లి వేదమం[తములతో న్తుతించుచుంటిని. నీవు వేదటప్రతిపాద్యుడవని తెలిసికొనిన బుత్త్విజులు నిన్ను వైదికసూ క్తములతో ఆరాధించిరి. ం

ల్‌8ి బుగ్వేదము 100. మూయాఖథిర్మిన్ద మాయిబొం తాం భద్దమవాతిరః గే జ ర ః ఎిడుళ్లే తన్య మేధిరా స్తేపౌం (లవాంన్ఫు త్రిర. క్‌ హీ ఇన్ష0 త్వం=ఓ విష్ణూ 1 నీవు, మాయినం=ళ క్రిమంతుడగు , కుష్టం= జగ క్తును కోషింపజేయు వృతత్రాసురుని. మాయాఖిః =శ క్తులతో, అవ అతిరః == చంపితివి. (యే) = ఎవరు, మేధిరాః = మేధళ్ళక్తికలవారై, తస్య తే = అటువంటి వానినిగ నిన్ను, విదుః = తెలిసికొనుచున్నారో, తేషాం=వారికి, శ్రవాంసి = విద్యలను. ఊత్‌తిర = అధిముగ నిమ్ము. ఓ మహావిష్టూ ! తన శక్తియు క్ర్తులతో లోకమును కల్లోలపరచు వృద్రాసు రుని సామర్థ్యముతో దునిమితివి. బుద్ధిమంతులగు వారెవరు నిన్నట్లు తెలిసికొందురో ళం వారికి సకల విద్యలను హెచ్చుగ (పసాదింపుము. 110. ఇన్బమీకానమోజునాలి సోమా అనూవత నవా(నం యన్ధు రాతయ ఉత వానల్షి భూయనీః.. 8 యస్య = ఏ దేవునకు, సహసం = వేయి, ఉత వా = లేక అంతకంటెను, భూయసీః = అధిక మైన, రాతయః = భ క్తులకిచ్చు వరములు, సన్తి= ఉన్నవో, (తం ఈశానం ఇన్టఫిం = అట్టి పరమేశ్వరుడగు విష్ణువును, ఓజసా = వీర్యము ణి మొదలగు గుణములతోకూడ, స్తోమాః = (ప్రళంసించు వేదమం(తములు, అథి 'అనూషత = ఎల్లప్పుడు నుతిచేయచున్నవి. సర్వేశ్వరుడగు మహావిష్ణువు వేలకొలది, లేక అసంఖ్యాకములే న వరము లను భక్తుల కిచ్చుటకు కలిగియున్నాడు. ఆయన శార్యపరా[కమాది క ర్యాణగుణము లను వేదమం[త్రము లెప్పుడును సోోతము చేయుచునే యున్నవి. ఇతి [వళమాష్ట్ర "క్ర [వఠమాధ్యాయే వకవింళో వర్ష 1. . ఇతి [పథమే మండలే తృతీయో౬నువాకః, ఇతి ఏళాదళ నూ కమ్‌. ఇది (వళమాన్ట కమున (వళమాధ్యాయమున ఇరువది యొకటవ వర్ష ము. విది (వథభమ మండలమున మూడవ అనువాకము. ఇది పదునొకండవ సూక్తము,

ద్వాదళ నూూక్షమ్‌ మేధాతిధిః కాణ్వః, అగ్నిః, 8 (పథమపాదస్య (నిర్ణ ఛ్యాహవనీయా) అగ్నీ. గాయతీం [కణ్వుని పమారుడగు మేధాతిథి బుషి. అగ్నియనబడు విళున దేవత, గాయి ఛందము. ] 111. అగ్బిం దూతం వృజీమపహే నోతారొం బిళ్బావేబోనమ అన్య యజ్ఞన్య ను(తతుమ, కే విశ్వవేదసం = విశ్వమంతయు దెలిసినవాడు, అస్య = (వమాణములతో రూపొందింపబడిన, యజ్ఞస్య = యజ్ఞనమూహమును, సుుకతుం = బాగుగ తెలిసిన వాడును, దూతం = దేవతల కోర్కెల దీర్చుటచే (లక్షణచేే దూతయని చెప్పబడు వాడును. పోతారం = పోతయందధికముగ సన్నిపాతుడగుటచే పోతయన దిడు, అగ్నిం = పరశురాముని (విష్ణుని వృణీమహే = టప్రాొర్టి ంచుచున్నాము. (వ్రపంచమునంతను తెలిసినవాడు, (ప్రామాణికముగ రూపౌొందింపబడిన యజ్ఞముల స్వరూపము నెజిగినవాడు, దేవతల కోర్కెల మన్నించుటజే (లకణచే) దూతయనబడువాడును, వోతయందు సన్నిహితుడై పోతయని పిలువబడువాడు నగు వరళురామరూపియు, (ప్రథమ పూజ్యుడునగు శ్రీ మహావిష్ణువును మేము 112. అగ్బిముగ్నీం వావీమలిః నదా నొవన్త బిళ్ళతిత్‌ వావ్యూనావాం వుథ్యవయత్‌ . లి (బుత్త్విజః) = బు్ర్విక్కులు, విశ్చతిం = సకలజీవాధిపుడును, హవ్య వాహం = యజ్ఞములందర్చింపదడు హవిస్సలను స్వీకరించువాడును, పుర్యప్రియం= పరిపూర్ణ నుఖనంతుడునగు, అగ్నిమగ్నిం = విమువుయొక్క. (_పతిరూపమును, వాపీమభిః = బుగ్వేద మంత్రరూపాహ్వానములతో, సదా = ఎల్లప్పుడు, హవ_న్హఃజ= పిలుచుచున్నవారై రిం

60 బుగ్వేదము

జీవులందణకు (ప్రభువును, యజ్ఞములందర్చింపబడు అనేక పూవిస్పులను గై కొనువాడును, పరిపూర్ణ సుఖవంతుడునగు విష్ణువుయొక్క (ప్రతిరూపమును బు_త్ర్విక్కులు బుగ్యేద మంత్ర ములనెడి ఆహ్వానములతో ఎల్లప్పుడు పిలుచు చున్నారు.

118. అగ్నే దోవాగ్‌ం ' ఇవో వవా ఎక్తానో వృత్తఖ ర్లిషే

థో న అని వోతాని ఈడ్భక, తి షౌ

హే అగ్నే = ఓ విష్ణూ 1 జొజ్టానః = మా యజ్ఞమునందభివ్యక్తుడవై , (త్వం) నీవు, వృక్తదిర్థి షే = యజమానుని (ఇష్టసిద్ధి కొకు. దేవాన్‌ = దేవతలను, ఇహ = ఈ యజ్ఞ మునకు, ఆవహ = రప్పింపుము. (యళలిస్త న్‌) = ఎందువలన నీవు, వోతా అసి = వోతవగుచున్నావో, (అతః) = అందువలన, నః = మాకు, ఈడ్యః అసి = స్తోత్రము చేయదగినవాడవగుచున్నావు,

ఓ విషమా 1 నీవు హోతయందధికముగ సన్నిహితుడవై పహోతవగుటచే మాచే స్తుతిచేయదగినవాడవగుచున్నావు. కనుక నీవు మా యజమువందభి వాం షు వ్య క్తుడవై యజమానునకు కోరిక లన్నియు సిద్దించుట కై దేవతల నందఅనిటకు

రప్పింపుము.

14. తాగం దీళతో ఎ వోదధయ యదగ్మే యాని దూత్యాత్‌

దోన్టైరా నల్సి ఎర్మివ. శీ దా ళ్‌

హేఅగ్నే = ఓ (శ్రీహరీ : యత్‌ = ఎందువలన, దూత్యం యాసి= దూత వగుచున్నావో, (తస్మాత్‌) = అందువలన్న, ఉళతః = రాగోరుచున్న, తాన్‌ = దేవతలను, విబోధయ = "ఈ యజ్ఞమునకు మీరును రండు” అని 'ప్రోత్సహింపుము. దేవైః = దేవతలతో కూడ, బర్హీషి = యజ్ఞమునందు, ఆ సత్చి = నీవును విచ్చేయుదువుగాక 1 ః ఓ ్రీవారీ : సీవు దౌత్యమును నెజప్పుచున్నావుగాన, ఈ యజ్ఞమునకు రాగోరిన దేవరలను “మీరు ఈ యజ్ఞమునకు విచ్చేయుడని” బాగుగ (పోత్స హింపుము,. తరువాత వారితోకలసి సీవును ఇటకు తప్పక దయచేయుము.

ద్వాదళ నూక్తమ్‌ 61 1150 తృతావావన జీదివః (ఎవతి వ్యు రిషతో దవా ఆాగ్మే తం లోక్షన్నానః. గ్‌ హే ఘృతాహవన = యజ్ఞయోగ్యమైన హవిస్సృకలవాడా 1 దీదినః = షా రూ గొప్పగ ప్రకాశించువాడా ! అగ్నేత్వం = ఓ శ్రీహరీ: నీవు, రిషతః = లోక నాళకులగు, రక్షన్వినః = రాక్షసులు కలిగియుండుటచే, యజ్ఞములను నాళ మొనర్చువారిని, (పతిదహస్మ = నాశనముచేయుము. . ఇ ఓ మహావిమ్లూ 1 నీవు యజ్ఞయోగ్యమగు వరికుద్ద మైన హావిన్సుకలవాడవు. దాగుగ (_ప్రకాశించువాడవు. రాక్షసులతో గూడి యజ్ఞ ములను, తోకమును నాశన 'మొనర్భ్చు దుర్మార్గులను నీవు తప్పక నాశనముచేయము, పూర్తిగ దహించి వేయుము, 116. అగ్ననాగ్ని! నమాధ్యూతే త బిర్ల్య్రవావతిడ్యునా వావ్యూవాడ్‌ ఉఊవ్పూన్ధూఃి. జుహ్వాస్య! = ముఖమునందు సమర్చింపదిడు హవిస్పుకలవాడు, లేక జుహువను పో మోపకరణము ముఖముగ గలవాడు, కవిః = సర్వజ్ఞుడు, గృహ పతిః = గృహములకు అదధిపతియు, యువా = 'యువకుడును, హవ్యవాట్‌ = హవిస్వును స్వీకరించువాడునగు, అగ్నిః = అగ్నివో తుడు, అగ్నినా == పరమాత్మ వై సర్వపథమపూజ్యూడపు విష్ణువగు నీచేత, సమిధ్యతే == (పకొళించు చున్నాడు అగ్నిహో కుడు ముఖమునందు సమర్పింవబిడు హవిస్సుకలవాడు. జుహు వను వోమసాధనము ముఖముగ గలవాడు, సర్వజ్ఞుడు, నమ స్తగృహములకు అధిపతి, యువకుడు, హవిస్పులనందుకొనువాడునై యున్నాడు. అతడు వర మాత్మవు విష్ణువునగు నీద్వారా (పకశించుచున్నాడు. ఇతి పంిథ మాసష్ట కే పిథమాభ్యాయే చ్వావింళో వర్గ!. ఇది విథమాన్ట కమున ప$9ిథమాధాక్ట్రయమున ఇరువది రెండవవర్శ ము,

62 బు గ్వేదము 7 తవిమృమువ నువ నత్యాధరబ్దుమధ్ధ రే దేవనమవచీవచాతనవు 7 కవిం== సర్వజ్ఞాడును సత్యధర్మాణం నా కల్యాణగుణ పరిపూర్హుడును అమీవచాతనం=దు ఖమును పోగొట్టువాడును అగ్నిం దేవం=దేవుడగు విమ్లువును అధ్వరే = యజ్ఞ మునందు ఉపస్తువా = ఓ అంతరాత్మా స్తుతించుము ఓ ఆ౦త రాత్మా సర్వజ్ఞాడును నే ల్కాణగుణపరిపూర్హుడును ప్రాణుల చు ఖముల _ పోగొట్టువాడునగు శ్రీ మహావిష్ణువును ఈ యజ్ఞమునందు స్తుతించుము 8 యస్తామగ్మే వొఎవ్య్యతిర్జూతం దోవ నవర్వాతి లొన్ఫు నృ (భౌవితా భన హే అగ్నే దేవ = ఓ దేవదేవా. శ్రీహరీ య =ఏీ హవిస్పతి = యజమానుడు దూతం త్వాం = దూతభావమును పొందిన నిన్ను సపర్యతి స్మ నా చక్కంగ పూజించుచున్నాడో తన్య = ఆ యజమానుని ప్రావికా = తప్పక రక్షించువాడపు భవ = అగుము దేవాధిదేవా మవోవిమూ ఏ యజమానుడు దూత్రభావమునంవిన నిన్ను చక్కగ నారాధించుచున్నాదో వాని నెల్లి స్పుడును తప్పక రక్షింపుము $ యో అగ్బ్యం దోవవీతడో వొవిష్యాణ్‌ 0 ఆఅ వివానళతి తై వొవత మృళయ థి దేవవీతయే == దేవతలు విచ్చేయుటకు లేదా వారిని పొందుటకు య హవిష్మాన్‌ = ఏ యజమానుడు అగ్నిం (త్వాం) జూ విష్ణువగు నిన్ను ఆ వివా సతి = పూజించుచున్నాదో హే పావక = ఓథ్రీహరీ (త్వం) = నీవు తస్మై = ఆ యజమానుని (సర్వదా = ఎల్లప్పుడు మృళయ = సుఖపెట్టుము ఓ మహావిమూ దేవతలందటు విచ్చేయుటకు లేదా వారిని పొందుటకు లు ఏ యజమానుడు నిన్ను ఆరాధించుచున్నాడో ఆతనికి ఎల్లప్పుడు సకల సుఖముల నను[గవబాంపుము

ద్వాదళ సూక్తమ్‌ 68

120. న శః పొవతో దీదవోజగ్మో దోవాగ్‌ం ఇవోవవా

జవ యజ్ఞం వొవిక్ళో సః, 14) నో

హే పావక = ఎల్లరను సవి(త్రీకరించువాడా । అగ్నే=ఓ విష్ణూ । దీదివః= (ప్రకాశించునట్టి. సః (త్వం)= ఆ సీవు, ఇహ = ఇప్పడు, నః యజ్ఞం=మా యజ్ఞ మునుగూల్చి, నః హవిశ్చ = మేమర్పించు హవిస్సులనుగూర్చి, దేవాన్‌ =

మా దేవతలను, ఉప ఆ వహ =తీసికొనిరమ్ము.

ఓ మహాోవిమ్లూ ః నీవు ఎల్ల అను పవి్రీక రింతువు, ఎంతగనో (ప్రకాశించు చున్నావు. నీవిపుడు మాయజ్ఞమునుగూర్చి మేమర్పించు అనేకవిధములగు హవిస్సులను గై కొనుటకు దేవతలనందఅ నిచటకు తీసికొనిరమ్ము.

121. న నః న్రవాశ ఆ భరో గాయ్యతోడా నవబీయనొ

రొయిం వీరవతీవివవ్‌ . [1

(హే అగ్నే = ఓ విష్ణూ! నవీయసా = నిత్యనూతనమైన, గాయ శ్రేణ (సామ్నా) = గాయ శ్రమను సామచే, స్తవానః = స్తుతింసదిడుచున్న, సః (త్వం)= అట్టి సీవు, నః=మాకు. రయిం = ధనమును, వీరవతీం = పృతులతోకూడిన, పీర్యముతోకూడిన, ఇషం (చ) = అన్నాది భోగములను, ఆభర = ఒనంగుము.

ఓ మహావిమ్ణా 1 ఇప్పుడే అభివ్యక్తమైన నిత్యనూతనమైన, గాయత్రమను సామచే నిన్ను స్తుతిచేయుచుంటిమి. నీవు ధనధాన్యములను, వీర్యమును, వీరు అగు పుత్రుల నిచ్చువట్టి అన్నాది భోగములను మా కొనంగుము.

122. అగ వ్యకేణ బోబిపా ఎక్చాలిర్దేచవూతిలిః

ఇమం సోమం హివన్దు సోః, 12

హే అగ్నే = ఓ థీహకి;: జర్రేణ (ప్రకాశించుచున్న, కోచిషా = తేజ

స్పుతో, యుక్త స్వ్యం=కూడిన నీవు, విశ్వాథిః = సమస్తమైన, దేవహూతిభిః =

దేవాహ్వానములతోకూడ, నః =మాయొక్క., ఇమం స్తోమం = ఈస్తుతిని, జూషస్వ = ప్రీతితో నంగీకరింప్పము.

64 బు గ్వేదము ఓ శ్రీహరీ నీవు స్వచ్చమైన తేజస్సుతో (ప్రకాశించుచున్నావు. అట్టి సీవు 'దేవతలందఅితోకలసి మా యీ సోత్రమును (గేమతో నా కరి ంపుము. ల అనాలో వా! ఇతి (వళ నూష్ట శే (వథమాధ్యాయే (శ్రయోవింళో వర్ష £, ఇతి ద్వాదళ సూ క్షమ్‌.

• ఇది [పథమాష్ట్రకమున (వథమాభ్యాయమున ఇరువదిమూడవ వర్షము.

ఇదె పంటడెండవ నూ క్తము,

(కయోదళ సూక్తమ్‌ మేధాతిథి కాణ్వ ((ఆఎన్తూక్తం అగ్నిరూపా దేవతా = ఇధ్ము నమిద్ధోఒగ్నిర్వా ౨ తనూనపాత్‌ 8 నరాళంన కీ ఇళ 5 బర్జ్హి. 6 దేవీర్చ్వారా 7? ఉషపూసానక్ష్తా 8 దేవ్యా వోశారా వచేతసా 9 త్మిసో దేవ్య నరన్వతీళాథారత్ర 0 త్వష్టా వనన్నతి ౭ి స్వావొ కృతయ గాయతి$ి ణ్వుని కుమారుడగు మేధాతిథి బుషి అగ్ని -రనూనపార్‌ - నరాళంమడు - ఇటడు - బర్హిన్సు - ద్వారో జేవులు-నక్షోషన్సులు -- దేవులు - నరవ్వతీళాబారశులు - ర్వష్ట - వనవ్పతి - స్వాహా శ్రతులనబరు విష్టువు దేవత గాయతి ఛంధన్సు £ి నునతిద్ధో న ఆవవొ దోవాగ్‌0 అగ్మ్మే వొబిష్యతో వోత వొవత యకత్షీచ హేవోత =హోతయందు సన్నివాతుడై పోతయనబడువాడా పావక = అందఅను పవి్రీకరించువాడా అగ్నే=దేవదేవా. విష్ణూ సుసమిద్ద =అధిక ముగ (ప్రకాశించు. (త్వం) = నీవు హవిష్మతే =మాయజమానుని కొజకు ఓ మహావిష్టూ నీవు హోతవు పావకుడవు అ(గనాయకుడవు గొప్పగ (వకాశించువాడ వు అట్టి సీవు మా యజమానునికొజకు దేవతల నందణనాహ్వానించి యాగమునాచరింపుము 24 మధుమున్తం తనూనపొద్యాజ్ఞం దోవోవము న తొనే అదా కృణునొా వీతడు లి హీక్రవే= ఓ సర్వజ్ఞా తనూనపాత్‌ = దేహములనుండి పుట్టిన వాక్కు అతో నభివ్య క్తుడగువాడా విమ్తా (త్వం) = నీవు పేకయే = యజ మానునకు దేనతాస్రాఎ్వ కలుగుటకు న = మాయొక్క మధుమన్తం = మధుర 2 జావ

66 బుగ్వేదము ములగు హవిస్సులుకల, యజ్ఞం = యజ్ఞమును, ఆద్య (ఏవ) = ఇప్పుడే, దేవేషు == దేవతలనుగూర్చి. కృణుహీ = పొందింపుము.

ఓ మహాోవిమ్ణా ॥ నీవు సర్వజ్ఞాడవు. దేహములనుండి పుట్టిన వాక్కు లద్వారా వ్యక్తుడవై, 'తనూనపాత్‌', అని పిలునబడుచున్నవాడవు. నీవు యజ మానునకు దేపతానుగ్రహముకలుగునట్లు, మధురములగు హవిస్సులుగల మా యజ్ఞ మును ఇప్పడే దేవతలకు చెందునట్లు చేయుము.

శీ25.. నోరాళంనమివా (వయమున్నున్‌ యజ్ఞ జీవ వ్వూయే మధువివ్వూం వొబివ్య్ట్యుళమ్‌. 8 ఇహ = ప్రాణులందణకు, (ప్రియం = ఇష్టమైన, మధుజిహ్వం = తేనె లొల్కునాల్కగల, హవిష్కృతం = హవిస్పులను సంపాదించు, నరాశంసం == నరులచే స్తుతింపబడు విష్ణువును, అస్మిన్‌ యక్లే = ఈ యజ్ఞమునందు, ఉప హ్వాయే ఇ ఆహ్వానించుచున్నాను.

జీవులందజకు అతిపియుడును, తియ్యని పలుకులుగలవాడును, హవిస్సులను సంపాదించువాడును. నరులచే. స్తుతింపబడువాడునగు విస్తువును ఈ యజ మున కాహ్వానించుచున్నాను. గా

126, అగ్మే నుఖతవే రథో దోనాగ్‌ం ఈలిత ఆ వవా అనీ వళోతా మనుర్లి తః. శ ద్ద ॥

స అగ్నే జా మీ విమ్హా 1 ఈళితః! == స్తుతింపబడినవాడనగు, (త్వం) నూ నీవు, నుఖతమే రథే == బాగుగ సుఖముగానుండు రభముతో, దేవాన్‌ = దేవతల నందలఅను, ఆవహ జు తీసికొనిరమ్ము. (యస్మాత్త్యం) జా ఎందువలన నీవు, వోకా అసి = హోశనగు చున్నావో, మనుర్హితః జ దేవతలకు హితుడవో.

_ఓవిష్టూ। నీవు వోతవు. చేవతలకా ప్తడవు. ' సీవు మాచే న్తుతింపబిడినవాడ వై బాగుగ సుఖముగనుండు రథముతో దేవతల విచటకు తీసికొని రమ్ము.

యోదళ ' నూక్తమ్‌ 6౮7

127. న్హ్రజోత లర్హిరానువగ్‌ మృతవృృష్ణం మలీవ్లీణః

యగకామ్యతన్యు చక్షజల్‌. ర్‌

హీ మనీషిణః == బుద్ధిమంతులగు ఓ బుదత్తి్యిక్కులారా ।! యత్ర = ఏ మన

సులో, అమృతస్య = నాశములేని విష్ణవుయొక్క-, చక్షణం = దర్శనము కలుగు

చున్నదో, తత్‌ = ఆ, ఘృతసృష్టం = పరిశుద్దుడగు విస్హువధిష్టించిన మనస్సు

నందు, ఆనుషక్‌ = అంతట, దిర్హిః = 'పెద్దదగుటచే బర్హిస్పని చెప్పబడు వేద మును, స్పృజణీత == వ్యాపింపజేయుడు. . .

ఓ బుత్త్విజూలారాః మీరు బుద్ధిమంతులు. మీ మనస్సునందు నాశ రహితుడగు (శ్రీ మహావిష్ణువు సాకొల్కారము నొసంగుచున్నాడు. నరిశుద్దుడగు విష్ణువు కొలువున్న మీ మనస్సుల నిండుగ, చాల పెద్దదగుటచే బర్హిస్సని చెప్పబడు వేదము నెల్ల ప్పుడు ఆధ్యయనాదుల ద్వారా వి స్తరింపదేయుడు.

