Startstaat

De startstaat beschrijft de ruimtelijke uitgangssituatie van het model in het basisjaar. Ze bepaalt voor elke gridcel hoeveel woningen, banen, pandfootprint, windturbines, zonnepanelen en recreatiewoningen er aanwezig zijn. De startstaat vormt het vertrekpunt van de allocatie: alles wat het model toewijst aan toekomstige zichtjaren is een verandering ten opzichte van deze stand.

Opbouw per sector

De startstaat wordt opgebouwd in BaseData/StateBasisjaar uit verschillende bronregistraties. Per sector wordt hieronder beschreven welke data worden gebruikt en hoe ze worden verwerkt.

Wonen

De woningstand wordt afgeleid uit de Basisregistratie Adressen en Gebouwen (BAG) voor het peiljaar Model_StartYear. Per AdminDomain-cel (25m) worden de volgende attributen bepaald:

• Aantal woningen per woningtype en eigendomsvorm (WP2 × VSSH: eengezins/meergezins × vrije sector/sociale huur)
• Pandfootprint (m² op maaiveldniveau)

De BAG wordt niet als losse jaarleveringen ingelezen, maar als één volledige tabel met alle historische statussen en geldigheidsperioden. Daaruit maakt het model on-the-fly een snapshot per 1 januari van elk jaar, zodat het kan reconstrueren hoe de woningvoorraad er in een specifiek jaar uitzag. Welke objecten daarbij tot de voorraad worden gerekend (de CBS-definitie) hangt af van de BAG-status. Zie BAG verwerking voor de hele verwerkingsketen en BAG statussen en voorraad voor de statusselecties. Het woningtype (eengezins/meergezins, en verfijnd naar rijtjes/twee-onder-een-kap/vrijstaand/appartement) wordt afgeleid uit BAG-pandkenmerken.

Werken

De banenstand wordt afgeleid uit het Landelijk Informatiesysteem Arbeidsplaatsen (LISA) voor het peiljaar LISA_StartYear. LISA bevat punten (vestigingen) met bijbehorende aantallen banen per sector. Deze worden via een ruimtelijke koppeling (point-in-polygon) aan BAG-panden gekoppeld en vervolgens geaggregeerd naar AdminDomain-cellen.

Het model onderscheidt zes werksubsectoren (Jobs6): nijverheid, logistiek, detailhandel, overige consumentendiensten, zakelijke dienstverlening, en overheid/kwartaire diensten. Per subsector worden zowel het aantal banen als de pandfootprint (m² per subsector) vastgelegd.

De LISA-dataset is niet publiek beschikbaar. Voor de open source versie (RSopen) is daarom een alternatief beschikbaar (Use_AltLISA) waarbij gemeentelijke banenstatistieken worden gedesaggregeerd naar gridcellen op basis van BAG-pandoppervlakten.

Let op: Model_StartYear en LISA_StartYear moeten gelijk zijn wanneer werken wordt meegealloceerd. Zie Tijdsdynamiek voor de achtergrond.

Zon

De stand van zonne-energie wordt afgeleid uit een bestand (BRT) met bestaande zonnevelden (polygonen), waaruit per AdminDomain-cel het geïnstalleerde vermogen (MW) wordt bepaald.

Wind

De stand van windenergie wordt afgeleid uit een bestand met bestaande windturbines, waaruit per AdminDomain-cel het vermogen (MW), het jaar van ingebruikname, de ashoogte, rotordiameter en maximale werpafstand worden vastgelegd.

Verblijfsrecreatie

De stand van verblijfsrecreatie wordt afgeleid uit de BAG voor het peiljaar Model_StartYear, door panden met het gebruiksdoel "logies" te selecteren. Per cel worden het aantal verblijfsobjecten en de pandfootprint bepaald.

Landbouw

De landbouwstand wordt afgeleid uit de landgebruikskaart in het basisjaar: cellen die zijn geclassificeerd als een landbouwtype (conform de BBG/LGN-classificatie) krijgen het bijbehorende areaal (in hectare) toegewezen.

Grondgebruik in het basisjaar

Naast de sectorale standen wordt een geïntegreerde grondgebruikskaart voor het basisjaar opgebouwd. Deze kaart wijst aan elke cel een dominant landgebruikstype toe op basis van drempelwaarden voor aantallen woningen, pandfootprint en recreatieobjecten. Zie Landgebruikskaart voor de methodiek.

De grondgebruikskaart in het basisjaar is van belang voor:

• De bepaling van "evident benut" (zie Beschikbaarheid)
• De noemer in de dichtheidsberekening voor werken (zie Dichtheid)
• De bepaling van beschikbare ruimte per cel (MinimalLandAvailability)

Opnemen recente ontwikkelingen (BAG-nieuwbouw)

Omdat het basisjaar (Model_StartYear) doorgaans niet samenvalt met de meest recente BAG-versie die in het model is ingelezen (BAG_RecentYear), zijn er recente ontwikkelingen beschikbaar die al vaststaan maar nog niet in het basisjaar zitten. Het model neemt deze ontwikkelingen mee in het eerste zichtjaar, zodat ze niet opnieuw hoeven te worden gealloceerd.

Dit betreft:

• Panden die na het basisjaar zijn opgeleverd (status: "Pand in gebruik")
• Panden waarvoor een bouwvergunning is verleend of de bouw is gestart (status: "Bouw gestart", "Vergunning verleend")
• Panden waarvoor een sloopvergunning is verleend

Deze informatie wordt per zichtjaar verwerkt als aanpassing op de startstaat, vóórdat de eigenlijke allocatie begint. Zie BAG nieuwbouw in details voor de exacte procedure en BAG statussen en voorraad voor de statusselecties waarop dit mechanisme is gebaseerd.

Ontkoppeling

De startstaat kan worden ontkoppeld (opgeslagen en bij vervolgberekeningen hergebruikt) via de parameter BaseDataOntkoppeld. Bij TRUE worden de startstaat-bestanden ingelezen van schijf; bij FALSE worden ze opnieuw berekend uit de brondata. Zie Tijdsdynamiek voor de ontkoppelingsprocedure.

Overzicht bronregistraties

Sector	Bronregistratie	Peiljaar-parameter	Eenheid
Wonen	BAG	Model_StartYear	Woningen, m² footprint
Werken	LISA (of Alt-LISA)	LISA_StartYear	Banen per Jobs6, m² footprint
Zon	Zonnevelden-polygonen	BRT_file_date	MW
Wind	Windturbinebestand	Veldsituatie_Jaar	MW, ashoogte, rotordiameter
Verblijfsrecreatie	BAG (gebruiksdoel logies)	Model_StartYear	Objecten, m² footprint
Landbouw	Landgebruikskaart (BBG/LGN)	BBG_Year / LGN_Year	Ha
Grondgebruik	BAG + BBG + BGT	Diverse	Classificatie per cel