Modułowy system skilli prawniczych AI dla prawa polskiego — z twardymi bramkami antyhalucynacyjnymi
System pokrywa 16 dziedzin prawa polskiego i unijnego: od routingu sprawy, przez analizę dowodów i strategię procesową, po generowanie pism — z obowiązkową weryfikacją online każdego przepisu i każdej sygnatury.
Szybki start • Architektura • Katalog skilli • Mechanizmy weryfikacji • Baza źródeł • Instalacja • Zadania cykliczne (Cowork) • Zastrzeżenia
Lex Machina to zestaw 33 skilli (Claude AI Skills) tworzących kompletny warsztat pracy z polskim prawem:
| 🧭 Orkiestracja | router spraw z trybami PRAWNIK / LAIK, macierz aktywacji, checkpointy jakości |
| 📚 Wiedza dziedzinowa | 16 modułów DR — każda dziedzina prawa PL/UE, jeden moduł = jeden akt prawny |
| 🛠️ Narzędzia wykonawcze | pisma procesowe, analiza umów i dowodów, przesłuchania świadków, chronologia, raporty |
| 🛡️ Antyhalucynacja | HARD GATE: zakaz cytowania prawa z pamięci, deterministyczne API, gradient weryfikacji cytatu |
| 📋 Governance | dziennik audytów, mapa Dz.U., paczka audytowa AI Act art. 12, polityka deduplikacji |
Zasada naczelna: brak numeru artykułu jest lepszy niż błędny numer artykułu; brak sygnatury jest lepszy niż sygnatura nieweryfikowana lub fałszywa.
- Pobierz repozytorium (
Code → Download ZIPlubgit clone) - Wgraj skille do Claude AI w kolejności:
shared/→ routing → DR → wykonawcze (pełna instrukcja) - Ustaw User Preferences w Claude AI:
Prawo PL: router→v3 pierwszy, ISAP każdy przepis, HYBRID-VAL przed .docx. Karne: +kwalifikator. - Otwórz nową rozmowę i napisz: „Mam sprawę prawną. Od czego zacząć?"
flowchart TB
U([👤 Użytkownik]) --> R
subgraph ROUTING["🧭 Warstwa routingu"]
R[prawny-router-v3<br/>tryb PRAWNIK / LAIK] --> PP[prawo-polskie-v2<br/>ROUTING-MAP]
end
subgraph DR["📚 Dziedziny prawa — DR-01 … DR-16"]
D1[dr-01 ustrój] ~~~ D2[dr-02 cywilne] ~~~ D3[dr-03 karne] ~~~ DN[… dr-16 pisma/strategia]
end
subgraph EXEC["🛠️ Skille wykonawcze"]
E1[pisma-procesowe-v3] ~~~ E2[analiza-sadowa-v6] ~~~ E3[analizator-umow / dowodow] ~~~ E4[raporty / przesłuchania]
end
subgraph SHARED["🛡️ shared/ — biblioteka współdzielona"]
S1[PRAWO-HARDGATE v2.0<br/>ŹRÓDŁO-0: API ELI/SAOS/CELLAR] ~~~ S2[SYGNATURY v1.1<br/>FOUND / NOT_FOUND / AMBIGUOUS] ~~~ S3[WERYFIKACJA-SLAD v1.1<br/>gradient ISTNIENIE/TREŚĆ/FRAGMENT] ~~~ S4[MOD-AUDIT-BUNDLE<br/>AI Act art. 12]
end
AUD[📋 audyt-systemu-v4<br/>AUDIT-JOURNAL + mapa Dz.U.]
PP --> DR
DR --> EXEC
ROUTING -.obowiązkowe bramki.-> SHARED
DR -.-> SHARED
EXEC -.-> SHARED
AUD -. audytuje .-> ROUTING & DR & EXEC & SHARED
Przepływ sprawy: router klasyfikuje sprawę i tryb → ładuje właściwe moduły DR (lazy
loading: jeden moduł = jeden akt prawny) → skill wykonawczy realizuje zadanie → każde
powołanie przepisu/orzeczenia przechodzi przez bramki shared/ → wynik z widocznym
śladem weryfikacji.