126. ఎ (ళయన్తామృతావ్వోధో. ద్వారో నోబీరనక్చోతః

అద్భా నూనం బో యసష్ణవే, _ 4

బుతవృధః = యథార్థక్ఞానరూపుడగు ్రీహరిచే పెరిగిన, అనశ్చతః =

నంగరహితలగు, ద్వారః దేవీః = లక్ష్మీదేవికి దాసీభూతులారా।; అద్య =

ఈ రోజు, నూనం = నిశ్చయముగ, యష్టవే చ = యాగమను (ప్రయోజనము

కొకు, విశయన్తామ్‌ = మా మానసయజ్ఞమునందును, వాహ్యయజ్ఞ మునందును నన్నిహితలై యుందురుగాక :

[ముతవృధః = జ్ఞానరూసిణులు, అభివృద్ధిచెందినవారును, ద్వారః = ముముక్తువులకు ద్వారభూతులగువారును, అసశ్చతః = అన్నివిధముల సంగములేని వారును, దేవీః= (క్రీడాదిగుణవతులగు మహావిష్ణు పట్టమహిషులు, అద్య నూనం ఆ నేడే, యష్టవే చ = యాగముచేయటకు, విశ్రయన్తామ్‌ ఇమా మానన - బాహ్య యాగములందు సన్నిపాత లగుదురు గాక 1]

తత్వజ్ఞాన స్వరూపుడగు విష్ణువుద్వారా పెరిగిన, సంగరహితలై న, లక్ష్మీ దేవికి దాసీభూతులారా : ఈ రోజు తస్పక ఈ యాగమను (ప్రయోజనసిద్ధిక్లై మా మానసదాహ్యయజ్ఞ ములకు విచ్చేయుడు. .

66 బు గ్వేదము [ క్ఞానరూపిణులు అన్నివిధముల సెరిగినవారును ముముతువులకు ద్వార భూతులు కర్మసంబంధముబేనివారు. ,కీడాదిగుణములుకల శ్రీహరి పట్టమహిషు లారా యౌగంది3క యిపుడు తప్పక మా మానసబాహ్యయజ్హ ములకు దయ వర ణా జేయదురుగాక ఇతి పిథమాస్ట్రకే పిథమాధ్యాయే చతుర్వింళో వర్గ ఇది వ్రిథమాన్ట కమున వ్రళమాధ్యాయమున ఇరువదినాల్లవ వర్శము 29 నతోవానా నుసేళనొజన్యిన్‌ యజ ఉవవ్వాయే అా=2 న్‌్‌ ఇదం నో 6 రానదే 77 బె సుపేళశసా = మంచిరూపముకల నకళ్లోషసా జ రార్రి _ ఉష కాలాభిమాని దేవతలగు దుర్గాదేవి = అశ్వభార్యలను పాపాది కర్మసంబంధములేమిచేతను (ప్రకాశరూపిణియగుటచేతను రాత్రి _ ఉషస్సులని ఎలువబడు విషు స్రీరూప ణి విశేషములను న జఇ=మాయొ్క- అన్మన్‌ యక్టే = ఈ యజ్ఞమునందు ఇదం బ్బర్థిః = ఈ దర్భలయందు. ఆసదే = ఉండుటకు ఉపపహ్వూయే = ఎలుచు చున్నాను చక్కని రూపముకల పాపాదిసంబింధములేక పోవుటచేత తేజోనుయి అగుటచేతను విష్ణుదేవుని శ్రీరూపములై రాతి _ ఉషస్సులని ఎలువబడు రాత్రి _ ఉష కౌలాభిమానులగు దుర్గాదేవి _ సూర్యకా _న్తలను ఈ యజమున దర్భల ఆస రణము నందుండుటకు (ప్రారించుచున్నాను రా యు శక్‌ లా నుఖీవ్ఫో జవ వ్వాడే వోతారా దా వ్యా బీ య యథ్ధి ౨ నో యక్షతామిమన్‌ 8 సుజిహ్వా=మంచి నాలుకలుగల కవీ =సర్వజ్ఞులగు దే వ్యా=దూతలగుటచే 'దేపతల సంబంధముకల వోతారా=గార్హ పత్యము ఆహవనీయమని ఎలువబడు

(తఈయోదక నూక్తమ్‌ గ్ర నూ యొక్క. ఇమం యజ్ఞం=ఈ యజ్ఞమును యకతాం= దేనతల కందింతురు గాక

మంచి నాలుకలుగల సర్వమును దెలిఎన దూతభానమునందుటచే దివ్య మైని గార్హపత్యము _ ఆహవనీయమని పిలువబడు విష్ణురూపములను ఆహ్వానించు చున్నాను వారు ఈ మా యజ్ఞమును దేనతల కందింతురు గాక

8 ఇగా నరన్దుతీ మహీ తసో దోవీర్ళ యోఖునో

ఎర్జి నీదన్త్వ్హూగనిభ థి

ఇళా = స్తుతింపదగినదగుటచే (శ్రీదేవియు. సరస్వతీ == వ్యావ్లి _జ్లాన - సుఖాదిగుణములు కలిగియండుటచే సరన్వతియ నవా = మహ _త్త్వముచే మవాయు.. లేక వాయు భార్యయగు భారతి మొదలగు విష్ణు న్రీరూపముల్తై మయోభువ = సుఖమున కాళశయములు అఎధ == నాళరబాతములునగు తి(స్ర దేవీ =మువ్వురు దేవేరులును బర్ని =దర్భలయందు ఎద న్తు=ఆఎనులగుదురు

లౌ ణన

గాక

సకల నుఖములకు ఆశ్రయములు నాశరహితలునేగు (శ్రీదేవి + నరన్వతి మవా అను మువ్వురు దేవేరులై విలఎల్లు విష్ణు శ్రీరూవములు ఈ దర్భా స్తరణ మున ఆఎనులగుదురుగాక

2. ఇవా తృస్త్రార మ్యగియం వళ్ళూడానమువ వ్వాయే అన్య్రాతమన్తు కేవల (|

త్వష్టారం=తేజోవంతుడగు లేక బలవంతుడగు అగ్రియంచా గ్రవానుడగు నిశ్వరూపం=(స్రపంచములోని వస్తువులను నిర్మించువాడు లేక పరిపూర్ణ స్వరూప డగు విష్ణువును ఇహ యజ్ఞే = ఈ యజ్ఞమునందు ఉపహ్వయే = ఆహ్వానించు చున్నాను (న ్ర)=అి విష్ణువు అస్మాకం కేవల అస్తు=మమ్ము సరిపాలించి మౌ కోర్కెల దీర్చువాడు తస్పక అగుగాక

70 బుగ్వేదము

మేము తేజోనిధియ. ఐలకాలియు సర్వ(్రధానుడును లోకములోని వదా ర్థృములను సృజియించువాడును పరిపూర్ణుడునగు మహావిష్ణువును ఈ యజ్ఞమున కాహ్వానించుచున్నాము ఆయన మమ్ము పరిపాలించి మా కోర్కెలను తప్పక సీడేర్చువాడగు గాక

88 అవ నృజా వణన్సుతే దోవ దోనోట్యోో నావి

[వ దాతరన్తు చేతళనన్‌

హే వనస్పతే = ఓ భక్తనాథా దేవ =ఓ శ్రీహరీ (త్వం) = సీవు దేవేభ్య =ఇతర దేవతల కొటకు హవి ==హవిస్సులను అవసృజ=ఇమ్ము (వ్రదాళు =యజనానునకు చేతనం=జ్ఞానము అస్తు=దానివలన కలుగుగాక

ఓ భక్తపరిపాలకా _ (శ్రీమహావిన్దూ సీవు ఇతర దేవతలకు హవిస్సుల విమ్ము అందువలన యజమానునకు చక్కని జ్డానము కలుగుగాక

శక స్ప్రావో యజ్ఞం కృజోతనోన్హా రియ యపష్పానో గృహే తత దేోవాగ్‌ం ఉనవ్వాయే ల్లి

స్వాహాజతన హవిర్భాగమును గూర్చి వచ్చునటువంటి లేదా అంతటను వ్యాపించి నశించనటువంటి లేక ఆంతటనుండియు ఎనరిచేతను అపహరింపబడ నటువంటివాడగుచు స్వాహా యని ఎలువబఐడు ఆరూపుడగు శ్రీహరి యజ్వన = యజమానుని గృహే = ఇంటియందు జరుగుచున్న యజం ==

త వన

ఈ యజ్ఞమును ఇన్ద్రాయ == (విష్ణువు తనకొఅకు కృణోతన _ న్వకరించు గాక

[ఉత్తమ ప్రభాజనను యజ్ఞమున ఇం[దసంబంధములేదుగాన క్రింది విధముగ అన్వయము చేబకొనవలెను

ఇన్హాయ = ఇంద్రునకు సంబంధించిన యజ్వన గృహే = యజమాని ఇంటియందున్న యజ్ఞం జ్‌ యజ్ఞ మును కృణోతన జ (ప్రవర్తింపజేయునుగాక ]] తత్ర = ఆ యజ్ఞమునందు. దేవాన్‌ = దేవతలను ఉపహ్వయే = పిలుచుచున్నాను

(శమోదళ నూక్తమ్‌ ఖో తన హవిర్భాగమును పరిగ్రహించుటకు వచ్చుటచేతను లేక ఎల్లెడల వ్యాపించియుండియు. నశించకపోవుటచేతను లేక అంతటనుండియ ఎవరిచేతను అసహరింపబడని వాడగుటచేతను “స్వాహా అని పిలువబడు న్రీరూపుడగు విష్ణువు (ఇంద్రునకు సంబంధించిన యజమాని యింటి యందు జరుగుచున్న ఈ యజ్ఞమును తనక్షై ఎ్వకరించుగాక ఇందుపాల్గొనుటకు దేవతలనంది జను అహ్వానించుచున్నాను ఇత (పథమాష్ట్ర కే స్రిళథమాధ్యాయే వంచవింళో వర్మ ఇతి తంయోదళ నూక్షమ్‌ ఇది పిథమాస్ట్రకమున పశీథమాధ్యాయమున ఇరువదిమైదవ వర్షము ఇది పదమూడవ నూ_క్రము

చతుర్దశ నూక్త్తమ్‌ మేధాతిథి కాణ్వ విశ్వేదేనా విశ్వేదేవైన్నహితోఒగ్ని 8 ఇస్త్యి వాయు బృవాస్పృతి మిచా9గ్నిపూమభ గాదిత్యమరుద్గణా 0 విశ్వదెచాగ్నిన్ష) వాయుమి[త ధఛామాని అగ్ని గాయ్యతీ ణ్వుని కుమారుడగు మేధాతిఠి బువి విశ్వేదేవలు ఇంద వాయు బృహన్పతి మిళా న్ని వూషవ భగాదిత మరుదణములు దేవరలు గాయతి ఛందన్సు 86 వలిరగ్నే దునో గిరో విళ్చేలి సోమవీతయే దోవేఖిర్యానొ యతీచ హే అగ్నే = ఓ శ్రీహరీ. దువ = అన్ని కోరికలను సాధించునట్టి గిర = మేముచేయు. న్తుతులను గూర్చియు సోమఎతయే = సోమరసపానము చేయటకును ఏథి = (వదులైన విశ్వేలి దేవేధి = విశ్వేదేవులతోగూడ ఆయావా = విచ్చేయము యక చ = వచ్చి యాగముననుషంపుము ౧0 ఓ శ్రీహకీ మా కోరికల సాధించునట్టి మేముచేయు సుతులను గూర్చియు హోమరసమునాస్వాదించుటకును (ప్రఎద్దులైన విశ్వేదేవులత్రో నిచటకు విచ్చేయము వచ్చి యాగము ననుష్బంపుము 88 అ తా క్‌ణ్యా అవూవతొ గ్భ్‌ణల్లి వ్యవ తో ధయ దోవోబిరోగో స్‌ ఆ గబా ల్ది హే వీవ= ఓ మేధావీ అగ్నే = మహావిమూ కణ్యా =కణ్వ సంబంధులగు మేము త్వా = నిన్ను ఆ అహూషత _ఎలచుచున్నాము. తే = నీయొక్క ధియ == బుద్దులను గృణ న్స్‌ = స్తుతిచేయచున్నాము (స త్వం) ఇ అట్లే నీవు దేవేభి = దేవతలతోకూడ ఆగవా _ విచ్చేయము

చతుర్దశ నూక్తమ్‌ ౯78 ఓ మహావిమ్ణా _ నీవు మేధావివి కణ్వమహర్షి వంశములోని వారమగు మేము నిన్ను ఆహ్వానించుచున్నాము సీ బుద్దిదిలమును (ప్రశంబంచుచున్నాము సీవు దేవతలతో తన్పక ఇటకు విచ్చేయము 87 ఇల్ల ఫివాయూ ఖృవాన్సృతిం మ్యాతాగ్బిం శూషవదాం ఖభ్‌గట్‌ అదిత్యాన్‌ మాడుతం గఐబ్‌ శ్రి ఇన్హ్వివాయూ = అఖీష్టదాతయై ఇంద్రుడనబడు వాడును లోకప్రాణధారకుడై వాయననబడువాడును బృహస్పతిం = పెద్దవాడై అధిపతియగుటచేతను లేక అనంతములైన వాక్కులకు ( వేదములకు నాధుడై బృహస్పతియనబడువాడును మి్రాగ్నిం = రక్షింపదగినవానిని రక్షించుచు మిటత్రుడని అనందన్వరూపుడగుచు వరుణుడని ఎలువబడువాడు అగ్రనాయకుదై అగ్నియనబడువాడును పూషణం == పోషంచుచు లేక పరిపూర్ణుడై పూషణుడనబడువాడును భగం = సమగై )ళ్వర్య రూపుడై భగుడనబడువాడు ఆదిత్యాన్‌ = ఆద్యుడగు. నితనినుండి పృథివి రబమును న్వకరించుచు వెళ్లుచున్నది గాన ఆదిత్యుడనబడువాడును మారుతం గణం = వేద (ప్రమాణములచే (పతిపాదింపబడి మరుక్స వూహరూవముననుండువాడగు (శ్రీ మహా విష్ణువును ఆ ఆహూషత = అఆహ్వానించుచున్నాము ఓ శ్రీహరీ నీవు మా కోరికలనిచ్చుచు ఇందదుడవనియు మా (ప్రాణ ముల ధరించుచు వాయువనియు అశంతవా[గూపములగు వేదముల కధీనాయకుడవై బృహస్పతియనియు రక్షింపదగినవానిని రక్షించుచు మితుడనియ ఆనంద స్వరూపుడవై వరుణుడనియు అ(గ్రనాయకుడవై ఆగ్నియనియు పరిపూర్ణుడవై పూషణుడనియు సంపూరైశ్వర్యరూపుడవై భగుడనియు పృథివికి రసము సందించుచు అద్యుడవై ఆదిత్యుడనియు వేద్యవమాణములచే (పతిపాదింపబిడి మరుద్గణమనియు బహువిధముల చెప్పదిడుచున్నావు అట్టి నిన్ను ఈ యజ్ఞమునకు మే మాహ్వానించుచున్నాము 88 (వ వో (లియన్త ఇన్ననో మత్సరా భూదయిన్షవ [బవ్చా చుద్దూళ్చమూవదో (గూ దేవా )= ఓ విష్ణున్వరూలగు దేవతలారా మత్సరా = నుదమును కలిగించు మాదయిష్ణవ == నహజముగనే మిక్కిలి మదమును పుట్టించు

"కీ బుగ్వేదము - (దప్సాః =(ద్రవరూపములై న, 'మధ్వః =, మధురములగు, చమూషదః = చమన మను పా్యాశయందుండునట్టి, ఇందవః = సోమరసములు, వః = మీ కొజకు. (వభియ నే = నంపాదించబడుచున్నవి. విష్ణుస్వరూపులగు ఓ దేవతలారా; సహజముగ మద ముపుట్టింపజాలిన , (దవరూసములై న, మధురములైన, చమసమను పృాతయందున్న సోమరసములు మీ కొజకు సిద్దముచేయబడుచున్నవి. 188. ఈజతో త్వామవన్యావః కత్వానో వృొత్తఎర్హీవః వాబివ్యున్తో అరోంత్భోతః. గ్‌ (ూ దేవ) = ఈ (శ్రీహరీ 1 హవిష్మ న్తః = హావిస్పులుకల, అవస్యవః = శాము రక్షింపబడవలిననుకొను. వృషక్తబిర్హిషః = విస్తరమైన దర్భలుకల, ఆరం కృతః = అధికముగ వై దిక కర్మలనాచరించు, లేక అలంకరించుకొనిన, కజ్వాసః = కాజ్వశాఖీయులమగు మేము, త్వాం =నిన్ను, ఈళకే న్తుతిచేయుచున్నాము. ఓ శ్రీహరీ : హవిస్పృులను, దర్చవిష్ణరములను, సిద్ధమొనర్చుకొని, ' చక్కగ అలంకరించుకొని. అధికముగ యజ్ఞ యౌగాదికర్యల నొనర్చుచు. రక్షణ కావలెననుకొను. కాణ్వ శాఖీయులమగు మేము నిన్ను సో_తముచేయుచున్నాము. 140. భృుతవ్భుష్ణా తనోయజో య తా వవాన్తి వన్నాయః "అ దోవాన్‌ సోమలీతయే. ( హే అగ్నే =ఓ భ్రీహరీ : యే == ఏవి, మృతవృష్టాః = నేతివలె నునుపైన సృష్థదేశముకల, లేక పరిశుద్దుడవగు నీచే నధిష్టింపబడినవో, మనో యుజః = సారథి సంకల్పమా[త్రముచేశనే రథమునందుండునట్టివో, ' తే వహ్నయః = ఆ గుజ్దములు, సోమసీతయే = సోమరసపానముకొణకు, త్వాం = విమ్న, దేవాన్‌ (చ) = దేవతలను, అవహ న్లీ = సీలుచుచున్నవి.

చతుర్దశ నూశత్తమ్‌ ౯ ఓ శ్రీహరీ : నేతివలె నునుపైన వీపు కలిగి, పరిశద్దుడవగు నీచే నధిష్టింపదిడిన, సారథి సంకల్పించినంతనే రథము ముందుండునట్టి గుల్టములు, సోమరనపానము కొఅకు, నిన్ను, దేవతలను కూడ పిలుచుచున్నవి. ఇతి (వళమాస్ట కే (వథమాభ్యాయే వడ్వింళో వర్మ. ఇది (వథమాన్ట్రకమున (వళమాధ్యాయమున ఇరువదియాటవ వర్షము. 111. తాన్‌ యఎ్యతాగొం ముతొనృదోఒగ్నే వత్తీవతన్భ్య్భృధి మధ్దూః నువివ్వూ వొయయ., 1 హే అగ్నే[=ఓ ్రీహకీ। తైః = అటువంటి గుజ్జములద్వారా, యజ శ్రాన్‌ = పూజింప దగిన, బుతవృధః = త త్ర్వజ్ఞానరూపివగు నీచే వృద్దినందిన, తాన్‌ = ఆ దేవతలను, వత్నీవతః = యజ్ఞమునకు వచ్చుటకై. భార్యలతో కూడిన వారై, కృధి= ఇటకు వచ్చునట్లు చేయము, (హే) సుజిహ్వ = చక్కని (నాల్కల) వలుకులు కలవాడా £ మధ్వః = మధురములగు సోమరనములను, పాయయ న్‌ా (శాగించుము. ఓ మహాోవిమ్ణూ త త్త్వజ్ఞాన రూపివగు నీచే వృద్ధిజెందిన పూజ్యులగు, ఆ దేవతలను. భార్యలతో కూడ ఈ యజ్ఞమునకు అట్టి మంచి గుజ్జిముల బూన్చిన రథమునెక్కి. వచ్చునట్లు చేయము. ప్రియభాషణుడవైన నీవు మధురములగు సోమరసముల వారు (గ్రోలునట్లొనర్సుము, 142. శ యఎతా య ళఈడ్యావ్డే-తో వేలన్తు వివ్వాయా మభోరగ్మే నవఖ్ళ్త్ళతి. 6 హే అగ్నే=ఓ వివా! యజత్రాః =యాగార్జులగు, ఈవ్యాః = స్తుతింప | ణ యౌ అవావ్‌ దగిన, యే యే = ఏయే దేవతలున్నారో, తేక్రే = వారందజణు, వషట్క్కృతీ = వషట్కారము జరిగినప్పటికిని, తే= నీయొక్క, జీహ్వయా = నాలుకతో, మధోః ='మధురమగు సోమరసమును, పిబన్తు= (త్రాగుదురు గాక 1

76 బుగ్వేదము ఓ మహావిమ్తా యాగార్హులును స్తుతింప దగినవారునగు దేవతలంద అును వషట్‌ అని (_పత్యేకముగ వషట్కారము చేయబడినను నీ (నాలుక) ద్వారానే మధురమైన సోమరనము నాస్వాదింతురు గాక 48 ఆతం నూర్చను లోచోనాద్దాన్యాన్‌ దోవాగ్‌ం ఉవడద్భుధః ఎ్యభో వోత్రవా వక్షతి శ వోళా = వపోతయందు సన్నివాతుడగుటచే వోశయనబడు విస = విశేషప్రజ్ఞకల శ్రీమహావిష్ణువు ఉషర్భుధ = (ప్రకాశ రూపమగు ఉషస్సను (ద్రిహ్మను తెలిఎనవారగు విశ్వాన్‌ = నిత్యులైన _ దేవాన్‌ = సోమపాన 'మొనర్చు దేవతలను సూర్యస్య రోచనాత్‌ =సూర్యసంబంధముచే చాల (ప్రకాశించు చుండుటచే రోచన మనబడు స్వర్గమునుండి ఇహ = ఈ యజ్ఞమునకు ఆకీం వక్షతి = తీఎకొని వచ్చుచున్నాడు హోతయు. మేధావియునగు విష్ణువు ప్రకాశించుచుండుటచే ఉషస్సను వర్మబహ్మను తెలిఎనవారు నిత్యులై సోమపానము చేయువానై న దేవతలను నూర్యసంబంధముచే అధికముగ (ప్రకొశించుచు రోచన మనబడు న్వర్గమునుండి ఈ యజ్ఞమునకు తీఎకొని వచ్చుచున్నాడు న బిక్చేలి నోమ్బూం మధ్చూగ్భ ఇ్యన్లేణ వాయునా వగా మ్యిళన్యు ధామళి (| హే అగ్నే=ఎఓ విష్ణూ మి్యత్రస్య = రక్షంపదగిన వానిని తెలునుకొని రక్షించు నీ యొక్క ధామభి == అధిష్టాన భూతులగు విశ్వేభి = విశ్వేదేవుల తోను ఇస్టేణ = ఇందద్రునితోను వాయునా = వాయువుతోకూడ _సోమ్యం = సోమరస రూపమగు మధు = మధువును ఎఐ = సేవించుము ఓ మహావిమ్ణా రతింపదగినవానిని తెలిసికొని రక్షించు నీయొక్క అధిష్టాన భూతులగు విశ్వే దేవులతోను ఇంగద్రునితోను వాయువుతోను కలసి సోమరస రూసమగు నీ మధువు నాస్వాదింపుము

చతుర్దళ సూక్తమ్‌ 777 5. తాం వోతా మునుర్శితోఒగ్న్య యజ్ఞోవు నీదోనీ నేమం నొ అధభ్వూరం యజి హే అగ్నే=ఓ శ్రీహరీ మనుర్హిత = దేవతలకు హికుడవైన హోతా త్వం = పోతవగు నీవు యజ్జేషు నా యజ్ఞ ములందు ఎద = అధిస్టాతగ నున్నావు న (త్వం) = అట్టి సీవు న ఎమాయొక్కు ఇమం అధ్వరం౦ం = ఈ యజ్ఞమును యజ = దేవతల కందింపుము ఓ శ్రీహరీ సీవు దేవతలకు మిక్కిలి హితుడవు పోతవు యజ్ఞము అందధిష్టాత వునైయున్నావు అటువంటి నీవు వూ యీ యజ్ఞమును దేవతల కందింపుము 48 యత్వా వ్యూదటీ రథో వారంతో దేవ రోపాత తాభిర్జేవాగ్‌ం ఇవో వనా లి హే అగ్నే = ఓ విష్ణూ దేవ(త్వం) = (ప్రకాశించు నీవు రథేపా= రథమునందు అరుష == అగ్నితో సమానముగ (పకొశించు గుజ్డి ములను హరిత = గరికవలి వవ్చగ వెలుగు గుజ్జములను రోహిత = ఎట్టని గుజ్జములను యుత్వ =కట్టుము తాభి =ఆ గుజ్దములతో(గల రథముతోొ దేవాన్‌ = దేవతలను ఇహ యజ్జే = ఈ యజ్ఞ మునకు అవహ == తీఎకొని రమ్ము ఓ మహావిమ్దూ _ (ప్రకాశించు నీవు రథమునకు అగ్నితో నసమానముగ (ప్రకాళిందునట్టి గరికనఠె వచ్చగ 'వెలుగునట్టి ఎబ్జ నై నటువంటి గుబ్జ్దములను బూన్బుము అట్టి గుజ్జిములుగల రథముతో దేవతలను మా యీ యజ్ఞమునకు తీఎకొనిరమ్ము ఇతి (వథమాస్ట కే పథమాభ్యాయే న్తవింళో వర్మ ఇతి చతుర్ణళ నూక్తమ్‌ ఇది (వథమాష్టకమున వశిథమాఛా్యాాయమున ఇరువది యేడవ వర్షము ఇది నదునాల్లవ సూక్తము

పంచదశ సూకమ్‌ అణాల మీధాతిథిః కాణ్వః. (పచిదై వతం బుతునహితమ్‌ ) శే ఇన్ట్రః, 2 మరుతః, 3 త్వష్టా, శ అగ్నిః 5 ఇన్దసిః. 6 మి(_ళావరుణా, 7-10 (ద్రవిణోదాః. 11 అర్వినౌ, 19. అగ్నిః, గాయి. [కణ్వునీ పమారుడగు మేధాతిథి బుషి. _ ఇందుడు, మరుత్తులు, త్వష్ట, ఆగ్ని, మ్మికా వరుణులు, (ద్రవిటోదన్సు, అక్వినమలు అనబడు విమ్ణువుదేవత, గాయత్వి ఛందన్ను, ] 147. ఇద్ద నోముం వీఖ ముతునాఒఒత్వొా విళస్హ్వాన్దావత మళ్చారాన న్తదోతనః. 1 హే ఇన్ట= ఓ విష్దూ! బుతునా = గమనహేతువై “బుతు” వనబడు మార్గముతో (నడకతో), లేక బుతుదేనతతో కూడ, లేక బుతువునకు నంబంధించిన పా(కతో, సోమం = సోమరసమును, పిది = ఆస్వాదింపుము. తదోకసః = ఆ బుతుపాత్రయందుండు, మత్సరాసః = మదమును కలిగించు. ఇందవః = సోమరసములు, త్వా ఆవిశను సీ కడుపును చేరుగాక £ ఓ మహావిన్లూ ! నీవు బుతువనబడు నడకతో, లేక బుతుదేవతతో. లేక బుతుపునకు సంబంధించిన పాాఠతో సోమరసమును (గోలుము.. మదమును కలిగించు ఆ బుతుపాత్రలోని సోమరసములు నీ కడువునందు చేరుగాక £ క48. మడత వీఐబతో ఇంతునా పోోతాద్యంట్ధం వుణీతన యూయం పా ఫా నుదానవః, ౭ హే మరుతః = ఓ మరుత్తులవి పిలువబడు విమ్తురూపులారా : బుతునా = వలల మ! బుతువునకు సంబంధించిన, పోత్రాత్‌ మీరు పావనులగుటచేత, పోతృదేవతల గుటచేత, పోతృలను పేరుగల మీకు సంబంధించిన పాత్రతో. పీత =సోమ రనముల నాస్వాదింపుడు. యజ్ఞం =మా 'ఈయజ్ఞ మును, పనీతన = పవితతీ కరింపుడు. యూయం = మీరు, సుదానవః హీ = శుభముల నిచ్చువారై, స్ట్‌ ఉన్నారుకదా :

పంచదశ నూరక్తమ్‌ 79

ఓ మరుత్తులని పిలువబడు విస్తురూప్పలారా £ పావనులగుటచే. మీకు పోతృలవిపేరు. అట్లు పోతృలను వ్యవహారముగల మీకును, బుతువునకును సందింధించినది “పోతృ” అను టప్రసిద్ధిగల పాత్ర. ఆ పాత్రతో మీరు సోమ రసముల నాస్వాదింస్పడు. నమూ యజ్ఞమును పవి(తీకరింపుడు. మీరు శుభముల నిచ్చువారు కాన మా కోరికల నెరవేర్పుడు. ,

140. అభి యజ్ఞం గ్భణీవొ నో గావో నోష్టః వీఎు ఖుతనా

త్‌ గం వొ రొతొ [ధా అని. త్రి హే నేష్టః = నేతయగుటచేశను, నేష్ణ్టయగు బు_త్హ్విక్‌ దేవతా రూపమున నుండుటచేతను, తనను నియమించు నింకొక (ప్రభువు లేనివాడగుటచేతను, వేష్ట యనబడు మహావిష్టూ ॥ గ్నావః = గమనశీలలగునదీకొ న్తలతో కూడినవాడా ః బుతునా = బుతువునకు సందింధించిన పాత్రతో, పిది = సోమరనమును (గోలుము. నః = మా యొక్క, యజ్ఞం = యజ్ఞమును, అఖభిగృణీపి = బాగున్నదని ప్రళం సింపుము. త్వం =నీవు, పొ = ఎందువలన, రత్నధాః అసి = నిరవధి కానందము కలవాడవగుచున్నావో :

ఓ శ్రీహరీ! _ నీవు నాయకుడవగుటచేతను, నేష్టయైన బుత్ర్విక్‌ దేవతా రూపముననుండుటచేళను, తనకంటె అధికుడగు (వళువు లేనివాడవగుట చేతను, నేష్ణయనబడుచున్నావు. నీవు విరంతరగమన స్వభావముకల నదీకాన్హలతో విచ్చేసి బుతువునకు సంబంధించిన పాాతతో, సోమరసము నాస్వాదింపుము. నీవు అంతులేని ఆనందముక లవాడవుగాన మా యజ్ఞమును దాగున్నదని (వళంసింపుము.

150. అగ్మే దోేనాణ్‌6 ఇవో వవా నొదయా యూనణము (తవు

వంిభావ విల ముతునా. క్ష

హే అగ్నే =ఓ శ్రీహరీ । _ దేవాన్‌ = దేవతలను, ఇహ యజ్జే=ఈ

యజ్ఞమునకు, ఆవహ =తీసికొనిరమ్ము. త్రిషు యోనిమ = ఉ త్తరవేది..సదః

(పాగ్వంళములను మూడుస్థానములందు, సాదయ = కూర్చుండ బెట్టుము. పరి

భూష = దేవతల నాయాస్టానములందు కూర్చుండబెట్టుట ద్వారా మా యజ్ఞము

నలంకరింపుము. బుతునా = బుకువునకు “సంబంధించిన ప్మాకతో, పిబ= సోమరసము నాస్వాదింపుము.

80 బుగ్వేదము ఓ శ్రీహరీ దేవతలను ఈ యజ్ఞమునకు తీఎకొనివచ్చి ఉత్సరవేది_ సద -(ప్రాగ్యంశములను స్థానములలో కూర్చుండబెట్టుము అటు దేవతల నచ్చ బచ్చట కూర్చుండ బెట్టుటద్వారా మా యజ్ఞము నలంకరించి బుతువునకు “*ంబిం ధించిన పాత్రతో సోమరసము నాస్వాదింపుము గ్‌ (లా వజ్ఞణాదిన్ద? రాధన విదా నోమమృతూాగ్‌ 0 రత తనోద్ధ్‌ నభ్బామ న్హృతత్‌ క్‌ పీ ఇన్ష్ర జు ఓ విష్ణూ వౌ =ఎఎందువలన తవఇత్‌ = నీ యొక్క నఖ్యం = స్నేహము అనృతం = శెంపులేనిదో తస్మాత్‌ = అందువలన (త్వం) = వీవు రాధస _మా యిష్టంద్ధికొజకు బుతూన్‌ అను = బుతుదేవతలతో కూడ టాహ్మణాత్‌ = బబ్రహ్మయను బు త్విక్కుు యొక్క పాత్రతో సోమం == సోమరశమును ఎఐ = పేవింపము ఓవిష్టూ మాతో నీ స్నేహ మెందువలన విచ్చిన్నముగాక శాశ్వతముగ నున్నదో అందువలన సీవు మా యిష్టంద్ధికొలకు బ్రహ్మ యను బుత్ర్విజాని పాత్రతో సోమరసము నాస్వాదింపుము 52 యవం దతం ధృత్యనత మైతానడణ దడూళభన్‌ మితునా యజ్ఞ మాలాథే 6 హే మిశ్రావరుణా = మిశ్రావరుణులని ఎలువబడు విష్ణురూపు౮ారా ధృత (వ్రతా = జగ్మదతణాదికర్మలయందాస కులగు యువం=మీరు ముతునా = బుతు వునకు సంబంధించిన పాత్రతో లేక బుతుజేవతతో కూడ (సోమం) = సోమ రసమును ((ఎత్వాా = సేవించి దుర్లభం = తనపనియందు. శ్రద్దకల దక్షం = య దిత్తుడగు యజమానివి యజ్ఞం చ = యజ్ఞమును ఆళాథే = నియమింపుడు వో మితశ్రావరుణ లని ఎలువబడు విషురూపులారా జగ(ద్రతణాదుల యందా హా! నక్తులగు మీ రిరువురు బుతుపునకు సంబంధించి పాత్రతో లెక బుతు దేవతతో సోమరసమును సేవించి తన అత్యమందు శద్ధకల దథతీడగు యజమానుని యజ్ఞమును (పవ ర్తింపజేయుడు తో న ఇఢ్రి (వళమాష్ట్ర కే (నళమాఛ్యాయే అష్ట్రావింశో వర్ణ ఇది పథమాన్టకమున (వధమాధ్యాయమున ఇరువది యెనిమిదవ వర్శము

పంచదళ నూర్రమ్‌ ర 58 (దఎిజోదా (దవబిజనో (గావఎాస్తానో అడ్గూరే యశ్ఞేతు దోవతీళలతో 7 1దవిజోదా = పోత (దవిణన (చ) = బ్బుత్త్విజులును అధ్వ'ే ఇ శాహ్రైాక్తముగ నాచరింసబడు యజ్ఞేష = యజ్ఞములందు (గొవహస్తాస = సోమలతను ఎండుటకొ అకు రాళ్లు చేతియందు గలవారై దేవం = విష్ణువును ఈళతే = స్తుతిచేయుచున్నారు హోత ఇతర బుత్తిజులును శాస్తోక్తముగ ననుస్టింపబడుచున్న యజ్ఞ ములందు సోమలతలను ఎండుటకొఅకు కావలనన రాళ్ళను చేతులయందిడుకొని మహావిష్ణువును స్తుతిచేయుచున్నారు 5 (దవిజోదా దొదాతు నో వనూనణి యాని ళృత్చూరే దోవోవు తొ వనామహే కి ద్రవిజోదా =వోతృదేనతయగు శ్రీహరి యాని వసూని= ఏయే ధనములు ళ్ళణ్విరే = వ్రబద్ధములుగనున్ననో(శా) _ వాటిని న =మాకొలకు దదాతు = ఇచ్చునుగాక తా(చ వయం) =వాటిని మేము దేవేషు = దేవతల కొలణకై పనామహే = (పొందుచున్నాము సమర్పించుచున్నాము వోతృదేవతయగు శ్రీహరి (ప్రఎద్ధములై న ధనములన్నింటిని మాకిచ్చు గాక వాటిని మేము పొంది తిరిగి దేవతలకే సమర్ప్చింప గలము 55 (దవిజోదా విటీవతి వువనోత (వ బో తిన్టత నోష్టాద్భతఖిరివ్యూత క్రి ద్రవిజోదా = వోతృదేవతయగు శ్రీహరి పిఎషతి = సోదురసము నాస్వాదింస గోరుచున్నాడు (సోమాశ్చ్ర = సోమరసనములు (తన్రై = ఆయన కొజకు (ప్రతిష్టత=ఏర్పాటు చేయబడినవి (ఆత )=అందువలన (శాంస్త సైశ్రిజ వాటిని ఆయనకు జువోత = అర్చింపుడు _ నేస్టాల్‌ = పత్నీ నేతయగు నేష్తయను బుత్త్విక్కుయొక్క- పాత్రతో బుకుభి = బుతుపాక్రలతో లేక బుతుదేవతలతోకూడ ఏనం = పూజ్యుడగు ఈయనను ఇష్యత=రాగోరుడు 7-6

82 ముగ్వేదము

వోతృదేవుడగు. (శ్రీహరి సోమరసములను చవిచూడ గోరుచున్నాడు. ఆయన కొటకు సోమరసములు సిద్ధమొనర్పబడియున్నవి. _ భార్యను తిసికొని పోవు నేష్టయను బుత్రిజునియొక్క పాతతో, బుకుపాాతలతో, లేక బుతు దేవతలతోకూడ, పూజ్యుదైన ఆ విష్ణవునిచటకాహ్వానింపుడు. ఈ సోమరసముల నాయనకు నమర్పింపుడు.

156. యత్‌ త్వా తురీయతమ్భ్చుతులిః (దభఎిణోదో యజామహే

అథతస్మ్కానో దోటిర్భవం 16 హే ద్రవిణోదః =ఓ విషూ । బుతుభిః = బుతుప్వాతలతో, లేక బుతు ణి

దేవతలతో, తురీయం = నాలుగవమారు, యత్‌ = ఎందువలన. త్వా = నిన్ను గూర్చి, యజానహే = యాగము చేయుచున్నామో! అథ = అందువలన, నః = మాకు, దదిః స్మ భవ = తప్పక దాతవుకమ్ము.

ఓ మహావిష్ణూ 1 బుతుపాత్రలతో, లేక బుతుదేవతలతోకూడ: నాలుగవ మారు, విన్నుగూర్చి యాగము చేయుచున్నాము. కావున మాకోరికల నన్నింటిని తప్పక తీర్చువాడవుకమ్ము.

157. అక్టానా వీవతం మడు దీద్ధాగ్నీ భబిగవతా

తతునా యజ్ఞనానానా, . [1 అక్వినా వా శీ ఘగమనము 'కలిగియండుటచే అశ్వినులని సిలువబడు హారి న్వరూప్పలారా । దీద్యగ్నీ జూ అధికముగ (ప్రకాశించు నగ్నితో సమానులగు, శళఈచి

. ప్రకా = పవిత్రమైన కార్యములుకల, యజ్ఞ వాహసా = యజ్ఞ్యప్రవ రృకులగు.

నో (యువాం) = మీరు, బుతునా = బుతువునకు సంబంధించిన పాత్రతో, మధు= పోమరసమును, పిబతం == 'సేవింపుడు.

_ శీఘగమనము గలిగియండుటచే, అశ్వినులని వ్యనహరింపబడు (శ్రీహరి స్వరూపులారా 1 మీరు బాగుగ (ప్రకాశించు నగ్నితో సమానులు, పవితములైన కార్యముల నాచరించువారు. యణ ములను (పవ రింపజేయువారు. అట్టి మీరిపుడు,

తా అణాటో బుతువునకు సంబంధించిన పృాఠతో ఈ సోమరనము నాస్వాదింపుడు, "

పంచదక సూక్తమ్‌ 88 8 గార వత్మోనో నన్హ్యా ముతనా యజ నీరని య్‌ అటి తో దోవాన్‌ దోవయతో యవి లి హే సన్మ్య = శాళశ్వతుడవు సర్వవ్యాఎవి యగుటచే సంత్య యని పిలువ దిడు మహావిష్టూ (యటస్త్వం) = ఏ నీవు గార్హవత్యేన = గార్హవత్యపాత్రతో బుతునా = బుతువునకు సంబంధించిన పాథతతోను లేక బుతుదేవతతోకూడ (పోమం ఎళ్వా) = సోమరసమునాస్వాదించి యజ్ఞ సీ అను యజ్ఞములను వ్రవర్తింప జేయువాడవగుచున్నావు (సచ త్వం) = అట్టి నీవు దేవయతే == యజమానుని [పయోజనమున క దేవాన్‌ == దేవతలను గూర్చి యజ జ యాగ మొనర్పుము ఓ మహావిష్ణూ సీవు కాశ్వళుడవు సర్వవ్యాపివగుటిచే న్య అని ఎలువబడుచున్నావు సీపు గార్హపత్య పాతతో బుతుపా(త్రతో. లేక బుతు దేవతతో సోమరసము నాస్వాదించి యజ్ఞములను ప్రవర్తింప జేయుచున్నావు అట్టి నీవు యజమానప్రయోజనమునకై దేవతలను గూర్చి యాగమొనర్పుము ఇతి (వథమాన్చ "క్ర (వళమాధ్యాయే ఎకోనతింళొ వర్మ ఇతి పఖ్బదళ సూక్తమ్‌ ఇది [పథమాస్ట్రకమున [వథమాధ్యాయమున ఇరువదితోమిిదవ వర్షము ఇది వదునై దవ నూక్తము

షోడళ సూక్తమ్‌ మేధాతిథి? కాణ్వ? ఇస్ట9ః, గాయి. . :[కణ్వుని కుమారుడగు మేధాతిది బుషి, ఇంద్యుడనబడు విమ్ణవు దేవత. గాయత్సి చఛందన్సు.] 180. అ త్వా వవొన్త వారయో వృషణం నోమవీతలే ఇ్యన్హ త్వా నూర్‌ చక్షనః, | క ఇన్ష్ర = ఓ ్రీహాకి : వృషణం =మా కోరికలవర్షి ంచునట్టి, త్వా నిన్ను, సోమపీఠయే = సోమపానముకొజకు, సూరచత్షసః = మంచి వ న్తువులను చూచుసట్టి కన్నులుగల, శ్వా == నీయొక్క, హరయః = గుట్టిములు, ఆవ హను = తీసికొని వచ్చునుగాక 1 ఓ శ్రీహరీ; సివు మాకోరికల నన్నింటిని వర్షించవాడవు. అట్టి నిన్ను మా యాగమున “సోమపానముచేయబకు, మంచివ నువులను చూచుకన్నులుగల, సీ గుబ్జములు ఇచటకు తీసికొని వచ్చునుగాక 100 ఇమా, ధానా భృుతన్నవో వారీ ఇవోవ వత్షలఃి “' ఉన్ల్రిం నుఖతవే రభ, 2 హీహరీ ఎ (శ్రీమహావిష్ణవుయొక్క గుటిములారా ః (యవయోరక్ట్రే యు నో త్‌ జి మీ కొజకు, ఇమాః ధానాః = ఈ బొరుగులు, ఘృతస్నువః జ నేతితో తడిసి సిద్ధ ముగనున్నవి. ఇన్ష్రం నా థీ మహావిష్ణువును, సుఖత మే =టబాగుగ సుఖకరమైన, రథే = రఠథమునందు, ఇహ యజ్ఞే = ఈ యజ్ఞమునకు, ఉపవకత! = తీసికొనిరండు. ఓ ్రీహరియొక్క. _ గుజ్జములారా నేతితో కలసిన ఈ బొరుగులు, మీ కొజకే సిద్దమగనున్నవి. _ (శ్రీ మహావిష్ణువును బాగుగ సుఖముగనుండు రథముపై మాయీ యజ్ఞమునకు తీసుకొనిరండు.