Lex-Machina/
├── README.md ← ten plik
├── LICENSE ← GNU GPL v3
├── DOKUMENTACJA-WDROZENIOWA-2026-07-13.md ← dokumentacja wdrożeniowa systemu
├── claude_desktop_config.json ← przykładowa konfiguracja konektorów MCP
├── WERSJA STABILNA 12.07.2026/ ← skille spakowane (.zip) — wersja stabilna
├── WERSJA ROZWOJOWA/ ← skille spakowane (.zip) — wersja rozwojowa
├── Wersja stabilna rozpakowana 12.07.2026/ ← źródła skilli — wersja stabilna
└── Wersja rozwojowa rozpakowana/ ← źródła skilli — tu trafiają bieżące zmiany
├── shared/ ← bramki (PRAWO-HARDGATE, SYGNATURY,
│ │ WERYFIKACJA-SLAD), moduły MOD-*, definicje
│ └── tools/ ← skrypty audytowe + mcp-servers/ (przykłady
│ konektorów: ISAP/ELI, SAOS, EUR-Lex, KRS…)
├── prawny-router-v3/ ← orkiestrator
├── prawo-polskie-v2/ ← mapa routingu dziedzin
├── przewodnik-prawny-v2/ ← punkt wejścia dla laika
├── dr-01-… … dr-16-…/ ← 16 dziedzin prawa
├── analiza-sadowa-v6/ ┐
├── analizator-dowodow-v3/ │
├── analizator-przepisow-v2/ │
├── analizator-umow-v1/ │
├── chronologia-sprawy-v1/ │
├── orzeczenia-sadowe-v2/ ├─ skille wykonawcze
├── pisma-procesowe-v3/ │
├── pisma-proste-v2/ │
├── przesluchanie-swiadkow-v2-min90/ │ (+ wariant -v35)
├── raport-klienta-v1/ │
├── raport-sytuacyjny-v2/ ┘
├── *_build/ ← katalogi robocze buildów — NIE wgrywać
└── audyt-systemu-v4/ ← governance: modules/, references/
(AUDIT-JOURNAL, mapy Dz.U.), scripts/, widgets/
Katalog wersji stabilnej ma tę samą strukturę. Każdy skill to folder z SKILL.md
w korzeniu — do Claude AI wgrywa się cały folder skilla.
| Skill | Rola |
|---|---|
prawny-router-v3 |
Punkt wejścia każdej sprawy: klasyfikacja [1]–[10], tryb PRAWNIK/LAIK, anonimizacja (KROK 0A), macierz aktywacji, step-tracker |
prawo-polskie-v2 |
Mapa routingu: sprawa → właściwe skille DR |
przewodnik-prawny-v2 |
Punkt wejścia dla laika — prowadzenie za rękę |
| # | Skill | Zakres |
|---|---|---|
| 01 | dr-01-ustroj-konstytucyjny-i-zrodla-prawa |
Konstytucja, źródła prawa, TK |
| 02 | dr-02-prawo-cywilne-rodzinne-gospodarcze |
KC, KRO, KSH, KPC |
| 03 | dr-03-prawo-karne-wykroczenia-egzekucja |
KK, KPK, KW, KKW |
| 04 | dr-04-prawo-pracy-zus-swiadczenia |
KP, ZUS, świadczenia |
| 05 | dr-05-prawo-administracyjne-sadowoadministracyjne |
KPA, PPSA |
| 06 | dr-06-podatki-finanse-publiczne-aml |
Ordynacja, VAT/PIT/CIT, AML |
| 07 | dr-07-zamowienia-publiczne-fundusze-ue |
PZP, KIO, fundusze UE |
| 08 | dr-08-samorzad-terytorialny-prawo-lokalne |
JST, prawo miejscowe |
| 09 | dr-09-budownictwo-srodowisko-energia-transport |
Prawo budowlane, OOŚ, energetyka |
| 10 | dr-10-zdrowie-farmacja-zywnosc-rolnictwo |
Prawo medyczne, farmaceutyczne |
| 11 | dr-11-cyfrowe-cyber-ai-dane-ip |
RODO (+ operacyjne: DPIA, DSAR, RCP/DPA, naruszenia 72h), AI Act, DSA/DMA, KSC/NIS2, IP |
| 12 | dr-12-sadownictwo-prokuratura-zawody-prawnicze |
Ustrój sądów, zawody prawnicze |
| 13 | dr-13-sluzby-bezpieczenstwo-informacje-niejawne |