షోడళ నూక్తమ్‌ 85 6 ఇ/న్హం ((పొళర్హవామవా. ఇ్యన్జం ([వయత్యాధ్దూరే ఇగన్లం నోమన్యు వీతయే $ పాత = (ప్రాత కాలయబజ్ఞమున ఇన్సిం = శ్రీహరిని వయంజ (5 జ్జ నం = ఆ్రు మేము హవామహే = ఆస్వోనించుచున్నాము అధ్వరే = యజ్ఞము (పయతి= జరుగుచుండగ _ (మాధ్యాహ్నాక యజ్ఞమున) ఇన్హ్రం = శ్రీ మహావిష్ణువును వయం = మేము హవామహే = ఎలుచుచున్నాము సోమస్య ఎతయే = తృతీయ యజ్ఞ మునందును సోమపానముకొఅకు ఇన్ష9ిం = శ్రీ మహావిష్ణువును వయం హవామహే = మేము ఆహ్వానించుచున్నాము మేము థ్రీమహావిమ్తువును ప్రాత కాలయజ్ఞమునందు మాధ్యాహ్నిక యజ్ఞ మందును సాయంకాల యల్హమునందును సోమపానముకొటకు ఆహ్వానించు చున్నాము 62 ఉన నొ నుతమా గపా వారిలిర్విన్ట తేలి ఎబుతో పా త్వా వొనాముహే శ హీ ఇన = ఓ శ్రీహరీ. శేశథి = వేలాడుజూలుగల హరిఖి = గుజ్టిములతో న =మాయొక్క సుతం = సోమరసమును గూర్చి ఉప ఆగవా జ విళ్చేయము హి జ ఎందువల్లవై తే శ్వా =నిన్ను (సోమె) = సోమరనము సుతే (నతి = సిండదిడగ హవానుూహే = పిలుచుచున్నామో (తస్మాత్‌ జ అందువలన తప్పక దయచేయును ఓ శ్రీహరీ సోమరసమును పిండి నిన్నాహ్వానించుచున్నాము (వేలాడు జూలుగల గుజ్జములతో మా సోమరసము నాస్వాదించుటకు నీవు తస్పక దయ చేయము 68 నేముం న సోమమా గవ్యువేదం నవనం నుతణ్‌ నౌరో నో తృవత వీల గ్‌ పే ఇన = ఓవిమ్తూ స (త్వం) = అట్టి నీవు న = మాయొక్క న! టబ ఇమం = ఈ స్రోనుం = న్తుతినిగూర్చి ఇదం సవనం (చ) = ఈ యజ్ఞమును

86 బుగ్వేదము గూర్చి, సుతం = సోమరసమునుగూర్చి, ఉవ ఆగహి = దయచేయుము. తృషితః = దప్పిగొనిన, గొౌరః న = మృగమువలె, (సోమం) = సోమరసమును, పిబఐ == సేవింపుము, ఓవిన్హూ | నీవు మాయీ స్లోత్రములనుగూర్చి, యీ యజ్ఞ మునుగూర్చి, సోమరసము నాస్వాదించుటకును, దయచేయుము. దప్పిగొనిన మృగమువలె, 'మేమర్చించిన ఈ సోమరసమును 'సేవింపుము. ఇతి వరధమాన్ట కే విథమాధ్యాయే తి్తింళోవర్ల ౩. ఇది పథమాస్థ్రకమున ప9ిథమాధ్యాయమున ముపష్పదియవవర్షము, 184. ఇవే నోమాన ఉన్దావఃి నుతానో అధి ఎఐరీవి మ్‌ తౌగ్‌ం ఇ(న్హ నవాసే వని, 6 హే ఇన్ట్ర=ఓ శౌరీ! ఇమే ఇన్టవ। = ఈ అఫీష్లముల నొసంగు, సుతా సః = పిండబిడిన, సోమాసః = సోమరసములు, అధిబ ర్రిష్‌ = దర్భలపై నున్నవి, తాన్‌ = ఆ సోమరసములను, సహ'సే = యజమాని బాము కొజకు, లేక భక్తా భీష్ణముల నెరవేర్చుట యను నీ బలమును వ్య కము చేయుట కొటకు, పిబ = "సీవింపుము. - నై ఓ ్రీహరీ: మా యిష్టమల దీర్పజాలిన, ఇపుడే పీండబడిన ఈ సోమ రసములు దర్భలపై నున్నవి: ఆ సోమరసములను యజమాని బలము కొలకు, లేక భక్టుల కోరికల నెటివేర్నుబయను _ నీ బలమును వ్య కీకరించుట కొజకును "సీవింపుము. 165, ' "అయం తే నోమో అ(గియో వ్యాదిన్టృగన్తు . కోంత మః అథా నోముం నుతొం టి, 7 “. క్‌ణ ఇన్ల0 న. విమ్లా గ అగియః జ సర్వప్రధమము, శంతమ॥ః ఇ శ్రోత లకు ఎక్కువగ నుఖము నిచ్చునదియునగు, సోమఃఎఈ స్తుతి, తే= పీకు,

షోడళ నూర్తమ్‌ 87 హృదిస్పృక్‌ = హృదయంగమము, అస్తు= అగుగాక: అథ = ఈ స్తుతిచే (వ్రీశుడవై, సుతం= పిండబడిన, సోమం = సోమవసమును, పిబ = ఆస్వాదిం

ఓ విమ్లా: సర్వ(శ్రేస్టము, వినువారికి చాల సుఖముగ నుండునదగు సీ స్తుతి నీకు అహ్లాదకరమైనదగుగాక । ఈ స్తుతిచే (ప్రీతినందినవాడవై పిండబడిన ఈ సోమరసమును చక్కగ (గ్రోలును. "

188. బిక్చామిత్భ వ నం నుతమిన్లో ముదాయ లచ్చతి

వృ్య్యతవొ నోమువీతదే. 8

వ్య(త్రహా = అజ్ఞానమును పోగొట్టునటువంటే, ఇన్ల్రః గ్‌ా విష్ణువు, మదా య _ యజమానుని సంతోషముకొఅకు, లేక తన గుణముల (ప్రకటించుటకొటకు, సోమపీతయే = సోమరసపానము చేయుటకొబకు, విశ్వం ఇత్‌ సవనం = అన్ని యజ ములందును, సుతం = సోమరసమును గూర్చి, గచ్చతి == వచ్ళుచున్నాడు.

జీవుల అజ్ఞానమును పోగొట్టు (శ్రీమహావిష్ణువు, యజమానికి సంతోషము కలిగించుటకు, లేక తన కల్యాజణగుణముల (ప్రకటించుటకు సోమరసపానము చేయుటకును, సోమరసమునుగూర్చి యజ్ఞము లన్నింటికివి వెచ్ళచున్నాడు.

107... నేనుం న కామనూ వృణ గోఖిల్‌ లః కోతలతో

నృవామ త్వా సాధ్యా. త్రి

"హే ళతగ్రతో = గొప్పజ్ఞానము కలవాడా 1 థీహరీ; (సత్వం = అట్టి నీవు, నఃఎమాయొక్క, ఇమం = ఈ గోవులు మొ॥ వాటికి సంబంధించిన, కామం =కోరికను, గోఖిః అశ్వ్వైః = గోవులను గుజ్జముల నిచ్చుట ద్వారా, ఆసృణ = తీర్చును, వయం = మేము, స్వాధ్యః = మంచిబుద్ది కలవారమై, త్వా =

ఇ య్‌

నిన్ను, స్మృవామ ఐ న్తుతిచేయగలము.

88 బుగ్వేదము శ్రీహరీ నీవు గొప్పజ్ఞ్జానము కలవాడవు గోవులు అశ్వములు మొ వాటిపై మా కోరికలను సీవు వాటివిచ్చుటద్వారా తీర్ప్చుము _ మేము చక్కని బుద్దితో నిన్ను స్తుతి చేయగలము గ! న! ఇతి ప్రిథమాష్ట కే విధమాధ్యాయే ఎకతి ళో వర్మ ఇతి షోడళ నూక మ్‌ ఇది ప్రథమాన్ట క మున ప్రథ మాధ్యా్యాయమున ముబ్బదియొ టవ వర్షము ఇది పదునాఅవనూకము

సవదశ సూక్షమ్‌ అజాత అవల మేధాతిథి కాణ్వ ఇచన్చ్రావరుణా గాయత్రీ 4-5 పొదనిచ్చక్‌ (5 (వాంయం వా గాయతీ9 రబ్వుని కుమారుడగు మేధాతిథి బుష ఇం దావరుణు లనబడు విష్ణున దేవడ గాయ్మతి చందన్సు 68 _ ఇన్హావడణయోరవాం న్యమాజోరివ ఆ వృవో తానో నృుకాతం ఈద్భుళే అహం = నేను స్మమాజో = బాగుగ (పకాశించు ఇచ్చా్యవరుణయో. == అభీష్టదాతయై ఇంథద్రుడనియు. నిరవధికానంద స్వరూపుడై వరుణుడనియు ఎలువన బడు విష్ణురూపులయొక్క. అవ =రక్షణమును ఆవృజే = ప్రాక్టించుచున్నాను తాఎవారిద్దయి న =మాయొక్క ఈద్భ శే = మాకిటువంటిస్ధతి యుండునట్లు మృళాత == కొపాడుదురుగాక కోరిన కోరికల నిచ్చుట చేతను అనంతానంద స్వరూపము చేతను ఇంద్రా వరుణులనబడు విష్ణురూపులారా మీరు బాగుగ ప్రకాశించు చున్నారు రక్షణ మునక్రై నేను మిమ్ములను (ప్రార్దించు చున్నాను మాకు (వస్తుతమున్నస్థతి ఎన్న టికిని తరగకుండ మమ్ములను కాపాడుదురుగాక 69 గన్తారా పా సోజనసే వొవం బి(వన్య మావలో లవ థి భ్‌్తారా చర్షజోనాత్‌ తి (హే ఇన్దాివరుణౌ) = ఇం(ద్రావరుణుభను ఓ విష్ణురూవులారా చర్షణీనాం== (1 కా (యువాం) = మిరిద్ది జ్ఞానముకల వి(్రన్య = మేధావియైన యజమావియొక్క. హవం = ఆహ్వోనమును మన్నించి. అవసే= ఆతని రక్షించుటకు గన్హారా = వచ్చునటువంటి వారు స పా = అగుచున్నారు కదా

00 బుగ్వేదము ఓ ఇంద్రావరుణులనబడు విష్ణురూపులారా | మీరు ప్రజలను అన్ని విధముల పోషించువారు. మీరు జ్ఞాని, మేధావి, యగు మా యజమాని పిలుపును మన్నించి, అతనిని రక్షించుటకు తప్పక విచ్చేయుచున్నారు కదా: 70... అశుతామం తల్చయేధామ్యన్హానదణు రాయ ఆ తా వాం నోదిన్షచీముహే, శి ఇన్టాావరుణ = ఇం(దావరుణులనబడు ఓ విషరూపులారా : (అస్మాన్‌ ్గి జః ణ మమ్ములను, రాయః = సంపదల విషయమున, అనుకామం ౨మా యిచ్చవచ్చినట్లు, ఆతర్పయేథామ్‌ జత్భ్‌ ప్పిపరచుడు, (వయం చ= మేమును, తా వాం = అట్టి మీ న! యిద్దఅను, నేదిష్టం ఎ త్వరగ, ఈమహే _ శరణు పొందుచున్నాము. ఇస్దాంవరుణులనదిడు ఓ విష్ణురూపులారా : మేము కోరిన సంపదల మౌ కొసంగుడు. మాకు తృప్తిని కలిగించుడు. మేము మిమ్ములను వెంటనే శరణు పొందుచున్నాము. ,. 1/1, యవావ పొ కోబీనాం యవావ నుముతీనావ్‌ తూయామ వాఎదావ్నావూ, శీ (హే ఇద్దొవరుణౌ ) = ఇంద్రావరుణులనబడు ఓ నిష్ణురూపులారా 1 వారు” ఆను మాటలకు, యువాకు=మీకు సంబంధించిన, సుమతీనాం=భావనలకును, (సర్వదా విషయా) = ఎల్ల వేళల పాత్రులము, భూయామ = అగుదుము గాక: వాజదాన్నాం హ్‌ = అన్నదాతలకు, (సర్వదా విషయాః భూయొము = ఎన్నటికిని పూజ్యుల మగుదుము గాక £ " ం ఇస్తా్రావరుణులనబడు ఓ విషు రూప్పలారా; “* మీరు మంచివారు” అను ళు మీ _పళంసలకు, మీ ఆలోచనలలో విషయములగుటకు ఎలప్పుడు మేము పాతుల ళం మగుదుము గాక ః అన్నదాతలు మమ్మెల్ల ప్పుడు పూజింతురు గాక:

నప్తదళ నూక్తమ్‌ ర్‌ 72 ఇ్యన్హం నవ్యానదావ్నాం నడణ కంస్యానావ్‌ నే తర్భవ త్యర్థ్‌ లి ర్‌ ఇని = అభీష్టదాతయగు వరుణ(ళ్చ) = నిరవధికానంద స్వరూపుడగు విష్ణువు సహసదావ్నాం = అధికముగ కోరినకోరికల నిచ్చువారిలో శంస్యానాం = న్తుతింపదగిన వారిలోను [కతు భవతి= ప్రధానుడై యున్నాడు ఉక్థ్య = ఉక్ట మంథత్రములచే స్తుతింప దగినవాడ్రై యున్నాడు అభీష్టదాతయై ఇం(ద్రుడనబడునట్టి నిరవధికొనంద స్వరూపుడై వరుణుడనీ ఎలువబడునట్టి (శ్రీమహావిమ్తువు ఆథ్రితుల కోర్కెల దీర్చువారిలోను స్తుతింవ దగిన వారిలోను [పధానుడై యున్నాడు ఉక్త మంత్రములచే స్తుతింప దగినవాదై మా ౧! అవి చూ యున్నాడు ఇతి వథమాన్ట కే [వథమాభ్యాయే చద్వాతి ంళో వర్మ ఇది (వళమాన్టకమున (వథమా ధ్యాయమున ముప్పది శండవ వర్గము 79 తయోందవనా వయం ననోమ న చ ధీతువా స్వాడుత (వరేచనవ్‌ (6 వయం = మేము తయో ఇత్‌ =ఆ ఇంద్రావరుణులనబడు విష్తురూపుల అవసా = రక్షణతో ననేమ = సంపదలను జ్ఞానమును ఎల్లన్వుడు నందగలము నీ ధీమహి చ = ఆ ధనమును భూమియందు (త్రవ్వి దాచుకొనగలఅము. లేక అజ్ఞాన ముతో వారినెల్ల ప్పుడు తలచగలము _ ((ఆస్మాకం) = మేము (ప్రరేచనం = యాచకులకిచ్చు దానము స్యాత్‌ ఉత ఇ ఉండియే తీరగలదు ఇంద్రావరుణులని వ్యవహరింపబడు ఆ విష్ణురోపుల రకేణతో మేము ఆనేక సంపదలను జ్ఞానమును ఎల్లప్పుడును పొందగలము ఆ ధనమును భూమిలో దాచి రక్షించు కొనగలము లేక ఆ జ్ఞానముతో వారి నెల్లప్పుడును ధ్యాసింతుము మేము తస్పక యాచకులకు దానముల నొనర్హుము

02 . బుగ్వేదము క74. ఉఇగన్గావడుణ వామవాం వఖవో బి(తాయ రాభనే అన్రాశ్తు) విణ్యువన్ధు్కుత వ. 7 హే ఇన్దాావరుణ = ఓ ఇంద్రావరుణులనబడు విష్ణురూపులారా ః: అహం == నేను, చిత్రాయ = మంచికొజకు, రాధసే= ఫలసిద్ధి కొజణకు, వాం=మీ యిద్ద అను, హువే = పిలుచుచున్నాను, (యువాం) = మీరిద్దజు, ఆస్మాన్‌ = మమ్ము లను, సు జిగ్యుషః = చక్కగ జయించిన వారినిగ, కృతం = చేయుదురు గాక ...__& ఇంద్రానరుణు లనబడు విస్తురూపులారా : నేను, మాకు క్షేమము కలు గుట కొజకు, ఫలసిద్ధి కలుగుబి కొజకు, మిమ్ముల నాహ్వానించు చున్నాను. మీరు అన్ని కార్యములందు జయము నందునట్లు మమ్మనుగగహింతురు గాక ! 15, ఉఇగన్దావడణ నూను నాం నిపొనన్తీతు టోప్వా అన్యఖ్యాం కోర్ళు యచ్భతత్‌. కి హే ఇన్ద్రావరుణ == ఇంద్రాపరుణులనబడు ఓ విష్ణురూపులారా 1 ను= ఇప్పడు, వాం ఇ=మీరిద్దజనుగూర్చి, ను నుతి చేయచున్నాము, ధీషము=మా బుద్దులు, (వాం) = మిమ్ములను, ఆ సిషాసన్నీషమ నా చక్కగ భావించి పకాశింప కేయుచుండగ, అస్మభ్యం = మాకు, శర్మ = సుఖమును, యచ్చతం గూ ఇ త్తురుగాక ॥ ఓ ఇస్టాావరుణు లనబడు విమరూస్పలారా ఇపుడు మమ్ముల నిద్దజను స్తుతించు చున్నాము. మేము చక్కగ మిమ్ములను భావించి స్తుతిచేయగ, మీరు మాళు సకల సుఖముల నొసంగుదురు గాక | | 1/0. (త వాతమణ్నోత నుస్టుతర్యిన్దావదణ యాం వఖవే _ యామ్యుధాతో నధన్తుతశ్‌, $ (అహం) =నేను,ు యాంజవీ న్తుతిద్వారా, హువే= ఆహ్వానించు. చున్నానో, (స్వా నుష్టుతిః = ఆ మంచి స్తోత్రము, వాం = మిమ్ములను, ప్ర అళ్ళోకు =

నప్తదళ సూక్తమ్‌ 808 చక్కగ పొందుగాక యాం=వపీ సధన్సుతిం నా అర్థవంతమగు స్తుతిని (యువాం) =మీరు. (మే సదైవ) =నాయందెల్లప్పుడు బుధాథే=(పవర్తింస

ఓ ఇంద్రుడు వరుణుడు అనబడు విష్ణుస్వరూప్పలారా మీరు నాయందెల్ల ప్పుడు అర్థవంతమైన చక్కని స్తుతులను (వ్రవర్తింప జేయుచున్నారు. నేను రమణీయము లగు ఆ స్తుతులతో మిమ్ముల నాహ్వానించు చున్నాను అవి మిమ్ము చక్కగా జేరి తృబ్వని కలిగించు గాక

ఇతి [వథమాన్చ కే (పథమాధ్యాయే తోయ, ళో వర్గ షరి (వళమే మండలే చతుర్ధో౬ఒనువాక ఇతి ఎప్రదళనూ క్ష్‌ ఇది [పథమాస్ట్ర కమున (వథమాధ్యాయమున మువ్పదిమూడవ నర్గము ఇది (వళమ మండలమున నాలుగవ అనువాకము ఇది వదు నేడవ సూ_క్తమ.

అష్టాదళ సూక్తమ్‌ మేధాతిథి] కాణ్వ 1కి (చివ్మాణసృతిః, జ్తీ ఇన్గోరి, (వ్మాణస్పతిః, సోమళశ్ళ్చ, ర్‌ (చవ్మాణస్పతిః సోమ ఇన్లో9 దతిళా శృ క-_8కి నదనస్పతిః, 9 నదనన్పతిర్న దాళం

(కణ్వుని కుమారుడగు మేధాతిరి బుషి, (ిహ్మణన్సతి, ఇం్యదుడు, సోముడు దక్షణ, నదనన్నతి, నరాళంమడనబడు విష్ణువు దేవత, గాయ్యతి ఛందన్ను, )

శీ క, “నోమానాం' న్ధూరోణం క్భణువొ ,(బవ్యుజన్టుతో ం? తోజ్షేన స్తం య జౌలివః. _ , కే

(హే ద్రిహ్మణస్పతే= వేదమునక ధిపతీ? మహావిమ్లూ 1 (ఈం నః=నీవు మమ్ములను గూర్చి, (కారుణ్యాత్‌ )=దయతో, ఫోమానంజ సౌమ్యుమైన, స్వరణం౦ ౬ శద్దిమును, కృణుహి=చేయము, యః=ఏ శబిము! (ప్రాక్‌ి=పూర్వము, బౌభిజ!=

॥ న! ఉఊళిక్పుతుడనై న, కక్షీవన్తం, (ప్రత్రి=బుషినగు నన్నుగూర్చి, (దత్తశ=చేయ దిడినదో. (

ఓ వేదాధిపా 1 మహావిష్టూ । నీవు దయతో మమ్ములనుద్దేశించి శాంత మైన శద్దినునొనర్చుము. నీవు పూర్వముకూడ, ఉ?ిక్‌మహరి ప్యక్రుడను, బుషిని వినటువంటి నాకు అట్టిళబ్దమునే ఒసంగియుంటివి, న

178. థూ రేవాన్‌ తూ అజీవవా వననుఐత్‌ వుష్టిచర్భనోః

నన నివ వ యనురాం, వి అటి న. యః=ఎవరు, రేవాన్‌=ఎధనముకలవాడో, యః (చ)=ఎవరై తే, అమీవహా== రోగములను పోగొట్టువాడో, వసువిత్‌_జానమను ధనమును అెలిసినవాడో, విదిత తో వేదిఠవ్యుడో. యః(చ)=ఎవ లైశేః పుష్షివర్షనః=భ కులళ క్సిని "పెంచువాడో, యః== న ల అవి వీ ఎవరు, తురః=వేగముగలవాడో, సః=ఆ వివువు, నః=మమ్ములను. సిషక్షు= ళా కూడియుండుగాక

అష్షాదళ సూక్తమ్‌ ఠ5ర్‌ ప్‌ స్వామి ధనముకలవాడో ఏ దేవుడు రోగముల బోగొట్టువాడో ఏపధువు జ్ఞానధనమునంత ను తెలిఎనవాడో తెలియదగినదానిశంఠను తెలింఎనవాడో ఎవడు భక్తుల క క్రి సామర్ధ్యముల 'పెంచునో ఎవడు మిక్కిలి వేగముగలవాడో ఆ మహా విష్ణువు మాతోకలింయుండుగాక 79 మాన కంనో అరదఖో ధూ ర్డిః (వజిట్‌ ము ర్త్యన్యూ లక ణో (బివఖ్రజిన్చుతో త్రి అరరుష =ఆఅతిపాంసకుడగు మర్ష శ్రిస్యజమ ర్తునియొక్కం ధ్నూర్తి జనొ౦ ఎంచునటువంటి శంన =మాట న ఇమమ్ములను మా_పణక్‌ =దరి బేరకుండుగాక (హే ద్రిహ్మాణస్ప కే=మహావిష్తూ న =మమ్ములను రత ఉపద్రనకొరియగు అట్టిభాషణము మాకు కలుగకుండునట్లు కాపాడుము మానవుడు మిక్కిలి వాంసాస్వభావము కలవాడు అట్లు ఇతరులను బాం ఎంచునట్టి మాటలను మేమెన్నడును మాట్లాడకుందుముగాక మా సంభాషణలలో అట్టిమాటలు రాకుండునట్లు కాపాడుదుపవుగాక 8% నథాబీరోనో రివ్యుతి యమ్యిన్లో ఎవ్టుడిన్సుతి నోవా పానోతి మర్త్యత్‌ శీ అటి ఇన్గ) = అభీష్షములనిచ్చువాడును (బహ్మణన్పతి = వేదమునకధిపతియై చి ళు ర్‌ సోమ =రుదునితో లక్షీతోకూడినవాడు లేక భూత ములలో (పేరకుడుగనుండువాడు లేక సారభూతుడు వరిమితిలేనివాడునగు మహావిష్ణువు యం=పఏ మ _ర్హ్యం=మాన వుని వానోతి=అభివృద్ధిచేయచున్నాడో స ఘ=ఆ మానవుడే వీర =పరాక్రమ ముకలవ్నాడె నరిష్యతి=పింఎంపదిడడు అభీష్టదాత మై ఇం్యద్రరూపియగు వేదములకధిపతియై (బహ్మణస్పతియగు రుదునితో లక్ష్మితో కూడియుండుటవలన _ లేక చేతనులలో _పేరకుడుగనుండుట నలన సారభూతుడై వరిమితిలేనివాడగుటనలన సోముడనఐడు మహావిష్ణువు ప్‌ మానవుని పెంపొందించునో ఆతడే మహావీరుడై యితరులచే పహింఎంవపదడడు

06 బుగ్వేదము 8 త్పాంళతొం (ల వ్యాణన్సుతే నోము ఇగన్హళ్ళో మ ర్త్యాశ్‌ ద్‌శీడా వొత్చంంవాన గ్‌ హే బహ్మణస్పతేఎఓ మహావిష్ణు (యృస్వదృక్త )=ఎవడు నీభక్తుడో తం మ_ర్త్యం=ఆమౌానవుని త్వం=సీవు అంహస -=పొపమునుండి పావా-=కొవా డుము సోమ =సోముడఇబడు విష్ణరూఎయు. ఇన్ష =ఇంద్రుడనబడు విష్తురూ పియు దక్షిణా చజకుడివై పుస్వామిగల (శ్రీదేవి లేక చతురుడగుటచే బ్రరూఎయగు విష్ణువును పాతు=రకీంచుగాక ఓ మహోవిమ్లూ సీవు నీభక్తుని పాసములదారినుండి రక్షింపుము సోము డనబడు విష్ణురూపుడును ఇందు9డనబడు విషరూఎయు లక్ష్మీ దేవియు లేక చళఈు ! రుడగుటచే త్రరూఎయగు విష్ణువును సీభ కుని కాపాడుగాక ఇతి (పథమాన్ట్ర కే (వళమాధ్యాయే చతు్ర్రంళో వర్మ ఇది (వళమాన్టకమ న పథ మాధ్యాయమున ముప్పదినాల్లవ వర్షము 82 నదొనన్వతిమద్యుత స్టే సలం (వయమ్యున్దన్య కాద్యూం నణిం వేదామయానివవ్‌ (అహం) =నేను అద్భుతం=ఆశ్చర్యకర మెన ఇస్ట్రస్య ఇ ఇందునకు అయం=ఇమ్లుడెన కామ్యం = జనులందరిచే కోరబడు సనిం = లాభరూఎయగు మేధాం=క్షానరూబయగు సదసస్పతిం = విషువును అయాఎషం=ళరణుజొచ్చితిని లా ఆళ్చర్యకరుడై న మహేంద్రునకివుడెవ (ప్రజలందరిచే కోరదగిన లాభన్వ బరా రూవియైన జ్ఞానరూపుదైన మహావిష్ణువును నేను శరణుసొందియున్నాను

అమ్షోదళ నూక్తమ్‌ ర్ట 88 యన్బద్భతో నో నధ్యాతి యజ్ఞో వివళ్ళితళ్పునో న ధీనాం యోగతిన్వూతి 77 యస్మాత్‌ =ఏవిస్తువు బుకే=లేకుండా విపళ్చితళ్చన=జ్ఞానియైన యజమాను నకుకూడ యజ్ఞ =యజ్బము న ఎధ్యతి=బద్ధింపదో స =అ విష్ణువు ధీనాం=మౌ భావనలయొక్కు యోగం=సంబంధమును ఇన్వతి=పొందుచున్నాడు జ్ఞానవంతుడగు యజనానికికూ.డ ఏ విష్ణువులేకుండ యజ్ఞఫలబద్ధి కలుగదో ఆ విష్ణువు మా బుద్ధులను (పేరేఎంచుటద్వారా మాచె ధ్యానింపదిడటద్వారా మా భావనఅతో సంబంధమునందుచున్నాడు 8 ఆదృద్కోతి వొబివ్య్యుతిం (పొళ్చాం కృజోత్వాధ్రూరవ్‌ వోోతా దోవోవు గొచ్చతి 8 (యస్మాత్‌)=ఎందువలన (సదనస్పతి ) = విష్ణువు (విభు ) = (పళువై హవిష్కృృతింఎయజమానుని బుధ్నోతి=వృద్ధినందించుచున్నాడో అధ్వరం=యజ్ఞ మును [ప్రాఖ్బం=ఉ త్తమమైనదిగ కృణోతి=చేయుచున్నాడో దేవేషు=దేవతలకు సంబంధించిన వో్రా = ఆహ్వానములను గచ్చత్‌ = న్వకరించుచున్నాడో ఆత్‌= అందువలన ఆయనలేకుండ యజ్ఞము ఎద్ధింపదు సర్వజగ(త్ర్రభ్యువైన మహావిష్ణువు యజమానునకు అభివృద్దిని కలిగించు చున్నాడు యజ్ఞమును తనరాకచే సర్వోత్క్బృష్టముగ చేయుచున్నాడు దేవతల ఆసహ్వానమును మన్నించుచున్నాడు కనుక ఆయనలేకుండ యజ్ఞము సిద్ధింపదు 85 నొరాళంనం నుద్భన్టమమవళ్యూం నగవథ న్తమత్‌ బిబో నో నద్ధుముఖనబ్‌ క్ర (యన్య) = ఏ విష్ణువునకు సద్మమఖనం = గృహరూవమగు యజ్ఞము లేక యాగశాలయు. దివ =స్వర్గమునకంచె పియం న=ప్రియమైనదిగ తోచుచున్నదో (తం=ళి సుధృష్టనమం=(పగల్బుడైన సధ _స్తమం=అతిశయించినగుణ గణము లుకల నరాశంసంజబహ్మాదులచే స్తుతింపబడు మహావిళ్షువును అహం=నేను అపళ్యంఐచూచితిని 27 7

08 ఖుగ్వేదము

ఏ స్వామికి వివాసస్థానమైన యజ్ఞము లేక యాగశాలయు స్వర్గమునకంళ చాల యిష్టమైనదో ప్రతిభాకాలియు కల్యాణగుణగణనిధియు (బ్రహ్మాదిదేవతలచే న్తుతింపదిడువాడునగు ఆ మహావిష్ణువును నేను దర్శించితిని

ఇళ నవిధమాన్టశే విభమాధ్యాయే పంచ(త్రింళో వర్మ ఇడి అహ్టైగళ మూ_క్తమ్‌ ఇ న్వోధమాస్ట్రళమున విథధమాధ్య్థాయమున ముస్పదిమైదవ వర్షము ఇది వడు నెనిమిదన సూక్తము

ఏకోనవింళం సూక్తమ్‌ మేధాతిథి కాణ్వ ఆగ్నిమరుతళ్ళ గాయి కబ్వుని కుమారుడగు మేదాతిథి బుషి అఆగ్మ్నిమరుత్తులనబగు విష్ణువు దేవత గాయతి చిందమ్ను 6 (వతి త్యం చాడమధ్యారం గోటీఠాయ (వ వూయసనే మథద్భిరగ్న గ్‌ అ గవా _క్తమైన త్యం = (ప్రఎద్ధమైన అధ్వరం (ప్రతిజయజ్ఞమునుగూర్చి వప్రహాయ సే = ఆహ్వానింపబడు చున్నావు మరుద్చి(స్పహృ్ర=మ రుద్దేవతలత్రో కూడ ఆగబొ= విచ్చేయుము ఓ మహాోవిష్ణూ శాస్తో9 క్తలక్షణములుకల స్కుపఎద్ధ మైన ఈ యజ్ఞమును గూర్చి నిన్నాహ్వానించుచున్నాము ఈ యజ్ఞమును మమ్ములను రక్షించుఎకు మరుత్తులతోకూడ నిచటకు దయచేయుము 87 నొపాదోవో నో మల్లో మవాన్త్సవ (ళతుం వరో వుడుద్భిరగ్భొ గ్‌ ఆ గోపా ల్లి హే అగ్నే=ఓ మవోవిమ్ణా [క్రతుం((వత్రి=యజ్ఞ మునుగూర్ని (ఆగన్తుం= వచ్చుటకు తవ (నకాశాత్‌) = సీకంచె మహ =గొప్పవాడగు వర =వేటొక దేవ =దేవుడు నపా= లేనేలేడు మృర్హ్య (తు=మానవుడు న (ఏవా_తి కిముు=ఉండనే ఉండడని వేరేచెస్పనలెనా. (తస్మాత్‌=అందువలన మరుద్భి = మరుళ్తులతో ఆగహి =విచ్చేయము ఓ విష్ణూ మా యజ్ఞ మునుగూర్చి విచ్చేయుటకు నీకంచె పూజ్యుడైన దేవుడు వేజొకడు లేనేలేడు ఇక మానపుడుండడని వేజే చెన్సనలెనా కనుక మరుక్తులతో నిచటకు తస్సక దయచేయుము

100 బుగ్వేదము 1088. డో మవో రజినో ఎదుర్చూశ్తా దోవానో అ(దువాః మదుద్భృరగ్భ గ్‌ ఆ లప్‌ా, కి యే=ఏీ, అద్రహః=మంచివారిని దోహముచేయునట్టివారెన, వి'శ్వేదేవాసఃఎ మరుత్తులు, మహః=గొప్పదెన, రజసః=ననస్సును రంజింపజేయు. స్వర్గము నుండియే. విదుః=సమస్తమును తెలిసికొందురో (తె = దూరమునుండియే "చూడగల, మరుద్భిః=ఆమరు త్తులతోగూడి, అగ్నే=ఓ విష్ణూ : ఆగహి.=రమ్ము.

ఓ విన్లూ : విశ్వేదేవులు సజ్జనులకు దోోహము తలపెట్టనివారు. గొప్పది యు, మనస్సును రంజింపజేయునట్టిదియైన స్వర్గమునుండియే అన్నివిషయములను తెలిసికొందురు... దూరమునుండియే అన్ని విషయములను తెలిసికొనజాలిన ఆమరు క్తులతోకూడ నిటకు రమ్ము.

180. య ఉ్యగా అర్భమాశ్చ్ళచురనార్భష్టాన ఉవినా మడుద్భిరోగ్భ్‌ గ అ గనొా- శీ యే=ఎవరు, ఊగాః=రాత్ష్ససులవిషయమున (క్రూరులై , ఓజసా=సామర్థ్య ముచే, అనాధృష్టాసః= ఎదురులేనివారై. అర్భ_౦ = సూర్యుని, అన్ఫచుః =పొందిరి. (కై=నూర్యునిలోనున్న, మరుద్భిః=వేదములచే ప్రళంసింపబడిన మరు క్తులనబడు భగవద్రూపులతోకూడ, అగ్నే= ఓ హరీ: ఆగహి=రమ్ము.

వేదములచే స్తుతింపబడి మరుత్తులనబడు భగవ్యదూపులు, రాక్షసులవిషయ మున [కూర్ములె, ఎదురులేని తమసామర్ద్యములతో (ప్రకాశరూపుడగు సూర్యుని ఫొందియున్నారు. అట్టి మరుత్తులతో ఓ శ్రీహరీ 1 ఇటకు విచ్చేయము.

80. తే వ్యఖా మోరవర్చనః నుష్యతానో రిలాదనః

మడద్భిలగ్భ అ గపొ. శ్‌

యే=ఎనరు, శుభ్రాః=పరికుద్దులును, ఘోరవర్పసః=రాత్ససుల విషయమున

ఘోరమైన బలముకలవారు, సుక్షత్రాసః=కే తములను చక్కగా రక్షించువారు, లేక

నాశమునుండి చక్కగ కాపాడువారు, రిశాదసః = గొప్పసుఖముననుభవించువారో,

(కై =లట్టి, మరుద్భిః=మరు త్తులతో, అగ్నేజఓ మహావిమ్హా ; ఆ గహి=దయ చేయము. "

ఏకోనవింశం సూక్తమ్‌ 101 మరుద్దేవతలు చాల పరిళుద్దలెనవారు. రాక్షసులనణచువిషయమున వారిళ క్తి చబొలభయంకర మైనది. క్షేత్రములను వారు చక్కగ కాపాడుదురు,. నొాశమునుండి వారు. బాగుగ కొపాడుదురు, వారు స్ప్పృ్రహణీయమైన సుఖముననుభవింతురు. ఓ మహావిష్టూ ! ఆ మరుత్తులతో ఇటకు విచ్చేయుము. ఇతి వర్తిథమాన్ట్ర శే పిథమాఛ్యాయే వ్ర ంళో వర్మఃం ఇది ప్రిథమాస్ట కమున ప౦ిథమాధ్యాయమున ముష్పడియాఅవ వర్షము 191, యే నాఠస్యాథి రోబనో దివి దోవాన ఆనకో మఠుద్భరర్భ్య ఆ గమాం. 6 యే దేవానః = ఏ మరుత్తులు... నాకస్య అధి =దుఃఖములేని స్వర్గమునకు పెన, దివి రోచనే =సూర్యాది ప్రకాశములపైన, ఆనతే=ఉన్నారో, (తైశె=ఆ, మరుద్భిః = నరుళ్తులతో, అగ్నే=ఎఓ మహావిస్తూ! ఆగహి= విచ్చేయము. ॥ వావ ణి ఓ మహావిమూ ॥! _ ఏ-మరుద్దేవతలు, దుఃఖములేని స్వర్గమునకు పైన |! _ సూర్యాది జ్యోతులకుపై న ఉన్నారో, అట్టి మరుత్తు లతోకూడ ఇచటకు విచ్చేయము.. 102. య ఊఈక్షయన్తి వర్వతాల్‌ తర నమ్యమర్జనవ్‌ ॥ థో తాం ఠా . మదద్భి రర ఆగమ. . 7 యే = ఎవరు, వర్వతాన్‌' = జన్మలను పర్వములుకల జీవులను, ఈజ్ఞ, యన్ని = (ప్రేరేపించుచున్నారో, అర్హవం = జలము మొదలగు భూతములకాధార మగుటచే ఉదకము కల్కి . సముద్రం = ఉ(దేక్షము కలిగియుండుటచే నసముద్రమని చెప్పబడు (ప్రకృతిని, తిరః =నియమించు చున్నారో, (తైః) మరుద్భిః = ఆ మరుతు లతోకూడ, అగ్నే =ఓ విష్ణూ । ఆగహి = రమ్ము. మరుత్తులను దేవతలు, జనులను వర్వములు కల జీవులను (ప్రేరేపించు చున్నారు. నీరు మొ॥ మహాభూతముల కాధారమగుటచే ఉదకము కలిగి; ఉఊలదే కము కలిగియండుటచే సము[ద్రమని చెన్పబడు. ప్రకృతిని నియమించు చున్నారు. ఓ విష్ణుః ఆ మరుత్తులతో కూడి. ఇచటకు దయచేయము,

102 బుగ్వేదము 83 అరా తోొన్బ్టూన్చి రళ్ళిలిన్‌ తిర నమ్యదబమోజసా మథద్భిరగ్భ ఆ గహీ 8 యే=ఎనరు రళ్ళిభి =తేజస్సులతో సర్వంఎసమ న్తమును ఆ తన్వ న్తి= వ్యాపించి యున్నారో ఓజసా = సామర్ధ్యముతో సముద్రం = సముద మును తిర ఎ=తిరస్కారించు చున్నారో (తై ) మరుద్భి =ఆ మరుత్తులతో అగ్నే = ఓ విష్ణూ ఆగబా =రమ్ము ఎవరు తమ తేజ పుంజములతో విశ్వమునంతను వ్యాపించి యున్నారో తమ శక్తిసామర్ధ్యములకో సముద్రమును కూడ తిరస్కరించు చున్నారో ఆ ఘరుత్తులతో ఓ మహావిష్తూ ఇచటకు దయచేయము 01 అలిత్వా వూర్చూవీతయే నృవామి నోమ్యాం ముడు మడుద్భిరగ్భ్‌ గ్‌ ఆ గవా 8 (ఆహం) = నేను త్వా అఖి=నిన్ను గూర్చి పూర్వఎతయే = ప్రథమ పానమునకై సోమ్యం ఇ సోమరూపమగు మధు _ తియ్యని [ద్రవ్యమును సృజామి = నిర్మించు చున్నాను మరుద్భి =మరు త్తులతో అగ్నే = ఓ శ్రీహరీ ఆగవా = విచ్చేయము ఓ మహావిష్టూ సీవు మొట్టమొదట పానము చేయుటకై సోమరసరూప మగు మధుర పదార్ధమును తయారు చేయుచున్నాను మరుదేవతలతో నిచటకు చి తస్పక దయచేయుము (వళమాష్ట కే (వళమాధ్యాయే స్వ్వతిింళో వర్ష ఇఠతి ఎకోనవింళం నూ క్ష్‌ ఇతి (వథ మోఓఒఛా్య్థ్యయ ఇది [పథమాన్ట్రకమున [వథమాధ్యాయము; ముప్పదియేడవ వర్షము ఇది పందొమ్మిదవ సూక్తము ఇది మొదటి అధ్యాయము

ర్ట ఒధ్యాయ యో

ద్వితీ

వింశం నూక్షమ్‌ అటి మేధాతిథి కాణ్వ బుభవ గాయతీ9 శం్వుని కుమారుడగు మేధాతిథి బువ్‌ బుభువులనబడు విన్లువు దేవత గాయతి చ దను 88 అయం దేవాయ ఊన్భునో సోమో ఎ వేలిరానయా అతారి రత్భధాతమ

విశప్రేలి = మేధాతిథి మొ విప్రలచే అయం= ఈ రత్నధాతమ = అతిశయించిన సుఖము నొసంగునట్టి స్తోమ =న్తుతి జన్మనే = ఆందటీ పుట్టు కఠు కారణమగు దేవాయ [క్రీడ మొ గుణములతో కూడిన విష్ణువు కొటకు ఆసయా = కేవలము మనస్ప్సుతోకాక వాక్కుతోగూడ అకారి = చేయబడినది

సకల జీవుల ఉత్ప త్రికి కారణమైన (క్రీడాది గుణములతో (ప్రకాశించు విషు పును గూర్చి గొప్పసుఖము నొసంగు నటునంటి యీ స్తుతి మేధాతిథి మొ! విపులచే కేవలము మానఎుకముగ గాక వాక్కుతో గూడ చేయబడినది

08 య ఇ్యన్హాయ వచోయనా తతఖ్షర్య్భననా వాలీ

పోయీలిర్యూజ్ఞ మాలతో రి

యే = ఏ బుభువులు ఇన్ద్ఫోయ = ఇంద్రునత్తై వచోయుడా = మాట మా(కముననే రథమున తగుల్కొను హరీ = గుబ్దిములను మనసా = సంకల్పము చేతనే తతత్తు =చేఎరో (యే చృ=ఎవరు. శమీథి =విస్తుపరమైన భావన లతో యజ్ఞం యజ్ఞభాగమును ఆళత =పొందిరో తేభ్య == వారికొటికు సోమ అకారి = నుతి చేయబడినది

యే = ఏ విస్ణురూపులు శమీఖి = ఇందద్రు డొనర్చిన భగవన్నిష్టమగు [క్రియ లచే ((వనన్నా ) = (వసన్నులై యజ్ఞం = యజ్ఞభాగమును ఆశత = ఫొందిఠో (శ్రే =వారు ఇన్ద్రొాయ = ఇంద్రుని కొకు నచోయిజా ఎమాట మాశముసనే

106 బుగ్వేదము రథమును తగుల్కాను హరీ = గుజ్జములను మనసా = సంకల్పము చేతనే శతళు = చేనరి సర్వ సమర్థులైన ఏ బుభువులు ఇందుకు ఎంతో (సయత్నము లేకుండ మాట మాతముననే రథమును బొందు గుజ్జములను సంకల్ప మాతముననే యిచ్చిరో ఎవరు విస్తుభావనతో యజ్ఞభాగము నందిరో వారి కొజకీ స్తుతి చేయ బడినది ఏ విష్ణురూపులు ఇంద్రు డొనర్చిన భగవన్నిష్టమగు (క్రియలచే ప్రసన్నులై యజ్ఞభాగము నందిరో వారు ఇంధదుని కొఅకు మాట మాత్రమునే రథమును బొందు గుజ్జములను కేవల సంకల్పముచేతనే చేస యొసంగిరి 7 తకన్నానత్యావ్యాంం వండ్యానం నుఖం రథత్‌ తకన్‌ ధేనుం నవిర్దుతూట్‌ ఠి (ముభవ ) = డ్ఞానమునకాశ్రయ భూతులై బుభువు లవబడు విష్ణురూపులు నాసత్యాభ్యాం = అళ్విసీ దేవతల కొకు పరిజ్మానం = భూమి యందంతటను తిరుగ గల సుఖం = సుఖముగ కొనిపోవు రథం = రథమును తకన్‌ =చేంరి నది రఘాం = అన్ని కోర్చెల నిచ్చునటువంటి 'దేనుం = బృహస్పతియొక్క కామ ధేనువును తతున్‌ = చేబరి జ్ఞాన్యాశయభూతులై బుభువు లనబకు విష్ణురూపులు అశ్వనీ దేవతల కొజకు భూమియంతను తిరుగగల సుఖముగ నుండునటి రథమును చేబరి వ! బృహన్చతి కొకు కోరిన కోర్కెల వెంటనే తీర్చునటువంటి కామధేనువును సంపొదించిరి 88 యువానా విళరా శ్రున నత్కతునా లా ఖువొయబో ముఖ్‌ వో ఎిన్హ్యాగ/ళత శీ బుభవ = జ్లానా(శయులైై బుభువుళలనదడు వివరూపులు బుజూయవ == బుజుభ క్తులును సత్యామ న్లా9 =అ మోఘమై్య మంటల్రములు కలవారై ఎతరాణజ= వృద్ధులైన సుధన్వుడను తండ్రిని తమతలిని పున ఇతిరిగి యువానా=యువ శం

వింశం సూక్తమ్‌ 107 కులనుగ అ(క్రత జచేబరి విష్ట=వేతనములేకుండ బలవంతముగా చేయుపవిని అ[కత =దేవతలకొఅకు చేబరి

జ్ఞానమునకాశయభూతులై బుభువులనబడు విష్ణరూపులు బుజుస్వభావము తిల భక్తులు వ్యర్థముకాని మంత్రములు కలవారు వృద్దులెన సుధన్వుడను తండ్రిని తమళల్లిని తమ్మప్రభావముతో తిరిగి యువకులనుగ చేఎరి జీత భత్య ములు లేకుండ దేవతి లకార్యములన్నింటిని నిర్వివాంచిరి $90 నం వో ముదానో అగ్భతోగన్లోణ చ మగుత్తాతా టి ఆదిత్యోథిళ్ళ 0 రావీథీ గ్‌ హే. బుభవ జజ్ఞానాశయులై బుభువులనబడు విష్ణురూపులారా మదాస =మదమును కలిగించు ఇన్హవ =సోమరసములు మరుత్వతా=ామరు త్తులతో కూడిన ఇన్దేణ చజఇందదునితో రాజభి = (పకొళంచుచున్న ఆది త్త్యెశ్చ = అదిత్యు అతోను కూడి వ =మీవద్దకు సంఅగ్మత=వచ్చినవి జ్ఞానాశ్రయులై బుభువులనబడు విష్ణరూపులారా మదమును కలిగించు సోమరసములు మరుత్తులతోకూడిన ఇంద్రునితోను (ప్రకాశించుచున్న ఆదిత్యుల తోను కలి మీ సమీపమునకు వచ్చినవి ఇతి (వళమాష్ట్ర శే ద్వితీయా ధ్యాయే వళమో వర్మ ఇది వళమాష్టకమున ద్వితీయాధ్యాయమున మొదటి వర్షము 20 ఉత త్యాం చమనం నవం త్వద్దుర్జేనన్న శివ్యతళన్‌ అతల చతుర వున ( న! ఉత=ఇంకను (బుభవ )=బుభువులనబడు విష్ణరూపులు త్యంజపూర్వము చేయబడి జీర్ణమైన చమసం పున =చమసప్కాతను తిరిగి నవం=(క్రొ త్తవైన చతు ర నాలుగు చమనపా(త్రలనుగ అకర్త=చేఎబరి. త్వషు దేవస్మ=త్వష్టకు అగ్ని దేపువకును నిష్కృృతం=శుకూషను అక _రృవాచెలరి

108 బుగ్వేదము. మజియు: బుభువులనబడు విష్ణురూప్పులు త్వష్ట__అగ్నిపో తులపార్దనపై శిధిలమైన పూర్వపు చమసపాత్రను తిరిగి నాలుగు కొత్తపా(త్రలనుగ చేసిరి. ఈ రూసముగ వారు త్వష్టకు, అగ్ని దేవునకు 'సేవనానర్చిరి. £01. తోనో రత్సాని భత్తనో (తరా నసొప్తాని నున్దూతో - వకొవేకం నుక న్త్‌లిల. 7 (య్రే=ఇటువంటి _బుభువులనబడు. తేవిష్తురూపులు. నః=ఎమనయొక్క , నసున్వతేయజమానునికొలకు, (తిః_మూడుకాలములందు, సొప్తాని=ఏడై నటువంటి రళ్నాని=నాలుగు వేదములు , ఇతిహాసము, పురాణము, పాంచరాతశాస్త్రము అను ఉత్తమ శాస్త్రములనుగాని, తర్కము_మీమాంస_అయిదువేదములను, (శేష్టవిద్యలను గాని, గాయత్రి మొ॥ ఛందస్సులనుగాని, ఆధ తన ఇత్తురుగాక : సుళ _స్రిలిఃజ్యపళంసనీయ మైన గుణములుకల, ఏక మేకం (వ్రా=ఒక్కొక్యాదానిని గాని, ఆధ_త్తన==ఇ త్తురుగాక 1 . . బుభువులని టప్రసిద్దినందిన విష్ణురూపులు, మన యజమానునకు, (త్రికాలము. లందును, నాలుగువేదములు, ఇతిహోసపురాణములు, పాంచరాత్రశాస్త్రములను ఏడు ఉత్తమళా ప్రములక్ఞానమును, లేక తర్కము._మీమాంస_ఆయిదువేదములను (శేష్ట విద్యలనేడింటినిగాని, గాయత్రి మొదలగు ఏడు ఛందస్సులనుగాని, అను[గ్రహింతురు గాక ః లేక ప్రళంసింపదగిన గుణములుగల ఒక్కొాక్క_ళాస్త్రమును ఇతురుగాక 1 2024 అధారయన్ల వవ్మాయోదజభతి న్లో నుక్ళత్యూాయా ఖాగం దోవేవు యజ్థయన్‌ ॥ 8 = వహ్నయః=జగత్తును ధరించుటనలన, స్వయముగ, స్టిరులై నందువలన,

• వహ్నులనబడు విష్ణురూపులు, సుకృత్యయా=మంచిప్పుణ్యముతో , దేవేషు దేవత ల మధ్యలోపుట్టి. యజ్ఞీయం భాగం = యజ్ఞహవిర్బాగమును, అభజ న్త == పొందిరి. ఆధారయ న్త చ=పొందిన హవిర్భాగమును, స్థిరముగనుండునట్లు ధరించిరి. "

వింళం సూక్తమ్‌ 109 జగత్తును ధరించుటవలన,, స్పిరస్వభావమువలన వహ్నులనబడు, బుభువులని వ్యవహరింపబడు విష్ణరూపులు, సుకృతవశమున దేవతలలో జన్మించి, తమ యజ్ఞ హవిర్భాగమునందిరి. తాముపొందిన హవిస్సులను స్పిరముగనుండునట్లు ధరించిరి.