Służby, informacje niejawne |
| 14 | dr-14-prawo-ue-miedzynarodowe-prawa-czlowieka |
Prawo UE, EKPC, KPP |
| 15 | dr-15-compliance-iso-governance-audyt |
Compliance, ISO, sygnaliści |
| 16 | dr-16-pisma-strategia-dowody-orzecznictwo |
Warsztat procesowy przekrojowy |
| Skill | Zastosowanie |
|---|---|
pisma-procesowe-v3 |
Pozwy, apelacje, odpowiedzi na pozew — z bramkami DRAFT/FINAL |
pisma-proste-v2 |
Sprzeciwy, wezwania do zapłaty, wnioski o klauzulę |
analizator-umow-v1 |
Analiza i redakcja umów (w tym RODO: powierzenie, regulaminy) |
analizator-dowodow-v3 |
Klasyfikacja, scoring i walidacja dowodów |
analizator-przepisow-v2 |
Analiza przepisów, vacatio legis, historia nowelizacji |
orzeczenia-sadowe-v2 |
Wyszukiwanie i weryfikacja orzecznictwa |
analiza-sadowa-v6 |
Pełna, wieloprzebiegowa analiza sprawy (ekstrakcja → struktura → predykcja) |
chronologia-sprawy-v1 |
Oś czasu zdarzeń prawnych |
przesluchanie-swiadkow-v2 |
Pytania do świadków, kontrprzesłuchanie (≥90 pytań) |
raport-sytuacyjny-v2 |
Interaktywny raport ryzyk (tryby IND/BIZ) |
raport-klienta-v1 |
Raport statusu sprawy dla klienta końcowego |
| Skill | Rola |
|---|---|
audyt-systemu-v4 |
Audyt jakości i aktualności: dziennik audytów, mapy Dz.U., deduplikacja |
Fundament systemu — pliki w shared/, obowiązkowe dla wszystkich skilli:
Żaden przepis, numer Dz.U., stawka, termin ani sygnatura nie może paść bez weryfikacji online w tym samym kroku. Hierarchia źródeł (od najsilniejszego):
POZIOM A 🔌 konektory MCP (verify_article, verify_signature — gdy skonfigurowane)
POZIOM B 🌐 strukturalne API: api.sejm.gov.pl/eli (akty + łańcuch t.j.)
saos.org.pl/api (sygnatury) · EUR-Lex/CELEX (UE)
POZIOM C 🔍 web_search / web_fetch — wyłącznie fallback
Zawsze najnowszy tekst jednolity (deterministycznie przez endpoint ELI /references),
weryfikacja przedmiotu aktu (tytuł vs teza), specjalny reżim dla wyroków TK 2024–2026.
Każda weryfikacja sygnatury kończy się jednym z czterech statusów — bez zgadywania:
| Status | Reakcja |
|---|---|
🟢 FOUND |
dokładnie jedno trafienie → cytuj z pełnymi danymi |
🔴 NOT_FOUND |
zero trafień w pokrytym zakresie → nie cytuj |
🟡 AMBIGUOUS |
ta sama sygnatura w ≥2 sądach → przedstaw kandydatów, nie wybieraj |
⚪ OUT_OF_SCOPE |
baza nie pokrywa sądu/okresu → eskaluj do bazy oficjalnej |
Poziom weryfikacji musi odpowiadać sile twierdzenia — zamyka lukę „prawdziwy cytat, fałszywa teza":
ISTNIENIE → samo powołanie kotwicy (sygnatura, nr Dz.U.)
TREŚĆ → parafraza („SN przyjął, że…")
FRAGMENT → cytat dosłowny / pinpoint
- guard STRON (sygnatura realna doczepiona do innej sprawy = 🔴 blokada)
- reguła kalibracji (twierdzisz FRAGMENT, osiągasz TREŚĆ → 🟠 złagodź tezę)
- widoczny ślad weryfikacji w każdej odpowiedzi (
✅ [VER: źródło, data]).
Paczka audytowa deliverable: manifest JSON, sumy SHA-256, metadane (model, tryb,
źródła, zatwierdzający), jawne statusy MISSING. Dowód dla audytora i compliance —
nigdy załącznik do pisma.
Lex Machina nie przeszukuje internetu "na ślepo" — każde wyszukiwanie trafia do
skatalogowanej bazy źródeł o przypisanym rzędzie wiarygodności. Rejestry kanoniczne:
shared/HIERARCHIA-ZRODEL.md
(kategoryzacja wiarygodności Rząd 1 / 2A / 2B / 3) oraz
shared/PORTALE-BRANZOWE-RZAD-2B.md
(mapa portali per dziedzina DR, z empirycznymi testami site:, wersja 2.1).
Integracja jako źródła wyszukiwania (router v3.17, 2026-07-21): oba rejestry istniały wcześniej, ale nie były ładowane przez żaden skill. Teraz
HIERARCHIA-ZRODEL.mdiPORTALE-BRANZOWE-RZAD-2B.mdsą wrequired_modulesorkiestratoraprawny-router-v3, więc każda sprawa prowadzona przez router — a przez to każdy uruchamiany przez niego skill DR — ma dostęp do kategoryzacji wiarygodności i mapy portali branżowych.
| Baza | Zakres |
|---|---|
| isap.sejm.gov.pl + api.sejm.gov.pl/eli | Dz.U. i M.P. od 1918 r. — teksty jednolite, łańcuch nowelizacji (deterministyczne API ELI) |
| sejm.gov.pl | proces legislacyjny |
| eur-lex.europa.eu | prawo UE (CELLAR/CELEX) |
| dzienniki.gov.pl | dzienniki urzędowe (m.in. wojewódzkie — prawo miejscowe) |
| prawakonsumenta.uokik.gov.pl | UOKiK — prawa konsumenta, gotowe wzory pism (odstąpienie, reklamacja), polubowne spory (DR-02) |
| parp.gov.pl | PARP — dotacje i dofinansowania dla firm, aktualne nabory (DR-06) |
| uodo.gov.pl, BIP właściwych organów | rozporządzenia branżowe, ochrona danych |
| Baza | Zakres |
|---|---|
| sn.pl | Sąd Najwyższy |
| orzeczenia.ms.gov.pl | Portal Orzeczeń Sądów Powszechnych + portale poszczególnych SA/SO/SR |
| orzeczenia.nsa.gov.pl | CBOSA — NSA i 16 WSA |
| trybunal.gov.pl + otkzu.trybunal.gov.pl | Trybunał Konstytucyjny (OTK ZU) |
| orzeczenia.uzp.gov.pl | Krajowa Izba Odwoławcza |
| saos.org.pl | SAOS — wyszukiwarka pomocnicza i API weryfikacji sygnatur |
| curia.europa.eu, echr.coe.int | TSUE, ETPC |
| interpretacje.podatki.gov.pl (Eureka), zus.pl, pip.gov.pl, uokik.gov.pl, uzp.gov.pl i in. | interpretacje urzędowe per dziedzina — rejestr: shared/INTERPRETACJE-URZEDOWE.md |
Nigdy nie służą jako brzmienie przepisu ani dowód istnienia orzeczenia — zawsze ze znacznikiem źródła pomocniczego.
| Kategoria | Portale |
|---|---|
| Generalistyczne | prawo.pl, infor.pl (+ kadry / ksiegowosc / samorzad), gofin.pl (+ subdomeny), gazetaprawna.pl, rp.pl, lexlege.pl, arslege.pl, money.pl |
| Gospodarcze i NGO (DR-02) | poradnikprzedsiebiorcy.pl, bankier.pl, ngo.pl (fundacje, stowarzyszenia — nowa nisza) |
| Podatki i księgowość (DR-06) | gofin.pl, ksiegowosc.infor.pl, podatki.biz, epodatnik.pl (archiwum interpretacji KIS), bankier.pl (proces legislacyjny), egospodarka.pl |
| Prawo pracy (DR-04) | kodekspracy.pl, kadry.infor.pl |
| Zamówienia publiczne (DR-07) | portalzp.pl |
| Samorząd (DR-08) | samorzad.infor.pl, prawodlasamorzadu.pl |
| Budownictwo (DR-09) | muratorplus.pl, prawniknabudowie.com, prawnikpodpowienabudowie.pl |
| Zdrowie, farmacja, rolnictwo (DR-10) | rynekzdrowia.pl (zdrowie/farmacja), farmer.pl, wiescirolnicze.pl (rolnictwo — ARiMR, KRUS) |
| RODO i cyfrowe (DR-11) | poradyodo.pl |
| Zawody prawnicze (DR-12) | palestra.pl, temidium.pl |
| Osoby z niepełnosprawnościami | niepelnosprawni.pl, integracja.org (+ popon.pl, obpon.org — perspektywa pracodawcy) |
| Bazy komercyjne (przy licencji) | LEX (sip.lex.pl), Legalis (sip.legalis.pl) — jako tekst przepisu Rząd 2A, jako komentarz Rząd 2B |
Portale oznaczone jako AI-wspomagane (np. egospodarka.pl — część artykułów generowana przez AI) system traktuje z podwyższoną ostrożnością i krzyżuje z innym źródłem przy kluczowych ustaleniach.