ఇతి [పళమాష్ట కే ద్వితీయాఛ్యా[మే ద్వితీయో వర్గ ః .

ఇతి వింళం సూక్తమ్‌. ఇది [వథమాన్టకమున ద్వితీయాధ్యాయమున ' కెండనవర్గ మః ఇది ఇరువదవ నూక్తము.

ఏకవింశం సూక్తమ్‌ మేధాళిథిః కాణ్వ! ఇన్దాగ్నీ. గాయ త్రీ, [కబ్యుని కుమారుడగు మేధాతిథి బుషి. ఇంధదాగ్నులనబడు విష్ణువుడేనక. గాయతి) ఛందన్నుం ] 208. ఇహే్యన్దార్నీ డవ వ్చూయే తయోంత్తో ఎయముళ్ళుని . తా నోతుం నోమవొతమా. | (అహం) జు నేను. ఇహ = ఈయజమునకు, ఇన్గా9గ్నీ = అలీషదాఠరయె గా ది బ రా _ఇందు9డనియు, అగ్రనాయకుడై అగ్నియనియు పిలువబడు విష్ణురూపులను, ఉవహ్వయే == ఆహ్వానించుచున్నాను. తయో: = వారియొక్క, స్తోమం == స్తుతిని, ఉశ్యసి = మేము చేయగోరుచున్నాము. సోమపాతమా=ఆఅధికముగ సోమపానము చేయగల, తాజవారిద్దలను, సోమం (ప్వితి) =సోమరసమునుగూర్చి, ఉపహ్వయే= అభీష్టదాతయై ఇంద్రుడనియు, ఆందటిలో ఆగ్ర9ినాయకుదై ,ఆగ్నియనియు, వ్యవహరింపదిడు విష్ణురూప్పులను నేసి యజ్ఞమున కాహ్వానించుచున్నాను. మేము వారిస్తుతిని చేయకోరుచున్నాము కాన దానిని వినుటక్షై వారినాహ్వానించుచున్నాము, వారిరువురు అధికముగా సోమపానము చేయగలవారు కావున వారిని సోమరసముల గో9ిలుట కై పిలుచుచున్నాను. 204. తా యజ్ఞము (వ్‌ తంనతోన్లా ఫిగ్బ్మ్‌ భమ్భులా నలః తొ గాయ్యతోవు గాయత. జీ హే నరః=ఓ ముత్విజులారాః: కాజ ఆ ఇన్దా౦గ్నీ = ఇం ద్రాగ్నులను విషురూపులను, యజ్జేషు = యజ్ఞ ములందు, [పశంసత =వాగుగ స్తుతిచేయుడు, ణి ఖా హాని శుంభత = అలంకరింపుడు, తా =వారిద్దజను, గాయ త్తేషు = గాయ్యతమను సామలతో, గాయత = గానము చేయుడు.

ఏకవింఠళం సూక్తమ్‌ శప ఓ బుత్విజూలారాః: ఆ ఇందద్రాగ్నులను విష్ణురూపులను యజ్ఞములలో బాగుగ స్తుతి యొనర్పుడు. వారిని చక్కగ నలంకరింపుడు. వారి గుణగణ ముల గూర్చి గాయ త్త్రంఎమను సామలతో గానము చేయుడు. 205, తా మ్యతన్య [వక శ్తయ ఇ(న్హాగ్ళీ తా నానామపహౌ నోమవా నోమవీతడో. / 8 లౌ (వసిద్దులై న, ఇన్దాగ్నీ = ఇం(ద్రాగన్నులు, 'మిత్రస్య= రక్షింపదగిన వానిని తెలుసుకొని రక్షించు మహావిమవుయొక్క, (ప్రశస్తయే = పళంన కొఅకు, (భవతాం) = అగుదురు గాక ; సోమపా = సోమపానముచేయు, తా ఇన్ద్రాగ్నీ = ఆ ఇంద్రాగ్నులను, సోమపీతయే = సోమపానము చేయట కొణకు, హవామహే = ఈ యజ మున కాహ్వానించు చున్నాము. ఖో _ తోకమున టప్రసిద్దులై న ఇందదాగ్నులు, రక్షింపదగిన వాని నెటింగి నంరజ్నీం చుచు మిష్రుడనబడు (శ్రీ మహావిష్తువుయొక్క, (ప్రళంసను చేయవారగుగాక 1 సోమరస పానముచేయు ఆ ఇంద్రాగ్నులను ఈ యజ్ఞ మున సోమపానము చేయుటకు ఆహ్వానించు చున్నాము. .. 208.. ఉ్యగా నన్హా వొవామవా ఉవేదం నవనం నుళజ్‌ , ఉఇగన్హాగ్మీ వవా గబ్భతావ్‌, క్ష వయం = మేము, ఉగ్రాఎళత్రువుల విషయమున [క్రూరులైన, సన్లా= (పళన్తులై న, ' ఇన్సొగ్నీ = ఇంద్రుడు అగ్ని యని పిలువదడు విస్తురూప్పులారా | అట్‌ మానా. చు | లు ఇ ల ఇదం సవనం = ఈ యజ్ఞమును గూర్చి, సుతం ఉవ = సోమరసమును గూర్చి, ఎయ్‌ జి " హవామహే=మిమ్ము పిలుచు చున్నాము. ఇన్దా0గ్నీ=ఇం ద్రాగ్నులను విమ్ణరూపులు, శకువుల విషయమున [కూరులైన, పూజ్యులగు, ఇందాగ్నులను విస్తు రూపులారా:;: ఈ, యజ్ఞమును, సోమరసములను గూర్చి మిమ్మాహ్వానించు చున్నాము. మీ రిచటకు వ క్తుర్షుగాక

కేశవ బుగ్వేదము.' “౨ కితీగ తా మవోన్తా నదన్ఫుతీ ఇన్తాగ్నీ రత ఉల్దతల్‌ న! చి నీ అ(వజాః న న్త్వా(తిదిః. క్‌

హే ఇన్దాగ్నీ = ఓ ఇంధద్రాగ్నులను విస్తురూపులారా!: యొఎఐమీ రిద్దయు, మహాన్లా జ పూజ్యాలై న, సవసస్పతీ=ఎయజ్ఞగ్భృుహమున కధిపతులై నవారో, తావ అట్టి మీరు, రక్షః = రాతసులను,' ఉదబతం = చంపుడు, అ్యతిణః = (ఆ రాక్ష

జ

సులు స్వర్గము _ మోకము _ భూమి అను మూడును, పితృమార్గము _ దేవ మార్గము _. మనుష్యమార్గమను మూడును లేనివారును, అ(స్రడాః = సంతానము లేని వారును, సన్తు= అగుదురు గాక 1 ॥

ఓ.ఇంద్రాగ్నులను విష్ణురూపులారా। మీరు పూజ్యాలు, యాగశాల కధిపతులు,. మీరు రాక్షసులకు స్వర్గము--మోక్షము_భూమి అను మూడింటిని, పిత ఫమార్ష్శము. దేవమార్లము._మనుస్యమార్గ మను మూడు మార్గములను లేకుండజేసి సంతాన రహితులగు వారిని నాశనము చేయుదురు గాక :

208... తేన నత్వేన జొగ్భళమధి (వచేతునో వదో

ఇగన్బాగ్బీ భర్ళు యచ్భతత్‌. ( . క్‌ు ఇన్దాగ్నీ = ఓ ఇందద్రాగ్ను అనబడు విమ్ణురూపులారా /] (యువాం) న! మీరు, కేన సత్యేన = (ప్రసిద్ధములగు ఇచ్చాది కల్యాణగుణములతో, వ్రచేతునే = పురుషో త్తమమగు, పదే = స్పానమున, అధి = స్వకావముతోనే, జాగృతం =మీ సామర్హ్యముతో స్వ(ప్రకాశు లగుదురుగాక । (అస్మభ్యం) = మాకొలకు, శర్య సుఖమును, యచ్చతం = ఇ త్తురుగాక ।

& ఇం(దాగ్నులను విష్ణురూప్పులారా : మీరు సకల క ల్యాణ గుణములతో , పురుషోత్తను స్థానమున సహజమగు మీ సామర్థ్యముతో స్వయముగ (పకాశింతురు గాక! మాకు సుఖము నను(గహింతురు గాక

ఇతి (వథమాష్ట శే ద్వితీయా ఛా్య్థయే తృతీయో వర్షః, , ఇతి వకవింళం నూ_క్తమ్‌. ఇది (పథమాష్టకమున ద్వితీయాఛ్యాయమున మూడవ వర్షము ఇదీ ఇరువది యొకటవ నూ _కృము.

ద్వావింళ 0 సూక్త మ్‌ మేధాతిథి కాణ్వ -క అశ్వినౌ క-8 సవితా 9= 0 అగ్ని జేవ్య లి ఇన్దా్భణీ వరుణాగర్టగ్నా య్య లా కీ చ్యావావృథివ్యా ర్‌ వృథివీ 8 విష్ణున్తేవా వా 77_ల్లి విష్ణు గాయత్రీ బ్వుని కుమారుడగు మేధాతితి బుషి అ్వనులు నవిత అగ్ని దేవులు ఇన్లా ణీ వరుణాన గ్నాయిలు దావా వృధివు లనబగు విష్ణువు దేవత గాయతి ఛందన్సు 208 (పొతడ్యూశా వి బోభయాక్టనానోవా గచ్చతావ్‌ అన్య నోమును వీడో పే వోత =టఓ వోళతా ప్రాతర్యుజా = (పాత కాలమున చేయదిడు హంపోపాసనరూప సమాధి గోచరులగు అశ్వినొ == శీఘ గమనము కలవారగుటచే అశ్వను అనబడు విష్తురూపులను విజోధయ = ఎల్లప్పుడు మేల్కొనియుండునట్లు ప్రార్టింపుము (తౌ = వారు ఇహ = ఇచటకు అన్య సోమన్య = ఈ సోమ రసమును ఎతయే == (శ్రాగుటకు ఆగచ్చ్భకామ్‌ == వత్తురుగాక ఓ పోతా ప్రాత కాలము నందలి హంసోపాసన సమాధిలో గోచరించు అశ్వినులను విష్ణురూపులను నీవు మేల్కొని యుండునట్లు (ప్రార్థింపుము వారిచ టకు సోమరసము నాస్వాదించుటకు వత్తురు గాక 20 తూ నులథా రలీతమోథా దోవా బిఎిన్ఫ్ట్రలా అళ్ళానా తొ వావామ'పౌా ల్లి యా=ఎవరు నురథాజమంచిరధముకలవారో రథితమా =మహారథులో దివిస్పృళా =న్వర్గమునందుండువారో శా=ఆ ఉథా దేవా=అశ్వినీదేవతలనదిడు విష్ణురూపులనిద్దజను హవామ హే= ఆహ్వానించుచున్నాను ఎవరు చక్కని రథములుగలవారో మహారథులో స్వర్గమున నివఎంచు చున్నారో అట్టి అశ్వినీ దేవతలను విషురూపులనిదణను ఈ యజ్ఞమునకాహ్వానించు న! నే చి టా చున్నాచు 27 8

కేక్షేత బుగ్వేదము 211. యా వాం తళా మధుమత్యాళ్టూనా నూన్భుతానతీ తయా యజ్ఞం మెమికలద్‌. శి 'హేీ అశ్వినా=అ శ్వినులనబడు ఓ విస్తరూపులారా।; యా వాంజపఏ మీకు సంబంధించిన, మధుమతీ = అమృతము[స్రవించుచుండుటచే తాకినంతమా[త్రముననే పదార్దములను మధు5 మొనర్పజాలిన, సూనృతావతీ = వేదవాళ్టు లచే స్తుతింపబడుటచే తత్సహితయగు, కళా =గుజ్జములను దోలు కొరడాకలదో ! తయా=దానితో. అస్మ దీయం==మా, యజ్ఞం=యజ్ఞ మునకు సంబింధించిన నెయ్యి, సోమరసము మొ॥ వస్తువులను, మిమిక్షతం ==తాకుడు. అశ్వినులనదిడు ఓ విష్ణురూపులారా : మీ గుజ్జములను దోలు కొరడా, అమృ తము (గ్రవించుచుండుటచే కాకినంతమా(త్రముననే పదార్థములను మధురములుగ నొనర్ప జాలినది,. వేదమం[త్రములచే స్తుతింపబడుటచే వేదసహితటైొనది. దానితో మా యజ్ఞ సామ్శాగియగు నెయ్యి. సోమరసము మొ (దవ్యములను తాకుడు. త్త £12. నొపా నొమనన్తి దూరతే య్యతా రకశ్రోన గచ్భథః

• అళ్టానా నోమినో గృనాజ్‌. శ హే అశ్వినా = ఆశ్వినులనబడు ఓ విష్ణురూపులారా ; సోమినః=యజ మానునియొక్క, యత గృహం = ఏ గృహమునుగూర్చి, రథేన = రథముపై , గచ్చథః=వత్తురో, (తత్‌=ఆ గృహము, వాంజమీకు, దూరశక్రే=దూరమునందు. నహి అస్తి=లేదుగదా £ అశ్వనులనబడు ఓ విమ్ణురూపులారా । మీరు రథముపె బయలు దేరివచ్చు నట్టీ యజమానిగృహము మీకు ఎంతోదూరమున లేదు. సమీసమునం దేయున్నది. కాన తప్పక దయచేయుడు.

218. పారజ్ధావాతీమాతడే నవితారమున వ్వూడే న చేత్తా దేవతా నదశన్‌. 6 (అహం) =నేను, హిరణ్యపాణ్‌ం = హతమైన, రమణీయమైన, లేక సువర్హ కాంతిగల సర్వావయవములుకల, సవితారం =జగ క్తులను (ప్రసవించుటచే సవితయన

ద్వావింళం నూర్తమ్‌ 125 బడు మహావిస్తువును, ఊతయే =రతణకొజకు, ఉపహ్వయే = ఆహ్వానించుచున్నాను. సః = ఆసవితృరూపియగు విష్ణువు, పదం ఎ స్వస్వరూపమును, పరస్వరూవమును, _ చేత్తా=చక్క-గదెలిసినవాడు, సః (ఏవ =ఆతడే, దేవళా=దేవుడు, [దేవతా= దేవళబ్దప్యవహారకారణమగు కీండాదిగుణనమూహము , సః (ఏవు=అతనికంయె భిన్న మైనదికాదు).

ఓ మహావిన్లూ 1 నీవు జగత్తుల సృష్టించుటకే సవితయనబడుచున్నావు. నీళరీరావయనములు హిత మైనవి రమణీయమైనవి. బంగారమువంటి కౌంతిగలవి,. అట్టి నిన్ను రకణకొణకు నేనాహ్వానించుచున్నాను. నీవు న్వన్వరూపమును పరన్వ రూపమును చక్కాగ దెలిసినవాడవు. ఇతర దేవతలందలు నీముందు దేనతలే కాదు. నీవే దేవుడవు దేనదేవుడవు. దేవళబ్దమునకర్ణమగు లీలాదికల్యాణ గుణములు నీకంటె అభిన్నము లెనవి.

ఘు

ఇది పథమాప్టకే ద్వితీయాధ్యాయే చతుర్భోవ ర్ల. ఇది పఫిథమాన్ట కమున ద్వితీ యాధ్యాయమున నాలుగవ వర్శము, 214. అవొం శపొతమవసే నవితారమున న్తుపా తన్బు వృతాన్యూళ్ళుని. గి

(హే హోత =ఓ వోతా; అపాం న పాతం = జలమునుండి ఉద వించిన వృథివీరూప దేహమున శ్రీహరి వ్య క్షముగ నుండుటచే జలమునకు పొడు డగు, నవికారం = విష్ణువును, అవసే = రక్షణ కొణకు, ఉవస్తుహి = ఆహ్వా నింపుము, కఠతన్యణు ఆ విష్ణువుయొక్క, (శౌని ఇ ఆరాధనరూప కర్మలను, ఉళ్మసి = మేమందటము కోరుచున్నాము.

ఓ వోతా। జలమునుండి పృథివి యుదృవీంచినది. పృథివీరూవ దేహ మున (శ్రీహరి అభివ్యక్తు దైనాడు. కనుక జలమునకు మనుమడై న విష్ణువును మూ రక్షణకొఅకొహ్వానింపుము. ఆ విష్ణువు నారాధించుట, సేవించుట మొద లగు (క్రియలయందు మేమందలము ఆన క్తులమై యున్నాము.

116 బుగ్వేదము 215. ఎిలోక్తారం వావామహే ననోల్చిితన్యూ రాధనః నవితారం నృచోక్షనవ్‌. 7

(వయం)జు మేము, చిత్రస్య రాధసః== ఉత్తమ సిద్ధిరూప మైన , వసోః==

సంపదను, విభక్తారం == ఎవరి కెంత యివ్వదగునో వారి కంత యిచ్చునటి,

బి నృచకసం = సమస్త పుణ్యపాపసములతో కూడ జీవులను చూడగల వాడెన, సవిఠారం == విమవును, హవామహే = ఆహ్వానించు చున్నాము.

ఉత్తమ సిద్దిరూవమగు సంపదలను ఎవరెవరి కెంత యిన్వదగునో వారివారి కంత 'యిచ్చునట్టి, వారు చేసిన సమస్త పుణ్యపావములతో కూడ జీవుల స్వరూప ముల చూడగలినటి, మహావిషవును ఆహ్వానించు చున్నాము.

4 మి ణు 218. నఖాయ ఆని వీదత నవితా సోమో ను నః దాతా రాధాంని మృతి, 8 హే సథాయః = ఓ బుత్విజులారా। ఆ= మావద్దకు వచ్చి, నిష్షదత = కూర్చొనుడు, ను= ఇపుడు, నః = మాకు, దాతా = కోరికల నిచ్చునటువంటి, సవితొ == మహావిష్ణువు, స్రోమ్యః జ స్తుడింపదగిన వాడు, (యః) = ఏ మహా విష్ణువు, రాధాంసి = సిద్ధులను, కుంభతి = త్వరగ (ప్రకాశింప జేయునో.

ఓ బుత్విజులారా । మహావిష్ణువు అన్ని సిద్ధులను త్వరగ మన కను్మగహింప గలడు. మీరు మావద్దకు వచ్చి కూర్చొనుడు. ఇప్పడు మన కోర్కె లన్నింటిని దీర్చు మహావిష్ణువును స్తుతింప వలెను,

217, _అగ్మే నత్స్మీ౦వో వవా దేవానా మళతీడవ " త్చూస్తారం నోమవీతయే. ర

ఆ ఢి హే అగ్నే! = ఓ అగ్నీ! ఉళతీః = యజమానుని కోరుచున్నటువంటి. ... దేవానాం = దేవతలను, సడ్నీః = కాపాడునట్టి విష్దువుయొక్క స్రీరూపములను, రస పానము చేయుటకు, ఇహ = ఈ యజ్ఞమునకు, ఊప ఆవహ = తీసికొని

ద్వావింళం సూక్తమ్‌ క్షే? ఓ అగ్నిదేవాః యజమానుని కోరుచున్నటువంటి, దేవతలను కాపాడు చున్నటువంటి, మహావిష్తువుయొక్క న్రీరూపములను, తేజోవంతుడైన, బలనంతు డైన విష్ణువును, సోమరనము నాస్వాదించుటకు ఈ యజ్ఞమునకు తీసికొని రమ్ము. 218. ఆఅగ్బా అగ్భ్య ఇవోవనే వో్యతాం యఎిద్ట థాలతీన్‌ వడూగతం ధివణాం నవా. 10 "హీ యవిష్ట = ఓ యువకుడైన, అగ్నే =అగ్నీ! గ్నాః జ నిరంతర గమన స్వభావముగల నీ న్రీరూపములను, వో శ్రాం = పిలువఐడుచుండుట చేతను, ఆహ్వాన మంత్రము నందఖిమానము కలిగి యండుట చేతను, హపోత్రమనదిశునట్టి, వరూీం == పూజసీయము, జగత్తును రక్షించునదియు నగుటచేత “వరూతీ” యనదిడు, ధిషణాం == బుద్ధిన్వరూపిణియు, అందలి బుద్దులను ధేశేపించునదియు, అన్ని బుద్ధులకు అభిమాన దేవతయగు, భారతీం = భరతుడగు వాయువునకు స్వామి యగుట వలన విష్ణువుయొక్క స్రీరూపమును, ్రీ దేవిని, అవసే = మమ్ములను రక్షించుట కొలకు, ఇహ = ఈ యజ్ఞమునకు, ఆవహ = తీసికొని రమ్ము, చక్కగ వెలుగుచు యెవనములో నున్న ఓ అగ్నిదేవా । మహావిస్తు స్రీ రూపము, పీలువబడుచుండుట వలన, ఆహ్వానములందభిమానము కలిగియుండుట వలన హో(్యత్ర మనబడును. పూజ్య మైనదగుట వలన, (వపంచమును రక్షించుట వలన వరూత్రి యన నొప్పును. _బుద్ధిన్వరూపిణియై అందటి బుద్ధులను (ప్రేరేపిం చును. అన్ని జ్ఞానములకు అభిమాని దేవత. _భరతుడగు వాయువునకు విష్ణువు స్వామి యగుటచే. థారతి యనియు చెప్పబడును. అట్టి విస్తు శ్రీరూసమును ఎల్లప్పుడు చలించు నీ న్త్రీరూవమును, మమ్ముల రక్షించుటకొలకు ఈ యజ్ఞము నకు గొనివత్తువు గాక 1 ఇతి ప్రిథమాన్ట కే ద్వితియాఛ్యాయే వంచమో వర్మ ఇది ప్రిభమాస్ట్రకమున ద్వితీయాధ్యాయమున అయిదవ వర్గము.