Rejestr uczciwie odnotowuje dziedziny bez dominującego portalu branżowego (DR-03 karne, DR-05 administracyjne, DR-15 compliance) — tam system korzysta z portali generalistycznych z zawężonym zapytaniem.
Dopuszczone wyłącznie jako trop do dalszej weryfikacji — wysokie ryzyko dezaktualizacji, obowiązkowe skrzyżowanie z Rzędem 1/2A przed użyciem.
| Konektor | Źródło | Status |
|---|---|---|
mcp-isap |
api.sejm.gov.pl/eli — 96 000+ aktów Dz.U./M.P. | skonfigurowany (claude_desktop_config.json) |
| SAOS, EUR-Lex/CELLAR, KRS, CEIDG, NBP, SUDOP | przykładowe implementacje | shared/tools/mcp-servers/ + rekomendacje: shared/KONEKTORY-REKOMENDOWANE.md |
Wymagania: konto claude.ai (skille wymagają planu płatnego) · przeglądarka — bez instalacji oprogramowania.
Krok 1 — Pobierz repozytorium
GitHub → zielony przycisk Code → Download ZIP, albo:
git clone https://github.com/michaleiatrak-star/Lex-Machina.gitSkille do wgrania znajdziesz w katalogu wersji (rozpakowanej lub jako pojedyncze
.zip w WERSJA STABILNA …/).
Krok 2 — Wgraj skille do Claude AI (kolejność ma znaczenie)
Claude AI → Customize → Nowy skill → Wgraj skill z komputera → wskaż cały folder skilla (nie pojedynczy plik SKILL.md).
Kolejność wgrywania:
| Etap | Skille | Status |
|---|---|---|
| 1️⃣ | shared/ |
obowiązkowy |
| 2️⃣ | prawo-polskie-v2/, prawny-router-v3/ |
obowiązkowe |
| 3️⃣ | dr-01/ … dr-16/ |
wgraj wszystkie |
| 4️⃣ | skille wykonawcze | wg potrzeb (zalecany: przewodnik-prawny-v2/) |
| 5️⃣ | audyt-systemu-v4/ |
opcjonalny (administracja) |
Minimalna instalacja: shared/ + prawo-polskie-v2/ + prawny-router-v3/ +
przewodnik-prawny-v2/ + dowolny skill wykonawczy + DR-skille właściwe dla Twojej sprawy.
Krok 3 — User Preferences (kluczowy!)
Claude AI → ikona konta → Settings → User Preferences → wpisz dokładnie:
Prawo PL: router→v3 pierwszy, ISAP każdy przepis, HYBRID-VAL przed .docx. Karne: +kwalifikator.
| Fragment | Znaczenie |
|---|---|
router→v3 pierwszy |
router wczytywany jako pierwszy w każdej sprawie |
ISAP każdy przepis |
weryfikacja każdego przepisu w isap.sejm.gov.pl |
HYBRID-VAL przed .docx |
walidacja hybrydowa przed generowaniem Worda |
Karne: +kwalifikator |
w sprawach karnych moduł kwalifikatora karnomaterialnego |
Krok 4 — Weryfikacja i rozwiązywanie problemów
Test: nowa rozmowa → „Mam sprawę prawną. Od czego zacząć?" — system powinien uruchomić router, dopytać o charakter sprawy i zaproponować przewodnik.
| Problem | Rozwiązanie |
|---|---|
| Claude nie używa routera | sprawdź User Preferences (dokładny tekst) i czy router jest na liście skilli |
| Skill nie pojawia się po wgraniu | wskaż folder, nie plik SKILL.md |
| Cytowanie bez weryfikacji | napisz: „przypomnij sobie zasady HARDGATE"; sprawdź czy shared/ zawiera PRAWO-HARDGATE.md |
| Błąd „description too long" | uruchom: „przeprowadź audyt systemu" — wskaże winny skill |
Cowork (aplikacja desktop Claude, plany płatne) pozwala uruchamiać skille systemu
automatycznie według harmonogramu — typowo cykliczny audyt audyt-systemu-v4
(monitoring nowych Dz.U., zamykanie flag WARN).