శేశరి బుగ్వేదము 218. అలి నో దోబీరవసా మవాః గర్భా నృవత్మః అబ్భిన్ను వ్యతాః నచన్తాత్‌. [| ఆచ్చిన్నవ(తాః జు ఎల్లప్పుడును కాటంక ములను కర్ణాభరణములను ధరిం చిన, నృపత్నిః = దేవతలను పరిపాలించునట్టి విష్ణుస్త్రిరూపములగు, దేవీః = దేవేరులు, అవసొ == రక్షకుడగు ప్రాణముతోకూడ, మహః = సర్వో త్తముడగు విష్ణువునకు సంబంధించిన, శర్మణా = మోషెది సుఖము నిచ్చుటద్వారా, నః == మనలను, అభి = అంతటను, సచన్తామ్‌ = రఠ్షీంతురు గాక । ఎల్ల వేళల తాటంకములను కర్ణాభరణముల ధరించునట్టి, దేవతల నందణను పరిపాలించు దేవాధిదేవుడగు విష్తవుయొక్క- స్తీరూపములగు దేవేరులు, రక్షకు డైన ప్రాణముతోకూడ, సర్వో త్తముడగు మహావిష్తువునకు సంబంధించిన మోజాది సుఖము నిచ్చుట ద్వారా మనల నంతటను కాపాడుదురు గాక | ల20. - ఇ పాన్హాజోమువన వ్వూడయే వడవానీం న్ద్ర్న్దే అగ్భాయీం నోమవీతతు. 12 (అహం) = నేను. ఇన్టా్రణీం =స్వామియగుట చేతను. లేక పాలించుట " బేఠను, ఇంద్రునకు సంబంధించిన విష్ణుస్త్రీరూసమును, వరుణానీం = స్వామి యగుట చేతను, లేక పాలించు చేతను, వరుణునకు సంబంధించిన విషువ్రీరూప మును, అగ్నాయీం = స్వామియగుట చేతను, లేక పాలించుట చేతనూ అగ్నికి సందింధించిన విష్ణున్తీరూవమును, సోమపీతయే = సోమరస పానము కొటకు, న్వస్తయే = సోమరసము నాస్వాదించి మా కెల్లస్పుడు సుఖము నొసంగుటకు, ఇహ == ఇచటకు, ఉపహ్వయే = ఆహ్వానించు చున్నాను; స్వామియగుట చేతను, లేక పాలించుట చేతను ఇంద్రునకు సంబంధించిన విష్తుస్తీరూవమును, వరుణునకు సంబంధించిన విష్ణుస్తీరూపమును, అగ్నికి సంబం ధించిన విష్ణుస్తీరూపమును, మే మొసంగు సోమరసము నాస్వాదించి మా కెల్లప్పుడు సుఖము నొసంగుట కిచట కాహ్వానించు చున్నాము.

ద్వావింశం నూక్తమ్‌ శేరి 221. మపా ద్యొాః వృథిలీచ న ఇమం యజ్ఞం తిణిశతాల్‌ వివ్ఫతాం నో భరీమలి. 13 మహ్‌ == గొప్పదైన, ద్యౌః పృథివీ చ = స్వర్గముఎభూమి యను విస్తుస్త్రీ రూవములుగాని, లేక (శ్రీ దేవి.భూదేవియు, నః = మాయొక్క, ఇమం యజ్ఞం = ఈ యజ్ఞమునుగూర్చి, మిమిక్షతామ్‌ == వత్తురుగాక : భరీమఖిః = ఛభరించుటల ద్వారా, నః == మనలను, పిష్ఫృతాం = దుఃఖముల నుండి పొలింతురు గాక : (పథావ సంపన్నలగు ద్యాదాపృథువులు లేక శ్రీదేవి, భూదేవియ, మా _ యజ్ఞ మునకు విచ్చేసి, అన్ని భారముల వపొాంచి మమ్ము అన్ని దుఃఖములనుండి కాపాడుదురు గాక : 222. తయోంట్‌ భృళవత్చుయా వ్యిపా 0వా ల్సి ధీతలిః రబ్జర్వూన్వూ (భువో వదోం కశ తయోః == ద్యావా సృథువులకు నంబింధించిన, వయః = ముముతువులచే 'సేవింపబడు జ్ఞానమును, గంధర్వస్య = వాక్కును ధరించుచుండు వాడగు విష్ణువు యొక్క, (ధువే పదే = నిత్యస్వరూపవిషయమగు, ఘృతవత్‌ జ అపరోకక్టాన సహితమగు జ్ఞానమును, విప్రాః = మేధావులు, ధీతిఖిః = బుద్ధలతో, తయోః == వారి అనుగ్రహముచేత, రిహన్సి ఇత్‌ = సేవించు చున్నారు. మేధావులు తమ బుద్ధులతో ఆ ద్యావాసృథువుల అనుగ్రహముతో, వారికీ నంబంఢధించిన, ముముతువులచే "సీవింపబడుచున్న జ్ఞానమును, నాక్కులను ధరించు చుండి గంధర్వు డనబడు మహావిష్తువుయొక్క శాశ్వత స్వరూపమును దెలియజేయు నపరోక్షజ్లాననపాతమగు జ్ఞానమును, సేవించు చున్నారు. షో ళో " 228. న్యోనా వృథిఎ భవాన్భుక్షరా బివోళోనీ యచ్చా నః కర్యు న్యవథః, 15 హే వృథివి = ఓ భూదేవీ । (యాత్వం) == ఏ నీవు, అనృక్షేరా = మను మ్యనివలె నశించని దానవో, నివేశనీ = అన్ని భూతముల క్మాశయమైన దానవో, (స్రా నా అట్టీ నీవు, నః=మాకు, స్యోనా = సుఖము నిచ్చు దానవు, భవ జ

120 బుగ్వేదము అగుము, నః == మాకు, సపథః న! విస్తారమైన, శర్మ న! మహత్తరమైన సుఖ మును గాని, గృహమును గాని, యచ్చ = ఇమ్ము.

ఓ భూదేవీ: నీవు నరునివఠె నశించు స్వభావము కలదానివి కొవు. మహి భూతము లన్నియు నిన్నాశయించి యున్నవి. సీవు మాకు మిక్కిలి సుఖమును, మంచీ గృహమును అనుగ్రహింపుము.

ఇతి వథమాష్టకే ద్వితీయాధ్యాయే మష్టో వర్షః. ఇది _నథమాన్ట కమున ద్వితీయాధ్యాయమున ఆజణవ వర్షము. 224. అతో దోవా అవశ్తు నో యతో ఎిత్తుర్దాచళవే ణాఖీ న! వృథిన్యాః న్‌్త దామథఖీిం. 16 యతః == ఎందువలన, విష్ణుః = విశిష్టమైన చేష్టాబలము కల విష్ణువు, సృథివ్యాః = పృథివి మొదలుకొని, నప్త ధామభిః = ఏడు తోకములతో కూడ, (తిలిః క్రమైఇ = మూడడుగులతో, (ఇదం) = ఈ విశ్వమును, విచకమే = రాక్షసులనుండి (గ్రహించి ఆక్రమించెను. (సురాన్‌ = దేవతలను, స్వస్వపదస్టాన్‌ = వారివారి స్థానము లందున్న వారినిగ, చక్రే = చేసెను అతః = ఇట్లు విష్ణువు దయ వలన శమతమ స్థానములను పొంది సమర్దులై న, దేవాః == దేవతలు, నః = మనలను, అవన్తు ఇ రడీంతురు గాక ;

విశిష్టమైన [క్రియాళ క్తులుగల విష్ణువు, పృథివి మొదలుకొని ఏడు లోకము లలో కూడ ఈ విశ్వము నంతను, మూడడుగులతో రాతసులనుండి ఆక్రమించి, దేవతలను, పోయిన వారివారి స్థానములలో నిలబెప్టెను. అట్లు విస్తువుకరుణతో తమతమ స్థానములను పొందిన దేవతలు, మనలను కాపాడుదురు గాక 1

225... ఇదం బిన్హుర్దు చ్యళమే (తేదా శి దధో వద్‌ నమూణ్‌ వామన్య వొంనులే. 17 .. విష్ణు = భగవానుడగు విష్ణువు, ఇదం విశ్వం = ఈ విశ్వమును, వి చక్రమే ఇ ఆకమించెను, (క్రేధా = మూడు విధములుగ, పదం == పొదమును,

ద్వావింళఛం సూక్తమ్‌ క. విదధే == ఉంచెను, అన్య == అపుడీ విష్ణువుయొక్క-, పాంనురే = పరాగములు, లేక తదథిమాని దేవతలుండు పాదమునందు, ఇదం=2జ ఈ విశ్వము, సమూ క్షం పరాగము వలె స్థిరముగ నున్నది.

భగవంతుడగు (శ్రీ మహావిష్ణువు ఈ విశ్వమును మూడు విధనులుగ పాద మును మోపుట ద్వారా ఆ(కమించెను. అపుడు వరాగములకు, తదఖిమాని దేవ తలకు ఆటపట్టగు నాతని పాదమందు ఈ మహావిశ్వమంతయు ముద్దగ నుండెను. 226. (తీజీ వదా బి చ్యాళమే ఎన్జుర్లోపొ అదాఖ్యూః అతో ధర్శాజి ధారయన్‌. 18 అదాభ్యః=నివారింపళక్యముకాని, విష్ణః=మహావిష్ణువు, త్రీజీ పదా=బిుక్‌ యజుస్సామలను మూడు వేదములను, భూత-_భవిష్యద్వ ర్తమాన కాలములను, సత్త్వరజ స్త్వమోగుణములను, భూలోక _భువర్లోక _సువర్లోకములను, దేవ-మానుష- రాక్షసులను జీవులను, చేతనాచేతన మిశ్రరూపమైన (శ్రీ_ముక్తులు ఘటాదులు, సొత్మక దేహములను, మూడువిధములగు స్వరూపములను, గోపాః = (సృజియించిి రతకుడగుచు ( మోక్షదాతయై, విచక్ర మే=అతిక్రమించెను. ఆతః = అందువలన, ధర్మాణి = జగత్తును ధరించు వాయువు మొదలగు వాటిని, ధారయన్‌ == ధరించుచున్నవాడై (యుండెను.

“ఎవరును వివారింవలేని (శ్రీ మహావిష్ణువు, బుక్‌ యజుస్సామలను మూడు వేదములను, భూత-_భవిష్యద్వ_ర్తమానములను మూడు కొలనులను, న_త్త్వరజ _స్తమస్సులను మూడు గుణములను, భూలోక భువర్లోక సువర్లోకములను మూడు లోకములను, దేవ-మానుష_రాక్తసులను డ్రివిధములగు జీవులను, చేతనులు, అచేతనులు, మ్మికులు అను రూపములోనున్న లక్ష్మీదేవి, ముక్తులు, ఘటాదులు ఆత్య్మలుగల దేహములను, మూడువిధములగు స్వరూపములను సృజియించి, రక్షించి, మోకదాతమై అతిక్రమించెను. కనుక [ప్రపంచమును ధరించుచు, వాయువు మొదలగు భూతముల ధరించుచున్నవాడై యుండెను. |

122 బుగ్వేదము 227, వద్టోః కర్మాణి నళ్యాత యతోోవతాని వన్సకే ఉఇ(స్దున్య యష్యాః నథౌ. 19

(హే జనాక్సి=ఓ సాధకులారా ;: [వతాని=జీవులందతి చేష్టలు, యతకజ ఏ విష్ణువు (చేష్టల వలన, (జాతాన్సి=పుట్టినవో, (యః)=ఏ విష్ణువు, పస్ప'శే= ప్రాకృతజనులచే చూడబడనప్పటికిని యోగులచే చూడబడినవాడాయెనో. (యశ్చ = ఏ విష్ణువు, ఇన్ష్రస్య = ఇంద్రుని, లేక వాయువును, యుజ్యః=విడచి యుండని, సభా=చెలికాడో, (తస్య్ర=ఆ, విష్తోః=మహావిషమువుయొక్క. కర్మాణి

వ! గా! చేష్టలను, పళ్యత =తెలిసికొనుడు.

ఓ సాధకులారా 1 ఈలోకమున జీవుల చేష్టలన్నియు ప్‌ ప్రభువుయొక్క చేష్టలవలన పుట్టినవో, ఏ స్వామి _ప్రాక్సుతజనులచే చూడబడకపోయినను, యోగు లచే దర్శింపదడెనో, ఏ దేవదేవుడు ఇంద్రునకు, లేక వాయువునకు వీడని చెలికాడో, అట్టి శ్రీ మహావిషువుయొక్క చేషలను తెలిసికొనుడు.

బి ణి లే 228, తద్భిద్దో ః వరమం వదొం నదా వళ్ళూ శ్సి నూరయః దొలీవ చఖరాతతచ్‌. లి0 ఆతతం = వ్యాపించిన, చక్తుః = చూపు, దివీవ = అకొశమునందువలేి, విష్ణోః = శ్రీ మహావిస్ణుపుయొక్క, పరమం = లక్ష్మి-(బహ్మ-_శివుడు మొదలగు వారికంయచెను త్తృమమైన, తత్‌=ఆ, పదం=స్వరూపమును, సూరయః=జ్హానులు, సదా = ఎల్లప్పుడు, పశ్యన్తి = చూచుచున్నారు,

ఆకాశమున వ్యాపీంచియున్నప్పటికి మనచూపు ఎట్ల 0దఅకు కనుపడదో అళే (శ్రీమహోవిష్ణువుయొక్కం, లక్మ్మీఎ(బహ్మ-శివుడు మొదలగు వారికంటె _శేస్మమయిన న్వరూపముగూడ, సామాన్యులకు గోచరింసదు. జ్ఞానులు దానినెల్లస్పుడును చూడ గలరు. |

ద్వా వింశం నూక్తమ్‌ 128

228. తద్‌ వ్యిపానో ఎివన్యావో జాగ్భనాం నూ నమిస్దతో

ఎఫ్రోర్యూత్‌ వరమయం వదద, 21 లీ

విష్తోః = శ్రీ మహావిన్షువుయొక్క, పరమం = ఉత్కృష్షమైన, పదం =

సో! ళా బజా స్వరూపము, యత్‌ = పీదియున్నదో, తత్‌ దానిని, విపన్యవః = మంచిజ్ఞానము కల, జాగృవాంసః = సంసారనిద్రనుండి మేల్కొని ముక్తులైన, విప్రానః = మేధాతిథి మొదలగు వివేకులు, సమిన్టతే = తెలిసికొనుచున్నారు. తెలియజేయు చున్నారు.

(ఫ్రీ మహావిష్ణువుయొక్క సర్వో త్తృమస్వరూవమును, చక్కని జ్ఞానముకల, సంసారమను మహానిద్రనుండి మేల్కొని ముక్తులైన, మేధాతిథి మొదలగు వివేకులు బాగుగ తెలిసికొనుచున్నారు. కనుకనే ఇతరులకును తెలియజేయ చున్నారు.

ఇతి (వళమాష్ట్రకే ద్వితీయాఛ్యాయే సమో వర్మ ఇతి ద్య్వావింశం నూ క్షమ్‌, ఇది పథమాన్ట కమున ద్వితీయా ఛ్యాయమున పడవవర్ష ము. ఇది ఇరువది రెండవ నూక్తము,

(తఛయోవింళశం సూ క్ష్‌ మేధాతిథి కాణ్వుః. ! వాయుః, 2-9 ఇసన్ట్ప్రివాయూ, 4కి మి_తావరుణా, 7-9 ఇన్నో మరుత్వాన్‌, 1012 విశ్వేచేవాః, 18-15 వూషా, ;:8-992, 98 (పూశర్వార్థన్య] ఆవ 21 [ఉత్తరార్థన్య]. ౨4 అగ్నిః 1-18 గాయి, 19 పురతప్విక్‌, 2] (పతిష్టా, 20, 99-౪4 అనుముప్‌. బ్‌

(కబ్వుని కునూరుడగు ' మేధాతిథి యువి. వాయన, ఇంద్రుడు, మ్మికావరుబులు, మదరుత్తులు, విశ్వేజేవులు, వూవ, జలము, అగ్నియనదడు విష్ణువ దేవత గాయర్వి, ఉఊన్లీక్‌, (తిష్ట; అనుస్తుప్‌లు చండన్సులు,]

280. తీవా! నసోమూన ఆ గవ్యూలీర్ట స్లః నుతా ఇవే

నాతూ తాన్‌ (వన్థితాన్‌ వవ.

హే వాయో == బలవంతుడవు జీవ(ప్రాణధారకుడవగు ఓ మవోవిష్టూ : (య్రే=ఏ, తీవ్రాః = బలకరములైన, ఆశీర్వ నః = యజమానుని ఇష్టమును సాధించు, సుతాః=పిండబడిన, సోమాసః = సోమరనములు, (సన్తి = ఉన్నవో, వస్టికాన్‌ = సీకొఅకెదురు చూచుచున్న, తాన్‌ = ఆ సోమరసములను గూర్చి ఆ గపా జావిచ్చేయము. పిబ(చ == వాటిని సేవింపుము.

ఓ మహాోవిమ్లూ | నీవు బలవంతుడవు. జీవ(ప్రాణధారకుడవు. బలమును కలిగించునవి, యజమానుని కోర్కెలసీడేర్చునవి, పిండబడినవి యగు సపోమరసములు నీకొజకెదురు చూచుచున్నవి, నీవా సోమరసములకై తప్పక విచ్చేయము. దయతో వాటివి సేవింపుము. గా

జి... జీలా దోవా దివిన్స్యృక్యేన్నవాయా వావామహే అన్యం నోమన్య వీతయే. లి ఉభా==ఇద్దతై న, దేవాజకీడాదిగుణయు క్తులై న, దివిస్పృశా = జ్ఞానాధికు లైన, ఇస్ట్రవాయూ = అభీష్టదాతయగు ఉసేందుని, లోకప్రాణధారకుడగు

శయోవింళం సూక్తమ్‌ శేవైర్‌ సంకర్షణుని, (వయం)= మేము, అన్య సోమస్య=ఈ సోమరసమును, పీతయే= (శ్రాగుటకొజకు, హవామహే=ఆహ్వానించుచున్నాము.

క్రీడాదిగుణములుకల, జ్ఞాననిధులై న, అభీష్ణదాతయగు ఉపేంద్రుని, లోక ('ప్రాజధారకుడగు సంకర్షణుని ఈ సోమరసముల నాస్వాదించుటకు, మేమాహ్వా నించుచున్నాము.

282. ఇ్యన్బవాయూ మనోవావా ఎ్యిఫా వాన న్త ఊఈతడో

నవ్యాసాతా ధియన్సతీ. శ్ర

మనోజువా = మనస్సుల పేరేపించునట్లి, లేక మనోవేగముగల, ధియః

వతీ = ఆలోచసలకధివతులును, సహస్రాక్షొ = బహుజ్ఞానులును, ఇన్హ్రివాయూ =

ఉ పేంద్ర_సంక ర్షణాత్మకులగు విష్ణురూపులను, విప్రాః = మేధాతిథి మొదలగు బుద్ధిమంతులు, ఊతయే =రతణకొఅకు, హవన్లే = పిలుచుచున్నారు.

ఉ పేంద్రసంక ర్షణాత్మకలగు విష్తురూపులు మస మనస్సులను (యేకే సింతురు. లేక మనస్సులవలె చాలవేగము కలవారు. వారు మన ఆలోచనల కధిపతులు కావున ఎన్నియో జ్ఞానములు కలవారు. వారినిపుడు మేధాతిథి మొదలగు బుద్ధిమంతులు రతణకొణకు ఆహ్వానించుచున్నారు,

వితిక... మ్యాతం వయం వొనామహపే వడజం నోతువీతయే

విద్జానా వూతదోక్షనొ, శీ

వయం మేము, మిత్రం = రక్షింపదగినవానిని తెలిసికొని రక్షించు విషు

రూపుని, వరుణం(చు = నిరవధికానందస్వరూపుడగు విష్ణురూపుని, సోమపీఠతయే=

సోమరనపాన మొనర్చుటకు, హవామహే == ఆహ్వానించుచున్నాము. (యొ

పిలువబడిన ఏ వ్రభువులు, జజ్ఞానా =యజ్ఞ ములందు అభివ్య క్తులగుదురో, పూత దక్షసా=యజమానుని సవితుని, సమర్డుని చేయుచున్నాలో.

ఎవరినెప్తుడు రక్షీంచవలెనను విషయమును తెలిసికొని రకంచు విష్ణు రూపుడగు. మృతుని, నిరవధికానంద రూపుడై విష్ణురూపుడగు వరుణుని, సోమ రసమునాస్వాదించుటకు మేము సిలుచుచున్నాము, సూ ఆహ్వానమును మన్నించిన వారు యజ్ఞములందు అభివ్యక్తులై యజమానుని పవ్నితునిగ సమర్థునిగనొన ర్తురు.