Uruchom audyt systemu w trybie graficznym w Cowork i wybierz automatyzację systemu - weryfikacje dzienników ustaw, system poprowadzi cię automatycznie.
Zadanie startuje w świeżej sesji: prompt musi być samowystarczalny i musi
precyzować zakres audytu. Samo „przeprowadź audyt" uruchamia w audyt-systemu-v4
interaktywne menu wyboru (FAZA 0B), na które w sesji automatycznej nikt nie odpowie.
Wskazuj wprost tryb z sekcji „TRYBY WYWOŁANIA" w audyt-systemu-v4/SKILL.md:
| Cel | Częstotliwość | Prompt zadania |
|---|---|---|
| Monitoring nowych Dz.U. / t.j. | Daily / Weekdays | Uruchom audyt-systemu-v4 w TRYBIE DZU: sprawdź mapę Dz.U., zaktualizuj tabelę MONITORING i AUDIT-JOURNAL. |
| Pełny audyt systemu | Weekly | Uruchom audyt-systemu-v4 w TRYBIE AUTO: pełny audyt, Fazy 0–7, bez menu interaktywnego. |
| Zamykanie otwartych flag | Weekly | Uruchom audyt-systemu-v4 w TRYBIE WARN-CLOSE: zamknij otwarte warningi z references/WARN-OTWARTE.md. |
- Zadanie lokalne wykonuje się tylko przy otwartej aplikacji i niewyłączonym komputerze; pominięty termin → jeden przebieg nadrabiający po wybudzeniu. Zadania niezależne od komputera twórz jako zdalne routines (chmura Anthropic).
- Wynik każdego przebiegu pojawia się jako sesja w sekcji Scheduled — sprawdź, czy
audyt zakończył się obowiązkowym wpisem w
AUDIT-JOURNAL.md(FAZA 7). - Wszystkie bramki systemu (HARDGATE, weryfikacja online, ZASADA 7) obowiązują również
w sesjach automatycznych — skille
shared/iaudyt-systemu-v4/muszą być wgrane na koncie, na którym działa Cowork.
| Kanał | Lokalizacja | Przeznaczenie |
|---|---|---|
| 🟢 Stabilna | WERSJA STABILNA 12.07.2026/ + katalog rozpakowany |
do codziennej pracy |
| 🟠 Rozwojowa | WERSJA ROZWOJOWA/ + Wersja rozwojowa rozpakowana/ |
nowe mechanizmy przed promocją do stabilnej |
Każda zmiana w systemie jest odnotowana w
dzienniku audytów
(audyt-systemu-v4/references/AUDIT-JOURNAL.md) — format: jedna sekcja
## AUDYT-YYYY-MM-DD na sesję, z tabelą zmienionych plików, naprawami
i otwartymi flagami. Aktualność numerów Dz.U. pilnowana jest w centralnej
mapie (audyt-systemu-v4/references/mapa_dzu_*.md).
Lex Machina dostarcza informację prawną, nie poradę prawną.
- System jest narzędziem wspomagającym — nie zastępuje adwokata ani radcy prawnego; w sprawach o istotnej wadze skonsultuj się z profesjonalnym pełnomocnikiem.
- Mimo wielowarstwowych bramek weryfikacyjnych każdy przepis i każdą sygnaturę zweryfikuj samodzielnie w źródłach oficjalnych (isap.sejm.gov.pl, sn.pl, orzeczenia.ms.gov.pl) przed użyciem w postępowaniu.
- Wygenerowane pisma mają status DRAFT do czasu ich świadomej akceptacji przez człowieka.
- Stan prawny zmienia się stale — mapy aktów są „zdjęciem" na datę ostatniego audytu.
Błędy, sugestie i propozycje zmian → Issues
Projekt udostępniony na licencji GNU GPL v3.