126 బుగ్వేదము 284. మాతిన యాన్ఫతావ్భధా వృళన్య జోళంతివన్టృలీ తా మిితానథతా వలవో, ర్‌ యౌ = ఎవరు, బుతేన = యథార్థముగ, బుతవృధౌ == నిత్యవృద్ధులో, జ్యోతిషః = (వకాశరూపమై (ప్రమాణసిద్ధమగు, బుతస్య న! సత్యమునకు, వీ == అధిపతులో, తా = అట్టి, మ్మిశావరుణా = మిశ్రావరుణులను విష్ణురూపులను, (ఆహం) = నేను, హువే=పిలుచుచున్నాను. మిశ్రావరుణులను విష్ణురూపులు యథార్థముగ నిత్యవృద్దులు. వకాశ రూపమై (ప్రమాణసిద్ధమైన సత్యమునకధినాథులు. అట్టి వారిని నేనిపుడాహ్వానించు కూ ఫే ధరా చి చున్నాను. ఇతి పథమాన్ట శే ద్వితీయాధ్యాయే అన్హ మోవర్ల 1. ఇది (వథమాన్ట కమున ద్వితీయాధ్యాయమున ఎనిమిదవ వర్షము. 288, వడణః (పొవితా భవన్‌ తతో విగ్వాాభిడూతిథిః ' తోరొతాం నొః నురాభనః. 6 వరుణః మి(త్రః (చ = వరుణుడు మి(క్రుడను విస్తురూపులు, విళ్వాభిః ఊతిభిః = అన్నిరక్షణలతోను, పావిశా = మమ్ము చక్కగ కాపాడువారు, భువత్‌= అగుగాక ః: (తౌ=వారు, నః = మమ్ములను, సురాధసః = మంచి సిద్ధులు కల వారినిగ, కరళామ్‌ = చేయుదురుగాక ।

వరుణుడు, మిత్రుడను విష్ణురూప్పలు ఆనేక విధములగు రక్షణలతో మమ్ము చక్కగ కాపాడు వారగుగాక । వారి దయవలన మాకు ఉ త్తమసిద్దులన్నియు ఇ వపసమగుగాక 1 లా.

2860. మడత [౧ స్తం ఉనివామవొ (శతా నోమవీతలయేీ

నజూర్గతోన తృమృతు.

(వయం) = మేము, మరుత్వ నం = మరు త్తులతో కూడిన, ఇన్షర్సం = నుహావిష్ణువును, సోమపీత యే=సోమరనపొన మొనర్చుటకు, ఆ హవామ'హే=ఆస్వో నించుచున్నాము. ((ఇన్ట్రిః) = ఆహూతుడగు విష్ణువు, గణేన = మరుద్గణముతో, సజూః = ఇతరగణముతోను కూడినవాడె , తృమ్చుతు =తృ _ప్రినందుగాక ;

మా

శఉయోవింళం సూక్తమ్‌ కేల? మేము మరు త్తులతో కూడియున్న మహాోవిమ్హువును సోమరనమునాస్వాదించుట కౌహ్వానించుచున్నాము. మాచే నాహ్వానింపబడిన విష్తువు మరుద్గణములతోను ఇతరగణములతోను కలసినవాడ్లై సంతృ ప్రినందుగాక 1 వ్ర. ఉగన్దద్యేద్దా మదరద్గతా దోవానః శూవరొాతయః విక్సే మమ (వతా వావవ్‌. ఠి ఇస్ట్రజ్యేష్టాః = విష్ణువే (ప్రధానుడుగ గల, పూషరాతయః = పుష్టీగల విష్ణువు మ్మితుడుగ గల, మరుద్గణః=నలు దిదితొ మ్మిదిముందియగు మరుద్దేవతలారా ॥ (య్ర్‌ దేవాసః = దేవులారా; విశ్వే (యూయం) = మీరందయి, మమఎ=నా యొక్క, హవం== ఆహ్వానమును, (శుత = వినుడు.

ఓ మరుద్దేవతలారా ॥ మీకు విష్ణువు నాయకుడు. బలవంతుడగు థ్రీహరియే మీకు మిత్రుడు. మీరు నలుఐదితొమ్మిదిమంది కలసి ఒకసమూహముగ నున్నారు, మీరందలు నేనొనర్చు ఆహ్వానమునాలకింపుడు.

జిక. వాత వృతం నుదానవ ఇ న్దోు నవానా యవా

మా నో దుళ్ళంన ఈకళ, ్ర

“(హే సుదానవః =మిక్కిలి దానబుద్ధిగల ఓ మరుద్దేవతలారా | నహసాొ == బలముతో, ఇన్లేంణ =విష్టువుతో, యుజా= కూడినవారై, వృతం =తత్త్వ జ్ఞానమునావరించు నా అజ్ఞానమును, హత = నశింపజేయుడు.. దుళ్ళంసః = దుష్ట మైన మాట. లేక దుర్భాషలాడువాడు, నః =ఇమాకు, మా ఈశత == అజ్ఞానమును కలిగించుటకు సమర్థుడుకాకుండుగాక శ

ఓ మరుద్దేనతలారా : మీరు చాల దానశీలురు. బలవంతుడగు విష్ణువుతో కూడినవారై , మా త త్త్వజ్ఞానమునాచ్చాదించు అజ్ఞానమును నాశనము జేయుడు. పడు మాటలుగాని లేక చెడుమాటలాడువాడుగాని మాలో అజ్ఞానము కలిగించుటకు నమర్హుడు కాకుండుగాక |

12/8 బుగ్వేదము 288. ఎళ్చాన్‌ దోవాన్‌ వావామహే ముడుతః నోమువీతయే ఉ్యిగా పొ వృకష్కియాతరోః. [0

(వయం) = మేము, విశ్వాన్‌ దేవాన్‌ = అంతటను (ప్రవేశించుటచేతను, శ్రీడావిజయాదులొనర్చుటచేతను వి శ్వేదేవులనబడు విస్ణురూపులను, మరుత 8(చ) = మరుద్దేషవతలను, సోమపీతయే = సోమరసపానముకొఅకు, హవామహే = ఆహ్వా వించుచున్నాము. హి = ఎందువల్లనై తే, సృశ్నిమాతరః = గోరూపయైన, వాాగూప మైన భారతి తల్లి గాగల విశ్వేదేవులు, ఉగ్రాః = శ్యళువులకు లొంగనివారో | క్‌ ఉం

ఆంతటను (ప్రవేశించుటచేతను, (క్రీడావిజయాదుల నొనర్చుటచేతను, విశ్వే దేవులనబడు విష్ణురూపులను, మరుద్దేనవతలను, సోమరసపానముకొజకు, పిలుచు చున్నాము. గోరూపణియైన, వాాగూపిణియైన భారతి శల్లిగాగల విశ్వేదేవులు శత్రు వులశెవరికీని లొంగనివారు కదా ।

ఇత [పథమాన్ట కే ద్వితీయాధ్యా యే నవమో వర్ష 8 ఇది (పథమాన్ట్ర కమున ద్వితీయాధ్యాయమున తొమ్మిదవవర్శ ము. 240. ఉయతావివ త స్యాతుర్భుడుతామేతి భృత్దుయా

యచ్చుఖోం యాళ్లనా నరః,

(హేనరః = ఓ విశ్వే దేవులనబడు విష్ణురూపులారా : యత్‌ = ఎవ్పుడు, శుభం = ఉత్తముడైన విష్ణువును లేక వాయువునుగూర్చి, యాథన = వెళ్లుదురో, (తదా = అప్పుడు, మరుళాం = మీయొక్క, తన్యతుః = ధ్వని, (నంగా మే) = యుద్దమునందు,. జయతామీన = జయించుచున్నవారివలె, ధృషయా=ధె ర్యము

ధి ణు న్‌ నలన, ఏతి = ఏర్పడుచున్నది,

వి శ్వేదేవులనబడు ఓ విష్ణురూపులారా : ఎపుడు మీరు సర్వో తృముడైన విష్తువును లేక వాయువునుగూర్చి వెళ్లుచున్నారో అపుడు మీరు చేయ ఉత్సాహ "లా ధ్వని, యుద్ధమునందు జయించువారు ధైర్యముతో చేయు విజయోత్సాహళబ్దమువలే గంభీరముగ నేర్పడుచున్నది,

(శయోవింకం :నసూర్తమ్‌ 129 విశ! వాన్కారాద్చ్భొద్రూతన్దుర్యుఒతో జాతా ఆవనన్తు న తుడలో మృళయన్తు నః. / యే = ఏ దేవశ్రలందలు, _, నరుతః(చ).= మరుత్తులును. హస్కారాత్‌ = దోషరహితుడును గుణసహితుడునగు విష్ణువువలన, విద్యుత(చ) = విశేష జ్ఞానము కల భారతివలనను, పరి = చక్కగ, జాతాః = పుట్టిరో, ఆతః = అట్లు చక్కగ పుట్టుబవలననే, (క్రీ = వారు, నః = మనలను, అవను =రక్షీంతురుగాక 1 నః = మనలను, మృళయన్తు = సుభింపజేయుదురుగాక ! - దోషములు లేనటువంటి, సకలకల్యాణ గుణములు కలిగినటువంటి మహా 'విష్ణువువలన, వి'శేషజ్డానపూర్ణ యగు "భారతివలన ఈ దేవతలందలును, 'మరుత్తు లును, చక్కగ జన్మించిరి. కనుక అట్లు చక్కగ జన్మించిన వారు మనలను ఎల్లప్పుడు రక్షించి, సుభింపజేయుదురుగాక £ వశీ? ఆ వూవఖ్వుళ బర్జివచూమ్యుడో ధడుణం దివః ఆశా నద్టం యథా వవశ్‌ 18 అమృణే =: అంతటను వ్యాపించిన కాంతులుగల, హేపూషన్‌ = ఓ ఫరి

:పూర్ణుడవైైన .శ్రీహరీ.! .చిత్రబ్బర్లిషం = అనేక విధములుగ' పూర్ణ త్వముగల, (చిహ్మాణం) జ (బహ్మాను, (త్వం) = నీవు, (నః) ఉ మమ్ములనుగూర్చి, ఆ అజ == తీసికొనిరమ్ము. దివః = దేవియగు భారతికి, ధరుణం = భర్ధయగు వాయువును, నష్టం నూ పారిపోయిన, పళుం యథా == ఆవునువలె, ఆ అజ == తీసి కొనిరమ్ము. [లేక (నః) మా ప్రయోజన సిద్ధిక్టై , (భవాన్‌) = నీవు, ఆ అజ = -అనాదియందే వారిని పొందితివి.]

ఓ శ్రీహరి ౩ నీవు పరిపూర్ణుడవు. నీ కాంతి వభ అంతటను వ్యాపించి యున్నవి, అనేక విధముల పరిపూర్చుడగు (బహ్మను సీవిచటకు తీసికొనిరమ్ము. భారతీ దేవికి.భ_ర్హయగు వాయువును. పారిపోయిన ఆవునువలె నిచటకు-.రప్పింపుము.

ఒకేలా

180 బుగ్వేదము 2 8 వూపషా రాదానమాత్యుణిరవగూల్ళైం గవి హీతమ్‌ అఎిన్హబ్చి(తవిర్డి నే ఆఘృణి == అంతటను వ్యాఎంచిన కాంతులుగల పూషా == పరిపూర్ణుడై న విష్ణువు రాజానం == జగల్ప్రభువైన గుహావబాతం = గుహయందు దాచబడిన అపగూళ్లం = తనపొట్టతో రహస్కృముగనున్న చి(త్రఐ స్రిషం = అనేక విధముల పూర్ణ త్వముగల (అహ్మాణం సుతంం=తన కుమారుడై న (బ్రహ్మను ఆవిన్షత్‌ = పొందెను తోకమునందంతట వ్యాఎంచిన కొాంతిపుంజములుకల పరిపూరుడె న మహా ల! విష్ణువు జగతృ9ఏభువైన గుహయందు (రాక్షసులచ్రే దాచబడిన తనపొట్టలో రహస్యముగనున్న అనేక విధముల పరిపూర్ణతగల తన సుతుడగు (బ్రహ్మను పొందెను 24 ఉలో న చువ్యామిన్దులి షడ్‌ యున్రాణ్‌ం అశుసేవీధత్‌ గోభిర్యావం నో బోర్భి్భలథ్‌ శ్‌ ఉతోజఇంకను స =ఆ విష్ణువు ఇన్దుథి =సోమరసములచే (తర్చిత )= తృ ప్రపొందింపబడినవాదై మహృం = నాకొణకు షట్‌ =కన్ను_ముక్కు. మొ ఆలు జ్ఞానేంద్రియములను యుకాన్‌ =ఎరూపము మొ ఆయా విషయములతో గూడిన వాటినిగా చర్క్యృషత్‌ = చేసెను గోభి నీటితో వయం నఎమనమెటు ళం యవం న = యవధాన్య నన్యములను పెంచుచున్నామో అక్ష అనుసేఎధత్‌ =ళ క్తి ళం గలవానినిగ నొనర్చెను మజియు ఆ విష్ణువు నేనర్చించి; పొమరసముల నాస్వాదించి తృ బ్రవడిన వాడై నా జ్ఞానే్యద్రియములైన కన్ను ముక్కు మొ వాటిని మనస్సును రూపము మొ వాచవాటి విషయములతో కూడునట్లొనర్చెను ననమెటు సీటితో యవధాన్య ళం నస్యములను పెంచి పుజ్బగలవాటినిగ చేయుచున్నామో అళ్లే ఆస్వామి మన ఇంద్రియములకు శక్త ననుగబాంచుచున్నాడు ఇతి [పథమాన కే ద్వితీయాధ్యాయే దళ మోవర్శ ఇది (వళమాన్ట కమున ద్వితీయాఛ్యాయమున వదవవర్షము

శయోవింశం సూక్తమ్‌ 1లి1 5 అమృయో యన్హ్యాధ్వూభిర్దాముయో అభ్భూరీయతావ్‌ వృత్భృాతీర్థుడునా నయ || అమ్బయ = జగత్కారణములై జగన్మాతలగు జామయ (చ) =పృకఠివి మొ ఇతర భూతముల రూసముశనున్న జగత్తు నీటితో పెరుగుచున్నది కాన జగద్భగినులైన అధ్వరీయకాం = యజ్ఞమును చేయుచు మధునా = సోమముతో కూడ వయ =పాలను సోమరనమును పృజ్బుతీ =కలుపుచున్న (ఆప్ర)= జలదేవతలగు విష్ణుస్త్రీరూపములు అధ్వభి = మార్గములద్వారా యన్ని = వెళ్లు చున్నవి జలదేవతలగు విష్తుస్త్రీరూపములు జగత్కారణములుగాన జగన్మాతలు పృథివి మొ ఇతర భూతముల రూపములోనున్న ప్రపంచము నీటితో పెరుగు చుండుటచే (ప్రపంచమునకు తోబుట్టువులు అవి యజ్ఞము నాచరించుచు సోమ రసముతో పాలను సోమరసమును కలుపుచు అ నేకమార్గములవెంట [బ్రవ వాంచుచు. వెళ్లుచున్నవి £6 అమూర్చా ఉవ నూర్యే యాలిర్యా నూర్యూ నవా తా నో పొన్చా న్వాద్రూరత్‌ 7 యా అమూ (ఆవ ఏఏ యీ జలదేవతలగు విస్తుస్త్రీరూనములు ఉవ సూర్యే = సూర్యుని సమీసముసందున్నవో వా సూర్య = సూర్యుడును యాథి సహ = ఏ జలదేవతలగు విష్ణు స్త్రీరూపములతో నున్నాడో కా = ఆ జలదేవతలు న =మనయొక్క అధ్వరం = యజ్ఞమునుగూర్చి బాన్వన్తు = వత్తురూక శృద్ది నందింతురుగాక జలాధిదేనతలగు ఈ విస్ణుస్త్రీరూవములు సూర్యుని సమీపమునందున్నవి సూర్యుడును ఈ జలదేవతలతో కలఎయున్నాడు అట్టి జలదేవతలు మన యజ్ఞ మునుగూర్ని విచ్చేం దీనిని వృద్ధినందింతురుగా క

247. అతో దోలీడువ .వ్వాయే య్యత.గావః నిల స్తై ఈః నన్హుభ్యాః తృర్ద్య్రంం వొలికి 18 య్య = ఏ జలములను, నః =ఎమన, గావః = గోవులు, పిదిన్తి = (క్రాగు చున్నవో, (తాళ అహఃదేవీః = ఆ జలాధిదేవతలగు విష్ణున్తీరూపములను, (అహం = నేను, ఉపహ్వూయే.= ఆహ్వానించుచున్నాను. (యత 1) = ఎందువలన, నః = మనయొక్క. హవిః = సోమాదిరూపమగు హవిస్సు, సిన్దుభ్యః = నదుల 'మద్దేశించి, లేక నదులకొలకుగాని, "కర్వ్వం = ఆర్పణ చేయదగినదో.

ఏ జలములను మనగోవులు (తాగుచున్నవో, అట్టే జలాధిదేవతలగు విస్తు శ్రీరూవములను, నేనాహ్వానించుచున్నాను. కనుక మనమర్ప్చించు సోమాదిరూప మగు హవిస్పృలు ఆ నదీమతల్లలనుద్దేశించి, లేక వారికొణకే అర్పణ .చేయదగినవి.

ఓ48.. అన్స్ట న్రరమ్యతమవ్చు శ్రేవజమవపాముత (వళ న్హయే

దోవా భవత నాజినః. (ఏ

అమృతం = మరణమును పోగొట్టు (ద్రవ్యము, అసప్పు.= సీటియొక్క,

ఆఅ నః = లోపల దాగియన్నది. భేషజం(చ) జ రోగముల బటోగొటు జౌొషధమును,

అణాల ల

అప్పు= నీటియందే యున్నది. (శాసాం = నీటియొక్క, ఉత = జలాధిదేవతలగు

.... విష్ణుస్త్రీరూపముల, పళ్వన్తయే = (వళంసించుటకొలకు, వాజినః = వివిధాన్నములు

కల, దేవాః దేవతలు, (నః సహియాఖ _ మాకు తోడ్పడువారు, భవత = అగుదురుగాక £

.మరణమును. పోగొట్టు అమృతము, వ్యాధులనడంచు శొాషధమును, నీటి లోనే దాగియున్నది. కనుక :జలమును, 'జలాధిదేవతలగు విష్తుస్త్రీరూపములను (పళంసించుటకొలకు వివిధ. .మధురాన్నములుక:ల దేవతలు /మా వాక్కులను, మనస్పులను (పేరేపించుచు మాకు 'సహాయపడుదురుగాక -1

248. అత్స వే నోమా అగవీదో న్లర్టాక్నాని బేవనా అగ్బం చ బిళ్ళూళంభువమానళ్ళ బిళ్లూశోవదోం.. 2రి - 'ఫోమః.= చంద్రుడు, మే నాకు, "అప్పు అ:న్తః=నేటిలోపల, .విశ్వాని.= నిత్యములై న, భేషజా = ఓషధులు, :(స-న్తీతి =-ఉన్నవని, ]విశ్వశంభునం.=.

[కయోవింళం- సూర్తమ్‌ శలిలొ పరిపూర్ణ సుఖభూమియైన, అగ్నిం చజమహాోవిష్ణువును- నీటితోనున్నట్లు,. అ(బవీత్‌= పలికెను: ' ఆసళ్ళజనీరును, విశ్వభేషజీః = సకలౌషధ్‌రూపములుగ; అివీత్‌ = పలికెను.

సీటితో' శాశ్వతములై న టషధులున్నవని, పరిపూర్ణసుఖనిలయుడగు శ్రీమహా విష్ణువును నీటీలోనున్నట్లును, సీకే. సకలౌషధిరూసమనియు.. నాకు చంద్రుడు చెప్పెను.

ఇతి ప౦థమాస్టు కే ద్వితీయా ధ్యా యే- పకాదళో వర్ష: ఇది (పథమాస్ట్రకమున ద్వితీయాధ్యాయమ. న వదకొండవవర్షము. 250... అవా వృజీత లేవవిం వథాభం తన్నో మమ జోక్‌ చ నూర్యాం దృశే. ఓ

"హే. ఆపఃజఓ. జలములారా |: (మహ్యం) =నా కొఅకు, భేషజంఎటషరిస్‌, పృజణీత' = ఇ త్తురుగాక: !: మమ=నాయొక్క, తన్వే = శరీరముయొక్క. వరూఠం: (చు = రక్షణను, సృణీత = ఇ త్తురుగాక।.. సూర్యం =సూరుఐచే, పొందదగిన' విష్ణువును, దృశే =, చూచుటకు, జ్యోక్‌ చ = వెలుగును, జ్ఞానమును, పృణీత == ఇ త్తురుగాక 1 + - + .

ఓ. పవిత్రజలములారా 1. నాకు: ఉఓషధినిత్తురుగాక 1; నా శశీరమునకు తగిన. రకణ నొసంగుదురుగాక । పరమః భక్తులచే: పొందదగిన మహావిస్తువును దర్శించు. టకు కావలసిన వెలుగును, జ్ఞానమును నాకన్యుగహింతురుగాక ః 251... ఇదోమానల (వ వొనాత యత్భం- చ దులితోరా మయి

యద్‌ వావామలిద్యుదోవా యబ్‌ నా కేవ ఉతాన్నతత్‌. 22

హే ఆవః= ప్‌ జలాఢిదేవతలగు- విష్ణుస్త్రీరూపులారా : మయి-=.నాయందు:'

గల, యత్‌ కించ. =.సమస్తమైన, ఇదం దురితం...ఈ పాపమును, ప్రవహిత పోగొట్టుడు.. అహం-=నేను, యద్వా, అభిద్ముడోవా.= ఏపాపము ప్రాణిహింసను

తేల బుగ్వెదము చేయుటచే కల్గినదో, యద్వా శేపే=కానముచారముచే శరీరమువలన కల్ళినదో, ఉత=; లేక, అనృతం = అసత్యము పలుకుటచే కలిగినదో, దానినంతను, (ప్రవహత' = పోగొట్లుడు. లబ

ఓ జలాధిదేవతలగు విష్ణుస్త్రీరూపులారా ః నేను ప్రాణిహింస చేయుటచేతను, కొమచారముచే మర్మాంగముచేతను, లేక అసత్యము పలుకుటచేతను, ఏ యే పాపము కల్గినదో నాలోనున్న ఆ సమస్త పాపములను పోగొట్టుడు. .

252. ఆపో అద్భానాచారివం రొసేన నమగోన్యుపా

వయన్వానగ్భు ఆ గపొతొంమానం నృ4ి వర్చనా. వ్ర హే ఆపః ౯ ఓ జలాధిదేవళలగు విస్తుస్త్రీరూపులారా : అద్య =ఇప్పుడు, (వయం యస్మాత్‌) = మేమెందువలన, (వ) = మీకు, అను అవారిషం = అనుచరులమైతి మో, (ప్రా = ఎందువలన, రసేన = సుఖముతో, సమగస్మ పి = కూడినవార మైతిమో । (తస్మాత్‌ == ఆందువలన, హే అగ్నే = ఓ మహా విష్ణూ ః (త్వం) = నీవు, పయస్వాన్‌ = సీటితో కలసినవాడవై., ఆగహి = మమ్ము లనుగూర్చి దయచేయుము. తం=ఇట్లు స్తుతిచేయ, మా = నన్ను, వర్చసా== శేజస్సుతో, సంసృృజ = అను్ముగ్రహింప్పము.

ఓ జలాధిదేవతలగు విస్తుస్తీరూపులారా । ఇపుడు మేము మీకనుచరుల మైతిమి. మనమందణము సుఖముగ కలసితిమి. కనుక అగనాయకుడవగు ఓ మహావిష్ణూ 1 నీవు నీటితో కలసి మా యజ్ఞమునకు చవిచ్చేయము. . ఇట్లు సుతి

ళ్‌ ఎవ యొనర్చ